Adhyaya 9

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुनर्युगान्तं ते चान्यं सम्प्रवक्ष्यामि तच्छृणु । सूर्यैरादीपिते लोके जङ्गमे स्थावरे पुरा

শ্ৰী মাৰ্কণ্ডেয় ক’লে: এতিয়া মই তোমাক যুগান্তৰ আন এটা বৰ্ণনা ক’ম; শুনা। পূৰ্বে, যেতিয়া বহু সূৰ্যই জগত দগ্ধ কৰিছিল, তেতিয়া চলমান জীৱ আৰু স্থাৱৰ অচল সত্তাসকল সকলোয়ে পীড়িত হৈছিল।

Verse 2

सरित्सरःसमुद्रेषु क्षयं यातेषु सर्वशः । निर्मानुषवषट्कारे ह्यमर्यादगतिं गते

যেতিয়া নদী, সৰোবৰ আৰু সমুদ্ৰ সকলোফালে ক্ষয়প্ৰাপ্ত হৈছিল, আৰু মানুহৰ ‘বষট্’ ধ্বনি-সহ যজ্ঞক্ৰিয়া স্তব্ধ হৈছিল—অর্থাৎ সকলোয়ে মৰ্যাদাৰ সীমা অতিক্ৰম কৰা অৱস্থালৈ পতিত হৈছিল—…

Verse 3

नानारूपैस्ततो मेघैः शक्रायुधविराजितैः । सर्वमापूरितं व्योम वार्यौघैः पूरिते तदा

তেতিয়া নানা ৰূপৰ মেঘে, ইন্দ্ৰৰ বজ্ৰ-বিদ্যুতে দীপ্তিমান হৈ, সমগ্ৰ আকাশ আৱৰি ধৰিলে; আৰু সেই সময়ত জলধাৰাৰ প্ৰবল সোঁতে আকাশমণ্ডল ভৰি পৰিল।

Verse 4

ततस्त्वेकार्णवीभूते सर्वतः सलिलावृते । जगत्कृत्वोदरे सर्वं सुष्वाप भगवान्हरः

তাৰ পিছত যেতিয়া সকলো এক মহাসাগৰত পৰিণত হ’ল আৰু চৌদিশে জলৰে আৱৃত হ’ল, তেতিয়া ভগৱান হৰ (শিৱ) সমগ্ৰ জগতক নিজৰ উদৰত ধৰি নিদ্ৰালু হৈ শুই পৰিল।

Verse 5

प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य योगात्मा स प्रजापतिः । शेते युगसहस्रान्तं कालमाविश्य सार्णवम्

নিজ প্ৰকৃতি দৃঢ়ভাবে অৱলম্বন কৰি, যোগস্বৰূপ সেই প্ৰভু প্ৰজাপতি, সাগৰীয় প্ৰলয়জলত লীন হৈ, সহস্ৰ যুগৰ অন্ত পৰ্যন্ত কালক অন্তৰত ধৰি নিস্তব্ধ বিশ্ৰামত শয়ন কৰে।

Verse 6

तत्र सुप्तं महात्मानं ब्रह्मलोकनिवासिनः । भृग्वादिऋषयः सर्वे ये चान्ये सनकादयः

তাত মহাত্মা প্ৰভু নিদ্ৰাত শয়ন কৰি আছিল; আৰু ব্ৰহ্মলোকবাসী সকলো ঋষি—ভৃগু আদি—আৰু আনসকল, যেনে সনক আৰু তেওঁৰ ভ্ৰাতৃসকল, একেলগে আহি তেখেতক দৰ্শন কৰিলে।

Verse 7

पर्यङ्के विमले शुभ्रे नानास्तरणसंस्तृते । शयानं ददृशुर्देवं सपत्नीकं वृषध्वजम्

নির্মল, শুভ্ৰ, নানা আচ্ছাদনে বিছোৱা পৰ্যংকত তেওঁলোকে দেৱক শয়ন কৰা দেখিলে—বৃষধ্বজ শিৱক—নিজ পত্নীৰ সৈতে।

Verse 8

विश्वरूपा तु सा नारी विश्वरूपो महेश्वरः । गाढमालिङ्ग्य सुप्तस्तां ददृशे चाहमव्ययम्

সেই নাৰী বিশ্বৰূপা আছিল, আৰু মহেশ্বৰো বিশ্বৰূপ আছিল। তেওঁ তাইক দৃঢ়ভাৱে আলিঙ্গন কৰি নিদ্ৰালীন হ’ল, আৰু মই সেই অব্যয় অমৰ তত্ত্বক দৰ্শন কৰিলোঁ।

Verse 9

। अध्याय

অধ্যায়—ইয়াত অধ্যায়ৰ পবিত্ৰ শিৰোনামা-চিহ্ন বুজোৱা হৈছে।

Verse 10

विमलाम्बरसंवीतां व्यालयज्ञोपवीतिनीम् । श्यामां कमलपत्राक्षीं सर्वाभरणभूषिताम्

তেওঁলোকে তাইক বিমল বস্ত্ৰে আৱৃত দেখিলে, সাপটোক যজ্ঞোপবীতৰূপে ধাৰণ কৰা। তাই শ্যামবৰ্ণা, কমলপত্ৰ সদৃশ নয়নযুক্তা, আৰু সকলো অলংকাৰৰে ভূষিতা আছিল।

Verse 11

सकलं युगसाहस्रं नर्मदेयं विजानती । प्रसुप्तं देवदेवेशमुपास्ते वरवर्णिनी

নর্মদা-দেশ (নর্মদেয়) সম্যক জানি, সেই শ্ৰেষ্ঠ-সুন্দৰবৰ্ণা নাৰী হেজাৰ যুগৰ সমগ্ৰ কালজুৰি গভীৰ নিদ্ৰাত লীন দেবদেবেশক ভক্তিভাৱে উপাসনা কৰি থাকিল।

Verse 12

हृतैर्वेदैश्चतुर्भिश्च ब्रह्माप्येवं महेश्वरः । भृग्वाद्यैर्मानसैः पुत्रैः स्तौति शङ्करमव्ययम्

চাৰিও বেদ হৰণ হ’লেও, ব্ৰহ্মাই এইদৰে—ভৃগু আদি মানস-পুত্ৰসকলৰ সৈতে—অব্যয় শংকৰক স্তৱন কৰিলে।

Verse 13

भक्त्या परमया राजंस्तत्र शम्भुमनामयम् । स्तुवन्तस्तत्र देवेशं मन्त्रैरीश्वरसम्भवैः

হে ৰাজন! তাত পৰম ভক্তিৰে তেওঁলোকে নিৰাময় শম্ভুক স্তৱ কৰিল; আৰু ঈশ্বৰ-সম্ভৱ মন্ত্রেৰে দেৱেশ্বৰ, দেৱতাৰ অধিপতিক স্তুতি কৰি মহিমা গাইল।

Verse 14

प्रसुप्तं देवमीशानं बोधयन्समुपस्थितः । उत्तिष्ठ हर पिङ्गाक्ष महादेव महेश्वर

নিকটে থিয় হৈ, নিদ্ৰামগ্ন ঈশান দেৱক জগাবলৈ তেওঁ ক’লে— “উঠা, হে হৰ! হে পিঙ্গাক্ষ! হে মহাদেৱ! হে মহেশ্বৰ!”

Verse 15

मम वेदा हृताः सर्वे अतोऽहं स्तोतुमुद्यतः । वेदैर्व्याप्तं जगत्सर्वं दिव्यादिव्यं चराचरम्

মোৰ সকলো বেদ হৰণ কৰা হৈছে; সেয়ে মই এতিয়া স্তৱ কৰিবলৈ উঠিছোঁ। কিয়নো সমগ্ৰ জগত—দিব্য আৰু অদিব্য, চলমান আৰু অচল—বেদেৰে ব্যাপ্ত আৰু স্থিত।

Verse 16

अतीतं वर्तमानं च स्मरामि च सृजाम्यहम् । तैर्विना चाहमेकस्तु मूकोऽधो जडवत्सदा

মই অতীত আৰু বর্তমান স্মৰণ কৰোঁ আৰু সৃষ্টিও কৰোঁ। কিন্তু সেইবোৰ (বেদ) নাথাকিলে মই একাই সদায় মূক, অৱনত আৰু জড়ৰ দৰে নিস্তেজ হৈ পৰোঁ।

Verse 17

गतिर्वीर्यं बलोत्साहौ तैर्विना न प्रजायते । तैर्विना देवदेवेश नाहं किंचित्स्मरामि वै

সেইবোৰ নাথাকিলে গতি, বীৰ্য, বল আৰু উৎসাহ জন্ম নলয়। সেইবোৰ নাথাকিলে, হে দেৱদেৱেশ, মই সঁচাকৈ একো স্মৰণ কৰিব নোৱাৰোঁ।

Verse 18

तान्वेदान्देवदेवेश शीघ्रं मे दातुमर्हसि । जडान्धबधिरं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम्

সেয়ে, হে দেৱদেৱেশ! অনুগ্ৰহ কৰি মোক সেই বেদসমূহ শীঘ্ৰে দান কৰা। বেদ নাথাকিলে সমগ্ৰ জগত—স্থাৱৰ আৰু জংগম—যেন জড়, অন্ধ আৰু বধিৰ হৈ পৰে।

Verse 19

स्थानादि दश चत्वारि न शोभन्ते सुरेश्वर । प्रणमाम्यल्पवीर्यत्वाद्वेदहीनः सुरेश्वर

হে সুৰেশ্বৰ! চৌদ্দ লোক-স্থান আদি মোৰ বাবে শোভা নকৰে। বেদবিহীন আৰু অল্পবীৰ্য হৈ মই তোমাক প্ৰণাম কৰোঁ, হে সুৰেশ্বৰ।

Verse 20

वेदेभ्यः सकलं जातं यत्किंचित्सचराचरम् । तावच्छोभन्ति शास्त्राणि समस्तानि जगद्गुरो

বেদৰ পৰা সকলো জন্মিছে—যি কিছুমান চল আৰু অচল। হে জগদ্গুৰু! সকলো শাস্ত্ৰ তেতিয়ালৈকে উজ্জ্বল হৈ থাকে।

Verse 21

यावद्वेदनिधिरयं नोपतिष्ठेत्सनातनः । यथोदितेन सूर्येण तमो याति विनाशताम्

যেতিয়ালৈকে এই সনাতন বেদ-নিধি উপস্থিত হৈ নাথাকে, তেতিয়ালৈকে অন্ধকাৰ থাকে—যেন সূৰ্য উদয় হ’লে তম নাশ পায়।

Verse 22

एवं समस्तपापानि यान्ति वेदस्य धारणात् । वेदे रहसि यत्सूक्ष्मं यत्तद्ब्रह्म सनातनम्

এইদৰে বেদ ধাৰণ কৰাত সমস্ত পাপ দূৰ হয়। আৰু বেদৰ গোপন ৰহস্যত যি সূক্ষ্ম তত্ত্ব আছে—সেইয়াই সনাতন ব্ৰহ্ম।

Verse 23

हृदिस्थं देव जानामि गतं तद्वेदगर्जनात् । वेदानुच्चरतो मेऽद्य तव शङ्कर चाग्रतः

হে দেৱ! মোৰ হৃদয়ত যি বাস কৰিছিল, সেয়া বেদৰ গর্জনত অপহৃত হৈ গ’ল বুলি মই জানো। আজি বেদ উচ্চাৰণ নকৰা অৱস্থাত, হে শংকৰ, তোমাৰ সন্মুখত থিয় হৈ আছোঁ।

Verse 24

अकस्मात्ते गता वेदा न सृजेयं विभो भुवम् । तेऽपि सर्वे महादेव प्रविष्टाः सम्मुखार्णवम्

হে প্ৰভু! তোমাৰ বেদসমূহ হঠাতে গুচি যোৱাত, হে বিভো, মই জগত সৃষ্টি কৰিব নোৱাৰিলোঁ। আৰু সেই সকলো বেদো, হে মহাদেৱ, তোমাৰ সন্মুখত থকা সাগৰত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 25

ते याच्यमाना देवेश तिष्ठन्तु स्मरणे मम । दुहितेयं विशालाक्षी सर्वः सर्वं विजानते

হে দেৱেশ! মিনতি কৰা হলে সিহঁতে মোৰ স্মৃতিত স্থিৰ থাকক। এই বিশাল-নয়না কন্যা সকলো জানে; সৰ্বজ্ঞই সকলো কথা বুজে।

Verse 26

जायती युगसाहस्रं नान्या काचिद्भवेदृशी । ऋषिश्चायं महाभागो मार्कण्डो धीमतां वरः

সেয়া সহস্ৰ যুগলৈকে স্থায়ী হয়—তেনে আন কোনো নাই। আৰু এই মহাভাগ্যবান ঋষি মাৰ্কণ্ডেয়, ধীমানসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ।

Verse 27

कल्पे कल्पे महादेव त्वामयं पर्युपासते । जगत्त्रयहितार्थाय चरते व्रतमुत्तमम्

হে মহাদেৱ! প্ৰতি কল্পতে এইজন তোমাক ভক্তিভাৱে উপাসনা কৰে। ত্ৰিলোকৰ মঙ্গলৰ বাবে সি উত্তম ব্ৰত পালন কৰে।

Verse 28

एवमुक्तस्तु देवेशो ब्रह्मणा परमेष्ठिना । उवाच श्लक्ष्णया वाचा नर्मदां सरितां वराम्

এইদৰে পৰমেষ্ঠী ব্ৰহ্মাই কোৱা কথাত সম্বোধিত হৈ দেৱেশ্বৰ প্ৰভুৱে কোমল বাক্যৰে নদীসমূহৰ শ্ৰেষ্ঠা নৰ্মদাক ক’লে।

Verse 29

कथयस्व महाभागे ब्रह्मणस्त्वं तु पृच्छतः । केन वेदा हृताः सर्वे वेधसो जगतीगुरोः

হে মহাভাগ্যে, ব্ৰহ্মাই সুধিছে—জগতগুৰু বিধাতাৰ সকলো বেদ কোনে হৰণ কৰিলে? তুমি কোৱা।

Verse 30

एवमुक्ता तु रुद्रेण उवाच मृगलोचना । ब्रह्मणो जपतो वेदांस्त्वयि सुप्ते महेश्वर

ৰুদ্ৰই এইদৰে কোৱাত মৃগলোচনী জনীয়ে উত্তৰ দিলে: “হে মহেশ্বৰ, ব্ৰহ্মাই বেদ জপ কৰি থাকোঁতে আৰু তুমি নিদ্ৰাত থাকোঁতে…”

Verse 31

भवतश्छिद्रमासाद्य घोरेऽस्मिन्सलिलावृते । पूर्वकल्पसमुद्भूतावसुरौ सुरदुर्जयौ

তোমাৰ সেই অসাৱধান ক্ষণৰ ফাঁক পাই, এই ভয়ংকৰ জলাবৃত বিস্তাৰত, পূৰ্ব কল্পৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা দুজন অসুৰ উঠিল—দেৱতাসকলৰো অজেয়।

Verse 32

श्रियावृत्तौ महादेव त्वया चोत्पादितौ पुरा । सुरासुरसुदुर्जेयौ दानवौ मधुकैटभौ

হে মহাদেৱ, শ্ৰীৰ পৰিবর্তন-কাৰ্যৰ সৈতে সম্পৰ্কিতভাৱে তুমি পূৰ্বে তেওঁলোকক উৎপন্ন কৰিছিলা—মধু আৰু কৈটভ নামৰ সেই দানৱ, যি দেৱ-অসুৰ উভয়ৰ বাবে অতি দুৰ্জয়।

Verse 33

तौ वायुभूतौ सूक्ष्मौ च पठतोऽस्मात्पितामहात् । तावाशु हृत्वा वेदांश्च प्रविष्टौ च महार्णवम्

সেই দুয়ো বায়ুৰ দৰে অতি সূক্ষ্ম হৈ, পিতামহ ব্ৰহ্মাই পাঠ কৰোঁতে তৎক্ষণাৎ বেদসমূহ হৰণ কৰি মহাসাগৰত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 34

एतच्छ्रुत्वा महातेजा ह्यमृतायास्ततो वचः । सस्मार स च देवेशं शङ्खचक्रगदाधरम्

অমৃতা (নৰ্মদা)ৰ এই বাক্য শুনি সেই মহাতেজস্বী জনে তেতিয়াই দেৱেশক স্মৰণ কৰিলে—যি শঙ্খ, চক্ৰ আৰু গদা ধাৰণ কৰে।

Verse 35

स विवेश महाराज भूतलं ससुरोत्तमः । दानवान्तकरो देवः सर्वदैवतपूजितः

হে ৰাজন! সেই দেৱ—দেৱশ্ৰেষ্ঠসকলেও যাক স্তৱ কৰে, দানৱ-সংহাৰক আৰু সকলো দেৱতাই পূজে—ভূমিৰ তলৰ লোক, পাতালত প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 36

मीनरूपधरो देवो लोडयामास चार्वणम् । वेदांश्च ददृशे तत्र पाताले निहितान्प्रभुः

দেৱে মীনৰূপ ধাৰণ কৰি সেই জলময় গভীৰতাক মথি-সন্ধান কৰিলে; আৰু তাত পাতালত গোপন কৰি থোৱা বেদসমূহ প্ৰভুৱে দৰ্শন কৰিলে।

Verse 37

तौ च दैत्यौ महावीर्यौ दृष्टवान्मधुसूदनः । महावेगौ महाबाहू सूदयामास तेजसा

সেই দুয়ো মহাবীৰ্য দৈত্যক দেখি মধুসূদনে—মহাবাহু প্ৰভুৱে—নিজ দিৱ্য তেজেৰে তেওঁলোকক নিধন কৰিলে।

Verse 38

वेदांस्तत्रापि तोयस्थानानिनाय जगद्गुरुः । चतुर्वक्त्राय देवायाददाच्चक्रविभूषितः

তেতিয়া জগতগুৰুৱে সেই জল-আবাসসমূহৰ পৰাো বেদসমূহ আনিলে আৰু চক্ৰে বিভূষিত হৈ চতুৰ্মুখ দেৱ ব্ৰহ্মাক অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 39

ततः प्रहृष्टो भगवान् वेदांल्लब्ध्वा पितामहः । जनयामास निखिलं जगद्भूयश्चराचरम्

তাৰ পাছত বেদ পুনৰ লাভ কৰি পিতামহ ব্ৰহ্মা অতি প্ৰসন্ন হ’ল আৰু চল-অচলসহ সমগ্ৰ জগত পুনৰ সৃষ্টি কৰিলে।

Verse 40

सा च देवी नदी पुण्या रुद्रस्य परिचारिका । पावनी सर्वभूतानां प्रोवाह सलिलं तदा

আৰু সেই পুণ্য দেৱী নদী, ৰুদ্ৰৰ পৰিচাৰিকা, সকলো প্ৰাণীক পবিত্ৰ কৰোঁতা, তেতিয়া নিজৰ জলধাৰা প্ৰবাহিত কৰিলে।

Verse 41

तस्यास्तीरे ततो देवा ऋषयश्च तपोधनाः । यजन्ति त्र्यम्बकं देवं प्रहृष्टेनान्तरात्मना

তাৰ তীৰত তেতিয়া দেৱতা আৰু তপধন ঋষিসকলে আনন্দিত অন্তৰাত্মাৰে ত্ৰ্যম্বক দেৱ শিৱক পূজা কৰে।

Verse 42

एका मूर्तिर्महेशस्य कारणान्तरमागता । त्रैगुण्या कुरुते कर्म ब्रह्मचक्रीशरूपतः

মহেশৰ একেই মূৰ্তি অন্য কাৰণ-ভাৱে প্ৰকাশ পাই ত্ৰিগুণৰ দ্বাৰা কৰ্ম সম্পাদন কৰে—ব্ৰহ্মা, চক্ৰধাৰী (বিষ্ণু) আৰু ঈশ (শিৱ) ৰূপে।

Verse 43

एतेषां तु पृथग्भावं ये कुर्वन्ति सुमोहिताः । तेषां धर्मः कुतः सिद्धिर्जायते पापकर्मिणाम्

কিন্তু যিসকলে অতি মোহিত হৈ এই দিৱ্য ৰূপসমূহৰ মাজত পৃথকতা স্থাপন কৰে, সেই পাপকর্মীসকলৰ ধৰ্ম ক’ত সিদ্ধ হ’ব, আৰু আধ্যাত্মিক সিদ্ধি কেনেকৈ জন্ম ল’ব?

Verse 44

एवमेता महानद्यस्तिस्रो रुद्रसमुद्भवाः । एका एव त्रिधा भूता गङ्गा रेवा सरस्वती

এইদৰে ৰুদ্ৰৰ পৰা উৎপন্ন এই তিনিখন মহানদী; সঁচাকৈ একেই হৈ ত্ৰিধা ৰূপ ধৰি গঙ্গা, ৰেৱা আৰু সৰস্বতী হৈ পৰিল।

Verse 45

गङ्गा तु वैष्णवी मूर्तिः सर्वपापप्रणाशिनी । रुद्रदेहसमुद्भूता नर्मदा चैवमेव तु

গঙ্গা নিশ্চয় বৈষ্ণৱী মূৰ্তি, সৰ্বপাপ বিনাশিনী। তেনেদৰে নর্মদাও—ৰুদ্ৰৰ দেহৰ পৰা উৎপন্ন—একেই পাপনাশক শক্তিৰ অধিকারিণী।

Verse 46

ब्राह्मी सरस्वती मूर्तिस्त्रिषु लोकेषु विश्रुता । दिव्या कामगमा देवी वाग्विभूत्यै तु संस्थिता

সৰস্বতী ব্ৰাহ্মী মূৰ্তি, ত্ৰিলোকত বিশ্ৰুতা। তেওঁ দিৱ্যা, কামনা-পূৰণকাৰিণী দেৱী, আৰু বাক্‌-বিভূতি তথা বাক্‌-প্ৰভুত্বৰ বাবে প্ৰতিষ্ঠিতা।

Verse 47

नर्मदा परमा काचिन्मर्त्यमूर्तिकला शिवा । दिव्या कामगमा देवी सर्वत्र सुरपूजिता

নর্মদা পৰম উৎকৃষ্টা—মর্ত্যদৃষ্টিগোচৰ ৰূপৰ এক কলা হৈ স্বয়ং শিৱা প্ৰকাশিতা। তেওঁ দিৱ্যা, কামনা-পূৰণকাৰিণী দেৱী, আৰু সৰ্বত্র দেৱগণে পূজিতা।

Verse 48

व्यापिनी सर्वभूतानां सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरा स्मृता । अक्षया ह्यमृता ह्येषा स्वर्गसोपानमुत्तमा

সেই সকলো ভূতৰ মাজত ব্যাপ্ত, আৰু সূক্ষ্মতকৈও অধিক সূক্ষ্ম বুলি স্মৰণ কৰা হয়। নিশ্চয়েই তাই অক্ষয়, নিশ্চয়েই অমৃত; স্বৰ্গলৈ উঠাৰ সৰ্বোত্তম সোপান তাই।

Verse 49

सृष्टा रुद्रेण लोकानां संसारार्णवतारिणी

ৰুদ্ৰই লোকসমূহৰ কল্যাণৰ বাবে তাক সৃষ্টি কৰিলে; তাই সংসাৰ-সাগৰৰ পৰা পাৰ কৰোৱা তৰণী।

Verse 50

सीरजलं येऽपि पिबन्ति लोके मुच्यन्ति ते पापविशेषसङ्घैः । व्रजन्ति संसारमनादिभावं त्यक्त्वा चिरं मोक्षपदं विशुद्धम्

এই লোকত যিসকলে হাল-টনা জল পান কৰে, তেওঁলোকে বিশেষ পাপৰ সঞ্চয়ৰ পৰা মুক্ত হয়। তথাপি মোক্ষৰ নিৰ্মল পদ বহুদিন ত্যাগ কৰি, তেওঁলোকে পুনৰ অনাদি সংসাৰ-ভাৱত প্ৰৱেশ কৰে।

Verse 51

यथा गङ्गा तथा रेवा तथा चैव सरस्वती । समं पुण्यफलं प्रोक्तं स्नानदर्शनचिन्तनैः

যেনে গঙ্গা, তেনে ৰেৱা, আৰু তেনেদৰে সৰস্বতীও। স্নান, দৰ্শন আৰু চিন্তনৰ দ্বাৰা লাভ হোৱা পুণ্যফল সমান বুলি কোৱা হৈছে।

Verse 52

वरदानान्महाभागा ह्यधिका चोच्यते बुधैः । कारुण्यान्तरभावेन न मृता समुपागता

বৰদান দান কৰাৰ বাবে সেই মহাভাগাক বুধসকলে অধিকতর শ্ৰেষ্ঠ বুলি কয়। অন্তৰৰ কৰুণাভাৱৰ বলত তাই মৰি নাযায়—নাইবা কেতিয়াও ক্ষয়প্ৰাপ্ত হয়।

Verse 53

मुच्यन्ते दर्शनात्तेन पातकैः स्नानमङ्गलैः । नर्मदायां नृपश्रेष्ठ ये नमन्ति त्रिलोचनम्

সেই মঙ্গলস্নান আৰু কেৱল দৰ্শনমাত্ৰতেই পাপৰ পৰা মুক্তি হয়। হে নৃপশ্ৰেষ্ঠ! নর্মদাৰ তীৰত যিসকলে ত্ৰিলোচন শিৱক প্ৰণাম কৰে, তেওঁলোকে তেনে মোক্ষলাভ কৰে।

Verse 54

उमारुद्राङ्गसम्भूता येन चैषा महानदी । लोकान्प्रापयते स्वर्गं तेन पुण्यत्वमागता

যিহেতু এই মহানদী উমা আৰু ৰুদ্ৰৰ দেহৰ পৰা উৎপন্ন, আৰু যিহেতু ই জীৱসমূহক স্বৰ্গলৈ প্ৰাপ্য কৰায়, সেই কাৰণে ই পৰম পুণ্য আৰু পবিত্ৰতাৰ মৰ্যাদা লাভ কৰিছে।

Verse 55

य एवमीशानवरस्य देहं विभज्य देवीमिह संशृणोति । स याति रुद्रं महतारवेण गन्धर्वयक्षैरिव गीयमानः

যি কোনোবাই এইদৰে ইয়াত দেবীৰ কাহিনী শুনে—কিদৰে উত্তম ঈশানৰ দেহ বিভক্ত হৈছিল—সেয়া মহা ধ্বনিময় কীৰ্তিৰ সৈতে ৰুদ্ৰক প্ৰাপ্ত হয়, যেন গন্ধৰ্ব আৰু যক্ষসকলে গাই আছে।