Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 75

Devanagari script

ब्रह्मकुण्डे च पानीयं ये पिबन्ति नराः सकृत् । न तेषां संक्रमेत्पापं वाचिकं मानसं तनौ

Transliteration

brahmakuṇḍe ca pānīyaṃ ye pibanti narāḥ sakṛt | na teṣāṃ saṃkrametpāpaṃ vācikaṃ mānasaṃ tanau

Translation

Wer auch nur einmal das Wasser des Brahmakuṇḍa trinkt—Sünde, sei sie durch Wort oder durch Geist, geht nicht in seinen Leib über.

Word by Word

• ब्रह्मकुण्डे: at Brahma-kuṇḍa
• ब्रह्मकुण्डे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म-कुण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; स्थानाधिकरणे

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)

• पानीयम्: water (drinkable)
• पानीयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पानीय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म (object of drinking)

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• पिबन्ति: drink
• पिबन्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• नराः: people/men
• नराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्ता

• सकृत्: once
• सकृत्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सकृत् (अव्यय)
• Form: काल/आवृत्तिवाचक अव्यय (adverb: once)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्ध (of them)

• संक्रमेत्: would transfer/affect
• संक्रमेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-क्रम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र कर्तृवत् (as subject of intransitive sense: sin would pass)

• वाचिकम्: verbal
• वाचिकम्: Karta (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वाचिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पापम् विशेषणम्

• मानसम्: mental
• मानसम्: Karta (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मानस (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पापम् विशेषणम्

• तनौ: in the body
• तनौ: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरणे (in the body)

Speaker

Unknown (contextual narrator within Prabhāsakṣetra-māhātmya dialogue)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Brahmakuṇḍa

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim cups hands to sip clear kuṇḍa water while sages look on; subtle depiction of purified speech (a calm mouth) and mind (a serene brow), with the kuṇḍa shimmering in morning light.

Characters & Entities

• Brahmakuṇḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Tīrtha-jala received with faith is portrayed as a powerful purifier, cleansing subtle faults of speech and mind.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Brahmakuṇḍa in Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pāna—drinking the sacred water of Brahmakuṇḍa, even once.