Adhyaya 122
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 122

Adhyaya 122

অধ্যায় ১২২ সূত–ঋষি সংলাপৰূপে ৰচিত; আগৰ দানৱ-বধ প্ৰসঙ্গৰ পৰা আঁতৰি কেদাৰ-কেন্দ্ৰিত পাপ-নাশিনী কাহিনী বৰ্ণিত হয়। ঋষিসকলে সোধে—হিমালয়ত গঙ্গাদ্বাৰৰ ওচৰত শ্ৰুত কেদাৰ কেনেকৈ প্ৰতিষ্ঠিত হ’ল? সূতে কয়, শিৱৰ ঋতুধৰ্ম আছে: তেওঁ দীৰ্ঘকাল হিমালয় অঞ্চলত বাস কৰে, কিন্তু তুষাৰাবৃত মাহত সেই স্থান অগম্য হয়; সেয়ে অন্য ঠাইতো তেওঁৰ সান্নিধ্য আৰু পূজাৰ পুৰক ব্যৱস্থা নিৰ্ধাৰিত। কাহিনীত হিৰণ্যাক্ষ দানৱ আৰু তাৰ সহচৰসকলৰ বাবে পদচ্যুত ইন্দ্ৰ গঙ্গাদ্বাৰত তপস্যা কৰে। শিৱ মহিষ (ভেঁহা) ৰূপে প্ৰাদুৰ্ভূত হৈ ইন্দ্ৰৰ প্ৰাৰ্থনা গ্ৰহণ কৰে আৰু মুখ্য দানৱসকলক সংহাৰ কৰে; তেওঁলোকৰ অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰে শিৱক ক্ষতি কৰিব নোৱাৰে। ইন্দ্ৰৰ অনুৰোধত শিৱ লোকৰক্ষাৰ্থে সেই ৰূপতেই স্থিৰ থাকে আৰু স্ফটিক সদৃশ নিৰ্মল এক কুণ্ড প্ৰতিষ্ঠা কৰে। শুদ্ধ ভক্তে কুণ্ড দৰ্শন কৰি নিৰ্দিষ্ট হাত/দিশা-বিন্যাসে তিনিবাৰ জল পান কৰে আৰু মাতৃ–পিতৃ বংশ তথা আত্ম-সম্পৰ্কিত মুদ্ৰাৰে দেহক্ৰিয়াক দেৱবিধিৰ সৈতে সংযুক্ত কৰে। ইন্দ্ৰে নিত্যপূজা স্থাপন কৰি দেৱতাৰ নাম ‘কেদাৰ’ ৰাখে (ছেদন/বিদাৰণ অৰ্থে) আৰু ভব্য মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰে। তাৰ পিছত হিমালয়ত চাৰিমাহ পথ বন্ধ থাকিলে—সূৰ্য বৃশ্চিকৰ পৰা কুম্ভলৈ থকা সময়ত—শিৱ আনর্ত দেশৰ হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰত বাস কৰে; তাত ৰূপপ্ৰতিষ্ঠা, মন্দিৰ নিৰ্মাণ আৰু নিৰন্তৰ পূজাৰ বিধান আছে। ফলশ্ৰুতিত কোৱা হয়, চাৰিমাহ উপাসনাই শিৱসান্নিধ্যলৈ লৈ যায়; ঋতুৰ বাহিৰতো ভক্তিয়ে পাপ নাশ কৰে; পণ্ডিতসকলে গীত-নৃত্যৰে স্তৱ কৰে। নাৰদ-উদ্ধৃত শ্লোকত কেদাৰজলপান আৰু গয়াত পিণ্ডদানক ব্ৰহ্মজ্ঞান আৰু পুনর্জন্ম-মুক্তিৰ সৈতে যুক্ত কৰা হৈছে; শ্ৰৱণ, পাঠ বা পাঠ কৰোৱাও পাপৰাশি নাশ কৰি কুলোদ্ধাৰ কৰে।

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोस्मि द्विजोत्तमाः । यथा स निहतो देव्या महिषाख्यो दनूत्तमः

সূতে ক’লে: হে দ্বিজোত্তমসকল, তোমালোকে যি সুধিছিলা, সেই সকলো মই ক’লোঁ—দৈত্যসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ, মহিষ নামে দানৱক দেৱীয়ে কেনেকৈ বধ কৰিলে।

Verse 2

सांप्रतं कीर्तयिष्यामि कथां पातकनाशिनीम् । केदारसंभवां पुण्यां तां शृणुध्वं समाहिताः

এতিয়া মই পাপনাশিনী কাহিনী কীৰ্তন কৰিম—কেদাৰৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা পবিত্ৰ, পুণ্যময়। তোমালোকে একাগ্ৰচিত্তে শুনা।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । केदारः श्रूयते सूत गंगाद्वारे हिमाचले । स कथं चेह संप्राप्तः सर्वं विस्तरतो वद

ঋষিসকলে ক’লে: হে সূত, কেদাৰক হিমাচলৰ গঙ্গাদ্বাৰত আছে বুলি শুনা যায়। তেন্তে সি ইয়ালৈ কেনেকৈ আহিল? সকলো বিস্তাৰে কোৱা।

Verse 4

सूत उवाच । एतत्सत्यं गिरौ तस्मिन्स्वयंभूः संस्थितः प्रभुः । परं तत्र वसेद्देवो यावन्मासाष्टकं द्विजाः

সূতে ক’লে: এই সত্য—সেই পৰ্ব্বতত স্বয়ম্ভূ প্ৰভু নিজে অধিষ্ঠিত। কিন্তু, হে দ্বিজসকল, সেই দেৱ তাত কেৱল আঠ মাহহে বাস কৰে।

Verse 5

यावद्घर्मश्च वर्षा च तावत्तत्र वसेत्प्रभुः । शीतकाले पुनश्चात्र क्षेत्रे संतिष्ठते सदा

যিমান দিন গ্ৰীষ্ম আৰু বৰ্ষা ঋতু থাকে, তিমান দিন প্ৰভু তাত বাস কৰে; আৰু পুনৰ শীতকালতো এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁ সদায় স্থিত থাকে।

Verse 6

ऋषय ऊचुः । किं तत्कार्यं वसेद्येन क्षेत्रे मासचतुष्टयम् । हिमाचले यथैवाष्टौ सूतपुत्र वदस्व नः

ঋষিসকলে ক’লে: কোন উদ্দেশ্যে মানুহে এই পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰত চাৰি মাহ বাস কৰিব—আৰু তেনেদৰে হিমাচলত আঠ মাহ? হে সূতপুত্ৰ, আমাক কোৱা।

Verse 7

सूत उवाच । पूर्वं स्वायंभुवस्यादौ मनोर्दैत्यो महाबलः । हिरण्याक्षो महातेजास्तपोवीर्यसमन्वितः

সূতে ক’লে: পূৰ্বে, স্বায়ম্ভুৱ মন্বন্তৰৰ আদিত, মনুৰ এক মহাবলী দৈত্য আছিল—হিৰণ্যাক্ষ, মহাতেজস্বী, তপস্যাজনিত শক্তিৰে সমন্বিত।

Verse 8

तैर्व्याप्तं जगदेतद्धि निरस्य त्रिदशाधिपम् । यज्ञ भागाश्चदेवानां हृता वीर्यप्रभावतः

তেওঁলোকে এই জগতখন সঁচাকৈয়ে আৱৰি পেলাইছিল, ত্ৰিদশাধিপতি (ইন্দ্ৰ)ক তাড়ি দিছিল; আৰু নিজৰ বীৰ্য-প্ৰভাৱৰ বলত দেৱসকলৰ যজ্ঞ-ভাগো হৰণ কৰিছিল।

Verse 9

अथ शक्रः सुरैः सार्धं गंगाद्वारं समाश्रितः । तपस्तेपे सुदुःखार्तो राज्यश्रीपरिवर्जितः

তেতিয়া শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) দেৱতাসকলৰ সৈতে গঙ্গাদ্বাৰত আশ্ৰয় ল’লে। গভীৰ শোকত দগ্ধ আৰু ৰাজ্যশ্ৰীহীন হৈ তেওঁ তপস্যা কৰিলে।

Verse 10

तस्यैवं तप्यमानस्य तपस्तीव्रं महात्मनः । माहिषं रूपमास्थाय निश्चक्राम धरातलात्

সেই মহাত্মাই এইদৰে তীব্ৰ তপস্যা কৰি থাকোঁতে, তেওঁৰ তপ অতি প্ৰচণ্ড হ’ল। তেতিয়া প্ৰভুৱে মহিষৰ ৰূপ ধৰি পৃথিৱীৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ওলাই আহিল।

Verse 11

स्वयमेव महादेवस्ततः शक्रमुवाच ह । केदारयामि मे शीघ्रं ब्रूहि सर्वं सुरोत्तम । दैत्यानामथ सर्वेषां रूपेणानेन वासव

তেতিয়া মহাদেৱে নিজেই শক্ৰক ক’লে— “হে সুৰোত্তম, শীঘ্ৰে মোক সকলো কথা কোৱা। হে বাসৱ, এই ৰূপতেই মই সকলো দৈত্যক বিদীৰ্ণ কৰি দিম।”

Verse 12

इन्द्र उवाच । हिरण्याक्षो महादैत्यः सुबाहुर्वक्र कन्धरः । त्रिशृंगो लोहिताक्षश्च पंचैतान्दारय प्रभो । हतैरेतैर्हतं सर्वं दानवानामसंशयम्

ইন্দ্ৰ ক’লে— “হিৰণ্যাক্ষ মহাদৈত্য; লগতে সুবাহু, বক্রকন্ধৰ, ত্ৰিশৃঙ্গ আৰু লোহিতাক্ষ। হে প্ৰভু, এই পাঁচজনক বিদীৰ্ণ কৰি বিনাশ কৰা; ইহঁত নিহত হ’লে দানৱসকল সকলো নিঃসন্দেহে নিহত হ’ব।”

Verse 13

किमन्यैः कृपणैर्ध्वस्तैर्यैः किंचिन्नात्र सिध्यति । तस्य तद्वचनश्रुत्वा भगवांस्तूर्णमभ्यगात् । यत्र दानवमुख्योऽसौ हिरण्याक्षो महाबलः

“ইয়াত একো সিদ্ধি নোহোৱা, ইতিমধ্যে ধ্বস্ত হোৱা আন কৃপণ শত্রুবোৰে কি লাভ?” তেওঁৰ বাক্য শুনি ভগৱানে তৎক্ষণাৎ আগবাঢ়িল, য’ত দানৱৰ মুখ্য সেই মহাবলী হিৰণ্যাক্ষ আছিল।

Verse 14

अथ तं दूरतो दृष्ट्वा महिषं पर्वतोपमम् । आयातं रौद्ररूपेण दानवाः सर्वतश्च ते

তেতিয়া দূৰৰ পৰা পৰ্বতৰ দৰে মহিষটোক দেখা গ’ল, যি ৰৌদ্ৰ ৰূপে আগবাঢ়ি আহিছিল; তেতিয়া সেই দানৱসকল সকলো দিশৰ পৰা একত্ৰিত হ’ল।

Verse 15

ततो जघ्नुश्च पाषाणैर्लगुडैश्च तथापरे । क्ष्वेडितास्फोटितांश्चक्रुस्तथान्ये बलगर्विताः

তেতিয়া কিছুমানে পাথৰ আৰু লাঠিৰে আঘাত কৰিলে; আন কিছুমানে শক্তিৰ গৰ্বে মত্ত হৈ ভয়ংকৰ হাঁহি-চিঞৰ দিলে, তালি বজালে আৰু আঙুলি চটকালে।

Verse 16

अथवमन्य तान्देवः प्रहारं लीलया ददौ । यत्रास्ते दानवेन्द्रोऽसौ चतुर्भिः सचिवैः सह

তেতিয়া দেৱতুল্য প্ৰভুৱে তেওঁলোকক অগ্ৰাহ্য কৰি লীলামাত্ৰে আঘাত দিলে আৰু আগবাঢ়িল, য’ত সেই দানৱ-ৰাজা চাৰিজন সচিবসহ থিয় হৈ আছিল।

Verse 17

ततः शस्त्रं समुद्यम्य यावद्धावति सम्मुखः । तावच्छृंगप्रहारेण सोनयद्यमसादनम्

তাৰ পাছত শত্রুৱে অস্ত্ৰ উঠাই সন্মুখে দৌৰি আহোঁতেই, প্ৰভুৱে শিঙৰ এক প্ৰহাৰে তাক যমৰ ধামলৈ পঠাই দিলে।

Verse 18

हत्वा तं सचिवान्पश्चात्सुबाहुप्रमुखांश्च तान् । जघान हन्यमानोऽपि समन्ताद्दानवैः परैः

তাক বধ কৰি পাছত সুবাহু আদি সচিবসকলকো সংহাৰ কৰিলে; আৰু অৱশিষ্ট দানৱসকলে চাৰিওফালে আক্রমণ কৰিলেও, তেওঁ আনসকলকো একে একে নিধন কৰিলে।

Verse 19

न तस्य लगते क्वापि शस्त्रं गात्रे कथंचन । यत्नतोऽपि विसृष्टं च लब्धलक्षैः प्रहारिभिः

তেওঁৰ দেহত ক’তো, কোনো প্ৰকাৰেই অস্ত্ৰ লাগি নাথাকিল; লক্ষ্য স্থিৰ কৰি আঘাতকাৰীসকলে সম্পূৰ্ণ প্ৰচেষ্টাৰে নিক্ষেপ কৰিলেও।

Verse 20

एवं पंच प्रधानास्तान्हत्वा दैत्यान्महेश्वरः । भूयो जगाम तं देशं यत्र शक्रो व्यवस्थितः । अब्रवीच्च प्रहष्टात्मा ततः शक्रं तपोन्वितम्

এইদৰে পাঁচজন মুখ্য দৈত্যক বধ কৰি মহেশ্বৰ পুনৰ সেই ঠাইলৈ গ’ল য’ত শক্র (ইন্দ্ৰ) অৱস্থিত আছিল; আৰু আনন্দিত চিত্তে তপস্যাসম্পন্ন শক্রক তেতিয়া ক’লে।

Verse 22

मत्तोऽन्यदपि देवेश वरं प्रार्थय वांछितम् । कैलासशिखरं येन गच्छामि त्वरयाऽन्वितः

শিৱে ক’লে: “হে দেবেশ, মোৰ পৰা আন এটা ইচ্ছিত বৰ প্ৰাৰ্থনা কৰা—যাৰ দ্বাৰা মই ত্বৰিতকৈ কৈলাস-শিখৰলৈ যাব পাৰোঁ।”

Verse 23

इन्द्र उवाच । अनेनैव हि रूपेण तिष्ठ त्वं चात्र शंकर । त्रैलोक्यरक्षणार्थाय धर्माय च शिवाय च

ইন্দ্ৰে ক’লে: “হে শংকৰ, এই একে ৰূপতেই ইয়াত স্থিৰ হৈ থাকাঁ—ত্ৰিলোকৰ ৰক্ষাৰ্থে, ধৰ্মৰ বাবে, আৰু শিৱ-মঙ্গলৰ বাবে।”

Verse 24

श्रीभगवानुवाच । एतद्रूपं मया शक्र कृतं तस्य वधाय वै । अवध्यः सर्वभूतानां यतोन्येषां मया हतः

ভগৱানে ক’লে: “হে শক্র, এই ৰূপ মই সঁচাকৈ তাৰ বধৰ বাবে ধাৰণ কৰিছিলোঁ; কিয়নো সি সকলো ভূতৰ বাবে অবধ্য আছিল—সেইবাবে সি মোৰ দ্বাৰাই নিহত হ’ল, আনৰ দ্বাৰা নহয়।”

Verse 25

तस्मादत्रैव ते वाक्यात्स्थास्यामि सुर सत्तम । अनेनैव तु रूपेण मोक्षदः सर्वदेहिनाम्

সেয়ে তোমাৰ বাক্য অনুসৰি মই ইয়াতেই স্থিৰ থাকিম, হে দেৱশ্ৰেষ্ঠ; আৰু এই একে ৰূপতেই সকলো দেহধাৰী প্ৰাণীক মোক্ষ দান কৰিম।

Verse 26

एवमुक्त्वा विरूपाक्षश्चक्रे कुंडं ततः परम् । शुद्धस्फटिकसंकाशं सुस्वादुक्षीरवत्प्रियम्

এনেদৰে কৈ, বিৰূপাক্ষ (শিৱ) তেতিয়া এটা পৱিত্ৰ কুণ্ড নিৰ্মাণ কৰিলে; সেয়া শুদ্ধ স্ফটিকৰ দৰে দীপ্তিময়, আৰু তাৰ জল দুগ্ধৰ দৰে মিঠা—অতি প্ৰিয় আছিল।

Verse 27

ततः प्रोवाच देवेन्द्रं मेघगंभीरया गिरा । शृण्वतां सर्वदेवानां भगवांस्त्रिपुरातकः

তাৰ পাছত ভগৱান ত্ৰিপুৰান্তক, সকলো দেৱতাৰ শ্ৰৱণত, মেঘগম্ভীৰ কণ্ঠে দেৱেন্দ্ৰক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 28

यो मां दृष्ट्वा शुचिर्भूत्वा कुंडमेतत्प्रपश्यति । त्रिः पीत्वा वामसव्येन द्वाभ्यां चैव ततो जलम्

যি কোনোবাই মোক দৰ্শন কৰি শুচি হৈ এই কুণ্ডটো চায়; তিনিবাৰ ইয়াৰ জল পান কৰি, তাৰ পাছত বাওঁ আৰু সোঁ (হাতে) সেই জল লৈ…

Verse 30

वामेन मातृकं पक्षं दक्षिणेनाथ पैतृकम् । उभाभ्यामथ चात्मानं कराभ्यां मद्वचो यथा

বাওঁ হাতে মাতৃক পক্ষক আৰু সোঁ হাতে পৈতৃক পক্ষক পৱিত্ৰ কৰিব; তাৰ পাছত দুয়ো হাতে নিজক পৱিত্ৰ কৰিব—মোৰ বচন অনুসাৰে।

Verse 31

इन्द्र उवाच । अहमागत्य नित्यं त्वां स्वर्गाद्वृषभवाहन । अत्रस्थं पूजयिष्यामि पास्यामि च तथोदकम्

ইন্দ্ৰে ক’লে— “হে বৃষধ্বজ প্ৰভু, স্বৰ্গৰ পৰা নিত্য আহি, আপুনি ইয়াত অৱস্থিত থাকোঁতে মই আপোনাক পূজা কৰিম, আৰু এই পবিত্ৰ জলও পান কৰিম।”

Verse 32

के दारयामि यत्प्रोक्तं त्वया महिषरूपिणा । केदार इति नाम्ना त्वं ततः ख्यातो भविष्यसि

“আপুনি মহিষ-ৰূপে যি বাক্য ক’লে, মই তাক ধাৰণ কৰি পালন কৰিম। সেয়ে ‘কেদাৰ’ নামৰে আপুনি তাৰ পিছত খ্যাত হ’ব।”

Verse 33

श्रीभगवानुवाच । यद्येवं कुरुषे शक्र ततो दैत्यभयं न ते । भविष्यति परं तेजो गात्रे संपत्स्यतेऽखिलम्

শ্ৰীভগৱানে ক’লে— “হে শক্ৰ, যদি তই এনেদৰে কৰ, তেন্তে দানৱসকলৰ পৰা তোৰ কোনো ভয় নাথাকিব। পৰম তেজ উদ্ভৱ হৈ তোৰ সমগ্ৰ দেহত ব্যাপি পৰিব।”

Verse 34

एवमुक्तः सहस्राक्षस्ततः प्रासादमुत्तमम् । तदर्थं निर्मयामास साध्वालोकं मनोहरम्

এনেদৰে উপদেশ পাই, সহস্ৰাক্ষ (ইন্দ্ৰ) তেতিয়া সেই উদ্দেশ্যে এক উত্তম প্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰালে—সুন্দৰ, মনোহৰ, আৰু সাধুসকলৰ দৰ্শনযোগ্য।

Verse 35

ततः प्रणम्य तं देवमनुमन्त्र्य ततः परम् । जगाम निजमावासं मेरुशृंगाग्रसंस्थितम्

তাৰ পিছত সেই দেৱতাক প্ৰণাম কৰি, যথোচিত মন্ত্ৰেৰে বিদায় লৈ, তেওঁ মেরু পৰ্বতৰ শিখৰৰ ওপৰত অৱস্থিত নিজৰ নিবাসলৈ গ’ল।

Verse 36

ततश्चागत्य नित्यं स स्वर्गाद्देवस्य शूलिनः । केदारस्य सुभक्त्याढ्यां पूजां चक्रे समाहितः

তাৰ পাছত তেওঁ নিতৌ স্বৰ্গৰ পৰা আহি, ত্ৰিশূলধাৰী দেৱ কেদাৰৰ প্ৰতি গভীৰ ভক্তিৰে ভৰা পূজা একাগ্ৰচিত্তে সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 37

मन्त्रोदकं च त्रिः पीत्वा ययौ ब्राह्मणसत्तमाः । कस्यचित्त्वथ कालस्य यावत्तत्र समाययौ

মন্ত্ৰে পবিত্ৰ কৰা জল তিনিবাৰ পান কৰি সেই শ্ৰেষ্ঠ ব্ৰাহ্মণ গুচি গ’ল; কিছু কাল পাৰ হোৱাৰ পাছত তেওঁ পুনৰ সেই ঠাইলৈ আহিল।

Verse 38

तावद्धिमेन तत्सर्वं गिरेः शृंगं प्रपूरितम् । तच्च कुण्डं स देवश्च प्रासादेन समन्वितः

সেই সময়লৈকে পৰ্বতৰ শৃংগ সমগ্ৰ হিমেৰে পূৰ্ণ হৈ পৰিল; আৰু সেই পবিত্ৰ কুণ্ড প্ৰকাশ পালে, লগতে সেই দেৱতাও—শোভাময় প্ৰাসাদেৰে সমন্বিত।

Verse 39

ततो दुःखपरीतात्मा भक्त्या परमया युतः । तां दिशं प्रणिपत्योच्चैर्जगाम निजमंदिरम्

তেতিয়া দুখেৰে আচ্ছন্ন হৃদয় লৈও পৰম ভক্তিৰে যুক্ত হৈ, সেই দিশলৈ গভীৰ শ্ৰদ্ধাৰে প্ৰণাম কৰি তেওঁ নিজৰ নিবাসলৈ গ’ল।

Verse 40

एवमागच्छतस्तस्य गतं मासचतुष्टयम् । अपश्यतो महादेवं दिदृक्षागतचेतसः

এইদৰে অহা-যোৱা কৰি থাকোঁতে তেওঁৰ চাৰি মাহ পাৰ হৈ গ’ল; মহাদেৱক তেওঁ দেখা নাপালে, যদিও মন সদায় দৰ্শনৰ আকাঙ্ক্ষাত স্থিৰ আছিল।

Verse 41

ततः प्राप्ते पुनर्विप्रा घर्मकाले हिमालये । संयातो दृक्पथं देवः स तथारूपसंस्थितः

তাৰ পাছত, হে বিপ্ৰসকল, হিমালয়ত গ্ৰীষ্মকাল পুনৰ আহিলত, দেৱতা দৃষ্টিপথত আহি পৰিল—সেই একে ৰূপতেই প্ৰকাশিত হৈ স্থিত হ’ল।

Verse 42

ततः पूजां विधायोच्चैश्चातुर्मास्यसमुद्भवाम् । गीतवाद्यादिकं चक्रे तत्पुरः श्रद्धयान्वितः

তাৰ পাছত চাতুৰ্মাস্য-ব্ৰতৰ সৈতে সম্পৰ্কিত পূজা বিধিমতে উচ্চভাৱে সম্পন্ন কৰি, শ্ৰদ্ধাৰে পৰিপূৰ্ণ হৈ তেঁওৰ সন্মুখত গীত, বাদ্য আদি নিবেদন কৰিলে।

Verse 43

अथ देवः समालोक्य तां श्रद्धां तस्य गोपतेः । प्रोवाच दर्शनं गत्वा भगवांस्त्रिपुरांतकः

তাৰ পাছত ভগৱান ত্ৰিপুৰান্তক দেৱে সেই গোপতিৰ শ্ৰদ্ধা দেখি, দৰ্শন দিবলৈ তেঁওৰ সন্মুখলৈ আহি তেঁওক ক’লে।

Verse 44

परितुष्टोऽस्मि देवेश भक्त्या चानन्ययाऽनया । तस्मात्प्रार्थय दास्यामि यं कामं हृदिसंस्थितम्

“হে দেৱেশ, তোমাৰ এই অনন্য ভক্তিত মই সম্পূৰ্ণ সন্তুষ্ট। সেয়ে প্ৰাৰ্থনা কৰা—যি কামনা তোমাৰ হৃদয়ত স্থিত, মই তাক দিম।”

Verse 45

शक्र उवाच । तव प्रसादात्संजातं ममैश्वर्यमनुत्तमम् । यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु तत्सर्वं गृहसंस्थितम्

শক্ৰ ক’লে: “তোমাৰ প্ৰসাদত মোৰ বাবে অনুত্তম ঐশ্বৰ্য উদ্ভৱ হৈছে। ত্ৰিলোকত যি কিছুমান আছে, সেয়া সকলো মোৰ গৃহ-অধীনত সুৰক্ষিতভাৱে স্থিত।”

Verse 46

तस्माद्यदि प्रसादं मे करोषि वृषभध्वज । वरं वा यच्छसि प्रीतस्तत्कुरुष्व वचो मम

সেয়ে, যদি তুমি মোৰ ওপৰত অনুগ্ৰহ কৰ, হে বৃষভধ্বজ (বৃষভ-ধ্বজধাৰী), অথবা প্ৰসন্ন হৈ যদি বৰ দিয়া—তেন্তে মোৰ এই অনুৰোধ পূৰ্ণ কৰা।

Verse 47

पर्वतोऽयं भवेद्गम्यो मासानष्टौ सुरेश्वर । यावन्मीनस्थितो भानुः प्रगच्छति श्रुतं मया

হে সুৰেশ্বৰ, মই শুনিছোঁ যে এই পৰ্বত আঠ মাহলৈকে গম্য থাকে—যেতিয়ালৈকে ভানু মীন ৰাশিত অৱস্থিত হৈ গতি কৰে।

Verse 48

ततः परमगम्यश्च हिमपूरेण संवृतः । यदा स्याच्चतुरो मासान्यावत्कुम्भगतो रविः

তাৰ পাছত ই অতি দুষ্কৰগম হয়, ঘন বৰফে আৱৃত থাকে—এই অৱস্থা চাৰি মাহলৈকে, যেতিয়ালৈকে ৰবি কুম্ভ ৰাশিত প্ৰৱেশ নকৰে।

Verse 49

संजायतेऽप्यगम्यश्च ममापि त्रिपुरांतक । किं पुनः स्वल्पसत्त्वानां नरादीनां सुरेश्वर

হে ত্ৰিপুৰান্তক, ই মোৰ বাবেও অগম্য হৈ পৰে; তেন্তে হে সুৰেশ্বৰ, স্বল্পসত্ত্ব নৰ আদি জীৱৰ কথা ক’বই বা কি?

Verse 50

तस्मात्स्वर्गेऽथ पाताले मर्त्ये वा त्रिदशेश्वर । कुरुष्वानेनरूपेण स्थितिं मासचतुष्टयम् । येन न स्यात्प्रतिज्ञाया हानिर्मम सुरेश्वर

সেয়ে—স্বৰ্গত হওক বা পাতালত হওক বা মর্ত্যলোকত—হে ত্ৰিদশেশ্বৰ, এই একে ৰূপে চাৰি মাহ স্থিতি কৰা; যাতে হে সুৰেশ্বৰ, মোৰ প্ৰতিজ্ঞাৰ হানি নহয়।

Verse 51

सूत उवाच । ततो देवश्चिरं ध्यात्वा प्रोवाच बलसूदनम् । परं संतोषमापन्नो मेघनिर्घोषनिःस्वनम्

সূত উৱাচ: তেতিয়া দেৱতাই বহুক্ষণ ধ্যান কৰি বলসূদনক সম্বোধন কৰিলে; পৰম সন্তুষ্ট হৈ তেওঁৰ বাণী মেঘগর্জনৰ দৰে ধ্বনিত হ’ল।

Verse 52

आनर्तविषये क्षेत्रं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । अस्मदीयं सहस्राक्ष विद्यते धरणीतले

আনর্ত দেশত হাটকেশ্বৰ নামে এক পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ আছে; সেয়া আমাৰেই, হে সহস্ৰাক্ষ, আৰু ই ধৰণীত বিদ্যমান।

Verse 53

तत्राहं वृश्चिकस्थेऽर्के सदा स्थास्यामि वासव । यावत्कुम्भस्य पर्यंतं तव वाक्यादसंशयम्

তাত, হে বাসৱ, সূৰ্য বৃশ্চিকত থাকোঁতে পৰা কুম্ভৰ অন্তলৈ মই সদায় অৱস্থান কৰিম—তোমাৰ বাক্যৰ কাৰণে, নিঃসন্দেহে।

Verse 54

तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा कृत्वा प्रासादमुत्तमम् । मम रूपं प्रतिष्ठाप्य कुरुपूजा यथोचिताम् । येन तत्र निजं तेजो धारयामि तवार्थतः

সেয়ে তাত শীঘ্ৰে গৈ এক উত্তম প্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰা; মোৰ ৰূপ প্ৰতিষ্ঠা কৰি যথোচিত পূজা কৰা, যাতে তোমাৰ হিতৰ বাবে মই তাত মোৰ দিৱ্য তেজ ধাৰণ কৰিব পাৰোঁ।

Verse 55

सूत उवाच । एतच्छ्रुत्वा सहस्राक्षो देवदेवस्य शूलिनः । गत्वा तत्र ततश्चक्रे यद्देवेनेरितं वचः

সূত উৱাচ: এই কথা শুনি সহস্ৰাক্ষে দেৱদেৱ শূলিনৰ আদেশ অনুসাৰে তাত গ’ল আৰু দেৱতাই যি বাক্য ক’লে সেয়াই তেনেকৈ সম্পন্ন কৰিলে।

Verse 56

प्रासादं निर्मयित्वाथ रूपं संस्थाप्य शूलिनः । कुण्डं चक्रे च तद्रूपं स्वच्छोदकसमावृतम्

প্ৰাসাদ নিৰ্মাণ কৰি, তাৰ পাছত শূলিন (শিৱ)ৰ ৰূপ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলে; আৰু সেই ৰূপৰ অনুৰূপ এক পবিত্ৰ কুণ্ড সৃষ্টি কৰিলে, যি চাৰিওফালে স্বচ্ছ জলেৰে পৰিপূৰ্ণ আছিল।

Verse 57

ततश्चाराधयामास पुष्पधूपानुलेपनैः । स्नात्वा कुण्डेऽपिबत्तोयं त्रिःकृत्वा च यथापुरा

তাৰ পাছত তেওঁ পুষ্প, ধূপ আৰু সুগন্ধি অনুলেপনেৰে প্ৰভুৰ আৰাধনা কৰিলে। কুণ্ডত স্নান কৰি, প্ৰাচীন বিধি অনুসাৰে তিনিবাৰ সেই জল পান কৰিলে।

Verse 58

एवं स भगवांस्तत्र शक्रेणाराधितः पुरा । समायातोऽत्र विप्रेंद्राः सुरम्यात्तु हिमाचलात्

এইদৰে সেই ভগৱান তাত পুৰাকালে শক্ৰ (ইন্দ্ৰ) দ্বাৰা আৰাধিত হৈছিল। আৰু হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল, সুৰম্য হিমাচলৰ পৰা তেওঁ এই স্থানলৈ আহিছিল।

Verse 59

यस्तमाराधयेत्सम्यक्सदा मासचतुष्टयम् । हिमपातोद्भवे मर्त्यः स शिवाय प्रपद्यते

যি কোনোবাই তেওঁক যথাবিধি সদায় চাৰিমাহ ধৰি আৰাধনা কৰে—সেই হিমজাত পবিত্ৰ তীৰ্থত—সেই মর্ত্য শিৱৰ শৰণ লাভ কৰে।

Verse 60

शेषकालेऽपि यः पूजां करोत्येव सुभक्तितः । स पापं क्षालयेत्प्राज्ञ आजन्ममरणांतिकम्

সেই সময়ৰ বাহিৰতো যি কোনোবাই সুভক্তিৰে পূজা কৰে, হে প্ৰাজ্ঞসকল, তেওঁ জন্মৰ পৰা মৰণান্তলৈকে সঞ্চিত পাপ ধুই নাশ কৰে।

Verse 61

तत्र गीतं प्रशंसंति नृत्यं चैव पृथग्विधम् । देवस्य पुरतः प्राज्ञाः सर्वशास्त्रविशारदाः

তাত দেৱতাৰ সন্মুখত, সকলো শাস্ত্ৰত পাৰদৰ্শী প্ৰাজ্ঞসকলে পৱিত্ৰ গীতৰ প্ৰশংসা কৰে আৰু নৃত্যৰ নানা বিধ ৰূপো আদৰ কৰে।

Verse 62

अत्र श्लोकः पुरा गीतो नारदेन सुरर्षिणा । तद्वोऽहं कीर्तयिष्यामि श्रूयतां ब्राह्मणोत्तमाः

ইয়াত পূৰ্বে দেৱঋষি নাৰদে এটা শ্লোক গাইছিল। সেইটো মই এতিয়া তোমালোকক কীৰ্তন কৰিম—শুনা, হে ব্ৰাহ্মণোত্তমসকল।

Verse 63

केदारे सलिलं पीत्वा गयापिडं प्रदाय च । ब्रह्मज्ञानमथासाद्य पुनर्जन्म न विद्यते

কেদাৰত জল পান কৰি আৰু গয়াত পিণ্ড দান কৰি, তাৰ পাছত ব্ৰহ্মজ্ঞান লাভ কৰিলে পুনৰ্জন্ম নাথাকে।

Verse 64

एतद्वः सर्वमाख्यातं केदारस्य च संभवम् । आख्यानं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

হে ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠসকল, কেদাৰৰ উৎপত্তি আৰু প্ৰকাশসহ এই সকলো কথা তোমালোকক কোৱা হ’ল। এই পৱিত্ৰ আখ্যান সকলো পাপ নাশ কৰে।

Verse 65

यश्चैतत्छृणुयात्सम्यक्पठेद्वा तस्य चाग्रतः । श्रावयेद्वापि वा विप्राः सर्वपातकनानम् । केदारस्य स पापौघैर्मुच्यते तत्क्षणान्नरः

যি কোনোৱে এই আখ্যান সঠিকভাৱে শুনে, বা আনৰ সন্মুখত পঢ়ে, বা শুনুৱায়ো—হে বিপ্ৰসকল—ই সকলো পাপ নাশ কৰে। কেদাৰ-সম্পৰ্কীয় পাপৰ ঢেৰ পৰা সেই মানুহ তৎক্ষণাৎ মুক্ত হয়।

Verse 294

कराभ्यां स पुमान्नूनं तारयेच्च कुलत्रयम् । अपि पापसमाचारं नरकेऽपि व्यव स्थितम्

সেই পুৰুষে নিজৰ হাতদ্বাৰাই নিশ্চয় নিজৰ বংশৰ তিনিপুৰুষকো তাৰে—যদিও সি পাপাচাৰী, যদিও নৰকত অৱস্থিত।