Adhyaya 94
Kapitel 94 entwirft ein kompaktes theologisch‑rituelles Profil Bhairaveśvaras im Prabhāsa‑kṣetra. Īśvara weist Devī an, zum erhabenen Bhairaveśvara‑Heiligtum zu gehen, dessen Lage mit präzisen Merkmalen beschrieben wird: eine Richtungsangabe nahe dem Motiv der „Feuerecke/agnikoṇa“ sowie ein messbarer Distanzhinweis. Der Liṅga wird als universaler Wunscherfüller und als Vertreiber von Armut und Unheil gepriesen. Es folgt eine Namensgeschichte: In einem früheren Zeitalter war er als Caṇḍeśvara bekannt, verbunden mit einem Gaṇa namens Caṇḍa, der ihn lange Zeit verehrte und so den Beinamen im Gedächtnis des Ortes verankerte. Das Kapitel betont Darśana und Berührung—den Liṅga in gefasster Ruhe zu schauen und zu berühren—als reinigende Handlungen, die von Sünden lösen und aus dem Rahmen des Kreislaufs von Geburt und Tod befreien. Eine kalendarische Vrata wird festgelegt: Am Kṛṣṇa Caturdaśī im Monat Bhādrapada führen Fasten und nächtliche Wache (prajāgara) zur höchsten Wohnstatt Maheśvaras. Weiter heißt es, dass verbale und mentale Verfehlungen wie auch tatbezogenes Unrecht durch das Schauen des Liṅga vernichtet werden. Die Pilgerethik wird durch Hinweise zur Dāna vollendet—Sesam, Gold und Gewänder sollen einem Gelehrten dargebracht werden, um Unreinheiten zu entfernen und die Frucht der Reise zu sichern. Schließlich wird Bhairava kosmologisch gedeutet: Bei der Weltenauflösung nimmt Rudra die Bhairava‑Gestalt an und „zieht“ die Welt zurück; so gründet der Name des Heiligtums in einer kosmischen Funktion. Die abschließende Phalaśruti verheißt Befreiung von schwerem Fehlverhalten durch das Hören dieser Māhātmya.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि भैरवेश्वरमुत्तमम् । तस्यैव वह्निकोणस्थं धनुषांदशके स्थितम्
Īśvara sprach: Dann, o große Göttin, soll man zum erhabenen Bhairaveśvara gehen. Er befindet sich in eben diesem Kṣetra, im südöstlichen (Feuer-)Quadranten, in einer Entfernung von zehn Dhanuṣ.
Verse 2
सर्वकामप्रदं देवि दारिद्र्यौघविनाशनम् । पूर्वं चण्डेश्वरंनाम ख्यातं कृतयुगे प्रिये
O Göttin, es gewährt alle gewünschten Ziele und vernichtet die Fluten der Armut. Einst, o Geliebte, war es im Kṛta-Yuga unter dem Namen Caṇḍeśvara berühmt.
Verse 3
चण्डोनाम गणो देवि तेन चाराधितं पुरा । दिव्याब्दानां सहस्रं तु तेन चण्डेश्वरं स्मृतम्
O Göttin, einst wurde es von einem Gaṇa namens Caṇḍa verehrt. Und seinetwegen wurde es tausend göttliche Jahre lang als „Caṇḍeśvara“ in Erinnerung gehalten.
Verse 4
तं दृष्ट्वा देवदेवेशं स्पृष्ट्वा च सुसमाहितः । मुच्यते सकलात्पापादाजन्ममरणांतिकात्
Wer den Herrn der Götter erblickt und Ihn mit fest gesammeltem Geist berührt, wird von allen Sünden befreit — von denen, die von der Geburt bis zum Ende des Lebens anhaften.
Verse 5
तत्र कृष्णचतुर्दश्यां मासे भाद्रपदे प्रिये । उपवास परो भूत्वा यः करोति प्रजागरम् । स याति परमं स्थानं यत्र देवो महेश्वरः
Dort, o Geliebte, am vierzehnten Tag der dunklen Monatshälfte im Monat Bhādrapada, gelangt, wer in Hingabe fastet und die Nachtwache hält, zur höchsten Stätte, wo Herr Maheśvara weilt.
Verse 6
वाचिकं मानसं पापं कर्मणा यदुपार्जितम् । तत्सर्वं नाशमायाति तस्य लिंगस्य दर्शनात्
Sünden der Rede und des Geistes — ja alles, was durch Taten angesammelt wurde — vergeht gänzlich schon beim bloßen Anblick jenes Liṅga.
Verse 7
तिला हिरण्यं वस्त्राणि तत्र देयं मनीषिणे । सर्वकिल्विषनाशार्थं सम्यग्यात्राफलेप्सुना
Wer die wahre Frucht der Pilgerfahrt begehrt, soll dort einem würdigen Weisen Sesam, Gold und Gewänder spenden, damit alle Sünden vernichtet werden.
Verse 8
भैरवाकारमास्थाय कल्पान्ते स हरेद्यतः । विश्वं समग्रं देवेशि तेनासौ भैरवः स्मृतः
O Herrin des Herrn, weil Er am Ende eines Äons die Gestalt Bhairavas annimmt und das ganze Universum in sich zurückzieht, wird Er daher als „Bhairava“ erinnert.
Verse 9
अस्मिन्कल्पे महादेवि प्रभासक्षेत्रमास्थितः । बभूव भैरवो रुद्रः कल्पान्ते लिंगमूर्तिमान्
O Große Göttin, in diesem Äon selbst, in Prabhāsa-kṣetra verweilend, wurde Rudra zu Bhairava; und am Ende des Äons steht Er als verkörperter Liṅga da.
Verse 10
एवं संक्षेपतः प्रोक्तं माहात्म्यं भैरवेश्वरम् । यच्छ्रुत्वा मुच्यते जन्तुः पातकादतिभैरवात्
So ist in Kürze die Größe Bhairaveśvaras verkündet worden; wer sie hört, wird von überaus furchtbarer Sünde befreit.