Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 42

पंचामृतेन संस्नाप्य देवदेवं चतुर्भुजम् । एकादश्यां निराहारः पूजयित्वाऽच्युतो भवेत्

paṃcāmṛtena saṃsnāpya devadevaṃ caturbhujam | ekādaśyāṃ nirāhāraḥ pūjayitvā'cyuto bhavet

Nachdem man den Herrn der Herren, den Vierarmigen, mit Pañcāmṛta gebadet und Ihn am Ekādaśī-Tag in völligem Fasten verehrt hat, gelangt man zum Zustand Acyutas und wird Ihm in Hingabe vereint.

पञ्च-अमृतेनwith pañcāmṛta (fivefold nectar mixture)
पञ्च-अमृतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + अमृत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्; द्विगु-समासः (five nectars)
संस्नाप्यhaving bathed (him)
संस्नाप्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसन् + स्ना (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund); 'having bathed/abluted'
देव-देवम्the God of gods
देव-देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (god of gods)
चतुर्भुजम्four-armed
चतुर्भुजम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + भुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्; बहुव्रीहिः (one who has four arms)
एकादश्याम्on Ekādaśī
एकादश्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएकादशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचनम्; कालाधिकरणम्
निराहारःfasting (without food)
निराहारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिर् (उपसर्ग) + आहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्; नञ्/निर्-तत्पुरुषार्थः (without food)
पूजयित्वाhaving worshipped
पूजयित्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्तम् (absolutive/gerund); 'having worshipped'
अच्युतः(as) Acyuta / one becomes Acyuta-like
अच्युतः:
Karta (Subject complement/कर्तृसमाना)
TypeNoun
Rootअच्युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्; कर्तृपदेन विशेष्यः (predicate nominative)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्

Sūta (deduced: Prabhāsa-khaṇḍa narration commonly via Sūta to sages)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Daityasūdana/Viṣṇu-sannidhi within Prabhāsa)

Type: kshetra

Scene: At Prabhāsa, devotees bathe a four-armed Viṣṇu with pañcāmṛta (milk, curd, ghee, honey, sugar), then offer flowers and lamps; the worshipper stands fasting, hands folded, seeking Acyuta’s grace.

P
Pañcāmṛta
C
Caturbhuja (Viṣṇu)
E
Ekādaśī
A
Acyuta (Viṣṇu)

FAQs

Ritual purity, devotion, and fasting on Ekādaśī culminate in closeness to Viṣṇu (Acyuta).

Prabhāsakṣetra as a Viṣṇu-centered sacred field where Ekādaśī worship is especially efficacious.

Pañcāmṛta-snāpana (abhiṣeka) of four-armed Viṣṇu and Ekādaśī nirāhāra (complete fast) with pūjā.