Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 48

नग्नो भूत्वा हरो यत्र देशे भ्रांतो यदृच्छया । तं नग्नहरमित्याहुर्देशं पुण्यतमं जनाः

nagno bhūtvā haro yatra deśe bhrāṃto yadṛcchayā | taṃ nagnaharamityāhurdeśaṃ puṇyatamaṃ janāḥ

In jenem Land wanderte Hara (Śiva), nackt geworden, einst zufällig umher. Darum nennen die Menschen diese höchst heilige Gegend „Nagnahara“.

nagnaḥnaked
nagnaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootnagna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (harasya)
bhūtvāhaving become
bhūtvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Converb)
TypeIndeclinable
Root√bhū (भू धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive): ‘having become’
haraḥHara (Śiva)
haraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक सम्बन्धबोधक (relative adverb: where)
deśein the region
deśe:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
bhrāntaḥhaving wandered, roaming
bhrāntaḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Root√bhram (भ्रम् धातु) + kta (क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; (harasya) विशेषण
yadṛcchayāby chance
yadṛcchayā:
Hetu/Karaṇa (Cause/Means)
TypeNoun
Rootyadṛcchā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘by chance’
tamthat
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम used adjectivally
nagnaharamNagnahara (name)
nagnaharam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnagna (प्रातिपदिक) + hara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (nagnasya haraḥ)
itithus
iti:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इति-उक्त्यर्थक (quotative particle)
āhuḥthey said/call
āhuḥ:
Kriyā (Verb)
TypeVerb
Root√ah (अह् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
deśamthe region
deśam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
puṇyatamammost holy
puṇyatamam:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootpuṇyatama (प्रातिपदिक; tama-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; अतिशय (superlative) विशेषण
janāḥpeople
janāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

Śiva

Tirtha: Nagnahara

Type: kshetra

Listener: Pilgrimage-inquirers (contextually sages/brāhmaṇas)

Scene: Śiva (Hara) as a wandering ascetic, unclothed, moving through a coastal sacred tract; locals later designate the land ‘Nagnahara’ as a holy toponym.

Ś
Śiva (Hara)
N
Nagnahara (region)

FAQs

A place becomes tīrtha through divine contact—Śiva’s līlā sanctifies the land and gives it enduring sacred identity.

Nagnahara-deśa in Prabhāsa Kṣetra, named from Śiva’s episode of wandering there unclothed.

None; the verse explains the kṣetra’s name and its exceptional merit (puṇyatama).