Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Prabhasa Kshetra Mahatmya›Adhyaya 24›Shloka 116
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 116

Devanagari script

मानुष्येऽप्यवतारेऽसौ स्तंभयित्वा स लीलया । प्रभावं महिमानं च वर्द्धयन्मामकं हरिः । वरिवस्यति मां नित्यमंतरात्मापि मे विभुः

Transliteration

mānuṣye'pyavatāre'sau staṃbhayitvā sa līlayā | prabhāvaṃ mahimānaṃ ca varddhayanmāmakaṃ hariḥ | varivasyati māṃ nityamaṃtarātmāpi me vibhuḥ

Translation

Selbst in seiner menschlichen Inkarnation hält Hari spielerisch allen Widerstand zurück und mehrt meinen Glanz und meine Größe. Jener allgegenwärtige Herr—der auch mein inneres Selbst ist—verehrt mich unablässig.

Word by Word
मानुष्येin (a) human (state)
मानुष्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमानुष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अपि = even/also
अवतारेin the incarnation
अवतारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअवतार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
असौthat (one)
असौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (that one)
स्तम्भयित्वाhaving restrained
स्तम्भयित्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootस्तम्भय् (नामधातु/धातु; √स्तम्भ् causative)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) of causative; अर्थ: स्तम्भयित्वा = having stopped/immobilized
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
लीलयाplayfully/as a sport
लीलया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootलीला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
प्रभावम्power/splendour
प्रभावम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
महिमानम्greatness
महिमानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
वर्द्धयन्increasing
वर्द्धयन्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√वृध् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणरूपेण कर्तरि
मामकम्my/pertaining to me
मामकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमामक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (belonging to me)
हरिःHari
हरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; नाम (Vishnu)
वरिवस्यतिserves/honours
वरिवस्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वरिवस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; अर्थ: परिचरति/पूजयति
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभाव (adverbial accusative); अर्थ: सदा
अन्तरात्माthe inner self
अन्तरात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (अन्तरः आत्मा); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), also/even
मेof me/my
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
विभुःthe all-powerful lord
विभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य (the mighty one)
Speaker

Śiva (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Somnātha)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārvatī or the inquiring sage (contextual within Prabhāsa-māhātmya narration)

Visual Art Cues

Scene: Somnātha-liṅga in Prabhāsa; Hari in human form (avatāra) offering worship—flowers, bilva, lamps—while a subtle radiance shows Hari as Śiva’s antarātman; the sea-coast and temple spire frame the scene.

Characters & Entities
H
Hari (Viṣṇu)
A
Avatāra (human incarnation, implied)

FAQs

The highest vision is unity: Hari and Hara mutually honor each other, and the Divine is recognized as the inner Self (antarātman).

The verse is part of the Prabhāsa Kṣetra Māhātmya, contributing to the sanctity and theological prestige of Prabhāsa.

Varivasyā (reverential worship/service) is mentioned in principle, without a specific procedural ritual.

←Previous Verse
Next Verse→