Adhyaya 40

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । यदेषा भवता प्रोक्ता ब्राह्मी तत्र महाशिला । मोक्षदा सर्वजंतूनां तथा पातकनाशिनी

ঋষিসকলে ক’লে: “আপুনি যি কৈছিল, তাত ‘ব্ৰাহ্মী’ নামে সেই মহাশিলা—সেই শিলাই কেনেকৈ সকলো জীৱক মোক্ষ দান কৰে, আৰু কেনেকৈ পাপ নাশ কৰে?”

Verse 2

सा कथं स्थापिता तत्र किंप्रभावा च सूतज । एतन्नो ब्रूहि निःशेषं न हि तृप्यामहे वयम्

হে সূতপুত্ৰ, সেই শিলা তাত কেনেকৈ স্থাপিত হ’ল, আৰু তাৰ প্ৰভাৱ কি? একো নাছাড়ি সকলো কথা আমাক কওক; কিয়নো আমি এতিয়াও তৃপ্ত নহওঁ।

Verse 3

सूत उवाच । ब्रह्मलोकनिविष्टस्य ब्रह्मणोऽ व्यक्तजन्मनः । पुराऽभून्महती चिन्ता तीर्थयात्रासमुद्भवा

সূতে ক’লে: বহু পূৰ্বে, ব্ৰহ্মলোকত নিবাস কৰা, অব্যক্ত জন্মবিশিষ্ট ব্ৰহ্মাৰ মনত তীৰ্থযাত্ৰাৰ বিষয়ৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা এক মহা চিন্তা জাগি উঠিল।

Verse 4

सर्वेषामेव देवानां संति तीर्थानि भूतले । मुक्त्वा मां तन्मया कार्यं तीर्थमेकं धरातले

তেওঁ মনতে ভাবিলে: “ভূতলত সকলো দেৱতাৰ তীৰ্থ আছে; কেৱল মইহে তীৰ্থবিহীন। সেয়ে ধৰণীত মোৰ বাবে উৎসৰ্গিত এটা তীৰ্থ স্থাপন কৰা উচিত।”

Verse 5

यत्र त्रिकालमासाद्य कर्म संध्यासमुद्भवम् । मर्त्यलोकं समासाद्य करोमि तदनंतरम्

তাত ত্ৰিকালৰ তিনিও সংধ্যাত মই সেই স্থানত উপনীত হৈ সন্ধ্যা-উদ্ভৱ কৰ্মানুষ্ঠান সম্পাদন কৰিম; তাৰ পাছত মর্ত্যলোকলৈ আহি তদনুসাৰে আচৰণ কৰিম।

Verse 6

तथान्यदपि यत्किञ्चित्कर्म धर्म्यं हितावहम् । तत्करोमि यथान्येऽपि चक्रुर्देवाः शिवादयः

তদ্ৰূপে, যি কোনো অন্য ধৰ্ম্য আৰু হিতকৰ কৰ্ম আছে, সেয়াও মই সম্পাদন কৰিম—যেনেকৈ শিৱ আদি দেবতাসকলে কৰি দেখুৱাইছে।

Verse 7

न स्वर्गेऽस्ति हि कृत्यानामधिकारोऽत्र कश्चन । शुभानां कर्मणामेव केवलं भुज्यते फलम्

কাৰণ স্বৰ্গত কৰ্ম সম্পাদনৰ কোনো অৱকাশ বা অধিকাৰ নাই; তাত কেৱল পূৰ্বে কৰা শুভ কৰ্মৰ ফলহে ভোগ কৰা হয়।

Verse 8

तस्माद्यत्र धरापृष्ठे शिलेयं निपतिष्यति । त्रिसंध्यं तत्र गन्तव्यमनुष्ठानार्थमेव हि

সেয়ে, পৃথিৱীৰ যি ঠাইত এই শিলা পৰিব, ত্ৰিসন্ধ্যাত ঠিক সেই ঠাইলৈ যোৱা উচিত—কেৱল অনুষ্ঠান সম্পাদনৰ নিমিত্তে।

Verse 9

एवमुक्त्वा सुविस्तीर्णां शिलां तामा सनोद्भवाम् । प्रचिक्षेप धरापृष्ठं समुद्दिश्य पितामहः

এইদৰে কৈ পিতামহ ব্ৰহ্মাই সনা-উদ্ভৱ, সুবিস্তীর্ণ আৰু সুপ্ৰসাৰিত সেই শিলাখন নিৰ্দিষ্ট স্থান লক্ষ্য কৰি পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠলৈ নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 10

अथ सा पतिता भूमौ सर्वरत्नमयी शिला । चमत्कारपुरे क्षेत्रे सर्वक्षेत्रमहोदये

তেতিয়া সৰ্বৰত্নময়ী সেই শিলা ভূমিত পতিত হ’ল—চমৎকাৰপুৰৰ পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত, যি সকলো তীৰ্থক্ষেত্ৰৰ মাজত মহিমাৰে উদিত।

Verse 11

तत आगत्य लोकेशः स्वयमेव धरातलम् । तत्क्षेत्रं वीक्षयामास व्याप्तं तीर्थैः समन्ततः

তেতিয়া লোকেশ স্বয়ং ধৰাতললৈ আহি সেই ক্ষেত্ৰ চালে—যি চাৰিওফালে তীৰ্থে তীৰ্থে পৰিপূৰ্ণ হৈ বিস্তৃত আছিল।

Verse 12

ततः पुण्यतमे देशे दृष्ट्वा तां समुपस्थिताम् । शिलामानंदमापन्नः प्रोवाच तदनन्तरम्

তাৰ পিছত সেই অতি পুণ্যময় দেশত, তাত উপস্থিত শিলাখন দেখি তেওঁ আনন্দে পৰিপূৰ্ণ হ’ল আৰু তৎক্ষণাৎ বাক্য ক’লে।

Verse 14

सलिलेन विना यस्मान्न क्रिया संप्रवर्तते । तस्मादत्र मया कार्यः शुचितोयो महाह्रदः

জল নাথাকিলে কোনো ধৰ্মক্ৰিয়া চলিব নোৱাৰে; সেয়ে ইয়াত মই শুচি জলেৰে পূৰ্ণ এক মহাহ্ৰদ সৃষ্টি কৰিম।

Verse 15

ततः संचिंतयामास स्वसुतां च सरस्वतीम् । जन संस्पर्शभीत्या च पातालतलवाहिनीम्

তেতিয়া তেওঁ নিজৰ কন্যা সৰস্বতীক ধ্যান কৰিলে—যি মানুহৰ স্পৰ্শৰ ভয়ত পাতালৰ স্তৰসমূহৰ মাজেদি বয়।

Verse 16

अथ भूमितलं भित्त्वा प्रादुर्भूता महानदी । तां शिलाममलैस्तोयैः क्षालयन्ती समंततः

তেতিয়া ভূমিতল ফালি মহা নদী প্ৰকাশ পালে; নিৰ্মল জলেৰে সেই শিলাখন চাৰিওফালে ধুই শুদ্ধ কৰি তুলিলে।

Verse 18

ब्रह्मोवाच । त्वयात्रैव सदा स्थेयं शिलायां मम संनिधौ । संध्यात्रयेऽपि त्वत्तोयैर्येन कृत्यं करोम्यहम्

ব্ৰহ্মাই ক’লে: “তুমি ইয়াতেই সদা থাকিবা, এই শিলাত মোৰ সন্নিধানত; কিয়নো ত্ৰিসন্ধ্যাতো তোমাৰ জলেৰে মই বিধিবদ্ধ কৰ্ম সম্পন্ন কৰোঁ।”

Verse 19

तथा ये मानवाः स्नानं करिष्यंति जले तव । ते यास्यंति परां सिद्धिं दुर्लभां देवा मानुषैः

“তদ্ৰূপে যিসকল মানুহে তোমাৰ জলে স্নান কৰিব, তেওঁলোকে পৰম সিদ্ধি লাভ কৰিব—যি দেৱ আৰু মানুহ উভয়ৰ বাবেও অতি দুৰ্লভ।”

Verse 20

सरस्वत्युवाच । अहं कन्या सुरश्रेष्ठ पातालतलवाहिनी । जनस्पर्शभयाद्भीता नागच्छामि महीतले

সৰস্বতীয়ে ক’লে: “হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ, মই কন্যা আৰু পাতালতলেদি বোৱা। জনস্পৰ্শৰ ভয়ত ভীত হৈ মই ভূমিতলত নাহোঁ।”

Verse 21

तवादेशोऽन्यथा नैव मया कार्यः कथंचन । एवं मत्वा सुरश्रेष्ठ यद्युक्तं तत्समाचर

“তোমাৰ আদেশ মই কোনোপধ্যেই অন্যথা কৰিব নোৱাৰোঁ। এই কথা বুজি, হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ, যি যুক্তিসংগত তাকেই আচৰণ কৰা।”

Verse 22

ब्रह्मोवाच । तवार्थे कल्पयिष्यामि स्थानेऽत्रैव महाह्रदम् । अगम्यं सर्वमर्त्यानां तत्र त्वं स्थातुमर्हसि

ব্ৰহ্মাই ক’লে: তোমাৰ হিতৰ বাবে মই এই ঠাইতেই এক মহাহ্ৰদ সৃষ্টি কৰিম, যি সকলো মৰ্ত্যৰ বাবে অগম্য; তাত তুমি বাস কৰা উচিত।

Verse 23

एवमुक्त्वा स देवेशश्चखान च महाह्रदम् । ततः सरस्वती तत्र स्वस्थानमकरो दथ

এইদৰে কৈ দেৱেশ্বৰজনে সেই মহাহ্ৰদ খনন কৰিলে; তাৰ পিছত সৰস্বতীয়ে তাতেই সেই স্থানক নিজৰ নিবাস কৰিলে।

Verse 24

ततो दृष्टिविषान्सर्पानादिदेश पितामहः । युष्माभिः सर्वदा स्थेयं ह्रदेस्मिञ्छासनान्मम

তাৰ পিছত পিতামহে দৃষ্টিবিষধাৰী সৰ্পসকলক আদেশ দিলে: “মোৰ শাসনে তোমালোকে সদায় এই হ্ৰদতেই থাকিবা।”

Verse 25

यथा सरस्वतीं मर्त्या न स्पृशंति कथंचन । भवद्भिः सर्वथा कार्यं तथा पन्नगसत्तमाः

“যাতে মৰ্ত্যলোকে কোনো প্ৰকাৰেই সৰস্বতীক স্পৰ্শ কৰিব নোৱাৰে—সেইদৰে সকলো উপায়ে তোমালোকেই কৰিব লাগিব, হে পন্নগশ্ৰেষ্ঠসকল।”

Verse 26

सूत उवाच । एवं ब्रह्मा व्यवस्थाप्य तत्र क्षेत्रे सरस्वतीम् । तां च चित्रशिलां मध्ये ब्रह्मलोकं जगाम ह

সূতে ক’লে: এইদৰে ব্ৰহ্মাই সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত সৰস্বতীক বিধিপূৰ্বক স্থাপন কৰি, আৰু চিত্ৰশিলাৰ মাজত (তাঁক স্থিত কৰি), ব্ৰহ্মলোকলৈ গমন কৰিলে।

Verse 27

अथ मंकणकोनाम महर्षिः संशितव्रतः । क्षेत्रे तत्र समायातो विषविद्याविचक्षणः

তেতিয়া মংকণক নামৰ মহর্ষি—ব্ৰতত দৃঢ় আৰু বিষবিদ্যাত নিপুণ—সেই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰলৈ আহিল।

Verse 28

सक्रमाद्भ्रममाणस्तु तस्मिन्सर्पाभिरक्षिते । तं मुनिं वेष्टयामासुर्बबन्धुश्चैव पाशकैः

কিন্তু তেওঁ ভিতৰত পদাৰ্পণ কৰি সৰ্পে ৰক্ষিত সেই স্থানত ঘূৰি ফুৰোঁতেই, সাপবোৰে মুনিক পেঁচাই ধৰি পাশৰ দৰে কসাই বান্ধিলে।

Verse 29

सोऽपि विद्याबलात्सर्पान्निर्विषांस्तांश्चकारह । तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा कृत्वा च पितृतर्पणम् । निष्क्रांतः सलिलात्तस्मात्कृतकृत्यो मुदान्वितः

তেওঁও নিজৰ বিদ্যাবলত সেই সাপবোৰক নিৰ্বিষ কৰি দিলে। তাৰ পাছত তাত স্নান কৰি শুচি হৈ পিতৃতৰ্পণ কৰি, সেই জলৰ পৰা ওলাই আহিল—কৰ্তব্য সম্পন্ন কৰি আনন্দে ভৰপূৰ।

Verse 30

ततश्चक्रे मुनिर्यावत्सम्यक्कुशपरिग्रहम् । दर्भाग्रेणास्य हस्ताग्रं पाटितं तावदेव हि

তাৰ পাছত মুনিয়ে যথাবিধি কুশা-ঘাঁহ গ্ৰহণ কৰিবলৈ ধৰিলে; কিন্তু তেতিয়াই দৰ্ভাৰ তীক্ষ্ণ আগত তেওঁৰ হাতৰ আগফাল কাটি গ’ল।

Verse 31

अथ तस्मात्क्षताज्जातस्तस्य शाकरसो महान् । तं दृष्ट्वा स विशेषेण हर्षितो विस्मयान्वितः

তাৰ পাছত সেই ক্ষতস্থানৰ পৰা তেওঁৰ দেহত শাকৰ-ৰস সদৃশ এক মহান ধাৰা ওলাল। সেয়া দেখি তেওঁ বিশেষভাৱে আনন্দিত আৰু বিস্ময়ে ভৰপূৰ হ’ল।

Verse 32

सिद्धोऽहमिति विज्ञाय नृत्यं चक्रे ततः परम् । ब्राह्मीं शिलां समारुह्य आनंदाश्रुपरिप्लुतः

“মই সিদ্ধি লাভ কৰিলোঁ” বুলি বুজি তেওঁ তাৰ পাছত নৃত্য আৰম্ভ কৰিলে। ব্ৰহ্মাসম্বন্ধীয় পবিত্ৰ শিলাত উঠি তেওঁ আনন্দাশ্ৰুত ভিজি পৰিল।

Verse 33

अथैवं नृत्यमानस्य मुनेस्तस्य महात्मनः । लास्यं चक्रे ततः सर्वं जगत्स्थावरजंगमम्

সেই মহাত্মা মুনিয়ে এইদৰে নৃত্য কৰি থাকোঁতে, তাৰ পাছত সমগ্ৰ জগত—স্থাৱৰ আৰু জংগম—তেওঁৰ সৈতে লাস্য কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 34

चमत्कारपुरं कृत्स्नं भग्नं नष्टा द्विजोत्तमाः । प्रासादैर्ध्वंसितैस्तत्र हाहाकारो महानभूत्

চমৎকাৰপুৰা সমগ্ৰে ভাঙি চূৰ্ণ হ’ল; শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজসকল বিনষ্ট হ’ল। তাত প্ৰাসাদসমূহ ধ্বংস হৈ পৰাত এক মহা হাহাকাৰ উঠিল।

Verse 35

ततो देवगणाः सर्वे तद्दृष्ट्वा तस्य चेष्टितम् । लास्यस्य वारणार्थाय प्रोचुर्वृषभवाहनम्

তেতিয়া সকলো দেবগণে তেওঁৰ সেই আচৰণ দেখি, লাস্য ৰোধ কৰিবলৈ বৃষভবাহন প্ৰভুক সম্বোধন কৰি ক’লে।

Verse 36

अनेन नृत्यमानेन जगत्स्थावरजंगमम् । नृत्यं करोति देवेश तस्माद्गत्वा निवारय

“ইয়াৰ নৃত্যৰ কাৰণে সমগ্ৰ জগত—স্থাৱৰ আৰু জংগম—নৃত্য কৰিবলৈ ধৰিছে। সেয়ে, হে দেবেশ, গৈ ইয়াক নিবাৰণ কৰক।”

Verse 37

नान्यः शक्तः सुरश्रेष्ठ मुनिमेनं कथंचन । निषेधयितुमीशान ततः कुरु जगद्धितम्

হে সুৰশ্ৰেষ্ঠ! এই মুনিক কোনোভাবেই আন কেহে নিবাৰণ কৰিব নোৱাৰে। সেয়ে, হে ঈশান, জগতৰ মঙ্গলৰ বাবে কৰ্ম কৰা।

Verse 38

अथ तेषां वचः श्रुत्वा भगवान्वृषभध्वजः । कृत्वा रूपं द्विजेंद्रस्य तत्सकाशमुपाद्रवत्

তেওঁলোকৰ বাক্য শুনি ভগৱান বৃষভধ্বজে দ্বিজেন্দ্ৰৰ ৰূপ ধৰি তৎক্ষণাৎ সেই ঠাইলৈ দৌৰি গ’ল।

Verse 39

अब्रवीच्च मुने कस्मात्त्वयैतन्नृत्यतेऽधुना । तस्मात्कार्यं वदाशु त्वं परं कौतूहलं हि नः

আৰু তেওঁ ক’লে— “হে মুনে, এতিয়া তুমি কিয় এইদৰে নৃত্য কৰিছা? শীঘ্ৰে কাৰণ কোৱা; আমাৰ মহা কৌতূহল জাগিছে।”

Verse 40

एवमुक्तः स विप्रेंद्रः शंकरेण द्विजोत्तमाः । हस्तं संदर्शयामास तस्य शाकरसान्वितम्

শংকৰে এইদৰে কোৱাত সেই শ্ৰেষ্ঠ দ্বিজে তেওঁৰ হাত দেখুৱালে, যি আশ্চৰ্য ‘শাকৰস’ৰে সংযুক্ত আছিল।

Verse 41

किं नपश्यसि मे ब्रह्मन्कराच्छाकरसो महान् । संजातः क्षतवक्त्रेण तस्मात्सिद्धिरुपस्थिता

“হে ব্ৰাহ্মণ, তুমি নেদেখা নেকি? মোৰ হাতৰ পৰা মহান শাকৰস উদ্ভৱ হৈছে—মুখৰ ক্ষতৰ ফলত; সেয়ে মোৰ সিদ্ধি উপস্থিত হৈছে।”

Verse 42

एतस्मात्कारणाद्विप्र नृत्यमेतत्करोम्यहम् । आनंदं परमं प्राप्य सिद्धिजं सिद्धसत्तम

এই কাৰণতে, হে বিপ্ৰ (ব্ৰাহ্মণ), মই এই নৃত্য কৰোঁ; সিদ্ধিৰ পৰা জন্মা পৰম আনন্দ লাভ কৰি, হে সিদ্ধসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ।

Verse 43

एवं तु वदतस्तस्य भगवान्वृषभध्वजः । अंगुष्ठं ताडयामास स्वांगुल्यग्रेण तत्क्षणात्

সেইদৰে তেওঁ কথা কৈ থাকোঁতেই, ভগৱান বৃষভধ্বজে সেই ক্ষণতে নিজৰ আঙুলিৰ আগভাগত নিজৰেই অঙ্গুষ্ঠত আঘাত কৰিলে।

Verse 44

निश्चक्राम ततो भस्म हिमस्फटिकसंनिभम् । क्षताग्रात्सहसा तस्य महाविस्मयकारकम्

তাৰ পাছত তেওঁৰ ক্ষতাগ্ৰৰ পৰা হঠাতে ভস্ম ওলাই আহিল—হিম-স্ফটিক সদৃশ ধৱল—যিয়ে মহা বিস্ময় জন্মালে।

Verse 45

ततः प्रोवाच तं विप्रं स देवो द्विजसत्तमाः । यस्यांगुष्ठाग्रतो मह्यं निष्क्रांतं भस्म पांडुरम्

তাৰ পাছত সেই দেৱে সেই বিপ্ৰক ক’লে, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ: ‘মোৰ অঙ্গুষ্ঠৰ আগৰ পৰা ধৱল ভস্ম ওলাই আহিছে।’

Verse 46

तथाप्यहं मुनिश्रेष्ठ न नृत्यं कर्तुमुत्सहे । त्वं पुनर्नृत्यसे कस्मादपि शाकरसेक्षणात्

তথাপিও, হে মুনিশ্ৰেষ্ঠ, মই নৃত্য কৰিবলৈ উৎসাহ নাপাওঁ; তেন্তে তুমি কেৱল শাকৰস দেখিয়েই কিয় নৃত্য কৰিছা?

Verse 47

विरामं कुरु तस्मात्त्वं नृत्यादस्माद्विगर्हितात् । तपः क्षरति विप्रेन्द्र नृत्यगीताद्द्विजन्मनः

সেয়ে তুমি এই নিন্দিত নৃত্যৰ পৰা বিৰতি লোৱা। হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠ, দ্বিজজনৰ তপস্যা নৃত্য-গীতৰ দ্বাৰা ক্ষয় হয়।

Verse 49

अब्रवीत्त्वामहं मन्ये नान्यं देवान्महेश्वरात् । तस्मात्कुरु प्रसादं मे यथा न स्यात्तपःक्षतिः

তেওঁ ক’লে: মই ভাবোঁ যে মহেশ্বৰাতকৈ উচ্চ কোনো আন দেৱতা নাই। সেয়ে মোৰ ওপৰত প্ৰসাদ কৰাঁ, যাতে মোৰ তপস্যাৰ ক্ষতি বা হ্ৰাস নহয়।

Verse 50

श्रीभगवानुवाच । तपस्ते मत्प्रसादेन वृद्धिं शस्यति नित्यशः । स्थानेऽत्र भवता सार्धमहं स्थास्यामि सर्वदा

শ্ৰীভগৱানে ক’লে: মোৰ প্ৰসাদে তোমাৰ তপস্যা সদায় বৃদ্ধি আৰু ফলপ্ৰাপ্তি লাভ কৰিব। আৰু এই স্থানতেই, তোমাৰ সৈতে একেলগে মই সদা অৱস্থান কৰিম।

Verse 51

आनन्दितेन भवता प्रार्थितोऽहं यतो मुने । आनन्देश्वरसंज्ञस्तु ख्यातिं यास्यामि भूतले । एतत्पुरं च मे नाम्ना आनन्दाख्यं भविष्यति

হে মুনি, তুমি আনন্দভাৱে মোক প্ৰাৰ্থনা কৰিছিলা বুলিয়েই মই ভূতলত ‘আনন্দেশ্বৰ’ নামে খ্যাত হ’ম। আৰু এই নগৰো মোৰ নামৰ দ্বাৰা ‘আনন্দা’ বুলি পৰিচিত হ’ব।

Verse 52

एवमुक्त्वा महादेवो गतश्चादर्शनं ततः । सोऽपि मंकणकस्तत्र तपस्तेपे मुनीश्वरः

এইদৰে কৈ মহাদেৱ তেতিয়া অদৃশ্য হ’ল। আৰু সেই ঠাইতে মুনীশ্বৰ মঙ্কণকে তপস্যা অব্যাহত ৰাখিলে।

Verse 54

तस्मात्कुरु प्रसादं नो यथा स्याद्दारुणं विषम् । नो चेद्वयं गमिष्यामः सर्वलोक पराभवम्

সেয়ে আমাৰ ওপৰত অনুগ্ৰহ কৰা, যাতে ভয়ংকৰ বিষ উদ্ভৱ নহয়; নতুবা আমি সকলো লোকৰ আগত পৰাভৱলৈ গমিম।

Verse 55

मंकणक उवाच । अनृतं न मया प्रोक्तं स्वैरेणापि कदाचन । तस्मादेवंविधाः सर्वे जलसर्पा भविष्यथ

মঙ্কণকে ক’লে: মই কেতিয়াও—স্বেচ্ছাচাৰত বা অসাৱধানতাতো—অসত্য কোৱা নাই। সেয়ে তোমালোক সকলোৱে এইধৰণৰ জল-সৰ্প হ’বা।

Verse 56

सूत उवाच । ततःप्रभृति संजाता जलसर्पा महीतले । तद्वद्रूपा द्विजिह्वाश्च केवलं विषवर्जिताः

সূতে ক’লে: তেতিয়াৰ পৰা পৃথিৱীত জল-সৰ্প জন্মিল—সেই একে ৰূপধাৰী, দ্বিজিহ্বা, কিন্তু সম্পূৰ্ণ বিষবিহীন।

Verse 57

अथ तस्मिन्ह्रदे मर्त्याः स्नात्वा सारस्वते शुभे । स्पृष्ट्वा चित्रशिलां तां च प्रयांति परमां गतिम्

তাৰ পাছত সেই হ্ৰদত মর্ত্যলোকে শুভ সাৰস্বত জলে স্নান কৰি আৰু সেই চিত্ৰশিলা স্পৰ্শ কৰি পৰম গতি লাভ কৰে।

Verse 58

अथ भीतः सहस्राक्षो गत्वा देवं पितामहम् । यमेन सहितस्तूर्णं प्रोवाचेदं वचस्तदा

তেতিয়া ভীত সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ) তৎক্ষণাৎ পিতামহ দেৱ (ব্ৰহ্মা)ৰ ওচৰলৈ গ’ল; আৰু যমৰ সৈতে মিলি তেতিয়াই এই বাক্য ক’লে।

Verse 59

त्वत्प्रसादात्समुद्वीक्ष्य गच्छंति मनुजा दिवम् । पितामह महातीर्थं यत्त्वया विहितं क्षितौ । सारस्वतं नरास्तत्र स्नात्वा यांति त्रिविष्टपम्

তোমাৰ কৃপাতে মানুহে তাক দৰ্শন কৰি স্বৰ্গলৈ গমন কৰে। হে পিতামহ! পৃথিৱীত তোমাৰ দ্বাৰা স্থাপিত সেই মহাতীৰ্থ—সাৰস্বত—তাত স্নান কৰিলে লোক ত্ৰিৱিষ্টপ (স্বৰ্গলোক) লাভ কৰে।

Verse 60

अपि पापसमाचाराः सर्वधर्मबहिष्कृताः । तत्र स्नात्वा शिलां स्पृष्ट्वा तदैवायांति सद्गतिम्

পাপাচাৰী আৰু সকলো ধৰ্মকৰ্মৰ পৰা বহিষ্কৃত লোকেও তাত স্নান কৰি আৰু সেই পবিত্ৰ শিলাখন স্পৰ্শ কৰিলেই তৎক্ষণাৎ সদ্গতি লাভ কৰে।

Verse 61

यम उवाच । अप्रमाणं विभो कर्म संप्रयातं ममोचितम् । शुभाशुभपरिज्ञानं सर्वेषामेव देहिनाम्

যমে ক’লে: “হে প্ৰভু! মোৰ নিৰ্ধাৰিত কৰ্তব্য অপৰিমেয় আৰু অস্থিৰ হৈ পৰিছে; কিয়নো মোক সকলো দেহধাৰীৰ শুভ-অশুভ কৰ্ম বিচাৰ কৰিব লাগে।”

Verse 62

तस्मात्त्यज त्वं मां देव यद्वा तत्तीर्थमुत्तमम् । यत्प्रभावाज्जनैर्हीनाः संजाता नरका मम

“সেয়ে হে দেৱ! হয় মোক ত্যাগ কৰা, নতুবা সেই উত্তম তীৰ্থ আঁতৰাই দিয়া; কিয়নো তাৰ প্ৰভাৱত মোৰ নৰকসমূহ মানুহশূন্য হৈ পৰিছে।”

Verse 63

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा यमस्य प्रपितामहः । प्राह पार्श्वस्थितं शक्रं तत्तीर्थं नय संक्षयम्

যমৰ সেই বাক্য শুনি, তেওঁৰ প্ৰপিতামহে কাষতে থকা শক্ৰক ক’লে: “সেই তীৰ্থক লৈ গৈ বিনাশ কৰ।”

Verse 64

ततः शक्रो ह्रदं गत्वा पूरयामास पांसुभिः । ह्रदं सारस्वतं तं च तां च चित्रशिलां द्विजाः

তেতিয়া শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) হ্ৰদলৈ গৈ ধূলিৰে ভৰাই দিলে—সেই সাৰস্বত হ্ৰদো আৰু সেই আশ্চৰ্য চিত্ৰশিলাও, হে দ্বিজসকল।

Verse 65

अद्यापि मनुजः सम्यक्त स्मिन्स्थाने व्यवस्थितः । यः करोति तपश्चर्यां स शीघं सिद्धिमाप्नुयात्

আজিো যি মনুষ্য সেই স্থানত বিধিমতে স্থিৰ হৈ তপস্যা কৰে, সি শীঘ্ৰে সিদ্ধি (আধ্যাত্মিক সফলতা) লাভ কৰে।

Verse 66

सोऽपि मंकणकस्तत्र सार्द्धं देवेन शंभुना । तिष्ठत्यद्यापि विप्रेंद्र पूरितं चैव पांसुभिः

সেই মংকণকো তাত আজিও দেৱ শম্ভুৰ সৈতে একেলগে অৱস্থিত; আৰু সেই স্থান ধূলিৰে ভৰ্তি হৈয়ে আছে, হে বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠ।

Verse 67

लिंगं मंकणकन्यस्तं तत्रास्ति सुमहोदयम् । तत्स्पृष्ट्वा मानवाः पापैर्मुच्यंते द्विजसत्तमाः

তাত মংকণকে প্ৰতিষ্ঠা কৰা লিঙ্গ আছে, যাৰ মহিমা অতি মহান। তাক স্পৰ্শ কৰিলে মানুহ পাপৰ পৰা মুক্ত হয়, হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল।

Verse 68

माघ शुक्लचतुर्दश्यां यस्तं पूजयते नरः । स पापैरपि संयुक्तः शिवलोके महीयते

মাঘ মাহৰ শুক্ল চতুৰ্দশীত যি নৰে সেই (লিঙ্গ) পূজা কৰে, সি পাপযুক্ত হলেও শিৱলোকত সন্মানিত হয়।

Verse 93

अथ ते पन्नगाः प्रोचुः प्रणिपत्य मुनीश्वरम् । भगवन्निर्विषाः सर्वे वयं हि भवता कृताः

তেতিয়া সেই নাগসকলে মুনীশ্বৰক প্ৰণিপাত কৰি ক’লে: “হে ভগৱান! আপোনাৰ কৃপাতে আমি সকলোৱে বিষমুক্ত হ’লোঁ।”