Adhyaya 36

Verse 1

सूत उवाच । प्रह्लादस्य वचः श्रुत्वा स्थितस्तत्र सभास्थले । पप्रच्छात्युत्सुकमना बलिस्तत्क्षेत्रवैभवम्

সূত ক’লে: প্ৰহ্লাদৰ বাক্য শুনি, বালি তাত সভাস্থলত থিয় হৈ ৰ’ল। মনত তীব্ৰ কৌতূহল লৈ, সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ বৈভৱ বিষয়ে সুধিলে।

Verse 2

प्रह्लादस्तद्वचः श्रुत्वा भक्तिभावपुरस्कृतम् । अभिनन्द्य च तं प्रेम्णा प्रवक्तुमुपचक्रमे

ভক্তিভাৱপূৰ্ণ সেই বাক্য শুনি প্ৰহ্লাদে প্ৰেমেৰে তেওঁক অভিনন্দন কৰি আদৰে স্বাগতম জনালে, আৰু তাৰপিছত ব্যাখ্যা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 3

प्रह्लाद उवाच । एकैकस्मिन्पदे दत्ते पुरीं द्वारवतीं प्रति । पुण्यं क्रतुसहस्राणां फलं भवति देहिनाम्

প্ৰহ্লাদ ক’লে: দ্বাৰৱতী (দ্বাৰকা) নগৰীৰ দিশে একেকটা পদক্ষেপ দিয়া মাত্ৰেই দেহধাৰী জীৱসকলৰ বাবে সহস্ৰ সহস্ৰ যজ্ঞৰ ফলসদৃশ পুণ্য লাভ হয়।

Verse 4

येऽपीच्छंति मनोवृत्त्या गमनं द्वारकां प्रति । तेषां प्रलीयते पापं पूर्वजन्मायुतार्जितम्

যিসকলে মনৰ স্বাভাৱিক প্ৰবৃত্তিৰে দ্বাৰকা অভিমুখে যাবলৈ ইচ্ছা কৰে, তেওঁলোকৰ অগণিত পূৰ্বজন্মৰ দহ হাজাৰো জন্মত সঞ্চিত পাপো লয় পায়।

Verse 5

अत्युग्राण्यपि पापानि तावत्तिष्ठंति विग्रहे । यावन्न गच्छते जंतुः कलौ द्वारवतीं प्रति

কলিযুগত যেতিয়ালৈকে জীৱ দ্বাৰৱতী (দ্বাৰকা) অভিমুখে যাত্ৰা নকৰে, তেতিয়ালৈকে অতি ভয়ংকৰ পাপসমূহো দেহধাৰী অৱস্থাতেই আঁকোৰগোঁজ হৈ থাকে।

Verse 6

लोभेनाऽप्युपरोधेन दंभेन कपटेन वा । चक्रतीर्थे तु यो गच्छेन्न पुनर्विशते भुवि

লোভ, বাধা-উপৰোধ, দম্ভ বা কপটতেও প্ৰেৰিত হৈ যিজনে চক্ৰতীৰ্থলৈ যায়, সি পুনৰ এই ভুবনত প্ৰৱেশ নকৰে (পুনর্জন্ম নাপায়)।

Verse 7

हीनवर्णोऽपि पापात्मा मृतः कृष्णुपुरीं प्रति । कलि कालकृतैर्दोषैरत्युग्रैरपि मानवः । भक्त्या कृष्णमुखं दृष्ट्वा न लिप्यति कदाचन

নীচ বৰ্ণৰ পাপীজনো যদি কৃষ্ণুপুৰী (দ্বাৰকা) অভিমুখে যাত্ৰাৰ মাজতে মৃত্যুবৰণ কৰে, সি কেতিয়াও লিপ্ত নহয়। কলিযুগে উৎপন্ন অতি উগ্ৰ দোষে মানুহক পীড়া দিলেও, ভক্তিৰে কৃষ্ণৰ মুখ দর্শন কৰি সি কেতিয়াও কলুষিত নহয়।

Verse 8

तावद्विराजते काशी ह्यवंती मथुरापुरी । यावन्न पश्यते जंतुः पुरीं कृष्णेन पालिताम्

কাশী, অৱন্তী আৰু মথুৰাপুৰী তেতিয়ালৈকে উজ্জ্বল হৈ থাকে, যেতিয়ালৈকে জীৱে কৃষ্ণে পালিত নগৰী (দ্বাৰকা) দর্শন নকৰে।

Verse 9

येषां कृष्णालये प्राणा गता दानवनायक । न तेषां पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि

হে দানৱনায়ক! যিসকলৰ প্ৰাণ কৃষ্ণৰ ধাম দ্বাৰকাত ত্যাগ হয়, তেওঁলোকৰ পুনৰাগমন নাই—শত কোটি কল্প পাৰ হলেও নহয়।

Verse 10

दुर्लभो द्वारकावासो दुर्लभं कृष्णदर्शनम् । दुर्लभं गोमतीस्नानं रुक्मिणीदर्शनं कलौ

কলিযুগত দ্বাৰকাত বাস কৰা অতি দুৰ্লভ, কৃষ্ণদৰ্শনো দুৰ্লভ; পবিত্ৰ গোমতীত স্নান আৰু ৰুক্মিণীদৰ্শনো দুৰ্লভ।

Verse 11

नित्यं कृष्णपुरीं रम्यां ये स्मरंति गृहे स्थिताः । न तेषां पातकं किंचिद्देहमाश्रित्य तिष्ठति

যিসকলে ঘৰত থাকিয়ো নিত্য কৃষ্ণৰ মনোৰম পুৰী স্মৰণ কৰে, তেওঁলোকৰ দেহত কোনো পাপেই আশ্ৰয় লৈ নাথাকে।

Verse 12

केशवार्चा गृहे यस्य न तिष्ठति महीपते । तस्यान्नं न च भोक्तव्यमभक्ष्येण समं स्मृतम्

হে মহীপতে! যাৰ ঘৰত কেশৱৰ অৰ্চনা স্থাপিত নহয়, তাৰ অন্ন ভক্ষণ কৰা উচিত নহয়; শাস্ত্ৰে তাক অভক্ষ্যৰ সমান বুলি স্মৰণ কৰিছে।

Verse 13

नोष्णत्वं द्विज राजे वै न शीतत्वं हुताशने । वैष्णवानां न पापत्वमेकादश्युपवासिनाम्

যেনেকৈ অগ্নিত উষ্ণতা কেতিয়াও নাথাকে নোৱাৰে আৰু চন্দ্ৰত শীতলতা নোহোৱা নহয়, তেনেকৈ একাদশী উপবাসী বৈষ্ণৱৰ পাপত্ব নাথাকে।

Verse 14

नास्ति नास्ति महाभागाः कलिकालसमं युगम् । स्मरणात्कीर्त्तनाद्विष्णोः प्राप्यते परमव्ययम्

হে মহাভাগসকল! কলিযুগৰ সমান আন কোনো যুগ নাই—নাই বুলিয়েই কোৱা যায়। বিষ্ণুৰ স্মৰণ আৰু কীৰ্ত্তনে পৰম অব্যয় পদ লাভ হয়।

Verse 15

सत्यभामापतिर्यत्र यत्र पुण्या च गोमती । नरा मुक्तिं प्रयास्यंति तत्र स्नात्वा कलौ युगे

য’ত সত্যভামাৰ পতি প্ৰভু আছেন আৰু য’ত পবিত্ৰ গোমতী বয়, কলিযুগত তাত স্নান কৰি মানুহে মুক্তিৰ পথত অগ্ৰসর হয়।

Verse 16

माधवे शुक्लपक्षे तु त्रिस्पृशां द्वादशीं यदि । लभते द्वारकायां तु नास्ति धन्यतरस्ततः

মাধৱ (বৈশাখ) মাহৰ শুক্লপক্ষত যদি দ্বাৰকাত ত্ৰিস্পৃশা দ্বাদশী লাভ হয়, তেন্তে তাতকৈ অধিক ধন্য আন কোনো নাই।

Verse 17

त्रिस्पृशां द्वादशीं प्राप्य गत्वा कृष्णपुरीं नरः । यः करोति हरेर्भक्त्या सोऽश्वमेधफलं लभेत्

ত্ৰিস্পৃশা দ্বাদশী লাভ কৰি কৃষ্ণপুৰীত গৈ যি নৰে হৰিৰ ভক্তিৰে পূজা কৰে, সি অশ্বমেধ যজ্ঞৰ ফল লাভ কৰে।

Verse 18

नंदायां तु जयायां वै भद्रा चैव भवेद्यदि । उपवासार्चने गीते दुर्ल्लभा कृष्णसन्निधौ

যদি নন্দা, জয়া আৰু ভদ্ৰা (শুভ সংযোগ) ঘটে, তেন্তে কৃষ্ণসন্নিধিত উপবাস, অৰ্চন আৰু ভক্তিগীত অতি দুষ্প্ৰাপ্য আৰু অমূল্য হয়।

Verse 19

उदयैकादशी स्वल्पा अंते चैव त्रयोदशी । संपूर्णा द्वादशी मध्ये त्रिस्पृशा च हरेः प्रिया

যদি সূৰ্যোদয়ত একাদশী অল্প হয় আৰু অন্তত ত্ৰয়োদশী প্ৰকাশ পায়, মাজত পূৰ্ণ দ্বাদশী থাকে—সেইয়াই ত্ৰিস্পৃশা, হৰিৰ অতি প্ৰিয়।

Verse 20

एकेन चोपवासेन उपवासाऽयुतं फलम् । जागरे शतसाहस्रं नृत्ये कोटिगुणं कलौ

কলিযুগত একেটা উপবাসে দহ হাজাৰ উপবাসৰ ফল লাভ হয়; ৰাতি জাগৰণে এক লাখ গুণ, আৰু ভক্তিনৃত্যত কোটিগুণ ফল বৃদ্ধি পায়।

Verse 21

तत्फलं लभते मर्त्त्यो द्वारकायां दिनेदिने । गृहेषु वसतामेतत्किं पुनः कृष्णसंनिधौ

সেই একে ফল মর্ত্যলোকে মানুহে দ্বাৰকাত দিনেদিনে লাভ কৰে। ঘৰত বাস কৰোঁতাসকলেও যদি ইমান পায়, তেন্তে কৃষ্ণৰ সান্নিধ্যত কিমান অধিক হ’ব!

Verse 22

वाङ्मनःकायजैर्दोषैर्हता ये पापबुद्धयः । द्वारवत्यां विमुच्यंते दृष्ट्वा कृष्णमुखं शुभम्

বাক্য, মন আৰু দেহৰ পৰা জন্মা দোষে আঘাতপ্ৰাপ্ত পাপবুদ্ধিসকলেও দ্বাৰৱতীত কৃষ্ণৰ শুভ মুখ দর্শন কৰি মুক্ত হয়।

Verse 23

दैत्येश्वर नराः श्लाघ्या द्वारवत्यां गताश्च ये

হে দৈত্যেশ্বৰ, যিসকল মানুহ দ্বাৰৱতীলৈ গৈছে, তেওঁলোক নিশ্চয়েই শ্লাঘনীয়।

Verse 24

दुर्ल्लभानीह तीर्थानि दुर्लभाः पर्वतोत्तमाः । दुर्ल्लभा वैष्णवा लोके द्वारकावसतिः कलौ

এই জগতত তীৰ্থ অতি দুৰ্লভ, শ্ৰেষ্ঠ পৰ্বতসমূহো দুৰ্লভ। লোকসমাজত বৈষ্ণৱসকল দুৰ্লভ—আৰু কলিযুগত দ্বাৰকাত বাস কৰাও দুৰ্লভ।

Verse 25

गवां कोटिसहस्राणि रत्नको टिशतानि च । दत्त्वा यत्फलमाप्नोति तत्फलं कृष्णसन्निधौ

গৰুৰ হাজাৰ হাজাৰ কোটি আৰু ৰত্নৰ শত শত কোটি দান কৰি যি পুণ্যফল লাভ হয়, সেই একে ফল শ্ৰীকৃষ্ণৰ সান্নিধ্যতেই লাভ হয়।

Verse 26

यस्याः सीमां प्रविष्टस्य ब्रह्महत्यादिपातकम् । नश्यते दर्शनादेव तां पुरीं को न सेवते

যি জনে সেই নগৰীৰ সীমাতো প্ৰৱেশ কৰে, তাৰ ব্ৰহ্মহত্যা আদি পাপ কেৱল দৰ্শনমাত্ৰেই নাশ হয়। তেনে পুৰীক কোনে সেৱা-ভক্তি নকৰিব?

Verse 27

चक्रांकिता शिला यत्र गोमत्युदधिसंगमे । यच्छति पूजिता मोक्षं तां पुरीं को न सेवते

য’ত গোমতী আৰু সাগৰৰ সংগমত চক্ৰাঙ্কিত শিলা আছে, যি পূজিত হ’লে মোক্ষ দান কৰে—তেনে পুৰীক কোনে সেৱা-ভক্তি নকৰিব?

Verse 28

सिंहस्थे च गुरौ विप्रा गोदावर्य्यां तु यत्फलम् । तत्फलं स्नानमात्रेण गोमत्यां कृष्णसन्निधौ

হে বিপ্ৰসকল! গুৰুও (বৃহস্পতী) সিংহ ৰাশিত থাকোঁতে গোদাৱৰীত যি পুণ্যফল লাভ হয়, সেই একে ফল গোমতীত শ্ৰীকৃষ্ণৰ সান্নিধ্যত কেৱল স্নানমাত্ৰেই লাভ হয়।

Verse 29

द्वारकाऽवस्थितं तोयं षण्मासं पिबते नरः । तस्य चक्रांकितो देहो भवते नात्र संशयः

যি নৰ দ্বাৰকাত অৱস্থিত পবিত্ৰ জল ছয় মাহ পান কৰে, তাৰ দেহত চক্র-চিহ্ন অঙ্কিত হয়; ইয়াত একো সন্দেহ নাই।

Verse 30

मन्वन्तरसहस्राणि काशीवासेन यत्फलम् । तत्फलं द्वारकायां च वसतः पंचभिर्द्दिनैः

কাশীত সহস্ৰ মন্বন্তৰ বাস কৰিলে যি ধৰ্মফল লাভ হয়, দ্বাৰকাত মাত্ৰ পাঁচ দিন বাস কৰিলেই সেই একেই ফল প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 31

तावन्मृतप्रजा नारी दुर्भगा दैत्यपुंगव । यावन्न पश्यते भक्त्या कलौ कृष्णप्रियां पुरीम्

হে দানৱৰ শ্ৰেষ্ঠ! কলিযুগত যেতিয়ালৈকে ভক্তিভাৱে কৃষ্ণপ্ৰিয়া নগৰী দ্বাৰকাৰ দৰ্শন নকৰে, তেতিয়ালৈকে সেই নাৰী সন্তানহীনা আৰু দুর্ভাগিনী বুলি গণ্য হয়।

Verse 32

रुक्मिणीं सत्यभामां च देवीं जांबवतीं तथा । मित्रविंदां च कालिंदीं भद्रां नाग्नजितीं तथा

তেওঁৰ সৈতে ৰুক্মিণী, সত্যভামা আৰু দেৱী জাঁবৱতী আছিল; তদুপৰি মিত্ৰবিন্দা, কালিন্দী, ভদ্ৰা আৰু নাগ্নজিতীও সংগে আছিল।

Verse 33

संपूज्य लक्ष्मणां तत्र वैष्णवीः कृष्णवल्लभाः । एताः संपूज्य विधिवच्छ्रेष्ठपुत्रश्च लभ्यते

তাত লক্ষ্মণা আৰু কৃষ্ণবল্লভা বৈষ্ণৱী দেৱীসকলক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি, আৰু যথাৰীতি সংপূজনা কৰিলে, শ্ৰেষ্ঠ পুত্ৰ লাভ হয়।

Verse 34

तावद्भवभयं पुंसां गृहभंगश्च मूर्खता । यावन्न पश्यते भक्त्या कलौ कृष्णपुरीं नरः

যেতিয়ালৈকে কলিযুগত ভক্তিৰে নৰে কৃষ্ণপুৰী (দ্বাৰকা) দৰ্শন নকৰে, তেতিয়ালৈকে মানুহৰ ভৱভয়, গৃহভংগ আৰু মূৰ্খতাৰ অন্ধকাৰ নাশ নোহোৱাকৈ থাকে।

Verse 35

न सर्वत्र महापुण्यं संगमे सरितांपतेः । जाह्नवीसंगमान्मुक्तिर्गोमतीनीरसंगमात् । संपर्के गोमतीनीरपूतोऽहं कृष्णसन्निधौ

সকলো নদীৰ সঙ্গমতে মহাপুণ্য নাহে। জাহ্নৱী (গঙ্গা)ৰ সঙ্গমে মুক্তি ঘোষিত; আৰু গোমতীৰ জলেৰে সঙ্গমতো মোক্ষ লাভ হয়। গোমতীৰ পবিত্ৰকাৰী জলৰ স্পৰ্শে মইও—কৃষ্ণৰ সন্নিধানত—শুদ্ধ হ’লোঁ।

Verse 36

गोमतीनीरसंपृक्तं ये मां पश्यंति मानवाः । न तेषां पुनरावृत्तिरित्याह सरितांपतिः

গোমতীৰ জলেৰে স্পৰ্শিত হৈ যিসকল মানুহে মোক দৰ্শন কৰে, তেওঁলোকৰ পুনৰাগমন (পুনর্জন্ম) নাই—এইদৰে সৰিতামপতি (সমুদ্ৰ) ঘোষণা কৰে।

Verse 37

द्वारकां गच्छमानस्य विपत्तिश्च भवेद्यदि । न तस्य पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि

দ্বাৰকালৈ গৈ থাকোঁতে যদি কোনো বিপদো ঘটে, তথাপি সেই ব্যক্তিৰ শত কোটি কল্প পৰ্যন্তও সংসাৰত পুনৰাগমন নাহে।