Adhyaya 18

Verse 1

रुद्र उवाच । शृणु स्कन्द महाप्राज्ञ ह्यद्भुतं यत्कृतं मया । धर्मारण्ये महादुष्टो दैत्यः कर्णाटकाभिधः

ৰুদ্ৰ ক’লে: হে স্কন্দ, মহাপ্ৰাজ্ঞ, শুনা—মোৰ দ্বাৰা কৰা আশ্চৰ্য কৰ্ম। ধৰ্মাৰণ্যত কৰ্ণাটক নামে এক অতি দুষ্ট দৈত্য আছিল।

Verse 2

निभृतं हि समागत्य दंपत्योर्विघ्नमाचरत् । तं दृष्ट्वा तद्भयाल्लोकः प्रदुद्राव निरन्तरम्

গোপনে আহি সি দম্পতিসকলৰ পথত বিঘ্ন ঘটাইছিল। তাক দেখি লোকসকল ভয়ত অবিৰাম পলাই গ’ল।

Verse 3

त्यक्त्वा स्थानं गताः सर्वे वणिजो वाडवादयः । मातंगीरूपमास्थाय श्रीमात्रा त्वनया सुत

নিজ স্থান ত্যাগ কৰি সকলো বণিক আদি গুচি গ’ল। তেতিয়া শ্ৰীমাতা মাতাṅগীৰ ৰূপ ধৰি, এই উপায়ে, হে পুত্ৰ, কাৰ্য কৰিলে।

Verse 4

हतः कर्णाटको नाम राक्षसो द्विजघातकः । तदा सर्वेऽपि वै विप्रा हृष्टास्ते तेन कर्मणा

কৰ্ণাটক নামৰ ৰাক্ষস, যি দ্বিজঘাতক আছিল, নিহত হ’ল। তেতিয়া সকলো ব্ৰাহ্মণ সেই কৰ্মত আনন্দিত হ’ল।

Verse 5

स्तुवंति पूजयंति स्म वणिजो भक्तितत्पराः । वर्षेवर्षे प्रकुर्वंति श्रीमातापूजनं शुभम्

ভক্তিত তৎপৰ বণিকসকলে তেঁওক স্তৱ কৰি পূজা কৰিছিল। বছৰে বছৰে তেওঁলোকে শ্ৰীমাতাৰ শুভ পূজন সম্পন্ন কৰে।

Verse 6

शुभकार्येषु सर्वेषु प्रथमं पूजयेत्तु ताम् । न स विघ्नं प्रपश्येत तदाप्रभृति पुत्रक

সকলো শুভ কাৰ্যত প্ৰথমে তেঁওক পূজা কৰা উচিত। তেতিয়াৰ পৰা, হে পুত্ৰক, সি বিঘ্ন নেদেখিব।

Verse 7

युधिष्ठिर उवाच । कोऽसौ दुष्टो महादैत्यः कस्मिन्वंशे समुद्भवः । किं किं तेन कृतं तात सर्वंं कथय सुव्रत

যুধিষ্ঠিৰে ক’লে: ‘সেই দুষ্ট মহাদৈত্য কোন? সি কোন বংশত জন্মিল? হে তাত, সি কি কি কৰ্ম কৰিলে? হে সুৱ্ৰত, সকলো কথা মোক সম্পূৰ্ণকৈ ক’।’

Verse 8

व्यास उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि कर्णाटकविचेष्टितम् । देवानां दानवानां यो दुःसहो वीर्यदर्पितः

ব্যাসে ক’লে: ‘হে ৰাজন, শুনা; এতিয়া মই কৰ্ণাটকৰ কীৰ্তি-কাণ্ড ক’ম—যি নিজৰ বীৰ্যৰ দৰ্পে ফুলি উঠি দেৱতা আৰু দানৱ উভয়ৰ বাবে অসহ্য হৈ পৰিল।’

Verse 9

दुष्टकर्मा दुराचारो महाराष्ट्रो महाभुजः । जित्वा च सकलांल्लोकांस्त्रैलोक्ये च गतागतः

মহাৰাষ্ট্ৰ, মহাবাহু, দুষ্টকৰ্মী আৰু দুৰাচাৰী আছিল। সি সকলো লোক জয় কৰি ত্ৰিলোকত অহা-যোৱা কৰি ফুৰিছিল।

Verse 10

यत्र देवाश्च ऋषयस्तत्र गत्वा महासुरः । छद्मना वा बलेनैव विघ्नं प्रकुरुते नृप

হে নৃপ, য’ত দেৱতা আৰু ঋষিসকল একত্ৰ হয়, সেই মহাসুৰো তাতেই গৈ ছল বা বলৰ দ্বাৰা বিঘ্ন ঘটায়।

Verse 11

न वेदाध्ययनं लोके भवेत्तस्य भयेन च । कुर्वते वाडवा देवा न च संध्याद्युपासनम्

তাৰ ভয়ত জগতত বেদাধ্যয়ন চলি নাথাকিল। আৰু দেৱতাসকলো দীন অৱস্থালৈ পৰি সন্ধ্যা আদি উপাসনাও নকৰিলে।

Verse 12

न क्रतुर्वर्तते तत्र न चैव सुरपूजनम् । देशेदेशे च सर्वत्र ग्रामेग्रामे पुरेपुरे

তাত ন ক্ৰতু চলি থাকে, ন দেৱপূজনো স্থিত থাকে। দেশেদেশে, সৰ্বত্ৰ—গাঁওয়ে গাঁওয়ে, নগৰে নগৰে—এই অৱহেলা দেখা যায়।

Verse 13

तीर्थेतीर्थे च सर्वत्र विघ्नं प्रकुरुतेऽसुरः । परंतु शक्यते नैव धर्मारण्ये प्रवेशितुम्

প্ৰত্যেক তীৰ্থে আৰু সৰ্বত্ৰ অসুৰে বিঘ্ন সৃষ্টি কৰে; তথাপি ধৰ্মাৰণ্যত প্ৰৱেশ কৰাটো তাৰ পক্ষে একেবাৰে অসম্ভৱ।

Verse 14

भयाच्छक्त्याश्च श्रीमातुर्दानवो विक्लवस्तदा । केनोपायेन तत्रैव गम्यते त्विति चिंतयन्

তেতিয়া শ্ৰীমাতৃৰ শক্তিৰ ভয়ত দানৱ কঁপি উঠি বিমূঢ় হ’ল। সি চিন্তা কৰিলে—“কোন উপায়ে তাতেই গমন কৰিব পাৰি?”

Verse 15

विघ्नं करिष्ये हि कथं ब्राह्मणानां महात्मनाम् । वेदाध्ययनकर्तॄणां यज्ञे कर्माधितिष्ठताम्

“মই কেনেকৈ সেই মহাত্মা ব্ৰাহ্মণসকলৰ বিঘ্ন ঘটাম—যিসকল বেদ অধ্যয়নত ৰত আৰু যজ্ঞত ধৰ্মক কৰ্মত দৃঢ়ভাৱে নিয়োজিত?”

Verse 16

वेदाध्ययनजं शब्दं श्रुत्वा दूरात्स दानवः । विव्यथे स यथा राजन्वज्राहत इव द्विपः

দূৰৰ পৰা বেদ অধ্যয়ন-উৎপন্ন ধ্বনি শুনি সেই দানৱ কঁপি উঠিল, হে ৰাজন; যেন বজ্ৰাহত হাতী ব্যথাত কঁপে।

Verse 17

निःश्वासान्मुमुचे रोषाद्दंतैर्दंतांश्च घर्षयन् । दशमानो निजावोष्ठौ पेषयंश्च करावुभौ

ক্ৰোধত তেওঁ গম্ভীৰ নিশ্বাস এৰি, দাঁতত দাঁত ঘঁহি; নিজৰ ওঁঠ কামুৰি, দুয়োখন হাত মুঠি কৰি চেপি ধৰিছিল।

Verse 18

उन्मत्तवद्विचरत इतश्चेतश्च मारिष । सन्निपातस्य दोषेण यथा भवति मानवः

হে মাৰিষ, তেওঁ উন্মত্তৰ দৰে ইফালে-সিফালে ঘূৰি ফুৰিছিল; যেন সন্নিপাতৰ দোষে পীড়িত মানুহৰ আচৰণ হয়।

Verse 19

तथैव दानवो घोरो धर्मारण्यसमीपगः । भ्रमते दहते चैव दूरादेव भयान्वितः

তথৈৱ সেই ভয়ংকৰ দানৱ ধৰ্মাৰণ্যৰ ওচৰলৈ আহি ঘূৰি ফুৰি জ্বলাই দিছিল; দূৰৰ পৰাই ভয় বিস্তাৰ কৰিছিল।

Verse 20

विवाहकाले विप्राणां रूपं कृत्वा द्विजन्मनः । तत्रागत्य दुराधर्षो नीत्वा दांपत्यमुत्तमम्

বিবাহকালত তেওঁ বিপ্ৰৰ ৰূপ ধৰি, দ্বিজৰ আচাৰ-ভাৱ গ্ৰহণ কৰি; তাত আহি, অদম্য হৈ, সৰ্বোত্তম দম্পতীক হৰণ কৰি লৈ গৈছিল।

Verse 21

उत्पपात महीपृष्ठाद्गगने सोऽसुराधमः । स्वयं च रमते पापो द्वेषाज्जातिस्वभावतः

সেই অসুৰাধম মাটিৰ পিঠৰ পৰা লাফ মাৰি আকাশলৈ উঠিল; আৰু সেই পাপী নিজ কৰ্মত নিজেই আনন্দ পালে—দ্বেষে, জন্মগত স্বভাৱ অনুসাৰে।

Verse 22

एवं च बहुशः सोऽथ धर्मारण्याच्च दंपती । गृहीत्वा कुरुते पापं देवानामपि दुःसहम्

এইদৰে সি বাৰে বাৰে ধৰ্মাৰণ্যৰ পৰাও দম্পতীক ধৰি লৈ, দেবতাসকলৰো অসহ্য এনে পাপ আচৰণ কৰিছিল।

Verse 23

विघ्नं करोति दुष्टोऽसौ दंपत्योः सततं भुवि । महाघोरतरं कर्म कुर्वंस्तस्मिन्पुरे वरे

সেই দুষ্টজন পৃথিৱীত দম্পতীৰ ওপৰত সদায় বিঘ্ন ঘটাই থাকিল, আৰু সেই উত্তম নগৰত অতি ভয়ংকৰ কৰ্ম কৰি থাকিল।

Verse 24

तत्रोद्विग्ना द्विजाः सर्वे पलायंते दिशो दश । गताः सर्वे भूमिदेवा स्त्यक्त्वा स्थानं मनोरमम्

তাত সকলো দ্বিজ উদ্বিগ্ন হৈ দশ দিশলৈ পলাই গ’ল; ‘ভূমিদেৱ’ সদৃশ সকলোৱে সেই মনোৰম স্থান ত্যাগ কৰি প্ৰস্থান কৰিলে।

Verse 25

यत्रयत्र महत्तीर्थं तत्रतत्र गता द्विजाः । उद्वसं तत्पुरं जातं तस्मिन्काले नृपोत्तम

য’তে য’তে মহাতীৰ্থ আছিল, ত’তে ত’তে দ্বিজসকল গ’ল; আৰু সেই সময়ত, হে নৃপোত্তম, সেই নগৰ উজাড় হৈ পৰিল।

Verse 26

न वेदाध्ययनं तत्र न च यज्ञः प्रवर्तते । मनुजास्तत्र तिष्ठंति न कर्णाटभयार्दिताः

তাত বেদাধ্যয়ন নাছিল, ন যজ্ঞও চলিছিল; মানুহসকল তাতেই থাকিল, কৰ্ণাটসকলৰ ভয়ত এতিয়া আৰু পীড়িত নাছিল।

Verse 27

द्विजाः सर्वे ततो राजन्वणिजश्च महायशाः । एकत्र मिलिताः सर्वे वक्तुं मंत्रं यथोचितम्

তেতিয়া, হে ৰাজন, সকলো দ্বিজ (ব্ৰাহ্মণ) আৰু মহাযশস্বী বণিকসকল এক ঠাইত একেলগে মিলি, যথোচিত মন্ত্ৰণা কৰি উপযুক্ত পৰামৰ্শ ক’বলৈ বহিল।

Verse 28

कर्णाटस्य वधोपायं मंत्रयंति द्विजर्षभाः । विचार्यमाणे तैर्दैवाद्वाग्जाता चाशरीरिणी

দ্বিজৰ্ষভ মুনিসকলে কৰ্ণাটক বধ কৰাৰ উপায় লৈ মন্ত্ৰণা কৰিলে। তেওঁলোকে বিচাৰ কৰি থাকোঁতেই, দৈৱবশত এক অশৰীৰী বাণী উদ্ভৱ হৈ ক’লে।

Verse 29

आराधयत श्रीमातां सर्वदुःखापहारिणीम् । सर्वदैत्यक्षयकरीं सर्वोपद्रवनाशनीम्

“শ্ৰীমাতাক আৰাধনা কৰা—যি সকলো দুখ হৰণ কৰে; যি সকলো দৈত্যৰ ক্ষয়কাৰিণী আৰু সকলো উপদ্ৰৱ নাশিনী।”

Verse 30

तच्छ्रुत्वा वाडवाः सर्वे हर्षव्याकुललोचनाः । श्रीमातां तु समागत्य गृहीत्वा बलिमुत्तमम्

সেয়া শুনি সকলো ৱাডৱ আনন্দত ব্যাকুল হ’ল, চকু আনন্দে কঁপিবলৈ ধৰিলে। তেওঁলোকে শ্ৰীমাতাৰ ওচৰলৈ গৈ উত্তম বলি-ভোগ গ্ৰহণ কৰি আনিলে।

Verse 31

मधु क्षीरं दधि घृतं शर्करा पञ्चधारया । धूपं दीपं तथा चैव चंदनं कुसुमानि च

তেওঁলোকে মধু, ক্ষীৰ, দধি, ঘৃত আৰু শর্কৰা—পঞ্চধাৰাৰূপে—আৰু ধূপ, দীপ, চন্দন তথা কুসুমো আনিলে।

Verse 32

फलानि विविधान्येव गृहीत्वा वाडवा नृप । धान्यं तु विविधं राजन्भक्तापूपा घृताचिताः

হে ৰাজন! ৱাডৱসকলে নানা প্ৰকাৰ ফল সংগ্ৰহ কৰি আনিলে; লগতে বিভিন্ন ধান্যও আনিলে। ঘৃতৰে সমৃদ্ধ পকা ভাত আৰু মিঠা আপূপ (পিঠা) ভোগৰূপে লৈ আহিল।

Verse 33

कुल्माषा वटकाश्चैव पायसं घृतमिश्रितम् । सोहालिका दीपिकाश्च सार्द्राश्च वटकास्तथा

তেওঁলোকে কুল্মাষ (উবলা ডাল), বটক (ভাজা পিঠা) আৰু ঘৃত-মিশ্ৰিত মিঠা পায়সও আনিলে; লগতে সোহালিকা, দীপিকা আৰু সেঁতসেঁতে বটকো।

Verse 34

राजिकाभिश्च संलिप्ता नवच्छिद्रसमन्विताः । चंद्रबिंबप्रतीकाशा मण्डकास्तत्र कल्पिताः

তাত মণ্ডক (পিঠা/কেক) প্ৰস্তুত কৰা হ’ল—ৰাজিকাৰ (সৰিষা) লেপ দিয়া, নতুন ছিদ্ৰে সুশোভিত, আৰু চন্দ্ৰবিম্বৰ দৰে দীপ্তিমান।

Verse 35

पञ्चामृतेन स्नपनं कृत्वा गन्धोदकेन च । धूपैर्दीपैश्च नैवेद्यैस्तोषयामासुरीश्वरीम्

পঞ্চামৃত আৰু সুগন্ধি জলেৰে দেৱীৰ স্নাপন কৰি, ধূপ-দীপ আৰু নৈবেদ্য ভোগেৰে তেওঁলোকে ঈশ্বৰীক—সৰ্বাধিপত্নীক—সন্তুষ্ট কৰিলে।

Verse 36

नीराजनैः सकपूरैः पुष्पैर्दीपैः सुचंदनैः । श्रीमाता तोषिता राजन्सर्वोपद्रवनाशनी

হে ৰাজন! কপূৰসহ নীৰাজন (আৰতি), পুষ্প, দীপ আৰু সুগন্ধি চন্দনেৰে—সৰ্ব উপদ্ৰৱ নাশিনী শ্ৰীমাতা সন্তুষ্ট হ’ল।

Verse 37

श्रीमाता च जगन्माता ब्राह्मी सौम्या वरप्रदा । रूपत्रयं समास्थाय पालयेत्सा जगत्त्रयम्

সেই শ্ৰীমাতা, জগত-মাতা—ব্ৰাহ্মী, সৌম্যা, বৰপ্ৰদায়িনী। ত্ৰিৰূপ ধাৰণ কৰি তেওঁ ত্ৰিলোকক পালন-ৰক্ষা কৰে।

Verse 38

त्रयीरूपेण धर्मात्मन्रक्षते सत्यमंदिरम् । जितेद्रिया जितात्मानो मिलितास्ते द्विजोत्तमाः

হে ধৰ্মাত্মন, ত্ৰয়ীৰূপে (তিন বেদৰূপে) তেওঁ সত্য-মন্দিৰক ৰক্ষা কৰে। ইন্দ্ৰিয় জয় কৰি, আত্মা সংযত কৰি, সেই দ্বিজোত্তমাসকল তাত একত্ৰিত হৈ থিয় হৈছিল।

Verse 39

तैः सर्वेरर्चिता माता चंदनाद्येन तोषिता । स्तुतिमारेभिरे तत्र वाङ्मनःकायकर्मभिः । एकचित्तेन भावेन ब्रह्मपुत्र्याः पुरः स्थिताः

সকলোৰে আৰ্চনাৰে মাতা চন্দন আদি উপহাৰে তুষ্ট হ’ল। তাত তেওঁলোকে বাক্, মন আৰু দেহ-কর্মেৰে স্তোত্ৰ আৰম্ভ কৰিলে; একাগ্ৰ ভাৱে ব্ৰহ্মপুত্ৰীৰ সন্মুখত থিয় হৈ থাকিল।

Verse 40

विप्रा ऊचुः । नमस्ते ब्रह्मपुत्र्यास्तु नमस्ते ब्रह्मचारिणि । नमस्ते जगतां मातर्नमस्ते सर्वगे सदा

বিপ্ৰসকলে ক’লে: হে ব্ৰহ্মপুত্ৰী, তোমাক নমস্কাৰ; হে ব্ৰহ্মচাৰিণী, তোমাক নমস্কাৰ। হে জগতসমূহৰ মাতা, তোমাক নমস্কাৰ; হে সদা সর্বব্যাপিনী, তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 41

क्षुन्निद्रा त्वं तृषा त्वं च क्रोधतंद्रादयस्तथा । त्वं शांतिस्त्वं रतिश्चैव त्वं जया विजया तथा

তুমি ক্ষুধা, তুমি নিদ্ৰা; তুমি তৃষ্ণাও। তদুপৰি ক্ৰোধ, তন্দ্ৰা আদি সকলোও তুমি। তুমি শান্তি, তুমি ৰতি (আনন্দ); তুমি জয়া আৰু বিজয়াও।

Verse 42

ब्रह्मविष्णुमहेशाद्यैस्त्वं प्रपन्ना सुरेश्वरि । सावित्री श्रीरुमा चैव त्वं च माता व्यवस्थिता

হে দেৱেশ্বৰী! ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু, মহেশ আদি সকলেই তোমাৰ শৰণ গ্ৰহণ কৰে। তুমি সাৱিত্ৰী, শ্ৰী, উমা—আৰু স্বয়ং জগত-মাতা ৰূপে অৱস্থিতা।

Verse 43

ब्रह्मविष्णु सुरेशानास्त्वदाधारे व्यवस्थिताः । नमस्तुभ्यं जगन्मातर्धृतिपुष्टिस्वरूपिणि

ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আৰু দেৱলোকৰ অধিপতিসকল তোমাৰ আধাৰতেই স্থিত। হে জগত-মাতা, ধৃতি আৰু পুষ্টিৰ স্বৰূপিণী, তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 44

रतिः क्रोधा महामाया छाया ज्योतिःस्वरूपिणि । सृष्टि स्थित्यंतकृद्देवि कार्यकारणदा सदा

তুমি ৰতি আৰু ক্ৰোধ; তুমি মহামায়া; তুমি ছায়া আৰু জ্যোতি-স্বৰূপিণী। হে দেৱী, তুমি সৃষ্টিৰ, স্থিতিৰ আৰু লয়ৰ কৰ্তা, সদায় কাৰণ আৰু কাৰ্য দুয়ো দান কৰোঁতা।

Verse 45

धरा तेजस्तथा वायुः सलिलाकाशमेव च । नमस्तेऽस्तु महाविद्ये महाज्ञानमयेऽनघे

তুমি ধৰা আৰু তেজ; তুমি বায়ু; তুমি জল আৰু আকাশো। হে মহাবিদ্যা, হে মহাজ্ঞানময়ী নিৰ্মলিনী, তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 46

ह्रींकारी देवरूपा त्वं क्लींकारी त्वं महाद्युते । आदिमध्यावसाना त्वं त्राहि चास्मान्महाभयात्

তুমি হ্ৰীংকাৰ-ৰূপা, দেৱ-স্বৰূপা; তুমি ক্লীংকাৰ, হে মহাদ্যুতি। তুমি আদি, মধ্য আৰু অন্ত—আমাকো মহাভয়ৰ পৰা ত্ৰাণ কৰা।

Verse 47

महापापो हि दुष्टात्मा दैत्योऽयं बाधतेऽधुना । त्राणरूपा त्वमेका च अस्माकं कुलदेवता

এই মহাপাপী, দুষ্টাত্মা দানৱে এতিয়াই আমাক বাধা দিছে। তুমি একাই আমাৰ ত্ৰাণ-ৰূপ আশ্ৰয়, আমাৰ কুলদেৱী।

Verse 48

त्राहित्राहि महादेवि रक्षरक्ष महेश्वरि । हनहन दानवं दुष्टं द्विजातीनां विघ्नकारकम्

ৰক্ষা কৰা, ৰক্ষা কৰা, হে মহাদেৱী! পাহৰা, পাহৰা, হে মহেশ্বৰী! আঘাত কৰা, আঘাত কৰা সেই দুষ্ট দানৱক, যি দ্বিজাতিসকলৰ বাধা সৃষ্টিকৰ।

Verse 49

एवं स्तुता तदा देवी महामाया द्विजन्मभिः । कर्णाटस्य वधार्थाय द्विजातीनां हिताय च । प्रत्यक्षा साऽभवत्तत्र वरं ब्रूहीत्युवाच ह

এইদৰে দ্বিজসকলে স্তৱ কৰা পিচত মহামায়া দেৱী—কৰ্ণাটক বধ কৰিবলৈ আৰু দ্বিজাতিসকলৰ মঙ্গলৰ বাবে—সেই ঠাইত প্ৰত্যক্ষ হৈ ক’লে, “বৰ কোৱা।”

Verse 50

श्रीमातोवाच । केन वै त्रासिता विप्राः केन वोद्वेजिताः पुनः । तस्याहं कुपिता विप्रा नयिष्ये यमसादनम्

শ্ৰীমাতাই ক’লে: “হে বিপ্ৰাসকল! কোনে তোমালোকক আতংকিত কৰিলে, আৰু কোনে পুনৰ তোমালোকক কষ্ট দিলে? তাৰ ওপৰত ক্ৰুদ্ধ হৈ, হে বিপ্ৰাসকল, মই তাক যমৰ সদনলৈ পঠাম।”

Verse 51

क्षीणायुषं नरं वित्त येन यूयं निपीडिताः । ददामि वो द्विजातिभ्यो यथेष्टं वक्तुमर्हथ

যাৰ আয়ু ক্ষয়মান, যিজনে তোমালোকক নিপীড়িত কৰিছে, সেই মানুহক চিনাকি লোৱা। হে দ্বিজাতিসকল, মই তোমালোকক সহায় দিছোঁ—ইচ্ছামতে নিৰ্ভয়ে কোৱা।

Verse 52

भक्त्या हि भवतां विप्राः करिष्ये नात्र संशयः

তোমালোকৰ ভক্তিৰ বলত, হে বিপ্ৰসকল, মই নিশ্চয়েই কৰিম—ইয়াত একো সন্দেহ নাই।

Verse 53

द्विजा ऊचुः । कर्णाटाख्यो महारौद्रो दानवो मदगर्वितः । विघ्नं प्रकुरुते नित्यं सत्यमंदिरवासिनाम्

দ্বিজাসকলে ক’লে: ‘কৰ্ণাট নামে এজন দানৱ—অতি ভয়ংকৰ আৰু মদগৰ্বে ফুলা—সত্য-মন্দিৰবাসীসকলৰ বাবে সদায় বিঘ্ন সৃষ্টি কৰে।’

Verse 54

ब्राह्मणान्सत्यशीलांश्च वेदाध्ययनतत्परान् । द्वेषाद्द्वेष्टि द्वेषणस्तान्नित्यमेव महामते । वेदविद्वेषणो दुष्टो घातयैनं महाद्युते

সেই দুষ্টে দ্বেষবশত সদায় ঘৃণা কৰে সেই ব্ৰাহ্মণসকলক, যিসকল সত্যশীল আৰু বেদ অধ্যয়নত নিবিষ্ট; হে মহামতে, তেওঁ নিত্যই তেওঁলোকক আঘাত কৰিবলৈ উদ্যত। হে মহাদ্যুতে দেবী, বেদ-বিদ্বেষী সেই পাপীক বধ কৰাওক।

Verse 55

व्यास उवाच । तथेत्युक्त्वा तु सा देवी प्रहस्य कुलदेवता । वधोपायं विचिंत्यास्य भक्तानां रक्षणाय वै

ব্যাসে ক’লে: ‘“তথাস্তু” বুলি কৈ সেই দেবী—কুলদেৱতা—হাঁহি দিলে আৰু ভক্তসকলৰ ৰক্ষাৰ্থে তাৰ বধৰ উপায় চিন্তা কৰিলে।’

Verse 56

ततः कोपपरा जाता श्रीमाता नृपसत्तम । कोपेन भृकुटीं कृत्वा रक्तनेत्रांतलोचनाम्

তাৰ পাছত শ্ৰীমাতা, হে নৃপসত্তম, ক্ৰোধত সম্পূৰ্ণ নিমগ্ন হ’ল; ক্ৰোধে ভ্ৰূকুটি ক’ৰি, চকুৰ কোণ লাল হৈ উঠিল।

Verse 57

कोपेन महताऽविष्टा वसंती पावकं यथा । महाज्वाला मुखान्नेत्रान्नासाकर्णाच्च भारत

মহা ক্ৰোধে আৱিষ্ট হৈ তাই বতাহে জ্বলাই তোলা অগ্নিৰ দৰে দহি উঠিল। হে ভাৰত! তাইৰ মুখ, চকু, নাক আৰু কাণৰ পৰা মহাজ্বালা উথলি উঠিল।

Verse 58

तत्तेजसा समुद्भूता मातंगी कामरूपिणी । काली करा लवदना दुर्दर्शवदनोज्ज्वला

সেই তেজৰ পৰা কামৰূপিণী মাতঙ্গী উদ্ভৱ হ’ল—শ্যামবৰ্ণা, ভয়ংকৰ হস্তধাৰিণী, দুঃদৰ্শ মুখেৰে দীপ্ত, অগম্য জ্যোতিতে জ্বলজ্বল।

Verse 59

रक्तमाल्यांबरधरा मदाघूर्णितलोचना । न्यग्रोधस्य समीपे सा श्रीमाता संश्रिता तदा

ৰক্তমালা আৰু ৰক্তবস্ত্ৰ পৰিধান কৰি, দিৱ্য মদে ঘূৰ্ণিত দৃষ্টিযুক্ত সেই শ্ৰীমাতা তেতিয়া ন্যগ্ৰোধ (বট) গছৰ ওচৰত আশ্ৰয় ল’লে।

Verse 60

अष्टादशभुजा सा तु शुभा माता सुशोभना । धनुर्बाणधरा देवी खड्गखेटकधारिणी

সেই শুভা, সুসজ্জিতা মাতা আছিল অষ্টাদশভুজা। দেৱীয়ে ধনু-বাণ ধাৰণ কৰিছিল আৰু খড়্গ-খেটক (ঢাল)ো বহন কৰিছিল।

Verse 61

कुठारं क्षुरिकां बिभ्रत्त्रिशूलं पानपात्रकम् । गदां सर्पं च परिघं पिनाकं चैव पाशकम्

তাই কুঠাৰ আৰু ক্ষুৰিকা, ত্ৰিশূল আৰু পানপাত্ৰ ধাৰণ কৰিছিল; গদা, সৰ্প আৰু পৰিঘ (লোহাৰ দণ্ড); লগতে পিনাক ধনু আৰু পাশ (ফাঁস)ো বহন কৰিছিল।

Verse 62

अक्षमालाधरा राजन्मद्यकुंभानुधारिणी । शक्तिं च मुशलं चोग्रं कर्तरीं खर्परं तथा

হে ৰাজন! তাই অক্ষমালা ধাৰিণী, আৰু মদ্য-কুম্ভ হাতত ধৰি আছিল। লগতে তাই শক্তি, উগ্ৰ মুষল, কৰ্তৰী (কেঁচি) আৰু খৰ্পৰ (খোপৰ-পাত্ৰ)ও বহন কৰিছিল।

Verse 63

कंटकाढ्यां च बदरीं बिभ्रती तु महानना । तत्राभवन्महायुद्धं तुमुलं लोमहर्षणम्

সেই মহাননা দেৱী কণ্টক-ভৰা বদৰী ডাল ধৰি তাত এক মহাযুদ্ধ উদ্ভৱ কৰালে—অতিশয় কোলাহলময় আৰু ৰোমাঞ্চকাৰী।

Verse 64

मातंग्याः सह कर्णाटदानवेन नृपोत्तम

হে নৃপোত্তম! মাতঙ্গীৰ সৈতে কৰ্ণাট দানৱৰ (তাত) সংঘৰ্ষযুদ্ধ হৈছিল।

Verse 65

युधिष्ठिर उवाच । कथं युद्धं समभवत्कथं चैवापवर्तत । जितं केनैव धर्मज्ञ तन्ममाचक्ष्व मारिष

যুধিষ্ঠিৰে ক’লে: যুদ্ধ কেনেকৈ আৰম্ভ হ’ল আৰু কেনেকৈ শেষ হ’ল? জয় কোনে লাভ কৰিলে? হে ধৰ্মজ্ঞ, হে পূজনীয় মাৰিষ, সেই কথা মোক কওক।

Verse 66

व्यास उवाच । एकदा शृणु राजेंद्र यज्जातं दैत्यसंगरे । तत्सर्वं कथयाम्याशु यथावृत्तं हि तत्पुरा

ব্যাসে ক’লে: হে ৰাজেন্দ্ৰ! একবাৰ শুনা, দানৱসকলৰ সৈতে সঙ্গৰত যি ঘটিছিল। মই সেয়া সকলো শীঘ্ৰে ক’ম—যেনেকৈ প্ৰাচীন কালে সঁচাকৈ ঘটিছিল।

Verse 67

प्रणष्टयोषा ये विप्रा वणिजश्चैव भारत । चैत्रमासे तु संप्राप्ते धर्मारण्ये नृपोत्तम

হে ভাৰত! যিসকল ব্ৰাহ্মণ আৰু বণিকৰ পত্নী হেৰাই গৈছিল, চৈত্ৰমাস উপস্থিত হ’লে তেওঁলোকে ধৰ্মাৰণ্যলৈ আহিল, হে নৃপোত্তম।

Verse 68

गौरीमुद्वाहयामासुर्विप्रास्ते संशितव्रताः । स्वस्थानं सुशुभं ज्ञात्वा तीर्थराजं तथोत्तमम्

দৃঢ়ব্ৰত সেই ব্ৰাহ্মণসকলে তেতিয়া গৌৰীৰ বিবাহ বিধিপূৰ্বক সম্পন্ন কৰিলে; সেই স্থানক পৰম মঙ্গলময়, উত্তম তীৰ্থৰাজ বুলি জানিলে।

Verse 69

विवाहं तत्र कुर्वंतो मिलितास्ते द्विजोत्तमाः । कोटिकन्याकुलं तत्र एकत्रासीन्महोत्सवे । धर्मारण्ये महाप्राज्ञ सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

তাত বিবাহ সম্পন্ন কৰিবলৈ সেই দ্বিজোত্তমসকল একত্ৰিত হ’ল। ধৰ্মাৰণ্যৰ সেই মহোৎসৱত এক ঠাইত কোটি সংখ্যক কন্যাৰ সমাবেশ আছিল। হে মহাপ্ৰাজ্ঞ, মই সত্যই কওঁ—সত্যই।

Verse 70

चतुर्थ्यामपररात्रेऽभ्यंतरतोऽग्निमादधुः । आसनं ब्रह्मणे दत्त्वा अग्निं कृत्वा प्रदक्षिणम्

চতুৰ্থীৰ অপৰ ৰাতিত, অন্তৰ্ভাগত তেওঁলোকে পৱিত্ৰ অগ্নি প্ৰজ্বলিত কৰিলে। ব্ৰাহ্মণক আসন দি, অগ্নিৰ প্ৰদক্ষিণা কৰিলে।

Verse 71

स्थालीपाकं च कृत्वाथ कृत्वा वेदीः शुभास्तदा । चतुर्हस्ताः सकलशा नागपाश समन्विताः

তাৰ পিছত স্থালীপাক হোম সম্পন্ন কৰি আৰু শুভ বেদীসমূহ সাজি, তেওঁলোকে সিহঁতক চাৰি হাত মাপৰ, সুসজ্জিত, আৰু ‘নাগপাশ’ বন্ধনে সংযুক্ত কৰি গঢ়িলে।

Verse 72

वेदमंत्रेण शुभ्रेण मंत्रयंते ततो द्विजाः । चरतां दंपतीनां हि परिवेश्य यथोचितम्

তাৰ পাছত দ্বিজসকলে শুদ্ধ বেদ-মন্ত্ৰ জপ কৰিলে আৰু বিধি অনুসাৰে কৰ্মত অগ্ৰসর দম্পতিসকলক যথোচিতভাৱে ভোগ/অৰ্পণ পৰিবেশন কৰিলে।

Verse 73

ब्रह्मणा सहितास्तत्र वाडवा स्ते सुहर्षिताः । कुर्वते वेदनिर्घोषं तारस्वरनिनादितम्

সেই ঠাইত ব্ৰাহ্মণ পুৰোহিতৰ সৈতে আনন্দিত ৱাডৱাসকলে তীক্ষ্ণ তাৰত স্বৰে গুঞ্জৰিত বেদ-নিঘোষ উচ্চাৰণ কৰিলে।

Verse 74

तेन शब्देन महता कृत्स्नमापूरितं नभः । तं श्रुत्वा दानवो घोरो वेदध्वनिं द्विजे रितम्

সেই মহাশব্দে সমগ্ৰ আকাশ পূৰ্ণ হৈ উঠিল। দ্বিজসকলৰ উচ্চাৰিত সেই বেদ-ধ্বনি শুনি ভয়ংকৰ দানৱ উত্তেজিত হৈ উঠিল।

Verse 75

उत्पपातासनात्तूर्णं ससैन्यो गतचेतनः । धावतः सर्वभृत्यास्तं ये चान्ये तानुवाच सः

সেইজন তৎক্ষণাৎ নিজৰ আসনৰ পৰা জঁপিয়াই উঠিল, সৈন্যসহ, মন অস্থিৰ হৈ। তাৰ সকলো ভৃত্য আৰু আনসকলেও পিছে পিছে দৌৰাই আহোঁতে সি তেওঁলোকক ক’লে।

Verse 76

श्रूयतां कुत्र शब्दोऽयं वाडवानां समुत्थितः । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दैतेयाः सत्वरं ययुः

সি ক’লে, “শুনা—ৱাডৱাসকলৰ পৰা উঠা এই শব্দ ক’ৰ পৰা আহিছে?” তাৰ কথা শুনি দৈত্যসকলে তৎক্ষণাৎ ত্বৰিতে আগবাঢ়িল।

Verse 77

विभ्रांतचेतसः सर्वे इतश्चेतश्च धाविताः । धर्मारण्ये गताः केचित्तत्र दृष्टा द्विजा तयः

সকলোৰে চিত্ত বিভ্ৰান্ত হৈ ইফালে-সিফালে দৌৰিলে। কিছুমানে পবিত্ৰ ধৰ্মাৰণ্যলৈ গ’ল, আৰু তাত সেই দ্বিজ-ব্ৰাহ্মণসকলক দেখা গ’ল।

Verse 78

उद्गिरंतो हि निगमान्विवाहसमये नृप । सर्वं निवेदयामासुः कर्णाटाय दुरात्मने

হে নৃপ, বিবাহসময়ত নিগম—বৈদিক মন্ত্র উচ্চাৰণ কৰি তেওঁলোকে সকলো কথা সেই দুষ্ট কৰ্ণাটক নিবেদন কৰিলে।

Verse 79

तच्छ्रुत्वा रक्तताम्राक्षो द्विजद्विट् कोपपू रितः । अभ्यधावन्महाभाग यत्र ते दंपती नृप

সেই কথা শুনি দ্বিজ-বিদ্বেষী জন, ৰক্ত-তাম্ৰবৰ্ণ চকু লৈ ক্ৰোধে পূৰ্ণ হৈ—হে মহাভাগ—য’ত সেই দম্পতি আছিল, হে নৃপ, তাত ধাৱিত হ’ল।

Verse 80

खमाश्रित्य तदा दैत्यमायां कुर्वन्स राक्षसः । अहरद्दंपती राजन्सर्वालंकारसंयुतान्

তেতিয়া সেই ৰাক্ষসে আকাশ আশ্ৰয় কৰি, দৈত্য-মায়া প্ৰয়োগ কৰি, হে নৃপ, সকলো অলংকাৰধাৰী সেই দম্পতিক অপহৰণ কৰিলে।

Verse 81

ततस्ते वाडवाः सर्वे संगता भुवनेश्वरीम् । बुंबारवं प्रकुर्वाणास्त्राहित्राहीति चोचिरे

তাৰ পাছত সেই সকলো নাৰী ভুৱনেশ্বৰীৰ সন্মুখত একত্ৰ হ’ল। ডাঙৰ কোলাহল কৰি ‘ৰক্ষা কৰক, ৰক্ষা কৰক!’ বুলি চিঞৰি উঠিল।

Verse 82

तच्छ्रुत्वा विश्वजननी मातंगी भुवनेश्वरी । सिंहनादं प्रकुर्वाणा त्रिशूलवरधारिणी

তেওঁলোকৰ আহ্বান শুনি বিশ্বজননী মাতঙ্গী ভুৱনেশ্বৰীয়ে সিংহনাদ কৰিলে; ত্ৰিশূল ধাৰিণী হৈ বৰদান দানকাৰিণী ৰূপে প্ৰকাশ পালে।

Verse 83

ततः प्रववृते युद्धं देवीकर्णाटयोस्तथा । ऋषीणां पश्यतां तत्र वणिजां च द्विजन्मनाम्

তাৰ পাছত দেৱী আৰু কৰ্ণাটাৰ মাজত যুদ্ধ আৰম্ভ হ’ল; তাত ঋষিসকল, বণিকসকল আৰু দ্বিজসকলেও চাই আছিল।

Verse 84

पश्यतामभवयुद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । अस्त्रैश्चिच्छेद मातगी मदविह्वलितं रिपुम्

চাই থাকোঁতেই যুদ্ধ ভয়ংকৰ আৰু ৰোমাঞ্চকৰ হৈ উঠিল। মাতঙ্গীয়ে নিজৰ অস্ত্ৰে অহংকাৰ-মত্ত কঁপা শত্রুক ছিন্নভিন্ন কৰি পেলালে।

Verse 85

सोऽपि दैत्यस्ततस्तस्या बाणेनैकेन वक्षसि । असावपि त्रिशूलेन घातितः कश्मलं गतः

তাৰ পাছত সেই দৈত্যে একেটা বাণেৰে দেৱীৰ বক্ষত আঘাত কৰিলে; কিন্তু সি নিজেই দেৱীৰ ত্ৰিশূলে আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ ভয় আৰু বিনাশলৈ পতিত হ’ল।

Verse 86

मुष्टिभिश्चैव तां देवीं सोऽपि ताडयतेऽसुरः । सोऽपि देव्या ततः शीघ्रं नागपाशेन यंत्रितः

সেই অসুৰে মুষ্টিৰে দেৱীকো প্ৰহাৰ কৰিছিল; কিন্তু দেৱীয়ে তৎক্ষণাৎ নাগপাশেৰে তাক বেঁধি নিয়ন্ত্ৰিত কৰিলে।

Verse 87

ततस्तेनैव दैत्येन गरुडास्त्रं समादधे । तया नारायणास्त्रं तु संदधे शरपातनम्

তেতিয়াই সেই দৈত্যে গৰুড়াস্ত্ৰ প্ৰয়োগ কৰিলে; আৰু দেৱীয়ে প্ৰত্যুত্তৰত নাৰায়ণাস্ত্ৰ সংযোজি শৰবৃষ্টি নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 88

एवमन्योन्यमाकृष्य युध्यमानौ जयेच्छया । ततः परिघमादाय आयसं दैत्यपुंगवः

এইদৰে জয়লাভৰ ইচ্ছাৰে দুয়োয়ে পৰস্পৰক টানি ধৰি যুদ্ধ কৰিলে; তাৰ পাছত দৈত্যপুঙ্গৱে লোহাৰ পৰিঘ (গদা) উঠাই ল’লে।

Verse 89

मातंगीं प्रति संकुद्धो जघान परवीरहा । देवी क्रुद्धा मुष्टिपातैश्चूर्णयामास दानवम्

মাতঙ্গীৰ প্ৰতি ক্ৰুদ্ধ হৈ সেই পৰবীৰহাই আঘাত কৰিলে; আৰু দেৱীয়ে ক্ৰোধে মুষ্টিঘাতে দানৱক চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ কৰি পেলালে।

Verse 90

तेन मुष्टिप्रहारेण मूर्च्छितो निपपात ह । ततस्तु सहसोत्थाय शक्तिं धृत्वा करे मुदा

সেই মুষ্টিপ্ৰহাৰে সি মূৰ্ছিত হৈ পৰি গ’ল; তাৰ পাছত হঠাতে উঠি, আনন্দে হাতে শক্তি (ভালা) ধৰি ল’লে।

Verse 91

शतघ्नीं पातयामास तस्या उपरि दानवः । शक्तिं चिच्छेद सा देवी मातंगी च शुभानना

দানৱে তেন্তে তায়াৰ ওপৰত শতঘ্নী নিক্ষেপ কৰিলে; কিন্তু শুভমুখী দেৱী মাতঙ্গীয়ে সেই শক্তি (ভালা) কাটি টুকুৰা-টুকুৰা কৰিলে।

Verse 92

जहासोच्चैस्तु सा सुभ्रः शतघ्नीं वज्रसन्निभा । एव मन्योन्यशस्त्रौघैरर्दयंतौ परस्परम्

তেতিয়া সেই দীপ্তিমতী দেৱী—যাৰ শতঘ্নী বজ্ৰসদৃশ—উচ্চস্বৰে হাঁহিলে। এইদৰে দুয়ো পৰস্পৰে অস্ত্ৰৰ ধাৰাবাহিক বৃষ্টিৰে একে-আনক আঘাত কৰি পীড়িত কৰিলে।

Verse 93

ततस्त्रिशूलेन हतो हृदये निपपात ह । मूर्छां विहाय दैत्योऽसौ मायां कृत्वा च राक्षसीम्

তাৰ পাছত ত্ৰিশূলে হৃদয়ত আঘাত পাই সি ঢলি পৰিল। মূৰ্ছা ত্যাগ কৰি সেই দৈত্যে ৰাক্ষসী-সদৃশ মায়া সৃষ্টি কৰিলে।

Verse 94

पश्यतां तत्र तेषां तु अदृश्योऽभून्महासुरः । पपौ पानं ततो देवी जहासारुणलोचना

তেওঁলোক চাই থাকোঁতেই সেই মহা অসুৰ অদৃশ্য হৈ গ’ল। তাৰ পাছত অৰুণ-নয়না দেৱীয়ে হাঁহিলে আৰু নিজৰ পানীয় পান কৰিলে।

Verse 95

सर्वत्रगं तं सा देवी त्रैलोक्ये सचराचरे

সেই দেৱীয়ে ত্ৰিলোকত—চৰ-অচৰসহ—সৰ্বত্ৰ গমনশীল তাক বিচাৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 96

क्व पास्यस्तीति ब्रूते सा ब्रूहि त्वं सांप्रतं हि मे । कर्णाटक महादुष्ट एहि शीघ्रं हि युध्यताम्

সেয়ে ক’লে, “তই ক’ত পলাই যাবি? মোক ক’—এতিয়াই ক’! হে কৰ্ণাটক, মহাদুষ্ট, আহ—শীঘ্ৰ আহ, যুদ্ধ হওক!”

Verse 97

ततोऽभवन्महायुद्धं दारुणं च भयानकम् । पपौ देवी तु मैरेयं वधार्थं सुमहाबला

তাৰ পাছত এক ভয়ংকৰ আৰু ভয়ানক মহাযুদ্ধ হ’ল। মহাবলশালী দেৱীয়ে বধ কৰাৰ উদ্দেশ্যে মৈৰেয় পান কৰিলে।

Verse 98

मातंगी च ततः क्रुद्धा वक्त्रे चिक्षेप दानवम् । ततोऽपि दानवो रौद्रो नासारंध्रेण निर्गतः

তেতিয়া ক্ৰোধিত হৈ মাতংগী দেৱীয়ে দানৱক নিজৰ মুখত নিক্ষেপ কৰিলে। তথাপিও সেই ভয়ংকৰ দানৱটো নাকৰ বিন্ধাৰে ওলাই আহিল।

Verse 99

युध्यते स पुनर्दैत्यः कर्णाटो मदपूरितः । ततो देवी प्रकुपिता मातंगी मदपूरिता

সেই দৈত কৰ্ণাট মদত মত্ত হৈ পুনৰ যুদ্ধ কৰিবলৈ ধৰিলে। তেতিয়া দেৱী মাতংগী অত্যন্ত ক্ৰোধিত আৰু মত্ত হৈ উঠিল।

Verse 100

दशनैर्मथयित्वा च चर्वयित्वा पुनःपुनः । शवास्थि मे दसा युक्तं मज्जामांसादिपूरितम्

দাঁতেৰে মন্থন কৰি আৰু বাৰে বাৰে চবাই, তেওঁ তাক মজ্জা আৰু মাংসৰে ভৰা শৱৰ হাড়ৰ দৰে অৱস্থালৈ লৈ গ’ল।

Verse 110

पित्रा मे स्थापिता दैत्य रक्षार्थं हि द्विजन्मनाम् । केवलं श्यामलांगी सा सर्वलोकहितावहा

হে দৈত! মোৰ পিতৃয়ে মোক দ্বিজসকলৰ ৰক্ষাৰ বাবে স্থাপন কৰিছে। সেই শ্যামবৰ্ণা দেৱী কেৱল সৰ্বলোকৰ হিতকাৰী।

Verse 120

जगुर्गन्धर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ततोत्सवं प्रकुर्वन्तो गीतं नृत्यं शुभप्रदम्

গন্ধৰ্বসকলৰ অধিপতিসকলে গীত গালে, আৰু অপ্সৰাগণ নৃত্য কৰিলে। তাৰ পিছত উৎসৱ পালন কৰি, মঙ্গলদায়ক গীত-নৃত্য সম্পাদন কৰিলে।

Verse 130

देव्युवाच । स्वस्थाः संतु द्विजाः सर्वे न च पीडा भविष्यति । मयि स्थितायां दुर्धर्षा दैत्या येऽन्ये च राक्षसाः

দেৱীয়ে ক’লে— ‘সকলো দ্বিজ সুস্থ-নিরাপদ থাকক; কোনো কষ্ট নাহিব। মই ইয়াত স্থিত থাকোঁতে, দমন কৰাত কঠিন দৈত্য আৰু অন্য ৰাক্ষসসকল জয়ী হ’ব নোৱাৰে।’

Verse 131

शाकिनीभूतप्रेताश्च जंभाद्याश्च ग्रहास्तथा । शाकिन्यादिग्रहाश्चैव सर्पा व्याघ्रादयस्तथा

‘শাকিনী, ভূত আৰু প্ৰেত, আৰু জম্ভ আদি গ্ৰহ-আত্মাসকল; শাকিনী-প্ৰকাৰৰ অন্য গ্ৰহসমূহো; আৰু সাপ, বাঘ আদি সকলো ভয়ংকৰ উপদ্ৰৱ—ইয়াত কোনো অনিষ্ট কৰিব নোৱাৰে।’

Verse 140

खट्वांगं बदरीं चैव अंकुशं च मनोरमम् । अष्टादशायुधैरेभिः संयुता भुवनेश्वरी

খট্বাঙ্গ দণ্ড, বদৰী গদা আৰু মনোহৰ অঙ্কুশ ধাৰণ কৰি, ভুৱনেশ্বৰী সেই অষ্টাদশ আয়ুধেৰে সুসজ্জিতা আছিল।

Verse 150

बल्लाकरं वरं यूपा क्षिप्तकुल्माषकं तथा । सोहालिका भिन्नवटा लाप्सिका पद्मचूर्णकम्

‘বল্লাকৰ, বৰ, ইউপা, আৰু ক্ষিপ্তকুল্মাষক; সোহালিকা, ভিন্নবটা, লাপ্সিকা, আৰু পদ্মচূৰ্ণক—এইবোৰ মঙ্গল উপলক্ষে প্ৰস্তুত কৰা নৈবেদ্য/ভোজনৰ নাম।’

Verse 160

मदीयवचनं श्रुत्वा तथा कुरुत वै विधिम् । विवाहकाले संप्राप्ते दंपत्योः सौख्यहेतवे

মোৰ উপদেশ শুনি বিধি অনুসাৰে নিশ্চয় কৰ্ম কৰা। বিবাহৰ সময় উপস্থিত হ’লে, দম্পতীৰ সুখ-কল্যাণৰ হেতু এই বিধান পালন কৰা।

Verse 170

तिल तैलेन वा कुर्यात्पुरुषो नियतव्रतः । एकाशनं हि कुरुते यक्ष्मप्रीत्यै निरंतरम्

নিয়ত ব্ৰতধাৰী পুৰুষে তিল বা তিলৰ তেলেৰে এই কৰ্ম কৰিব। যক্ষ্মাৰ প্ৰীতিৰ বাবে তেওঁ নিৰন্তৰ একাশন—দিনে একবাৰ আহাৰ—ৰ নিয়ম পালন কৰিব।

Verse 179

तेषां कुले कदा चित्तु अरिष्टं नैव जायते । अपुत्रो लभते पुत्रान्धनहीनस्तु संपदः । आयुरारोग्यमैश्वर्यं श्रीमातुश्च प्रसादतः

তেওঁলোকৰ কুলত কেতিয়াও অরিষ্ট—অমঙ্গল—উৎপন্ন নহয়। অপুত্ৰে পুত্ৰ লাভ কৰে, ধনহীনে সম্পদ পায়। আয়ু, আৰোগ্য আৰু ঐশ্বৰ্য—এই সকলো শ্ৰী মাতৃৰ কৃপা-প্ৰসাদত লাভ হয়।