Adhyaya 207: Section on the ‘Person’ who Entices Beings within the Cycle of Rebirth

Verse 1

अथ संसारचक्रपुरुषविलोभनप्रकरणम् ॥ ऋषिपुत्र उवाच ॥ इदमन्यन्महाभागान्नारदात्कलहप्रियात् ॥ श्रुतं विप्रा यथा तत्र यमस्य सदसि स्वयम् ॥

এবার ‘সংসারচক্র-পুরুষ-বিলোভন’ প্রकरण আরম্ভ। ঋষিপুত্র বললেন—হে মহাভাগ্যবান বিপ্রগণ! কলহপ্রিয় নারদ থেকে আমি আরেকটি বৃত্তান্ত শুনেছি—যে সেখানে স্বয়ং যমের সভায় তা কীভাবে ঘটেছিল।

Verse 2

तथा च पृच्छतस्तस्य पुरावृत्तं महात्मनः ॥ आख्यानं कथयामास यदुक्तं चित्रभानुना ॥

তখন জিজ্ঞাসিত হয়ে তিনি সেই মহাত্মার পূর্ববৃত্ত—চিত্রভানু যেমন বলেছিলেন তেমনই আখ্যান বর্ণনা করলেন।

Verse 3

यथा च जनको राजा कामान्दिव्यानवाप्तवान् ॥ तत्सर्वं कथयिष्यामि श्रूयतां मुनिसत्तमाः ॥

আর রাজা জনক কীভাবে দিব্য ভোগ লাভ করেছিলেন—সে সবই আমি বলব; হে মুনিশ্রেষ্ঠগণ, শ্রবণ করুন।

Verse 4

अयं तत्र महातेजा नारदो मुनिसत्तमः ॥ धर्मराजसभां प्राप्तस्तपसा द्योतितप्रभः ॥

সেখানে মহাতেজস্বী মুনিশ্রেষ্ঠ নারদ তপোবলে দীপ্ত প্রভা নিয়ে ধর্মরাজের সভায় উপস্থিত হলেন।

Verse 5

तत्र राजाऽथ वेगेन तं दृष्ट्वा स्वयमागतं ॥ अर्चयित्वा यथान्यायं कृत्वा चैव प्रदक्षिणम् ॥

তখন রাজা তাঁকে স্বয়ং আগমন করতে দেখে দ্রুত এগিয়ে গিয়ে বিধিমতো পূজা করলেন এবং প্রদক্ষিণাও করলেন।

Verse 6

उवाच च महातेजाः सूर्यपुत्रः प्रतापवान् ॥ स्वागतम् ते द्विजश्रेष्ठ दिष्ट्या प्राप्तोऽसि नारद ॥

তখন মহাতেজস্বী প্রতাপবান সূর্যপুত্র বললেন—“হে দ্বিজশ্রেষ্ঠ, স্বাগতম; সৌভাগ্যে আপনি এসেছেন, নারদ।”

Verse 7

सर्वज्ञः सर्वदर्शीं च सर्वधर्मविदां वरः ॥ गान्धर्वस्येतिहासस्य विज्ञाता त्वं महामुने ॥

হে মহামুনি! আপনি সর্বজ্ঞ ও সর্বদর্শী, সকল ধর্মবিদের মধ্যে শ্রেষ্ঠ। গন্ধর্বদের পরম্পরা ও ইতিহাসেরও আপনি বিজ্ঞাতা।

Verse 8

वयं पूताश्च मेध्याश्च त्वां दृष्ट्वा ह्यागतं विभो ॥ अयं देशः पुनः पूतः सर्वतो मुनिसत्तम ॥

হে বিভো! আপনার আগমন ও দর্শনে আমরা পবিত্র ও যজ্ঞাদির যোগ্য হলাম। হে মুনিশ্রেষ্ঠ! এই দেশও চারিদিক থেকে পুনরায় পবিত্র হল।

Verse 9

यत्कार्यं येन वा कार्यं यद्वै मनसि वर्तते ॥ प्रब्रूहि भगवन्नाशु यच्चान्यत्किंचिदुत्तमम् ॥

কোন কাজ আছে, কার দ্বারা তা করা উচিত, এবং আপনার মনে যা আছে—হে ভগবন, শীঘ্র বলুন; আর যা কিছু উত্তম, তাও প্রকাশ করুন।

Verse 10

इति धर्मवचः श्रुत्वा नारदः प्राह धर्मवित् ॥ अहं ते कथयिष्यामि यत्पृष्टं संशयास्पदम् ॥

ধর্মসম্বন্ধীয় এই বাক্য শুনে ধর্মবিদ নারদ বললেন—“যা সন্দেহের কারণ হয়ে জিজ্ঞাসিত হয়েছে, তা আমি তোমাকে বলব।”

Verse 11

नारद उवाच ॥ भवान् पाता च गोप्ता च नेता धर्मस्य नित्यशः ॥ सत्येन तपसा क्षान्त्या धैर्येण च न संशयः ॥

নারদ বললেন—“আপনি নিত্যই ধর্মের রক্ষক, পালনকর্তা ও পথপ্রদর্শক; সত্য, তপস্যা, ক্ষমা ও ধৈর্যের দ্বারা—এতে কোনো সন্দেহ নেই।”

Verse 12

भावज्ञश्च कृतज्ञश्च त्वदन्यो न हि विद्यते ॥ संशयं सुमहत्प्राप्तस्तन्ममाचक्ष्व सुव्रत ॥

ভাবজ্ঞ ও কৃতজ্ঞ—আপনি ছাড়া আর কেউ নেই। আমি মহা সংশয়ে পতিত হয়েছি; অতএব, হে সুব্রত, আমাকে এর সত্য ব্যাখ্যা করুন।

Verse 13

अमरत्वं कथं याति व्रतेन नियमेन च ॥ केन वा दानधर्मेण तपसा वा सुरोत्तम ॥

হে দেবশ্রেষ্ঠ! ব্রত ও নিয়মপালনে কীভাবে অমরত্ব লাভ হয়? অথবা কোন দানধর্মে, কিংবা কোন তপস্যায় তা অর্জিত হয়?

Verse 14

अतुलां च श्रियं लोके कीर्तिं च सुमहत्फलम् ॥ लभन्ते शाश्वतं स्थानं दुर्लभं विगतज्वराः ॥

তাঁরা জগতে অতুল ঐশ্বর্য এবং অতি মহাফলদায়িনী কীর্তি লাভ করেন। দুঃখজ্বরমুক্ত হয়ে তাঁরা দুর্লভ, শাশ্বত পদও প্রাপ্ত হন।

Verse 15

केन गच्छन्ति नरकं पापिष्ठं लोकगर्हणम् ॥ सर्वमाख्याहि तत्त्वेन परं कौतूहलं हि मे ॥

কোন কর্মে মানুষ নরকে যায়—অতিশয় পাপময় ও লোকনিন্দিত? আমার প্রবল কৌতূহল জেগেছে; আপনি তত্ত্ব অনুসারে সবই বলুন।

Verse 16

यम उवाच ॥ गच्छन्ति हि नराः घोराः बहवोऽधर्मनिर्मितम् ॥ बन्धान्श्च सुबहूंस्तत्र प्राप्नुवन्ति तपोधन ॥

যম বললেন—হে তপোধন! অধর্মজাত সেই লোকেতে বহু ভয়ংকর মানুষ যায়, এবং সেখানে তারা বহু বন্ধন (দণ্ডবন্ধন) ভোগ করে।

Verse 17

विस्तरेण तु तत्सर्वं ब्रवीमि मुनिसत्तम ॥ श्रूयतां तन्महाभाग श्रुत्वा चैवोपधारय ॥

হে মুনিশ্রেষ্ঠ! আমি সেই সমস্ত বিষয় বিস্তারে বলছি। হে মহাভাগ! শ্রবণ করো, এবং শ্রবণ করে মনোযোগসহ হৃদয়ে ধারণ করো।

Verse 18

नाग्निचिन्नरकं याति न पुत्री न च भूमिदः ॥ शूरश्च शतवर्षी च वेदानां चैव पारगः ॥

যে অগ্নিহোত্র রক্ষা করে সে নরকে যায় না; কন্যাসন্তানযুক্তও নয়, ভূমিদানকারীও নয়। তদ্রূপ বীর, শতবর্ষজীবী এবং বেদে পারদর্শীও (নরকে যায় না)।

Verse 19

अहिंसका न गच्छन्ति ब्रह्मचर्यव्यवस्थिताः ॥ पतिव्रता दानवन्तो द्विजभक्ताश्च ये नराः ॥

অহিংসকরা সেখানে যায় না, ব্রহ্মচর্য-নিষ্ঠরাও যায় না। পতিব্রতা, দানশীল এবং দ্বিজভক্ত—এমন মানুষও (সেখানে) যায় না।

Verse 20

स्वदारनिरताः दान्ताः परदारविवर्जकाः ॥ सर्वभूतात्मभूताश्च सर्वभूतानुकम्पकाः ॥

যারা নিজ পত্নী/পতিতেই নিবিষ্ট, সংযত, পরস্ত্রী/পরপুরুষ বর্জনকারী, সকল ভূতে আত্মভাবসম্পন্ন এবং সকলের প্রতি করুণাশীল—তারা (সেখানে) যায় না।

Verse 21

न गच्छन्ति तु तं देशं पापिष्ठं तमसावृतम् ॥ यातनास्थानसंपूर्णं हाहाकारभयाकुलम् ॥

তারা সেই দেশে যায় না, যা অতিশয় পাপময় ও অন্ধকারে আচ্ছন্ন; যা যাতনার স্থানে পরিপূর্ণ এবং হাহাকার ও ভয়ে ব্যাকুল।

Verse 22

ज्ञानवन्तो द्विजा ये च ये च विद्यां पराङ्गताः ॥ उदासीना न गच्छन्ति स्वाम्यर्थे च हता नराः ॥

যে জ্ঞানী দ্বিজগণ এবং যাঁরা বিদ্যায় পারদর্শী, তাঁরা সেখানে যান না। বৈরাগ্যসম্পন্ন উদাসীনরাও যান না, আর প্রভুর স্বার্থে নিহত অনুগত লোকেরাও নয়।

Verse 23

न गच्छन्त्यत्र दातारः सर्वभूतहिते रताः ॥ शुश्रूषका मातृपित्रोर्न गच्छन्ति च ये नराः ॥

যাঁরা দাতা এবং সর্বভূতের হিতে রত, তাঁরা এখানে (সেই স্থানে) যান না। আর যাঁরা মাতা-পিতার সেবায় নিবেদিত, সেই মানুষরাও যান না।

Verse 24

तिलान् गां च हिरण्यं च पृथिवीं चापि शाश्वतीम् ॥ ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छन्ति न गच्छन्ति न संशयः ॥

যাঁরা ব্রাহ্মণদের তিল, গাভী, স্বর্ণ এবং স্থায়ী ভূমিও দান করেন, তাঁরা সেখানে যান না—এতে কোনো সন্দেহ নেই।

Verse 25

यथोक्तं यजमानाश्च सत्रयाजिन एव च ॥ चातुर्मास्यकरा ये च ये द्विजा आहिताग्नयः ॥

যাঁরা বিধিমতো যজ্ঞ করেন, এবং যাঁরা সত্র-যজ্ঞ সম্পাদনকারী; যাঁরা চাতুর্মাস্য কর্ম করেন; এবং যাঁরা আहितাগ্নি দ্বিজ—তাঁরাও সেখানে যান না।

Verse 26

गुरुचित्तानुपालाश्च कृतिनो मौनयन्त्रिताः ॥ नित्यस्वाध्यायिनो दान्ताः सदा सभ्याश्च ये नराः

যে মানুষরা গুরুর অভিপ্রায় অনুসরণ করে, সদাচারে দক্ষ, মৌনে সংযত, নিত্য স্বাধ্যায়ে রত, দান্ত (ইন্দ্রিয়সংযমী) এবং সর্বদা শিষ্ট—তারা।

Verse 27

मां न पश्यन्ति ते चैव स्वात्मभावेन भाविताः ॥ अपर्वमैथुना ये च न गच्छन्ति जितेन्द्रियाः

তারা নিজেদের আত্মভাব দ্বারা গঠিত হওয়ায় আমাকে প্রত্যক্ষ করে না; আর যারা ইন্দ্রিয়জয়ী এবং অনুপযুক্ত কালে যৌনসংগম করে না, তারা সেই অবস্থায় যায় না।

Verse 28

न गच्छन्ति हि तद्दोरं यत्र ते पापकर्मिणः

তারা সেই ভয়ংকর স্থানে যায় না, যেখানে পাপকর্মী লোকেরা যায়।

Verse 29

नारद उवाच ॥ किं दानं श्रेय आहोस्वित्पात्रेण फलमुच्यते ॥ किं वा कर्म महत्कृत्वा स्वर्गलोके महीयते

নারদ বললেন—কোন দান সর্বশ্রেয়? দানের ফল কি পাত্রের উপর নির্ভরশীল বলা হয়? অথবা কোন মহান কর্ম করে স্বর্গলোকে মহিমা লাভ হয়?

Verse 30

रूपं वा धनधान्यं वा ह्यायुश्च कुलमेव वा ॥ प्राप्यते येन दानेन तन्ममाचक्ष्व सुव्रत

রূপ, ধন-ধান্য, আয়ু কিংবা উত্তম কুল—যে দানে এগুলি লাভ হয়, তা আমাকে বলুন, হে সুব্রত।

Verse 31

यम उवाच ॥ न शक्यं विस्तरेणेह वक्तुं वर्षशतैरपि ॥ शुभाशुभानां गतयो द्रष्टुं वा प्रष्टुमेव वा

যম বললেন—এখানে এর বিস্তারে বলা শত শত বছরেও সম্ভব নয়; শুভ ও অশুভের গতিপথ সম্পূর্ণ দেখা বা জিজ্ঞাসা করাও সম্ভব নয়।

Verse 32

किञ्चिन्मात्रं प्रवक्ष्यामि येन यत्प्राप्यते नरैः ॥ विविधानि च सौख्यानि प्रायशस्तु गुणागुणैः

আমি অল্পমাত্র বলছি—যে উপায়ে মানুষ যা যা লাভ করে। নানাবিধ সুখ অধিকাংশই পুণ্য-পাপ, গুণ-দোষ অনুসারে প্রাপ্ত হয়।

Verse 33

रहस्यमिदमाख्यानं श्रूयतां मुनिसत्तम ॥ या गतिः प्राप्यते येन प्रेत्यभावे न संशयः

হে মুনিশ্রেষ্ঠ, এই গোপনীয় উপাখ্যান শ্রবণ করুন; যার দ্বারা মৃত্যুর পরবর্তী অবস্থায় যে গতি প্রাপ্ত হয়, তা নিঃসন্দেহে লাভ করা যায়।

Verse 34

तपसा प्राप्यते स्वर्गस्तपसा प्राप्यते यशः ॥ आयुःप्रकर्षो भोगाश्च भवति तपसैव तु

তপস্যায় স্বর্গ লাভ হয়, তপস্যায় যশ লাভ হয়। আয়ুর বৃদ্ধি ও ভোগও কেবল তপস্যা দ্বারাই ঘটে।

Verse 35

ज्ञानविज्ञानमारोग्यं रूपसौभाग्यसंपदः ॥ तपसा प्राप्यते भोगो मनसा नोपदिश्यते

জ্ঞান ও বিবেচনামূলক প্রজ্ঞা, আরোগ্য, রূপ ও সৌভাগ্যের সম্পদ—ভোগ তপস্যায় প্রাপ্ত হয়; কেবল মানসিক ইচ্ছায় তা দান হয় না।

Verse 36

एवं प्राप्नोति पुण्येन मौनेनाज्ञां महामुने ॥ उपभोगांस्तु दानेन ब्रह्मचर्येण जीवितम् ॥

হে মহামুনি, এভাবে পুণ্যের দ্বারা—মৌনব্রত পালনে—আজ্ঞা/অধিকার লাভ হয়। দানে ভোগ লাভ হয়, আর ব্রহ্মচর্যে জীবনশক্তি লাভ হয়।

Verse 37

पयोभक्ष्या दिवं यान्ति जायते द्रविणाढ्यता ॥ गुरुशुश्रूषया नित्यं श्राद्धदानॆन सन्ततिः ॥

যাঁরা দুধভক্ষণ করে জীবনযাপন করেন, তাঁরা স্বর্গে গমন করেন; এমন নিয়মে ধন-সমৃদ্ধি জন্মায়। গুরুর নিত্য সেবা এবং শ্রাদ্ধকর্মে দান করলে সন্ততি লাভ হয়।

Verse 38

गवाद्याः कालदीक्षाभिर्ये तु वा तृणशायिनः ॥ स्वयं त्रिषवणाद्ब्रह्म त्वपः पीत्वेष्टलोकभाक् ॥

যাঁরা কালনির্দিষ্ট দীক্ষা-নিয়ম পালন করে গবাদি পশুর ন্যায় জীবনযাপন করেন, অথবা যাঁরা ঘাসের উপর শয়ন করেন—তাঁরা স্বয়ং পালিত ত্রিষবণ-ব্রত ও কেবল জলপানে ইষ্টলোকের অংশীদার হন।

Verse 39

क्रतुयष्टा दिवं याति चोपहारं च सुव्रत ॥ कृत्वा तु दशवर्षाणि नीरपानाद्विशिष्यते ॥

যজ্ঞকারী স্বর্গে গমন করে এবং উপহারও লাভ করে, হে সুব্রত। কিন্তু দশ বছর ধরে কেবল জলপানের ব্রত পালন করলে সেই ব্রতই বিশেষ শ্রেষ্ঠ বলা হয়।

Verse 40

रसानां प्रतिसंहारात् सौभाग्यमनुजायते ॥ आमिषस्य प्रतीहाराद्भवत्यायुष्मती प्रजा ॥

রস-ভোগ থেকে নিবৃত্ত হলে সৌভাগ্য জন্মায়। মাংস ত্যাগ করলে সন্ততি দীর্ঘায়ু হয়।

Verse 41

गन्धमाल्यनिवृत्त्या तु मूर्तिर्भवति पुष्कला ॥ अन्नदानेन च नरः स्मृतिं मेधां च विन्दति ॥

সুগন্ধি ও মালা থেকে নিবৃত্ত হলে দেহাকৃতি পুষ্ট হয়। আর অন্নদান করলে মানুষ স্মৃতি ও মেধা লাভ করে।

Verse 42

छत्रप्रदानेन गृहं वरिष्ठं रथं ह्युपानद्युगसम्प्रदानात् ॥ वस्त्रप्रदानेन सुरूपता च धनैश्च पुत्रैश्च भृताः भवन्ति ॥

ছাতা দান করলে শ্রেষ্ঠ গৃহ লাভ হয়; পাদুকা-যুগল দান করলে রথ প্রাপ্ত হয়। বস্ত্র দানে রূপ-লাবণ্য বৃদ্ধি পায়, এবং ধন ও পুত্র দ্বারা মানুষ সমর্থিত হয়।

Verse 43

पानीयस्य प्रदानेन तृप्तिर्भवति शाश्वती ॥ अन्नपानप्रदानेन कामभोगैस्तु तृप्यते ॥

পানীয় জল দান করলে চিরস্থায়ী তৃপ্তি হয়। অন্ন ও পানীয় দান করলে কাম্য ভোগের ফল দ্বারা তৃপ্তি লাভ হয়।

Verse 44

पुष्पोपगन्धं च फलोपगन्धं यः पादपं स्पर्शयते द्विजाय ॥ स स्त्रीसमृद्धं हि सुरत्नपूर्णं गृहं हि सर्वोपचितं लभेत ॥

যে ব্যক্তি দ্বিজকে পুষ্প-সুগন্ধ ও ফল-সুগন্ধযুক্ত বৃক্ষ প্রদান করে, সে স্ত্রীসমৃদ্ধ, উৎকৃষ্ট রত্নে পূর্ণ এবং সর্বসামগ্রীতে পরিপূর্ণ গৃহ লাভ করে।

Verse 45

वस्त्रान्नपानीय-रसप्रदानात् प्राप्नोति तानेव रसप्रदानात् ॥ स्रग्धूपगन्धान्यनुलेपनानि पुष्पाणि गृह्याणि मनोरमाणि ॥

বস্ত্র, অন্ন, পানীয় জল ও রস দান করলে মানুষ তদনুরূপ ফল লাভ করে। সে মালা, ধূপ-সুগন্ধ, অনুলেপন, পুষ্প এবং মনোহর গৃহোপযোগী দ্রব্য পায়।

Verse 46

स स्त्रीसमृद्धं गजवाजिपूर्णं लभेदधिष्ठानवरं वरिष्ठम् ॥ धूपप्रदानेन तथा गवां च लोकानाप्नोति नरो वसूनाम्

সেই পুণ্যে মানুষ স্ত্রীসমৃদ্ধ, গজ-অশ্বে পূর্ণ, শ্রেষ্ঠ অধিষ্ঠান লাভ করে। আর ধূপ দান ও গাভী দান দ্বারা সে বসুদের লোকসমূহ প্রাপ্ত হয়।

Verse 47

गजं तथा गोवृषभप्रदानैः स्वर्गे सुखं शाश्वतमामनन्ति ॥ घृतेन तेजः सुकुमारतां च प्राणद्युतिः स्निग्धता चापि तैलैः

হাতি দান এবং গাভী ও বলদ দান করলে স্বর্গে চিরস্থায়ী সুখ লাভ হয়—এমনই বলা হয়েছে। ঘৃত দানে তেজ ও দেহের কোমলতা, আর তেল দানে প্রাণের দীপ্তি ও স্নিগ্ধতা লাভ হয়।

Verse 48

क्षौद्रेण नानारसतृप्ततां च दीपप्रदानाद् द्युतिमाप्नुवन्ति

মধু দানে নানা রসের দ্বারা তৃপ্তি লাভ হয়; আর দীপ দানে দীপ্তি (আলোক/তেজ) অর্জিত হয়।

Verse 49

पायसेन वपुःपुष्टिं कृसरात्स्निग्धसौम्यताम् ॥ फलैस्तु लभते पुत्रं पुष्पैः सौभाग्यमेव च

পায়স দানে দেহের পুষ্টি লাভ হয়; কৃসর দানে স্নিগ্ধ ও সৌম্যতা আসে। ফল দানে পুত্রলাভ হয়; আর পুষ্প দানে সৌভাগ্যও লাভ হয়।

Verse 50

रथैर्दिव्यं विमानं तु शिबिकां चैव मानवः ॥ प्रेक्षणैरपि सौभाग्यं प्राप्नोतीह न संशयः

রথ দানে মানুষ দিব্য বিমান এবং শিবিকা (পালকি) লাভ করে। আর প্রেক্ষণ (দর্শন/প্রদর্শনী) দান করলেও এই লোকেই সৌভাগ্য লাভ হয়—এতে সন্দেহ নেই।

Verse 51

अभयस्य प्रदानॆन सर्वकामानवाप्नुयात्

অভয় (আশ্রয়/রক্ষা) দান করলে মানুষ সকল কামনা লাভ করে।

Verse 52

दुर्ल्लभं त्रिषु लोकेषु यच्च प्रियतरं तव ॥ तपोमयानां सर्वेषां द्विजातीनां च सुव्रत

হে সুব্রত! ত্রিলোকে যা দুর্লভ এবং যা তোমার অতি প্রিয়—তা তপস্যানিষ্ঠ সকলের এবং সকল দ্বিজের জন্যই উপদেশিত।

Verse 53

पतिव्रता न गच्छन्ति सत्यवाक्याश्च ये नराः ॥ अजिताश्चाशठाश्चैव स्वामिभक्ताश्च ये नराः

পতিব্রতা (ধর্মনিষ্ঠ) জনেরা পতিত হয় না; যারা সত্যভাষী; যারা অজেয় (দৃঢ়) ও অকপট; এবং যারা স্বামিভক্ত—তাদেরই এখানে প্রশংসা করা হয়েছে।

Verse 54

ब्राह्मणा अमरत्वं च प्राप्नुवन्ति न संशयः ॥ निवृत्ताः सर्वकामेभ्यो निराशाः सुजितेन्द्रियाः

ব্রাহ্মণেরা অমরত্ব লাভ করেন—এতে সন্দেহ নেই—অর্থাৎ যারা সকল কামনা থেকে নিবৃত্ত, নিরাশ (আকাঙ্ক্ষাহীন) এবং ইন্দ্রিয়জয়ী।

Verse 55

अहिंसया परं रूपं दीक्षया कुलजन्म च ॥ फलमूलाशिनो राज्यं स्वर्गः पर्णाशिनां भवेत्

অহিংসায় উৎকৃষ্ট রূপ লাভ হয়; দীক্ষায় উত্তম কুলে জন্ম। ফল-মূলভোজীদের জন্য রাজ্য (ঐশ্বর্য) ফল বলা হয়েছে; আর পত্রভোজীদের জন্য স্বর্গলাভ।

Verse 56

दत्त्वा द्विजेभ्यः स भवेत्सुरूपो रोगांश्च कांश्चिल्लभते न जातु ॥ बीजैरशून्यैः शयनाभिरामं दद्याद्गृहं यः पुरुषो द्विजाय

দ্বিজদের দান করলে মানুষ সুরূপ হয় এবং কখনও কোনো রোগ লাভ করে না। যে ব্যক্তি ব্রাহ্মণকে বীজ-ধান্যে পরিপূর্ণ ও মনোরম শয্যায় সজ্জিত গৃহ দান করে, সে মহাপুণ্য অর্জন করে।