Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 96

ततस्तां प्राह चार्वंगीं पिता नातिचिरोषिताम् । स्तुत्वा तु तनयां प्रेम्णा बहुमानपुरःसरम्

tatastāṃ prāha cārvaṃgīṃ pitā nāticiroṣitām | stutvā tu tanayāṃ premṇā bahumānapuraḥsaram

Dann wandte sich ihr Vater an seine schöngegliederte Tochter, die noch nicht lange verweilt hatte. Nachdem er sie in Liebe gepriesen und mit Ehre und Achtung vorausgegangen war, sprach er zu ihr.

ततःthereafter
ततः:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्यय (then/thereafter)
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्राहsaid to
प्राह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-आह्/अह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
चार्वङ्गीम्the beautiful-limbed one
चार्वङ्गीम्:
Karma (कर्म; संबोधनार्थे अपि)
TypeNoun
Rootचारु (प्रातिपदिक) + अङ्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः ‘चार्वङ्गानि यस्याः सा’ (she who has beautiful limbs)
पिताfather
पिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
not
:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
अतिtoo/overly
अति:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअति (अव्यय)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (excessively/very)
चिरlong (time)
चिर:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (अव्ययीभाववत्), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘उषिताम्’ इत्यस्य विशेषणम् (not long)
उषिताम्who had stayed
उषिताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवस् (धातु) → उषित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘ताम्’ इत्यस्य विशेषणम्
स्तुत्वाhaving praised
स्तुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
तुindeed
तु:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (indeed)
तनयाम्daughter
तनयाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतनया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रेम्णाwith affection
प्रेम्णा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रेमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
बहुमानपुरःसरम्with respect in front/preceding (i.e., respectfully)
बहुमानपुरःसरम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial qualifier)
TypeAdjective
Rootबहुमान (प्रातिपदिक) + पुरःसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः ‘बहुमानः पुरःसरः यस्य’ = respect as the forerunner; ‘स्तुत्वा’ (क्रियाविशेषणरूपेण) वा ‘प्राह’ इत्यस्य भावविशेषणम्

Narrator (contextual; likely Īśvara/Śiva continuing the narration in this adhyāya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Pilgrim-audience within māhātmya frame

Scene: Viśvakarmā, after lovingly praising his fair-limbed daughter, prepares to speak a counsel; the moment is poised—tenderness turning into dharmic instruction.

P
pitā (Viśvakarmā, implied)
T
tanayā (Saṃjñā, implied)

FAQs

Dharma is conveyed through respectful speech and affectionate guidance within family relationships.

The broader frame is the glorification of Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsatīrtha region), though this verse itself is narrative setup.

No explicit ritual is prescribed here; the emphasis is on dhārmic conduct and respectful counsel.