
এই অধ্যায়ত প্ৰহ্লাদৰ বৰ্ণনাৰ আৱৰণত বহু-কণ্ঠ ধৰ্মতত্ত্বৰ আলোচনা দেখা যায়। নাৰদে সিংহ-ৰাশিত বৃহস্পতিৰ শুভ অৱস্থা দেখি গৌতমী (গোদাৱৰী) তীৰত এক আশ্চৰ্য সমাগম প্রত্যক্ষ কৰে—মহাতীৰ্থ, নদী, ক্ষেত্ৰ, পৰ্বত, শাস্ত্ৰ, সিদ্ধ আৰু দেৱগণ একেলগে আহি সেই স্থানৰ পবিত্ৰতা আৰু তেজত বিস্মিত হয়। ব্যক্তিৰূপী গৌতমী দেৱীয়ে দুখ প্ৰকাশ কৰে—দুৰ্জন-সংসৰ্গে তেওঁ ক্লান্ত আৰু দহি যোৱা যেন অনুভৱ কৰে; নিজৰ শান্ত, নিৰ্মল অৱস্থা পুনৰ স্থিৰ হ’বলৈ উপায় বিচাৰে। নাৰদ আৰু সমাগত পবিত্ৰ সত্তাসকলে পৰামৰ্শ কৰে; তেতিয়া গৌতম ঋষি আহি মহাদেৱক ধ্যানপূৰ্বক প্ৰাৰ্থনা কৰে। তাৰ পিছত আকাশবাণীয়ে সমাগমক উত্তৰ-পশ্চিম সমুদ্ৰতীৰলৈ ঘূৰাই দ্ৱাৰকাক পৰম শুদ্ধিক্ষেত্ৰ বুলি ঘোষণা কৰে—য’ত গোমতী সাগৰত মিলিত হয় আৰু য’ত বিষ্ণু পশ্চিমাভিমুখে বিরাজ কৰে; সেই ক্ষেত্ৰ অগ্নিৰ দৰে পাপ দহি পেলায়। শেষত সকলোৱে দ্ৱাৰকাৰ প্ৰশংসা কৰে, গোমতী-স্নান, চক্ৰতীৰ্থ-স্নান আৰু কৃষ্ণদৰ্শনৰ তীব্ৰ আকাঙ্ক্ষা প্ৰকাশ কৰে; লগতে নীতি স্পষ্ট হয়—সৎসঙ্গে শুদ্ধি বৃদ্ধি পায়, দুর্জন-সংসৰ্গে হানি হয়।
Verse 1
प्रह्लाद उवाच । अथान्यच्च प्रवक्ष्यामि गुह्याद्गुह्यतरं महत् । द्वारकायाः परं पुण्यं माहात्म्यं ह्युत्तमोत्तमम्
প্ৰহ্লাদে ক’লে: এতিয়া মই আন এটা কথা ক’ম—মহান, আৰু গোপনৰো অধিক গোপন: দ্বাৰকাৰ পৰম পুণ্য, সৰ্বোত্তম মাহাত্ম্য।
Verse 2
इतिहासं पुरावृत्तं वर्णयिष्ये मनोहरम् । तीर्थक्षेत्रादिदेवानामृषीणां संशयापहम्
মই এক মনোহৰ প্ৰাচীন ইতিহাস বৰ্ণনা কৰিম, যি তীৰ্থ, পৱিত্ৰ ক্ষেত্ৰ আৰু অধিষ্ঠাতা দেৱতাসকল বিষয়ে ঋষিসকলৰ সন্দেহ দূৰ কৰে।
Verse 3
सौभाम्यमतुलं दृष्ट्वा सिंहराशिगते गुरौ । गोदावर्य्यां द्विजश्रेष्ठा नारदो भगवत्प्रियः
যেতিয়া গুৰুঃ (বৃহস্পতী) সিংহ ৰাশিত প্ৰৱেশ কৰিলে, অতুল শুভতা দেখি, ভগৱানৰ প্ৰিয় দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ নাৰদ গোধাৱৰীত উপস্থিত হ’ল।
Verse 4
गौतमस्याऽभितो दृष्ट्वा त्रैलोक्यसंभवानि वै । तीर्थानि सरितः सर्वा विस्मयं परमं गतः
গৌতমৰ চাৰিওফালে ত্ৰিলোকৰ পৰা উৎপন্ন বুলি কোৱা তীৰ্থ আৰু সকলো নদী দেখি, তেওঁ পৰম বিস্ময়ত অভিভূত হ’ল।
Verse 5
तत्र काशी कुरुक्षेत्रमयोध्या मथुरापुरी । माया कांची ह्यवंती च अरण्यान्याश्रमैः सह
তাত কাশী, কুৰুক্ষেত্ৰ, অযোধ্যা আৰু মথুৰাপুৰী আছিল; মায়া (হৰিদ্বাৰ), কাঞ্চী আৰু অৱন্তী (উজ্জয়িনী)ও—আশ্ৰমসহ অৰণ্যসমূহো একেলগে আছিল।
Verse 6
हरिक्षेत्रं गया मिश्रक्षेत्रं च पुरुषोत्तमम् । प्रभासादीनि पुण्यानि मुक्तिक्षेत्राण्यशेषतः
হৰিক্ষেত্ৰ, গয়া, খ্যাত মিশ্ৰক্ষেত্ৰ আৰু পুৰুষোত্তম; প্ৰভাস আদি অন্যান্য সকলো পুণ্য তীৰ্থ—সকলোয়ে নিঃশেষে মুক্তিদায়ক পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ।
Verse 7
जाह्नवी यमुना रेवा तत्र पुण्या सरस्वती । सरयूर्गंडकी तापी पयोष्णी सरितां वरा
জাহ্নৱী (গঙ্গা), যমুনা, ৰেৱা (নৰ্মদা) আৰু তাত পুণ্যময়ী সৰস্বতী; সৰয়ূ, গণ্ডকী, তাপী আৰু পয়োষ্ণী—এইসকল নদীৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ।
Verse 8
कृष्णा भीमरथी पुण्या कावेर्य्याद्याः सरिद्वराः । स्वर्गे मर्त्ये च पाताले वर्त्तमानाः सतीर्थकाः
কৃষ্ণা, পুণ্যময়ী ভীমৰথী আৰু কাবেৰী আদি শ্ৰেষ্ঠ নদীসমূহ—পবিত্ৰ তীৰ্থঘাটেৰে সমৃদ্ধ—স্বৰ্গে, মৰ্ত্যে আৰু পাতালতো বিদ্যমান।
Verse 9
स्थिता गोदावरीतीरे सिंहराशिं गते गुरौ । तथा च पुष्करादीनि सप्तसिंधुसरांसि च
গুৰু (বৃহস্পতী) সিংহ ৰাশিত প্ৰৱেশ কৰিলে, তেওঁলোকে গোদাৱৰীৰ তীৰত বাস কৰে; তদ্ৰূপে পুষ্কৰ আদি আৰু সপ্তসিন্ধুৰ সৰোবৰসমূহতো গমন কৰে।
Verse 10
मेर्वादिपर्वताः पुण्या दर्शनात्पापनाशनाः । तीर्थराज प्रयागश्च सर्वतीर्थसमन्वितः
মেৰু আদি পৰ্বতসমূহ পৱিত্ৰ; কেৱল দৰ্শনতেই পাপ নাশ কৰে। আৰু তীৰ্থৰাজ প্ৰয়াগ সকলো তীৰ্থৰ সমাৱেশেৰে সমন্বিত।
Verse 11
वेदोपवेदाः शास्त्राणि पुराणानि च सर्वशः । सिद्धा मुनिगणाः सर्वे देवर्षिपितृदेवताः
বেদ-উপবেদ, শাস্ত্ৰ আৰু নানাবিধ পুৰাণ; সিদ্ধসকল, সকলো মুনিগণ, দেৱঋষি, পিতৃ আৰু দেৱতাসকল—সকলো তাত উপস্থিত আছিল।
Verse 12
चंद्रादित्यौ सुरगणाः सिंहस्थे च बृहस्पतौ । स्थिता गोदावरीतीरे वर्षमेकं प्रहर्षिताः
যেতিয়া বৃহস্পতিয়ে সিংহ ৰাশিত অৱস্থান কৰিলে, তেতিয়া চন্দ্ৰ-সূৰ্য আৰু দেৱগণ গোদাৱৰীৰ তীৰত এক বছৰ আনন্দেৰে স্থিত থাকিল।
Verse 13
यानि कानि च पुण्यानि तीर्थक्षेत्राणि संति वै । त्रैलोक्ये तानि सर्वाणि गौतम्यां वीक्ष्य विस्मिताः
ত্ৰিলোকত যিমানেই পৱিত্ৰ তীৰ্থ আৰু পুণ্য ক্ষেত্ৰ আছে, সেয়া সকলো গৌতমীত যেন একেলগে দৰ্শন কৰি তেওঁলোক বিস্মিত হ’ল।
Verse 14
देवर्षिर्नारदस्तत्र मुनिभिर्मुदितोऽवसत् । सिंहस्यांते च सर्वाणि स्वस्थानगमनाय वै
তাত দেৱঋষি নাৰদ মুনিসকলৰ সৈতে আনন্দিত হৈ বাস কৰিলে। আৰু সিংহ-কালৰ অন্তত সকলোৱে নিজ নিজ ধামলৈ গমন কৰিবলৈ প্ৰস্তুত হ’ল।
Verse 15
आमन्त्र्य गौतमीं देवीं स्थितानि पुरतस्ततः । सर्वेषां शृण्वतां विप्रा गौतमी खिन्नमानसा । तप्ता दुर्जनसंसर्गान्नारदं दुःखिताऽब्रवीत्
দেৱী গৌতমীক বিদায় জনাই তেওঁলোকে তাইৰ সন্মুখত থিয় হ’ল। তেতিয়া সকলো ব্ৰাহ্মণে শুনি থাকোঁতে, দুষ্টজনৰ সঙ্গতিত দগ্ধ আৰু মনত খিন্ন গৌতমীয়ে দুখেৰে নাৰদক ক’লে।
Verse 16
गौतम्युवाच । पश्यैतानि सुतीर्थानि गंगाद्याः सरितोऽमलाः । सागरा गिरयः पुण्या गयात्रितयमेव च
গৌতমীয়ে ক’লে: “চোৱা, এই শ্ৰেষ্ঠ সু-তীৰ্থসমূহ—গঙ্গা আদি নিৰ্মল নদীসমূহ, সাগৰ, পবিত্ৰ পৰ্বতসমূহ, আৰু ত্ৰিৰূপ গয়া-ত্ৰয়ো ইয়াত তোমাৰ সন্মুখতে আছে।”
Verse 17
क्षेत्राणि मोक्षदान्यंग त्रैलोक्यजानि नारद । देवाश्च पितरः सिद्धा ऋषयो मानवादयः
“হে প্ৰিয়, এই ক্ষেত্ৰসমূহ মোক্ষদায়ক—হে নাৰদ, ত্ৰিলোকত প্ৰখ্যাত। ইয়াত দেৱতা, পিতৃগণ, সিদ্ধ, ঋষি আৰু মানুহ আদি সকলোৱে আছে।”
Verse 18
तीर्थ राज प्रयागश्च सर्वतीर्थसमन्वितः । एतेषामेव सर्वेषां मत्संसर्गान्महामुने । विशुद्धानां प्रकाशेन राजते भुवनत्रयम्
“আৰু তীৰ্থ-ৰাজ প্ৰয়াগ—সৰ্ব তীৰ্থেৰে সমন্বিত। হে মহামুনে, মোৰ সঙ্গতিত এই সকলো পবিত্ৰ হয়; পবিত্ৰজনৰ তেজে ত্ৰিভুবন উজ্জ্বল হৈ উঠে।”
Verse 19
प्रयांति तानि सर्वाणि स्वंस्वं स्थानं प्रति प्रभो । अधुनाऽहं परिश्रांता दह्यमाना त्वहर्निशम्
“হে প্ৰভু, এই সকলো নিজৰ নিজৰ স্থানলৈ গমন কৰিছে। আৰু এতিয়া মই অতি ক্লান্ত, দিন-ৰাতি যেন দগ্ধ হৈ থাকোঁ।”
Verse 20
दुर्जनानां सुसंपर्काद्भृशं पापात्मना प्रभो । सौभण्यमधुना प्राप्तं सत्संसर्गेण नारद
হে প্ৰভু! দুষ্টজনৰ ঘন সঙ্গতিত মই গভীৰ পাপী হৈ পৰিছিলোঁ; কিন্তু এতিয়া, হে নাৰদ, সৎসঙ্গৰ দ্বাৰা মই কল্যাণ লাভ কৰিলোঁ।
Verse 21
प्रयांत्येतानि सर्वाणि स्वस्थानं मुदितानि च
এই সকলোয়ে নিজৰ নিজৰ নিবাসলৈ প্ৰসন্নচিত্তে গমন কৰে, আৰু আনন্দেৰে আগবাঢ়ে।
Verse 22
एतानि मत्प्रसादेन पुण्यानि कथितानि च । कथय श्रमशांत्यर्थं दुःखि ता किं करोम्यहम्
আপোনাৰ প্ৰসাদে এই পুণ্যময় কথাসমূহ কোৱা হ’ল। এতিয়া মোৰ ক্লান্তি নিবারণৰ বাবে কওক—দুঃখাকুল হৈ মই কি কৰিম?
Verse 23
प्रह्लाद उवाच । गोदावर्य्या वचः श्रुत्वा भगवान्नारदो द्विजाः । क्षणं ध्यात्वा तु दुःखार्त्तः प्राह संशयमानसः
প্ৰহ্লাদে ক’লে: গোদাৱৰীৰ বাক্য শুনি, হে ব্ৰাহ্মণসকল, ভগৱান নাৰদে ক্ষণেক ধ্যান কৰিলে; তাৰ পাছত দুঃখাকুল হৈ, সন্দেহভৰা মনেৰে ক’লে।
Verse 24
नारद उवाच । अहो अत्यद्भुतं ह्येतद्गौतम्या व्यसनं महत् । पश्यन्त्वसंशयं देवास्तीर्थक्षेत्रसरिद्वराः
নাৰদে ক’লে: আহা! গৌতমীৰ এই মহা বিপদ কিমানেই অতি আশ্চৰ্য। তীৰ্থ, ক্ষেত্ৰ আৰু নদীসমূহৰ শ্ৰেষ্ঠ দেবতাসকলে নিঃসন্দেহে ইয়াক চাওক।
Verse 25
सत्पुण्यनिचयो यस्यां युष्माकं समभूद्ध्रुवम् । तस्याः पापाग्निशमनं कथं स्यादिति चिन्त्यताम्
য’ত নিশ্চয় তোমালোকৰ সত্য-পুণ্যৰ সঞ্চয় উদ্ভৱ হৈছে; সেয়ে চিন্তা কৰা—তাত পাপৰ অগ্নি কেনেকৈ নিৰ্বাপিত হ’ব?
Verse 26
श्रीप्रह्लाद उवाच । तदा चिन्तयतां तेषां सर्वेषां भावितात्मनाम् । गौतमो भगवांस्तत्र समायातो मुनीश्वराः
শ্ৰী প্ৰহ্লাদে ক’লে: তেওঁলোক সকলো ভাবিত-আত্মা, শুদ্ধচিত্ত, এইদৰে চিন্তা কৰি থাকোঁতেই, তাত ভগৱান মুনীশ্বৰ গৌতম উপস্থিত হ’ল।
Verse 27
दृष्ट्वा तमृषयो देवा यथोचितमपूजयन् । जाह्नवी यमुना पुण्या नर्मदा च सरस्वती
তেওঁক দেখি ঋষি আৰু দেৱতাসকলে যথোচিত পূজা কৰিলে; আৰু তাত জাহ্নৱী (গঙ্গা), যমুনা, পুণ্য নর্মদা আৰু সৰস্বতীও উপস্থিত আছিল।
Verse 28
अन्याश्च सर्वाः सरितस्त्रैलोक्यमनुवर्तिताः । वाराणसी कुरुक्षेत्र प्रमुखान्याश्रमैः सह । युगपत्तानि सर्वाणि संपूज्य मुनिमबुवन्
আৰু ত্ৰিলোকত অনুগত আৰু পূজিত অন্য সকলো নদীও, বাৰাণসী আৰু কুৰুক্ষেত্ৰ আদি প্ৰধান তীৰ্থস্থানসমূহক তেওঁলোকৰ আশ্ৰমসহ লৈ, একেলগে সকলোয়ে মুনিক বিধিপূৰ্বক পূজা কৰি তেতিয়া তেওঁক ক’লে।
Verse 29
त्वत्प्रसादेन वै त्राताः सम्यक्छुद्धा महामुने । यदानीता त्वया गंगा गौतमी भूतलं प्रति
হে মহামুনে! তোমাৰ প্ৰসাদে আমি উদ্ধাৰ পাই সম্পূৰ্ণৰূপে শুদ্ধ হ’লোঁ; কিয়নো তুমি গঙ্গাক গৌতমী ৰূপে ভূতললৈ আনিছিলা।
Verse 30
कृतार्था मानवाः सर्वे सर्वपापविवर्जिताः । किंतु दुर्जनसंपर्कात्संतप्ता गौतमी भृशम्
সকলো মানুহ কৃতাৰ্থ হ’ল, সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত; কিন্তু দুষ্টজনৰ সঙ্গৰ ফলত গৌতমী নদী অতি অধিক কষ্ট পালে।
Verse 31
कथं पापैर्विनिर्मुक्ता परमानन्दसंप्लुता । सुप्रभा जायते देवी तद्गौतम विचिन्त्यताम्
দেৱী নদী কেনেকৈ পাপমুক্ত হৈ পৰমানন্দে পৰিপূৰ্ণ ‘সুপ্ৰভা’ হ’ব? হে গৌতম, এই বিষয়ে চিন্তা কৰা হওক।
Verse 32
प्रह्लाद उवाच । एवमुक्तो मुनिस्तैस्तु चिन्ताकुलितमानसः । नारदस्य मुखं वीक्ष्य प्रहसन्गौतमोऽब्रवीत्
প্ৰহ্লাদ ক’লে: তেওঁলোকে এনেদৰে কোৱাত মুনি চিন্তাৰে মন ব্যাকুল হ’ল। নাৰদৰ মুখলৈ চাই গৌতম হাঁহি ক’লে।
Verse 33
गौतम उवाच । सर्वेषां क्षेत्रतीर्थानां महाशुभविनाशिनी । गौतमीयं महाभागा अस्यास्तापः क्व शाम्यति
গৌতম ক’লে: হে মহাভাগা, এই গৌতমী সকলো ক্ষেত্ৰ-তীৰ্থৰ অশুভ-মল নাশিনী মহাশুভদায়িনী। তেন্তে ইয়াৰ তাপ ক’ত শান্ত হ’ব?
Verse 34
नास्ति लोकत्रये तीर्थं स्नातुं सिंहगते गुरौ । यद्वै नायाति गौतम्यां क्षेत्रं चापि विशुद्धये । काशीप्रयागमुख्यानि राजंते यत्प्रसादतः
তিনিও লোকত, যেতিয়া গুৰু (বৃহস্পতী) সিংহ ৰাশিত থাকে, স্নানৰ বাবে এনে কোনো তীৰ্থ নাই যি গৌতমীত নাহে; আৰু শুদ্ধিৰ বাবে এনে কোনো ক্ষেত্ৰো নাই যি ইয়ালৈ নাহে। কাশী, প্ৰয়াগ আদি মুখ্য তীৰ্থসমূহো তাইৰ কৃপাতে দীপ্তিমান।
Verse 35
वदंतु मुनयः सर्वे क्षेत्रतीर्थसमाश्रिताः । शुद्धं विचार्यं यत्कार्य्यं मयाऽस्मिञ्जातसंकटे
ক্ষেত্ৰ-তীৰ্থত আশ্ৰয় লোৱা সকলো মুনিয়ে নিজৰ উপদেশ কওক। এই উদ্ভূত সংকটত মই কি কৰোঁ—সেয়া শুদ্ধ বিবেচনাৰে বিচাৰ কৰা হওক।
Verse 36
प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा मुनयः सर्वे नोचुः किञ्चिद्विमोहिताः । तत्रोपायमविज्ञाय गौतमीं गौतमोऽब्रवीत्
প্ৰহ্লাদ ক’লে: এইদৰে ক’ই সকলো মুনি মোহিত হৈ নীৰৱ হ’ল। তাত কোনো উপায় নাজানি গৌতমে গৌতমীক সম্বোধন কৰিলে।
Verse 37
गौतम उवाच । आनीतासि मया देवि तपसाऽराध्य शंकरम् । वदिष्यति स चोपायमित्युक्त्वाऽचिन्तयत्तदा
গৌতম ক’লে: হে দেবী, তপস্যাৰে শংকৰক আৰাধনা কৰি মই তোমাক ইয়ালৈ আনিছোঁ। ‘সেইজনেই উপায় ক’ব’ বুলি ক’ই তেতিয়া তেওঁ গভীৰ চিন্তাত নিমগ্ন হ’ল।
Verse 38
गौतमः श्रद्धया भक्त्या गंगामौलिमखंडधीः । तदाऽभून्महदाश्चर्यं शृण्वंतु ऋषयोऽमलाः
গৌতম—অখণ্ড ধীৰ বুদ্ধিৰ—গঙ্গামৌলী প্ৰভুক শ্ৰদ্ধা-ভক্তিৰে বন্দনা কৰিলে। তেতিয়া এক মহা আশ্চৰ্য ঘটিল; হে নিৰ্মল ঋষিসকল, শুনা।
Verse 39
ध्यायमाने महादेवे गौतमेन महात्मना । अकस्मादभवद्वाणी हर्षयन्ती जगत्त्रयम्
মহাত্মা গৌতমে মহাদেৱক ধ্যান কৰোঁতে হঠাৎ এক দিৱ্য বাণী উদ্ভৱ হ’ল, যিয়ে ত্ৰিলোকক আনন্দিত কৰিলে।
Verse 40
नादयन्ती दिशः सर्वा आब्रह्मभुवनं द्विजाः । अरूपलक्षणाकारा विषादशमनी शुभा
হে দ্বিজসকল, সেই ধ্বনি সকলো দিশে প্ৰতিধ্বনিত হ’ল, ব্ৰহ্মলোকলৈকে; ই শোভন, বিষাদ-শমনী, আৰু ৰূপ-লক্ষণ-আকাৰবিহীন।
Verse 41
दिव्यवाण्युवाच । अहो बत महाश्चर्य्यं सर्वेषां सुखदे शुभे । प्रसंगेऽत्र महाक्षेत्रे मग्ना दुःखार्णवे बुधाः
দিব্য বাণীয়ে ক’লে: ‘আহা! কি মহা আশ্চৰ্য! এই শোভন, সকলোকে সুখদায়ী মহাক্ষেত্ৰতেও, প্ৰসঙ্গবশত জ্ঞানীসকল দুঃখ-সাগৰত নিমজ্জিত হৈছে।’
Verse 42
अहो हे गौतमाचार्य्य ऋषयो नारदादयः । शृण्वंतु तीर्थक्षेत्राणि कृपया संवदाम्यहम्
‘আহা, হে গৌতম আচার্য, আৰু নাৰদ আদি ঋষিসকল! শুনা; কৃপাবশত মই তীৰ্থ আৰু পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰসমূহৰ কথা ক’ম।’
Verse 43
पश्चिमस्य समुद्रस्य तीरमाश्रित्य वर्तते । अस्माच्च दिशि वायव्यां द्वारकाक्षेत्रमुत्तमम्
‘পশ্চিম সাগৰৰ তীৰ আশ্ৰয় কৰি সি অৱস্থিত; ইয়াৰ পৰা বায়ব্য দিশে, অৰ্থাৎ উত্তৰ-পশ্চিমত, দ্বাৰকা নামৰ উত্তম ক্ষেত্ৰ আছে।’
Verse 44
यत्राऽस्ते गोमती पुण्या सागरेण समन्विता । पश्चिमाभिमुखो यत्र महाविष्णुः सदा स्थितः
‘তাত পুণ্য গোমতী নদী আছে, সাগৰৰ সৈতে সংযুক্ত; আৰু তাত মহাবিষ্ণু সদায় পশ্চিমাভিমুখে মুখ কৰি অৱস্থিত।’
Verse 45
अनेकपापराशीनामुग्राणामपि सर्वदा । दाहस्थान समाख्यातमिन्धनानां यथाऽनलः
ই সদায় ‘দাহস্থান’ বুলি খ্যাত—উগ্ৰ পাপৰ ৰাশিৰ বাবেও; যেনেকৈ অগ্নিয়ে ইন্ধন দগ্ধ কৰি পেলায়।
Verse 46
देवविश्वद्रुहो यत्र दग्ध्वा पातकमद्भुतम् । लोकत्रयवधाज्जातं विराजतेऽर्कवत्सदा
তাত দেৱতাসকলৰ প্ৰতি দ্ৰোহ আৰু ত্ৰিলোক-বধৰ হিংসাৰ পৰা জন্মা আশ্চৰ্য পাপ দগ্ধ হৈ নাশ হয়; আৰু সেই পবিত্ৰ ধাম সদায় সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান।
Verse 47
तद्गम्यतां महाभागा गोमतीमघदाहकाम् । गोदावरीं पुरस्कृत्य क्षेत्रतीर्थसमन्विताम्
সেয়ে, হে মহাভাগসকল, পাপ-দাহিনী গোমতীৰ শৰণ লওক; আৰু গোদাৱৰীক অগ্ৰে স্থাপন কৰি, তেঁওৰ ক্ষেত্ৰ-তীৰ্থসমূহসহ সন্মান কৰক।
Verse 48
प्राप्य द्वारवतीं पुण्यां मत्प्रसादाद्द्विजोत्तमाः । प्रभावाद्द्वारकायाश्च सत्यमाविर्भविष्यति
মোৰ প্ৰসাদে, হে দ্বিজোত্তমসকল, পবিত্ৰ দ্বাৰৱতীলৈ উপনীত হৈ—আৰু দ্বাৰকাৰ প্ৰভাৱত—সত্য প্ৰকাশ পাব।
Verse 49
प्रह्लाद उवाच । इत्युक्ते सति ते सर्वे हर्ष निर्भरमानसाः । श्रुत्वा सर्वोत्तमं क्षेत्रं जगर्जुर्हरिनामभिः
প্ৰহ্লাদে ক’লে: এই কথা কোৱা হোৱাৰ পাছত তেওঁলোক সকলোৱে আনন্দেৰে মন ভৰি উঠিল; সেই সৰ্বোত্তম পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰৰ কথা শুনি, হৰিৰ নাম উচ্চাৰণ কৰি গর্জন কৰিলে।
Verse 50
जितं भो जितमस्भाभिर्धन्या धन्यतमा वयम् । दैवादपगतो मोहो ज्ञातं तीर्थोत्तमोत्तमम्
জয় হ’ল, হঁা—জয় আমাৰেই! আমি ধন্য, অতি ধন্য। দেৱকৃপাৰে মোহ দূৰ হ’ল, আৰু আমি তীৰ্থসমূহৰ ভিতৰত সৰ্বোত্তম তীৰ্থক চিনিলোঁ।
Verse 51
तदा सर्वाणि तीर्थानि क्षेत्रारण्याश्रमैः सह । वाराणसीप्रयागादि सरांसि सिन्धवो नगाः
তেতিয়া সকলো তীৰ্থ, পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ-অৰণ্য-আশ্ৰমসহ—ৱাৰাণসী, প্ৰয়াগ আদি—সৰোবৰ, নদী আৰু পৰ্বতসমূহো (সঁহাৰি দি) আন্দোলিত হ’ল।
Verse 52
गया च देवखातानि पितरो देवमानवाः । श्रुत्वा प्रमुदिता वाचं प्रोचुर्जयजयेति च
গয়া আৰু দেৱে খনন কৰা পবিত্ৰ কুণ্ডসমূহ, পিতৃলোক, দেৱতা আৰু মানুহ—সেই আনন্দদায়ক বাক্য শুনি—উচ্চাৰণ কৰিলে, ‘জয়! জয়!’
Verse 54
श्रीप्रह्लाद उवाच । श्रुत्वा सर्वोत्तमं क्षेत्रं तीर्थं सर्वोत्तमोत्तमम् । देवोत्तमोत्तमं देवं श्रीकृष्णं क्लेशनाशनम्
শ্ৰী প্ৰহ্লাদ ক’লে: সৰ্বোত্তম ক্ষেত্ৰ, তীৰ্থসমূহৰ ভিতৰত পৰম তীৰ্থ, আৰু দেৱসমূহৰ ভিতৰত দেৱোত্তম—ক্লেশ-নাশক শ্ৰী কৃষ্ণ—বিষয়ে শুনি—
Verse 55
उत्कण्ठा ह्यभवत्तेषां तीर्थादीनां ह्यनुत्तमा । प्रोचुरन्योन्यतो वाचं सर्वाणि युगपत्तदा
তেতিয়া সেই তীৰ্থ আদি সকলোৰে অন্তৰত অনুপম আকুলতা জাগিল; আৰু সকলোৱে একেলগে পৰস্পৰে বাক্য ক’লে।
Verse 56
ऋषितीर्थदेवा ऊचुः । कदा द्रक्ष्यामहे पुण्यां द्वारकां कृष्णपालिताम् । श्रीकृष्णदेवमूर्तिं च कृष्णवक्त्रं सुशोभितम्
ঋষি, তীৰ্থ আৰু দেৱতাসকলে ক’লে: কেতিয়া আমি পুণ্যময় দ্বাৰকাক দৰ্শন কৰিম, যি শ্ৰীকৃষ্ণে ৰক্ষা কৰিছে? আৰু কেতিয়া শ্ৰীকৃষ্ণদেৱৰ দিৱ্য মূৰ্তি, তেওঁৰ সুসজ্জিত দীপ্তিময় মুখমণ্ডল দৰ্শন কৰিম?
Verse 57
कदा नु गोमतीस्नानमस्माकं तु भविष्यति । चक्रतीर्थे कदा स्नात्वा कृष्णदेवस्य मंदिरम् । द्रक्ष्यामः सुमहापुण्यं मुक्तिद्वारमपावृतम्
সঁচাকৈ, কেতিয়া আমাৰ ভাগ্যত গোমতীত পবিত্ৰ স্নান হ’ব? কেতিয়া চক্ৰতীৰ্থত স্নান কৰি আমি শ্ৰীকৃষ্ণদেৱৰ মন্দিৰ দৰ্শন কৰিম—অতি মহাপুণ্যময়, মুক্তিৰ দুৱাৰ যেন মুকলি হৈ থকা?
Verse 58
दुर्ल्लभो द्वारकावासो दुर्ल्लभं कृष्णदर्शनम् । दुर्ल्लभं गोमती स्नानं रुक्मिणीदर्शनं द्विजाः
দ্বাৰকাত বাস দুষ্প্ৰাপ্য, শ্ৰীকৃষ্ণদৰ্শন দুষ্প্ৰাপ্য। গোমতীত স্নান দুষ্প্ৰাপ্য, আৰু হে দ্বিজসকল, ৰুক্মিণীদৰ্শনো দুষ্প্ৰাপ্য।
Verse 93
अहो सर्वोत्तमं क्षेत्रं सर्वेषां नोऽघनाशनम् । राजानं तीर्थराजानं द्वारकां शिरसा नमः
আহা! ই সকলো ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত সৰ্বোত্তম, আমাৰ সকলোৰে পাপ নাশক। তীৰ্থৰাজ, তীৰ্থসমূহৰ ৰজা দ্বাৰকাক আমি শিৰ নত কৰি নমস্কাৰ কৰোঁ।