Adhyaya 11

Verse 1

कूर्म उवाच । शांडिल्य इति विख्यातः पुराहमभवं द्विजः । बालभावे मया भूप क्रीडमानेन निर्मितम्

কূৰ্মে ক’লে: পূৰ্বে মই দ্বিজ ব্ৰাহ্মণ আছিলোঁ, ‘শাণ্ডিল্য’ নামে খ্যাত। হে ৰাজন, শৈশৱত খেলি থাকোঁতে মই নিজ হাতে এক বস্তু গঢ়িছিলোঁ।

Verse 2

पुरा प्रावृषि पांशूत्थं शिवायतनमुच्छ्रितम् । जलार्द्रवालुकाप्रायं प्रांशुप्राकारशोभितम्

পূৰ্বে, বৰ্ষাকালত, মই মাটি-ধূলিৰে উচ্ছ্ৰিত শিৱায়তন তুলিছিলোঁ; পানীত ভিজা বালুকাময়, আৰু উচ্চ প্ৰাকার-দেৱালে শোভিত আছিল।

Verse 3

पंचायतनविन्यासमनोहरतरं नृप । विनायकशिवासूर्यमधुसूदनमूर्तिमत्

হে নৃপ, সি পঞ্চায়তন-বিন্যাসে অধিক মনোহৰ হৈছিল—বিনায়ক, শিৱ, সূৰ্য আৰু মধুসূদন (বিষ্ণু)ৰ মূৰ্তিৰূপে স্থাপিত।

Verse 4

पीतमृत्स्वर्णकलशं ध्वजमालाविभूषितम् । काष्ठतोरणविन्यस्तं दोलकेन विभूषितम्

তাত পীত-সুৱৰ্ণবৰ্ণ মাটিৰ কলশ আছিল, ধ্বজ আৰু মালাৰে বিভূষিত; কাঠৰ তোৰণ স্থাপন কৰা, আৰু দোলকেৰে সজোৱা হৈছিল।

Verse 5

दृढप्रांशुसमुद्भूतसोपानश्रेणिभासुरम् । सर्वाश्चर्यमयं दिव्यं वयस्यैः संवृतेन मे

দৃঢ় আৰু উচ্চ স্তৰবদ্ধ সোপানশ্ৰেণীৰ দীপ্তিত সি উজ্জ্বল আছিল। মোৰ সেই দিব্য সৰু শিৱায়তন সকলো দিশে আশ্চৰ্যময় আছিল, যেতিয়া মই বন্ধু-বান্ধৱৰ মাজত আছিলোঁ।

Verse 6

तत्र जागेश्वरं लिंगं गृत्वाथ विनिवेशितम् । बाल्यादुपलरूपं तद्वर्षावारिविशुद्विमत्

তাত মই জাগেশ্বৰ নামৰ লিঙ্গটি লৈ বিধি অনুসাৰে স্থাপন কৰিলোঁ। শৈশৱৰে পৰা সি শিলাৰূপ আছিল, আৰু বৰষাৰ জলে দান কৰা পবিত্ৰতাৰে সি নিৰ্মল বুলি গণ্য হৈছিল।

Verse 7

बकपुष्पैस्तथान्यैश्च केदारोत्थैः समाहृतैः । कोमलैरपरैः पुष्पैर्वृतिवल्लीसमुद्भवैः

বকা ফুল আৰু ক্ষেতৰ পৰা সংগ্ৰহ কৰা আন কেদাৰ-উৎপন্ন পুষ্পসমূহেৰে, লগতে লতাগছৰ পৰা উগা কোমল আন ফুলেৰে মই তাত পূজা অৰ্পণ কৰিলোঁ।

Verse 8

कूष्मांडैश्चैव वर्णाद्यैरुन्मत्तकुसुमायुतैः । मंदारैर्बिल्वपत्रैश्च दूर्वाद्यैश्च नवांकुरैः

কূষ্মাণ্ড ফুল আৰু আন ৰঙীন পুষ্পসমূহেৰে, উন্মত্তক ফুলৰ গুচ্ছসহ; মন্দাৰ ফুল, বিল্বপাত আৰু দূৰ্বা আদি নৱ অঙ্কুৰেৰে মই পূজা কৰিলোঁ।

Verse 9

पूजा विरचिता रम्या शंभोरिति मया नृप । ततस्तांडवमारब्धमनपेक्षितसत्क्रियम्

হে নৃপ, মই শম্ভুৰ এক মনোমোহা পূজা ৰচনা কৰিলোঁ। তাৰ পাছত কোনো আনুষ্ঠানিক সৎকাৰ বা বিধি-মৰ্যাদা নাচাই মই তাণ্ডৱ নৃত্য আৰম্ভ কৰিলোঁ।

Verse 10

शिवस्य पुरतो बाल्याद्गीतं च स्वस्वर्जितम् । अकार्षं सकृदेवाहं बाल्ये शिशुगणावृतः

শৈশৱৰ পৰা শিৱৰ সন্মুখতে মই মোৰ নিজৰ কণ্ঠেৰে এটা গীত এবাৰ গাইছিলোঁ। বাল্যকালত, শিশুগণৰ দলেৰে ঘেৰাও হৈ, মই সেয়া কেৱল সেই একবাৰেই কৰিলোঁ।

Verse 11

ततो मृतोऽहं जातश्च विप्रो जातिस्मरो नृप । वैदिशे नगरेऽकार्षं शिवपूजां विशेषतः

তাৰ পাছত মই মৃত্যুবৰণ কৰি পুনৰ জন্ম লৈ ব্ৰাহ্মণ হ’লোঁ, হে নৃপ; পূৰ্বজন্মৰ স্মৃতি মোৰ ভিতৰত আছিল। বিদিশা নগৰত মই বিশেষ ভক্তিৰে শিৱ-পূজা সম্পন্ন কৰিলোঁ।

Verse 12

शिवदीक्षामुपागम्यानुगृहीतः शिवागमैः । शिवप्रासाद आधाय लिंगं श्रद्धासमन्वितः

শিৱ-দীক্ষা গ্ৰহণ কৰি আৰু শৈৱ আগমসমূহৰ কৃপাৰে অনুগৃহীত হৈ, মই শিৱৰ প্ৰাসাদ স্থাপন কৰিলোঁ আৰু দৃঢ় শ্ৰদ্ধাৰে লিঙ্গ প্ৰতিষ্ঠা কৰিলোঁ।

Verse 13

कल्पकोटिं वसेत्स्वर्गेयः करोति शिवालयम् । यावंति परमाणूनि शिवस्यायतने नृप

যি শিৱালয় নিৰ্মাণ কৰে, সি দহ নিযুত কল্প স্বৰ্গত বাস কৰে; হে নৃপ, শিৱৰ আয়তনত যত পৰমাণু আছে, তত বছৰলৈ।

Verse 14

भवंति तावद्वर्षाणि करकः शिवसद्मनि । इति पौराणवाक्यानि स्मरञ्छैलं शिवालयम्

ইমান বছৰলৈ নিৰ্মাতা শিৱৰ ধামৰ সৈতে সংযুক্ত হৈ থাকে। এই পুৰাণীয় বচনসমূহ স্মৰণ কৰি, মই শিলাৰে শিৱালয় নিৰ্মাণ কৰিলোঁ।

Verse 15

अकारिषमहं रम्यं विश्वकर्मविधानतः । मृन्मयं काष्ठनिष्पन्नं पाक्वेष्टं शैलमेव वा

বিশ্বকৰ্মাৰ বিধান অনুসৰি মই এটা মনোৰম মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰোৱালোঁ—মাটিৰে, কাঠেৰে, পকা ইটাৰে, অথবা শিলাৰে।

Verse 16

कृतमायतनं दद्यात्क्रमाद्दशगुणं फलम् । भस्मशायी त्रिषवणो भिक्षान्नकृतभोजनः

যি সম্পূৰ্ণকৈ নিৰ্মিত মন্দিৰ-আয়তন দান কৰে, ক্ৰমে তাৰ ফল দহগুণ বৃদ্ধি পায়। তেওঁ ভস্মৰ ওপৰত শয়ন কৰে, ত্ৰিসন্ধ্যাত উপাসনা কৰে, আৰু ভিক্ষালব্ধ অন্নেই আহাৰ কৰে।

Verse 17

जटाधरस्तपस्यंश्च शिवाराधनतत्परः । इत्थं मे कुर्वतो जातं पुनर्भूप प्रमापणम्

জটা ধৰি তপস্যা কৰি, শিৱ-আৰাধনাত একাগ্ৰ আছিলোঁ। এইদৰে জীৱন যাপন কৰোঁতেই, হে ৰাজা, মোৰ ওপৰত পুনৰবাৰ মৃত্যু আহিল।

Verse 18

जातो जाति स्मरस्तत्र कारिता तृतीयेहं भवांतरे । सार्वभौमो महीपालः प्रतिष्ठाने पुरोत्तमे

তাত মই পুনৰ জন্মিলোঁ, পূৰ্বজন্মসমূহ স্মৰণ কৰি। এইদৰে তৃতীয় পৰৱৰ্তী ভৱত, উত্তম নগৰ প্ৰতিষ্ঠানত মই সাৰ্বভৌম মহীপাল হ’লোঁ।

Verse 19

जयदत्त इति ख्यातः सूर्यवंशसमुद्भवः । ततो मया बहुविधाः प्रासादाः कारिता नृप

মই ‘জয়দত্ত’ নামে খ্যাত হ’লোঁ, সূৰ্যবংশত জন্মলাভ কৰা। তাৰ পাছত, হে নৃপ, মই বহু প্ৰকাৰৰ প্ৰাসাদ সদৃশ মন্দিৰ নিৰ্মাণ কৰালোঁ।

Verse 20

तस्मिन्भवांतरे शंभोराराधनपरेण च । ततो निरूपिता जाता बकपुष्पपुरस्सराः

সেই পূৰ্বভৱত মই শম্ভুৰ আৰাধনাত নিবিষ্ট আছিলোঁ। তেতিয়া বকা-পুষ্পক আগভাগ কৰি নৈবেদ্য-অৰ্পণৰ ব্যৱস্থা স্থিৰ কৰা হ’ল।

Verse 21

सौवर्णै राजतै रत्ननिर्मितैः कुसुमैर्नृप । तथाविधेऽन्नदानादि करोमि नृपसत्तम

হে ৰাজন, হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ! সোণ, ৰূপা আৰু ৰত্নে নিৰ্মিত পুষ্পেৰে মই সেই বিধিৰে অন্নদান আদি দান-পুণ্য সম্পাদন কৰিছিলোঁ।

Verse 22

केवलं शिवलिंगानां पूजां पुष्पैः करोम्यहम् । ततो मे भगवाञ्छंभुः संतुष्टोऽथ वरं ददौ

মই কেৱল পুষ্পেৰে শিৱলিঙ্গসমূহৰ পূজা কৰিছিলোঁ। তেতিয়া ভগৱান শম্ভু মোৰ ওপৰত সন্তুষ্ট হৈ মোক এক বৰ দান কৰিলে।

Verse 23

अजरामरतां राजंस्तेनैव वपुषावृतः । ततस्तथाविधं प्राप्यानन्यसाधारणं वरम्

হে ৰাজন! সেই একে দেহতে আৱৃত হৈ মই জৰা-মৃত্যুৰ পৰা মুক্ত হ’লোঁ। তেনে অনন্য, অসাধাৰণ বৰ লাভ কৰি—

Verse 24

विचरामि महीमेतां मदांध इव वारणः । शिवभक्तिं विहायाथ नृपोऽहं मदनातुरः

মই এই পৃথিৱীত মদে অন্ধ হাতীৰ দৰে বিচৰণ কৰিছিলোঁ। শিৱভক্তি ত্যাগ কৰি, মই—ৰাজা হৈও—কামনাত কাতৰ হ’লোঁ।

Verse 25

प्रधर्षयितुमारब्धः स्त्रियः परपरिग्रहाः । आयुषस्तपसः कीर्तेस्तेजसो यशसः श्रियः

মই আনৰ অধিকাৰভুক্ত স্ত্ৰীসকলক লাঞ্ছিত কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। তাৰ ফলত মোৰ আয়ু, তপস্যা, কীৰ্তি, তেজ, যশ আৰু শ্ৰী—

Verse 26

विनाशकारणं मुख्यं परदारप्रधर्षणम् । सकर्णः श्रुतिहीनोऽसौ पश्यन्नंधो वदञ्जडः

বিনাশৰ মুখ্য কাৰণ হ’ল পৰস্ত্ৰীৰ অপমান-লঙ্ঘন। কাণ থাকিলেও যেন বধিৰ, চোৱা থাকিলেও অন্ধ, কথা ক’লেও জড়-মূৰ্খ হৈ পৰে।

Verse 27

अचेतनश्चेतनावान्मूर्खो विद्वानपि स्फुटम् । तदा भवति भूपाल पुरुषः क्षणमात्रतः

হে ভূপাল! তেতিয়া মানুহে ক্ষণমাত্ৰতে—স্ফুটকৈ—চেতন থাকিও অচেতন, আৰু বিদ্বান থাকিও মূৰ্খ হৈ পৰে।

Verse 28

यदैव हरिणाक्षीणां गोचरं याति चक्षुषाम् । मृतस्य निरये वासो जीवतश्चेश्वराद्भयम्

যেতিয়াই হৰিণাক্ষী নাৰীৰ দৃষ্টিৰ গোচৰত মানুহ পৰে, তেতিয়াই মৃতৰ বাবে নৰকত বাস, আৰু জীৱিতৰ বাবে ঈশ্বৰৰ ভয় উপস্থিত হয়।

Verse 29

एवं लोकद्वयं हंत्री परदारप्रधर्षणा । जरामरणहीनोहमिति निश्चयमास्थितः

এইদৰে পৰস্ত্ৰীৰ লঙ্ঘনে দুয়ো লোক ধ্বংসকাৰী হৈ, ‘মই জৰা-মৰণৰহিত’—এই মোহত দৃঢ় নिश्चয় স্থাপন কৰিলে।

Verse 30

ऐहिकामुष्मिकभयं विहायांह ततः परम् । प्रधर्षयितुमारब्धस्तदा भूप परस्त्रियः

ইহলোক-পৰলোকৰ ভয় ত্যাগ কৰি, তাৰ পাছত হে ভূপাল! সি পৰস্ত্ৰীসকলক অপমান-লঙ্ঘন কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিলে।

Verse 31

अथ मां संपरिज्ञाय मर्यादारहितं यमः । वरप्रदानादीशस्य तदंतिकसुपाययौ । व्यजिज्ञपन्मदीयं च शंभोर्धर्मव्यतिक्रमम्

তেতিয়া যমে মোক সীমা-লঙ্ঘন কৰা বুলি চিনাক্ত কৰি, বৰদান দাতা প্ৰভুৰ ওচৰলৈ গৈ, শম্ভুৰ আগত মোৰ অৱস্থা আৰু ধৰ্ম-অতিক্ৰমৰ কথা নিবেদন কৰিলে।

Verse 32

यम उवाच । नाहं तवानुभावेन गुप्तस्यास्य विनिग्रहम्

যমে ক’লে: “আপোনাৰ মহিমাৰ প্ৰভাৱত ই সুৰক্ষিত; সেয়ে মই ইয়াক দমন বা দণ্ড দিব নোৱাৰোঁ।”

Verse 33

शक्रोमि पापिनो देव मन्नियोगेऽन्यमादिश । जगदाधारूपा हि त्वयेशोक्ताः पतिव्रताः

“হে দেৱ! মই এই পাপীক সামলাব নোৱাৰোঁ; মোৰ অধীনত আন কাকো আদেশ দিয়া। কিয়নো, হে প্ৰভু, আপোনাৰ দ্বাৰা ঘোষিত পতিব্ৰতা নাৰীসকলেই জগতৰ আধাৰ।”

Verse 34

गावो विप्राः सनिगमा अलुब्धा दानशीलिनः । सत्यनिष्ठा इति स्वामिंस्तेषां मुख्यतमा सती

“গাই, ব্ৰাহ্মণ, বেদসহ পৰম্পৰা, নিৰ্লোভ, দানশীল আৰু সত্যত স্থিত লোক—হে স্বামী, এইসকলৰ মাজত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ হৈছে সতি, পতিব্ৰতা পত্নী।”

Verse 35

तास्तेन धर्षिता लुप्तं मदीयं धर्मशासनम् । वरदानप्रमत्तेन तवैव परिभूय माम्

“সেইজনে সেই পতিব্ৰতা নাৰীসকলক অপমান-লাঞ্ছনা কৰিলে; মোৰ ধৰ্মশাসন লুপ্তপ্ৰায় হ’ল। আপোনাৰ দিয়া বৰৰ মদত মত্ত হৈ সি মোকো তুচ্ছ কৰিলে।”

Verse 36

जयदत्तेन देवेश प्रतिष्ठानाधिवासिना । इमां धर्मस्य भगवान्गिरमाकर्ण्य कोपितः । शशाप मां समानीय वेपमानं कृतांजलिम्

হে দেৱেশ্বৰ! প্ৰতিষ্ঠান-নিবাসী জয়দত্তৰ মুখে ধৰ্মৰ এই বাণী শুনি ভগৱান ক্ৰোধিত হ’ল; মোক মাতি আনিলে—কঁপনি ধৰি, কৰযোৰে—মোক শাপ দিলে।

Verse 37

ईश्वर उवाच । यस्माद्दुष्टसमाचार धर्षितास्ते पतिव्रताः

ঈশ্বৰ ক’লে: “যিহেতু তই দুষ্ট আচৰণৰ, আৰু সেই পতিব্ৰতা নাৰীসকলক অপমান কৰি ধর্ষণ কৰিলি—”

Verse 38

कामार्तेन मया शप्तस्तस्मात्कूर्मः क्षणाद्भव । ततः प्रणम्य विज्ञप्तः शापतापहरो मया

“কামত পীড়িত হৈ তোক মই শাপ দিলোঁ; সেয়ে ক্ষণতে কূৰ্ম হৈ যা।” তাৰ পাছত সি প্ৰণাম কৰি নিবেদন কৰিলে, আৰু মই সেই শাপৰ দাহ নাশ কৰোঁতা হ’লোঁ।

Verse 39

प्राह षष्टितमे कल्पे विशापो भविता गणः । मदीय इति संप्रोच्य जगामादर्शनं शिवः

শিৱে ক’লে: “ষষ্ঠিতম কল্পত এই গণ শাপমুক্ত হ’ব।” “ই মোৰেই,” বুলি কৈ শিৱ অদৃশ্য হ’ল।

Verse 40

अहं कूर्मस्तदा जातो दशयोजनविस्तृतः । समुद्रसलिले नीतस्त्वयाहं यज्ञसाधने

“সেই সময় মই কূৰ্ম হৈ জন্মিলোঁ, দহ যোজন বিস্তৃত। যজ্ঞ সিদ্ধিৰ বাবে তই মোক সাগৰৰ জললৈ নিলি।”

Verse 41

पुरस्ताद्यायजूकेन स्मरंस्तच्च बिभेमि ते । दग्धस्त्वयाहं पृष्ठेत्र व्रणान्येतानि पश्य मे

হে ত্বং, তোমাৰ দ্বাৰা পূৰ্বে সম্পন্ন সেই যাজুক-ক্ৰিয়া স্মৰণ কৰি মই এতিয়াও ভয় কৰোঁ। তুমি মোৰ পিঠিত মোক দগ্ধ কৰিছিলা—মোৰ এই ঘাঁবোৰ চোৱা।

Verse 42

चयनानि बहून्यत्र कल्पसूत्रविधानतः । पृष्ठोपरि कृतान्यासन्निंद्रद्युम्न तदा त्वया

ইয়াত কল্পসূত্ৰৰ বিধান অনুসাৰে বহু চয়ন (বেদী-নির্মাণ) কৰা হৈছিল। হে ইন্দ্ৰদ্যুম্ন, সেইবোৰ তেতিয়া তুমি মোৰ পিঠিৰ ওপৰত গঢ়িছিলা।

Verse 43

भूयः संतापिता यज्ञैः पृथिवी पृथिवीपते । सुस्राव सर्वतीर्थानां सारं साऽभून्महीनदी

হে পৃথিৱীপতে, যজ্ঞসমূহে পৃথিৱী পুনৰ দগ্ধ-তপ্ত হ’ল। তেতিয়া তাই সকলো তীৰ্থৰ সাৰ প্ৰবাহিত কৰিলে আৰু মহীনদী নামৰ নদী হৈ উঠিল।

Verse 44

तस्यां च स्नानमात्रेण सर्वपापैः प्रमुच्यते । ततो नैमित्तिके कस्मिन्नपि प्रलय आगतः

তাত কেৱল স্নান-মাত্ৰে সকলো পাপৰ পৰা মুক্তি লাভ হয়। তাৰ পাছত কোনো এক নৈমিত্তিক প্ৰলয়ৰ সময়ত প্ৰলয় সংঘটিত হ’ল।

Verse 45

प्लवमानमिदं राजन्मानसं शतयोजनम् । षट्पंचाशत्प्रमाणेन कल्पा मम पुरा नृप

হে ৰাজন, এই মানস (সৰোবৰ/অঞ্চল) ভাসি ফুৰে, ইয়াৰ পৰিমাপ শত যোজন। হে নৃপ, পূৰ্বে মোৰ কল্পসমূহ ছাপ্পন্ন (ছয়-পঞ্চাশ) প্ৰমাণে গণনা কৰা হৈছিল।

Verse 46

व्यतीता इह चत्वारः शेषे मोक्षस्ततः परम् । एवमायुरिदं दीर्घमेवं शापाच्च कूर्मता

ইয়াত চাৰি অৱধি ইতিমধ্যে পাৰ হ’ল; যি অৱশিষ্ট, তাৰ অন্তত তেতিয়াই পৰম মোক্ষ লাভ হয়। এইদৰে আয়ু দীঘল হ’ল—শাপৰ ফলতেই মোৰ কূৰ্ম-অৱস্থা ঘটিল।

Verse 47

ममाभूदीश्वरस्यैव सतीधर्मद्रुहो नृप । ब्रूहि किं क्रियतां शत्रोरपि ते गृहगामिनः

হে নৃপ, মই ঈশ্বৰ-সম্বন্ধীয় হয়োও সজ্জনৰ ধৰ্মৰ প্ৰতি দ্ৰোহী হৈ পৰিলোঁ। কোৱা, তোমাৰ ঘৰত আহি পৰা শত্রুৰ প্ৰতিও কি কৰা উচিত?

Verse 48

मम पृष्ठिश्चिरं भूप त्वया दग्धाग्निनाऽपुरा । अहं ज्वलंतीमिव तां पश्याम्यद्यापि सत्रिणा

হে ভূপ, বহু আগতে তুমি অগ্নিৰে মোৰ পিঠি দগ্ধ কৰিছিলা। আজিও, যজ্ঞকর্মত ৰত হৈ, মই তাক যেন এতিয়াও জ্বলি আছে তেনেকৈ দেখি।

Verse 49

इदं विमानमायातं त्वया कस्मान्निराकृतम् । देवदूतसमायुक्तं भुंक्ष्व भोगान्निजार्जितान्

এই দেৱ-বিমান তোমাৰ বাবে আহিছে; তুমি কিয় ইয়াক অস্বীকাৰ কৰিলা? দেৱদূতসহ, নিজৰ পুণ্যৰে অৰ্জিত ভোগসমূহ উপভোগ কৰা।

Verse 50

इंद्रद्युम्न उवाच । चतुर्मुखेन तेनाहं स्वर्गान्निर्वासितः स्वयम् । विलक्ष्योन प्रयास्यामि पाताधिक्यादिदूषिते

ইন্দ্ৰদ্যুম্ন ক’লে: সেই চতুৰ্মুখ (ব্ৰহ্মা)য়ে মোক নিজেই স্বৰ্গৰ পৰা বহিষ্কাৰ কৰিলে। অপমানিত হৈ মই সেই স্থানলৈ নাযাম—যি পতন আদি দোষৰ প্ৰাবল্যৰে কলুষিত।

Verse 51

तस्माद्विवेकवैराग्यमविद्यापापनाशनम् । आलिंग्याहं यतिष्यामि प्राप्य बोधं विमुक्तये

সেয়ে মই বিবেক আৰু বৈৰাগ্যক আলিঙ্গন কৰিম—ই অবিদ্যা আৰু পাপ নাশ কৰে—আৰু মুক্তিৰ নিমিত্তে বোধ লাভ কৰিবলৈ প্ৰযত্ন কৰিম।

Verse 52

तन्मे गृहगतस्याद्य यथातिथ्यकरो भवान् । तदादिश यथाऽपारपारदः कोपि मे गुरुः

আপুনি আজি মোৰ ঘৰলৈ আহি অতিথিধৰ্মেৰে মোক সন্মান কৰিলে; সেয়ে এতিয়া মোক উপদেশ দিয়ক, যাতে কোনো গুৰুৱে মোক সীমাহীন সংসাৰ-সাগৰৰ পাৰলৈ পাৰ কৰাই দিব পাৰে।

Verse 53

कूर्म उवाच । लोमशोनाम दीर्घायुर्मत्तोऽप्यस्ति महामुनिः । मया कलापग्रामे स पूर्वं दृष्टः क्वचिन्नृप

কূৰ্ম ক’লে: লোমশা নামৰ এজন মহামুনি আছে, যি দীৰ্ঘায়ু—মোৰতকৈও অধিক দীৰ্ঘজীৱী। হে ৰাজন, মই আগতে কেতিয়াবা কালাপ গাঁৱত তেওঁক দেখিছিলোঁ।

Verse 54

इंद्रद्युम्न उवाच । तस्मादागच्छ गच्छामस्तमेव सहितावयम् । प्राहुः पूततमां तीर्थादपि सत्संगतिं बुधाः

ইন্দ্ৰদ্যুম্ন ক’লে: তেন্তে আহা, আমি দুয়ো একেলগে তেওঁৰ ওচৰলৈ যাওঁ। জ্ঞানীসকলে কয় যে সৎসঙ্গ তীৰ্থতকৈও অধিক পবিত্ৰকাৰী।

Verse 55

इत्थं निशम्य नृपतेर्वचनं तदानीं सर्वेऽपि ते षडथ तं मुनिमुख्यमाशु । चित्ते विधाय मुदिताः प्रययुर्द्विजेंद्रं जिज्ञासवः सुचिरजीवितहेतुमस्य

সেই সময় ৰজাৰ বাক্য এইদৰে শুনি, তেওঁলোক ছয়জনেই তৎক্ষণাৎ সেই মুনিশ্ৰেষ্ঠৰ ওচৰলৈ দৌৰি গ’ল। চিত্তত আনন্দ ধৰি, ব্ৰাহ্মণশ্ৰেষ্ঠৰ কাষলৈ গ’ল, তেওঁৰ অতি দীৰ্ঘজীৱনৰ কাৰণ জানিবলৈ আগ্ৰহী হৈ।