Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 57

पतिता ये कणा भूमौ संहरंति कपोतवत् । उद्धृत्याजीवनं येषां कपोतास्ते तु साधकाः

patitā ye kaṇā bhūmau saṃharaṃti kapotavat | uddhṛtyājīvanaṃ yeṣāṃ kapotāste tu sādhakāḥ

Diejenigen, die wie Tauben die auf den Boden gefallenen Körner auflesen und deren Lebensunterhalt von dem lebt, was sie so aufsammeln—solche Übenden heißen ‘Kapotāḥ’, die Tauben-Sādhakas.

patitāḥfallen
patitāḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpat (धातु) + ita (कृत्-प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त/क्तवत्-भावे 'पतित'—past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; विशेषण
yewhich/that
ye:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम; विशेषण
kaṇāḥgrains/particles
kaṇāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
bhūmauon the ground
bhūmau:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन
saṃharantithey gather/collect
saṃharanti:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ-hṛ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
kapotavatlike pigeons
kapotavat:
Sambandha (Adverbial comparison/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootkapota + vat (तद्धित)
Formअव्यय (उपमा-अव्यय; -वत् = 'like')
uddhṛtyahaving picked up
uddhṛtya:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootud-√hṛ (धातु) + lyap (क्त्वा-प्रत्यय)
Formकृदन्त-अव्यय (ल्यप्/क्त्वा, gerund): 'having lifted/taken up'
ājīvanamfor livelihood
ājīvanam:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootājīvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (adverbial accusative: 'for livelihood')
yeṣāmof whom
yeṣām:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम
kapotāḥpigeons (i.e., 'kapota'-type ascetics)
kapotāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkapota (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन
tethose
te:
Visheshana (Correlative/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन; सर्वनाम
tubut/indeed
tu:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle; contrast/emphasis)
sādhakāḥpractitioners/adepts
sādhakāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsādhaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), बहुवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: null

Scene: An emaciated but serene ascetic bends to gather scattered grains from the earth while pigeons peck nearby; a small water pot and staff lie beside him; the distant outline of a coastal shrine suggests Prabhāsa.

S
sādhaka
K
kapota

FAQs

Contentment and austerity are praised—living on minimal, honestly obtained food supports steady practice.

Prabhāsa-kṣetra, within the Skanda Purāṇa’s Prabhāsa-khaṇḍa.

A livelihood-discipline (vṛtti) is described: subsisting on grains picked from the ground, emphasizing restraint rather than a formal rite.