Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 33

Devanagari script

ईश्वर उवाच । एवं च स्तुवतस्तस्य चित्रस्य विमलात्मनः । ततस्तुष्टः सहस्रांशुः कालेन महता विभुः

Transliteration

īśvara uvāca | evaṃ ca stuvatastasya citrasya vimalātmanaḥ | tatastuṣṭaḥ sahasrāṃśuḥ kālena mahatā vibhuḥ

Translation

Īśvara sprach: Als Citra, von reiner Seele, so fortfuhr zu preisen, wurde nach langer Zeit der mächtige Sahasrāṃśu (die Sonne) gnädig gestimmt.

Word by Word

• ईश्वरः: the Lord
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• स्तुवतः: of (him) who is praising
• स्तुवतः: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्तु (धातु) → स्तुवत् (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; ‘स्तुवतः’ = of (him) praising

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• चित्रस्य: of Citra (name)
• चित्रस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: चित्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• विमलात्मनः: of the pure-souled (one)
• विमलात्मनः: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विमल (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; कर्मधारयः (विमलः आत्मा यस्य)

• ततः: then, thereafter
• ततः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; तस्मात्/अनन्तरम् (adverb: then/thereupon)

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (कृदन्त; √तुष्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (past participle)

• सहस्रांशुः: the thousand-rayed (Sun)
• सहस्रांशुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सहस्र (प्रातिपदिक) + अंशु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सहस्राणाम् अंशवः यस्य = having a thousand rays; epithet of the Sun)

• कालेन: with/after (some) time
• कालेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• महता: great, long
• महता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘महता’ = by great (time)

• विभुः: the mighty one
• विभुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Īśvara (explicit)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Citra, serene and austere, continues his hymn; the Sun’s orb intensifies gradually, suggesting delayed but certain divine pleasure.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Citra
• Sahasrāṃśu (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady praise over time (persevering bhakti) ripens into divine grace; spiritual results are portrayed as time-tested, not instant.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode belongs to the Prabhāsakṣetra māhātmya, where sacred place and devotional practice mutually intensify merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

Sustained stuti (hymnic praise) as a devotional discipline leading to the deity’s satisfaction.