Adhyaya 2

Verse 1

इति श्रीलैङ्गे महापुराणे प्रथमो ऽध्यायः सूत उवाच ईशानकल्पवृत्तान्तम् अधिकृत्य महात्मना ब्रह्मणा कल्पितं पूर्वं पुराणं लैङ्गम् उत्तमम्

এইদৰে শ্ৰীলৈঙ্গ মহাপুৰাণৰ প্ৰথম অধ্যায় সমাপ্ত। সূত ক’লে—পূৰ্বে মহাত্মা ব্ৰহ্মাই ঈশানকল্পৰ বৃত্তান্তক আধাৰ কৰি উত্তম লিঙ্গপুৰাণ ৰচনা কৰিছিল।

Verse 2

ग्रन्थकोटिप्रमाणं तु शतकोटिप्रविस्तरे चतुर्लक्षेण संक्षिप्ते व्यासैः सर्वान्तरेषु वै

এই গ্ৰন্থৰ পৰিমাণ এক কোটি শ্লোক বুলি কোৱা হয়; পূৰ্ণ বিস্তাৰত ই শত কোটি পৰ্যন্ত প্ৰসাৰিত। কিন্তু প্ৰতিটো মন্বন্তৰত ব্যাসসকলে ইয়াক চাৰি লক্ষ শ্লোকত সংক্ষিপ্ত কৰে।

Verse 3

व्यस्तेष्टा दशधा चैव ब्रह्मादौ द्वापरादिषु लिङ्गमेकादशं प्रोक्तं मया व्यासाच्छ्रुतं च तत्

দ্বাপৰ আদি যুগত ব্ৰহ্মা আদি সকলৰ মাজত কৰ্মাচাৰ দহ ধৰণে ভেদ কৰি কোৱা হৈছিল; আৰু একাদশ—লিঙ্গতত্ত্ব—ব্যাসৰ পৰা যেনেকৈ শুনিছিলোঁ তেনেকৈ মই ঘোষণা কৰিলোঁ।

Verse 4

अस्यैकादशसाहस्रे ग्रन्थमानमिह द्विजाः तस्मात्संक्षेपतो वक्ष्ये न श्रुतं विस्तरेण यत्

হে দ্বিজসকল, ইয়াত এই গ্ৰন্থৰ পৰিমাণ এগাৰ হাজাৰ শ্লোক। সেয়ে যি বিস্তাৰে শুনা হোৱা নাই, তাক মই সংক্ষিপ্তকৈ ক’ম।

Verse 5

चतुर्लक्षेण संक्षिप्ते कृष्णद्वैपायनेन तु अत्रैकादशसाहस्रैः कथितो लिङ्गसम्भवः

কৃষ্ণদ্বৈপায়ন (ব্যাস) যেতিয়া চাৰি লক্ষ শ্লোকৰ গ্ৰন্থ সংক্ষিপ্ত কৰিলে, তেতিয়া ইয়াত লিঙ্গসম্ভৱৰ বৰ্ণনা এগাৰ হাজাৰ শ্লোকত কোৱা হ’ল।

Verse 6

सर्गः प्राधानिकः पश्चात् प्राकृतो वैकृतानि च अण्डस्यास्य च सम्भूतिर् अण्डस्यावरणाष्टकम्

প্ৰথমে প্ৰাধানিক সৰ্গ, তাৰ পাছত প্ৰাকৃত আৰু বৈকৃত সৃষ্টিসমূহ; তাৰ পিছত এই ব্ৰহ্মাণ্ড-অণ্ডৰ সম্ভূতি আৰু অণ্ডক আৱৰি থকা অষ্ট আৱৰণ বৰ্ণিত।

Verse 7

अण्डोद्भवत्वं शर्वस्य रजोगुणसमाश्रयात् विष्णुत्वं कालरुद्रत्वं शयनं चाप्सु तस्य च

ৰজোগুণৰ আশ্ৰয় ল’লে শৰ্ব (শিৱ) অণ্ডোদ্ভৱত্ব ধাৰণ কৰে; সেই একে দিব্য লীলাত তেওঁ বিষ্ণুত্ব, কালৰুদ্ৰৰূপ আৰু জলত শয়নৰ ভংগীও গ্ৰহণ কৰে।

Verse 8

प्रजापतीनां सर्गश् च पृथिव्युद्धरणं तथा ब्रह्मणश् च दिवारात्रम् आयुषो गणनं पुनः

ইয়াত প্ৰজাপতিসকলৰ সৃষ্টিৰ কথা, পৃথিৱী উদ্ধাৰৰ কথা, ব্ৰহ্মাৰ দিন-ৰাতিৰ বিধান, আৰু পুনৰায় আয়ু তথা কালের পৰিমাপৰ গণনাও বৰ্ণিত হৈছে।

Verse 9

सवनं ब्रह्मणश्चैव युगकल्पश् च तस्य तु दिव्यं च मानुषं वर्षम् आर्षं वै ध्रौव्यमेव च

কালমান এই—সৱন (যজ্ঞীয় দিন-মান), ব্ৰহ্মাৰ দিন, আৰু তেওঁৰ যুগ-কল্প; তদ্ৰূপ দিব্য বৰ্ষ, মানৱ বৰ্ষ, ঋষি-বৰ্ষ আৰু ধ্ৰুৱ (নক্ষত্ৰীয়) গণনাও।

Verse 10

पित्र्यं पितॄणां सम्भूतिर् धर्मश्चाश्रमिणां तथा अवृद्धिर्जगतो भूयो देव्याः शक्त्युद्भवस्तथा

দেৱীৰ শক্তিৰ পৰাই পিতৃতত্ত্ব, পিতৃগণৰ সম্ভূতি আৰু তেওঁলোকৰ ধৰ্ম্য ক্ৰিয়া প্ৰকাশ পায়; আশ্ৰমস্থ লোকৰ ধৰ্মও তাতেই উদ্ভৱ হয়। সেই শক্তিত জগতৰ অৱনতি নহয়; পুনঃ পুনঃ দেৱীশক্তিয়েই প্ৰকাশৰ কাৰণ হয়।

Verse 11

स्त्रीपुम्भावो विरिञ्चस्य सर्गो मिथुनसम्भवः आख्याष्टकं हि रुद्रस्य कथितं रोदनान्तरे

বিৰিঞ্চি (ব্ৰহ্মা)ৰ পৰা স্ত্ৰী-পুৰুষৰ ভেদ প্ৰকাশ পালে আৰু সৃষ্টিও মিথুন-জন্মৰ দ্বাৰা প্ৰবাহিত হ’ল। ৰুদ্ৰৰ ৰোদনৰ সেই অন্তৰালতে ৰুদ্ৰৰ ‘আখ্যাষ্টক’—তেওঁৰ পবিত্ৰ আঠ নাম—ও কোৱা হ’ল।

Verse 12

ब्रह्मविष्णुविवादश् च पुनर्लिङ्गस्य सम्भवः शिलादस्य तपश्चैव वृत्रारेर्दर्शनं तथा

ব্ৰহ্মা আৰু বিষ্ণুৰ বিবাদ আৰু পুনৰ লিঙ্গৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ; শিলাদৰ তপস্যা আৰু বৃত্ৰাৰি (ইন্দ্ৰ) লাভ কৰা দিব্য দৰ্শনৰ কথাও আছে।

Verse 13

प्रार्थना योनिजस्याथ दुर्लभत्वं सुतस्य तु शिलादशक्रसंवादः पद्मयोनित्वमेव च

তাৰপিছত পদ্মযোনি ব্ৰহ্মাৰ প্ৰাৰ্থনা, সৎ পুত্ৰলাভৰ দুৰ্লভতা, শিলাদ আৰু শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ সংবাদ, আৰু পদ্মযোনিত্ব—কমলজন্মৰ প্ৰসঙ্গ বৰ্ণিত।

Verse 14

भवस्य दर्शनं चैव तिष्येष्वाचार्यशिष्ययोः व्यासावताराश् च तथा कल्पमन्वन्तराणि च

ভৱ (শিৱ)ৰ দৰ্শন, তিষ্যসকলৰ মাজত আচার্য-শিষ্য পৰম্পৰা, ব্যাসৰ অৱতাৰসমূহ, আৰু কল্প-মনৰন্তৰৰ বিৱৰণো আছে।

Verse 15

कल्पत्वं चैव कल्पानाम् आख्याभेदेष्वनुक्रमात् कल्पेषु कल्पे वाराहे वाराहत्वं हरेस् तथा

বিভিন্ন নামভেদৰ অনুক্ৰমৰ দ্বাৰাই কল্পসমূহৰ ‘কল্পত্ব’ নিৰ্ণীত হয়; আৰু কল্পক্ৰমত বাৰাহ-কল্পত হৰি (বিষ্ণু)ও বাৰাহৰূপ ধাৰণ কৰে।

Verse 16

मेघवाहनकल्पस्य वृत्तान्तं रुद्रगौरवम् पुनर्लिङ्गोद्भवश्चैव ऋषिमध्ये पिनाकिनः

ঋষিসকলৰ মাজত পিনাকী (শিৱ)য়ে মেঘবাহন-কল্পৰ পবিত্ৰ বৃত্তান্ত—ৰুদ্ৰৰ গৌৰৱ আৰু পুনৰ লিঙ্গোদ্ভৱ—আকৌ প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 17

लिङ्गस्याराधनं स्नानविधानं शौचलक्षणम् वाराणस्याश् च माहात्म्यं क्षेत्रमाहात्म्यवर्णनम्

ইয়াত লিঙ্গৰ আৰাধনা, পবিত্ৰ স্নানবিধান আৰু শৌচৰ লক্ষণ বৰ্ণিত হৈছে; লগতে বাৰাণসীৰ মাহাত্ম্য আৰু তীৰ্থক্ষেত্ৰসমূহৰ মহিমাও বৰ্ণনা কৰা হৈছে।

Verse 18

भुवि रुद्रालयानां तु संख्या विष्णोर्गृहस्य च अन्तरिक्षे तथाण्डे ऽस्मिन् देवायतनवर्णनम्

ইয়াত পৃথিৱীত ৰুদ্ৰালয়সমূহৰ সংখ্যা আৰু বিষ্ণুৰ গৃহৰ বিৱৰণ আছে; লগতে অন্তৰিক্ষ আৰু এই ব্রহ্মাণ্ডত থকা দেৱায়তনসমূহৰো বৰ্ণনা আছে।

Verse 19

दक्षस्य पतनं भूमौ पुनः स्वारोचिषे ऽन्तरे दक्षशापश् च दक्षस्य शापमोक्षस्तथैव च

ইয়াত দক্ষৰ পৃথিৱীত পতনৰ কথা আছে; আৰু পুনৰ স্বাৰোচিষ মন্বন্তৰত দক্ষৰ ওপৰত পৰা শাপ আৰু সেই শাপৰ পৰা দক্ষৰ মোচনৰ কথাও বৰ্ণিত।

Verse 20

कैलासवर्णनं चैव योगः पाशुपतस् तथा चतुर्युगप्रमाणं च युगधर्मः सुविस्तरः

ইয়াত কৈলাসৰ বৰ্ণনা, পাশুপত যোগ, চাৰি যুগৰ প্ৰমাণ-মান আৰু প্ৰতিটো যুগৰ ধৰ্মৰ সুবিস্তাৰ ব্যাখ্যাও আছে।

Verse 21

संध्यांशकप्रमाणं च संध्यावृत्तं भवस्य च श्मशाननिलयश्चैव चन्द्ररेखासमुद्भवः

ভৱ (শ্ৰীশিৱ)ৰ ‘সন্ধ্যাংশ’ নামৰ সূক্ষ্ম প্ৰমাণ আৰু তেওঁৰ সন্ধ্যাবৃত্ত (সন্ধ্যাস্বৰূপ গতি) বৰ্ণিত; তেওঁ শ্মশানত নিবাস কৰে, আৰু তেওঁৰ পৰাই চন্দ্ৰৰেখা (অৰ্ধচন্দ্ৰ) উদ্ভৱ হয়।

Verse 22

उद्वाहः शंकरस्याथ पुत्रोत्पादनमेव च मैथुनातिप्रसङ्गेन विनाशो जगतां भयम्

তেতিয়া শংকৰৰ বিবাহ আৰু পুত্ৰোৎপত্তিৰ কথাও প্ৰাৰ্থিত হ’ল। কিয়নো মৈথুনৰ অতিপ্ৰসঙ্গ হ’লে জগতৰ বিনাশ ঘটে—ই সকলো প্ৰাণীৰ ভয়।

Verse 23

शापः सत्या कृतो देवान्पुरा विष्णुं च पालितम् शुक्रोत्सर्गस्तु रुद्रस्य गाङ्गेयोद्भव एव च

পূৰ্বে সত্যাই দেৱতাসকলক শাপ দিছিল, আৰু বিষ্ণুও সেই শাপত সংযত হৈছিল। ৰুদ্ৰৰ শুক্ৰোৎসৰ্গ ঘটিল; তাৰ পৰাই গঙ্গাজাত গাংগেয় উদ্ভৱ হ’ল।

Verse 24

ग्रहणादिषु कालेषु स्नाप्य लिङ्गं फलं तथा क्षुब्धधी च विवादश् च दधीचोपेन्द्रयोस् तथा

গ্ৰহণ আদি সময়ত লিঙ্গক স্নান কৰালে যথাযথ ফল পোৱা যায়। তেনেদৰে মনৰ ক্ষোভ আৰু বিবাদ—দধীচি আৰু উপেন্দ্ৰৰ দৰে—লিঙ্গাশ্ৰয়ে শমিত হয়।

Verse 25

उत्पत्तिर्नन्दिनाम्ना तु देवदेवस्य शूलिनः पतिव्रतायाश्चाख्यानं पशुपाशविचारणा

ইয়াত দেৱদেৱ শূলিনৰ নন্দী নামৰ গণৰ উৎপত্তি বৰ্ণিত হৈছে। লগতে পতিব্ৰতাৰ পাৱন আখ্যান আৰু পশু-পাশ বিচাৰ—বদ্ধ জীৱ আৰু বন্ধনৰ তত্ত্ব—উপস্থাপিত।

Verse 26

प्रवृत्तिलक्षणं ज्ञानं निवृत्त्यधिकृता तथा वसिष्ठतनयोत्पत्तिर् वासिष्ठानां महात्मनाम्

ইয়াত প্ৰবৃত্তি-লক্ষণ জ্ঞান আৰু নিবৃত্তিৰ বাবে অধিকৃত জ্ঞান নিৰূপিত হৈছে। লগতে বশিষ্ঠৰ পুত্ৰসকলৰ উৎপত্তি আৰু মহাত্মা বাসিষ্ঠসকলৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ কোৱা হৈছে।

Verse 27

मुनीनां वंशविस्तारो राज्ञां शक्तेर्विनाशनम् दौरात्म्यं कौशिकस्याथ सुरभेर्बन्धनं तथा

ইয়াত মুনিসকলৰ বংশবিস্তাৰ, ৰজাসকলৰ দুৰ্ব্যৱহৃত শক্তিৰ বিনাশ, কৌশিকৰ দুষ্ট আচৰণ আৰু সুৰভীৰ বন্ধন—এই সকলো বৰ্ণিত। ইয়াৰ দ্বাৰা বুজোৱা হয় যে অধৰ্মে পশু-জীৱৰ ওপৰত পাশক দৃঢ় কৰে, যেতিয়ালৈকে সি পশুপতি শিৱৰ দিশে উভতি নাহে।

Verse 28

सुतशोको वसिष्ठस्य अरुन्धत्याः प्रलापनम् स्नुषायाः प्रेषणं चैव गर्भस्थस्य वचस् तथा

ইয়াত বশিষ্ঠৰ পুত্ৰশোক, অৰুন্ধতীৰ বিলাপ, স্নুষাক প্ৰেৰণ আৰু গৰ্ভস্থ শিশুৰ উচ্চাৰিত বাক্য—এই সকলো বৰ্ণিত। এই ঘটনাসমূহে পীড়িত পশু-জীৱৰ পাশমোচনৰ বাবে পতি-স্বৰূপ শিৱৰ কৃপা প্ৰকাশ পোৱাৰ পটভূমি গঢ়ে।

Verse 29

पराशरस्यावतारो व्यासस्य च शुकस्य च विनाशो राक्षसानां च कृतो वै शक्तिसूनुना

শক্তিপুত্ৰৰ দ্বাৰা পৰাশৰ অৱতাৰৰূপে জন্ম ল’লে, আৰু ব্যাস আৰু শুকৰো প্ৰাদুৰ্ভাৱ হ’ল; ৰাক্ষসসকলৰ বিনাশো তেনেই সম্পন্ন কৰিলে। এইদৰে পতি-স্বৰূপ শিৱৰ অনুগ্ৰহ-ব্যৱস্থাৰে ধৰ্ম সংৰক্ষিত হ’ল; তেওঁ পশু-জীৱৰ পাশমোচক প্ৰভু।

Verse 30

देवतापरमार्थं तु विज्ञानं च प्रसादतः पुराणकरणं चैव पुलस्त्यस्याज्ञया गुरोः

দৈৱ প্ৰসাদে দেৱতা-সম্বন্ধীয় পৰমাৰ্থ আৰু বিজ্ঞান (সাক্ষাৎ জ্ঞান) লাভ হ’ল; আৰু গুৰু পুলস্ত্যৰ আজ্ঞাৰে পুৰাণ ৰচনাৰ কাৰ্য আৰম্ভ কৰা হ’ল। এই সকলো শিৱানুগ্ৰহৰ ফল।

Verse 31

भुवनानां प्रमाणं च ग्रहाणां ज्योतिषां गतिः जीवच्छ्राद्धविधानं च श्राद्धार्हाः श्राद्धमेव च

[ইয়াত] ভুৱনসমূহৰ প্ৰমাণ, গ্ৰহ আৰু জ্যোতিষ্কৰ গতি, জীৱিত অৱস্থাত কৰা শ্ৰাদ্ধৰ বিধান, শ্ৰাদ্ধগ্ৰাহী অৰ্হ ব্যক্তি, আৰু শ্ৰাদ্ধকর্ম—এই সকলো সম্যকভাৱে উপদেশিত।

Verse 32

नान्दीश्राद्धविधानं च तथाध्ययनलक्षणम् पञ्चयज्ञप्रभावश् च पञ्चयज्ञविधिस् तथा

ইয়াত নান্দী-শ্ৰাদ্ধৰ বিধান, বেদাধ্যয়নৰ যথোচিত লক্ষণ, আৰু পঞ্চমহাযজ্ঞৰ প্ৰভাৱ তথা সেই পঞ্চযজ্ঞৰ সম্যক বিধিও বৰ্ণিত হৈছে।

Verse 33

रजस्वलानां वृत्तिश् च वृत्त्या पुत्रविशिष्टता मैथुनस्य विधिश्चैव प्रतिवर्णमनुक्रमात्

ক্ৰম অনুসাৰে ৰজস্বলা নাৰীৰ আচৰণ-নিয়ম, সেই আচৰণৰ পৰা হোৱা সন্তান-ভেদ, আৰু দাম্পত্য-সংযোগৰ বিধি—প্ৰত্যেক বৰ্ণ অনুসৰি উপদেশ দিয়া হৈছে।

Verse 34

भोज्याभोज्यविधानं च सर्वेषामेव वर्णिनाम् प्रायश्चित्तम् अशेषस्य प्रत्येकं चैव विस्तरात्

সকলো বৰ্ণৰ বাবে কি ভোজ্য আৰু কি অভোজ্য—তাৰ বিধান, আৰু প্ৰতিটো দোষৰ বাবে সম্পূৰ্ণ প্ৰায়শ্চিত্ত—প্ৰত্যেকটো পৃথককৈ বিস্তাৰে বৰ্ণিত হৈছে।

Verse 35

नरकाणां स्वरूपं च दण्डः कर्मानुरूपतः स्वर्गिनारकिणां पुंसां चिह्नं जन्मान्तरेषु च

নৰকৰ স্বৰূপ, কৰ্মানুসাৰে দণ্ড, আৰু স্বৰ্গগামী বা নৰকগামী লোকৰ যি লক্ষণ পৰজন্মত প্ৰকাশ পায়—সেয়াও ব্যাখ্যা কৰা হৈছে।

Verse 36

नानाविधानि दानानि प्रेतराजपुरं तथा कल्पं पञ्चाक्षरस्याथ रुद्रमाहात्म्यमेव च

ইয়াত নানাবিধ দান, প্ৰেতৰাজ যমৰ নগৰীৰ বৰ্ণনা, তাৰ পিছত পঞ্চাক্ষৰী ‘নমঃ শিৱায়’ মন্ত্রৰ কল্প-বিধান, আৰু ৰুদ্ৰৰ পৰম মাহাত্ম্য—পাশৰ পৰা পশুক মুক্ত কৰা পতি—প্ৰকাশিত হৈছে।

Verse 37

वृत्रेन्द्रयोर्महायुद्धं विश्वरूपविमर्दनम् श्वेतस्य मृत्योः संवादः श्वेतार्थे कालनाशनम्

ইয়াত বৃত্ৰ আৰু ইন্দ্ৰৰ মহাযুদ্ধ, বিশ্বৰূপ-বধ, শ্বেত আৰু মৃত্যুৰ সংলাপ, আৰু শ্বেতৰ হিতাৰ্থে কাল (মৃত্যু) বিনাশৰ বৰ্ণনা আছে।

Verse 38

देवदारुवने शम्भोः प्रवेशः शंकरस्य तु सुदर्शनस्य चाख्यानं क्रमसंन्यासलक्षणम्

ইয়াত দেবদাৰুবনত শম্ভুৰ প্ৰৱেশ, শংকৰৰ সুদৰ্শনৰ আখ্যান, আৰু ক্ৰম-সন্ন্যাসৰ লক্ষণ—শুদ্ধিৰে পশুক পতি পৰমেশ্বৰ শিৱৰ দিশে নিবলৈ শৃঙ্খলিত পথ—বৰ্ণিত।

Verse 39

श्रद्धासाध्यो ऽथ रुद्रस्तु कथितं ब्रह्मणा तदा मधुना कैटभेनैव पुरा हृतगतेर्विभोः

তেতিয়া ব্ৰহ্মাই ক’লে—ৰুদ্ৰ শ্ৰদ্ধাৰে হে সাধ্য; আৰু সোঁৱৰাই দিলে যে প্ৰাচীনকালত মধু আৰু কৈটভে বিভু প্ৰভুৰ গতি-বুদ্ধিকো বিভ্ৰান্ত কৰিছিল।

Verse 40

ब्रह्मणः परमं ज्ञानम् आदातुं मीनता हरेः सर्वावस्थासु विष्णोश् च जननं लीलयैव तु

ব্ৰহ্মাৰ পৰম জ্ঞান গ্ৰহণ কৰিবলৈ হৰিয়ে মীনৰূপ ধাৰণ কৰিছিল; আৰু বিষ্ণুৰ প্ৰকটতা সকলো অৱস্থাত কেৱল লীলাৰূপেই ঘটে।

Verse 41

रुद्रप्रसादाद्विष्णोश् च जिष्णोश्चैव तु सम्भवः मन्थानधारणार्थाय हरेः कूर्मत्वमेवच

ৰুদ্ৰৰ প্ৰসাদে বিষ্ণু—জিষ্ণু—প্ৰকট হ’ল; আৰু সমুদ্ৰমন্থন ধাৰণ কৰিবলৈ হৰিয়ে নিশ্চয় কূৰ্মৰূপ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 42

संकर्षणस्य चोत्पत्तिः कौशिक्याश् च पुनर्भवः यदूनां चैव सम्भूतिर् यादवत्वं हरेः स्वयम्

ইয়াত সংকৰ্শণৰ জন্ম, কৌশিকীৰ পুনর্জন্ম, যদুবংশৰ উদ্ভৱ আৰু স্বয়ং হৰিৰ যাদৱ-ভাব গ্ৰহণৰ কথা বৰ্ণিত হৈছে।

Verse 43

भोजराजस्य दौरात्म्यं मातुलस्य हरेर्विभोः बालभावे हरेः क्रीडा पुत्रार्थं शंकरार्चनम्

ইয়াত ভোজৰাজ—হৰিৰ মাতুল—ৰ দুষ্টতা, বাল্যকালত হৰিৰ লীলা আৰু পুত্ৰলাভৰ বাবে শংকৰ-আৰাধনা বৰ্ণিত হৈছে।

Verse 44

नारस्य च तथोत्पत्तिः कपाले वैष्णवाद्धरात् भूभारनिग्रहार्थे तु रुद्रस्याराधनं हरेः

তদ্ৰূপ বৈষ্ণৱ কপালৰ পৰা পৃথিৱীত নৰৰ প্ৰাদুৰ্ভাৱ হ’ল; ভূভাৰ নিগ্ৰহৰ বাবে হৰিয়ে ৰুদ্ৰৰ আৰাধনা কৰিলে।

Verse 45

वैन्येन पृथुना भूमेः पुरा दोहप्रवर्तनम् देवासुरे पुरा लब्धो भृगुशापश् च विष्णुना

পূৰ্বকালত বৈন্য পৃথুৱে ভূমীৰ ‘দোহ’ প্ৰৱৰ্তন কৰিলে; আৰু দেৱ-অসুৰ সংঘৰ্ষত বিষ্ণুৱেও ভৃগুৰ শাপ লাভ কৰিলে।

Verse 46

कृष्णत्वे द्वारकायां तु निलयो माधवस्य तु लब्धो हिताय शापस्तु दुर्वासस्याननाद्धरेः

কৃষ্ণভাবত মাধৱে দ্বাৰকাত নিবাস কৰিলে; আৰু লোকহিতৰ বাবে, হৰিৰ অনাদৰৰ ফলত দুৰ্ব্বাসাৰ শাপো সংঘটিত হ’ল।

Verse 47

वृष्ण्यन्धकविनाशाय शापः पिण्डारवासिनाम् एरकस्य तथोत्पत्तिस् तोमरस्योद्भवस् तथा

বৃষ্ণি আৰু অন্ধক বংশৰ বিনাশৰ বাবে পিণ্ডাৰবাসীৰ শাপ উদ্ভৱ হ’ল। তদনুসাৰে এৰক নল গজিল আৰু লোহাৰ তোমৰো প্ৰকাশ পালে।

Verse 48

एरकालाभतो ऽन्योन्यं विवादे वृष्णिविग्रहः लीलया चैव कृष्णेन स्वकुलस्य च संहृतिः

এৰক লাভৰ সময়ত বৃষ্ণিসকলে পৰস্পৰ বিবাদত সংঘৰ্ষত লিপ্ত হ’ল। আৰু কৃষ্ণে নিজৰ লীলাৰে নিজৰেই কুলক সংহাৰ কৰিলে।

Verse 49

एरकास्त्रबलेनैव गमनं स्वेच्छयैव तु ब्रह्मणश्चैव मोक्षस्य विज्ञानं तु सुविस्तरम्

এৰকাস্ত্ৰৰ বলত স্বইচ্ছামতে গমন হয়। আৰু ব্ৰহ্ম আৰু মোক্ষৰ বিজ্ঞানো সু-বিস্তাৰে বৰ্ণিত হৈছে।

Verse 50

पुरान्धकाग्निदक्षाणां शक्रेभमृगरूपिणाम् मदनस्यादिदेवस्य ब्रह्मणश् चामरारिणाम्

পুরান্ধক, অগ্নি আৰু দক্ষ; শক্ৰ, ঐৰাৱত আৰু মৃগৰূপ ধাৰণকাৰীসকল; মদন, আদিদেৱ আৰু ব্ৰহ্মা—এদের প্রসঙ্গ (ইয়াত) আছে।

Verse 51

हलाहलस्य दैत्यस्य कृतावज्ञा पिनाकिना जालंधरवधश्चैव सुदर्शनसमुद्भवः

পিনাকধাৰী প্ৰভুৱে হালাহল দৈত্যৰ অহংকাৰ দমন কৰিলে। জালন্ধৰৰ বধ হ’ল আৰু সুদৰ্শন চক্ৰো প্ৰকাশ পালে।

Verse 52

विष्णोर्वरायुधावाप्तिस् तथा रुद्रस्य चेष्टितम् तथान्यानि च रुद्रस्य चरितानि सहस्रशः

ইয়াত বিষ্ণুৱে শ্ৰেষ্ঠ দিৱ্য অস্ত্ৰ লাভ কৰা কথা আৰু ৰুদ্ৰৰ মহাশক্তিময় চেষ্টিত বৰ্ণিত; লগতে ৰুদ্ৰৰ সহস্ৰশঃ অগণিত চৰিত্ৰো কীৰ্তিত—য’ত তেওঁ পাশবদ্ধ পশুক পাশৰ পৰা মুক্ত কৰা পতি শিৱ ৰূপে প্ৰকাশিত।

Verse 53

हरेः पितामहस्याथ शक्रस्य च महात्मनः प्रभावानुभवश्चैव शिवलोकस्य वर्णनम्

ইয়াত হৰি, পিতামহ ব্ৰহ্মা আৰু মহাত্মা শক্ৰ (ইন্দ্ৰ)ৰ প্ৰভাৱ আৰু অনুভৱসিদ্ধ বৈভৱ, লগতে শিৱলোকৰ বৰ্ণনা আছে—সেই পৰম ধাম য’ত পতি শিৱ পাশবদ্ধ পশুক মুক্ত কৰে।

Verse 54

भूमौ रुद्रस्य लोकं च पाताले हाटकेश्वरम् तपसां लक्षणं चैव द्विजानां वैभवं तथा

ইয়াত ভূমিত ৰুদ্ৰলোকৰ আৰু পাতালত হাটকেশ্বৰ প্ৰভুৰ বৰ্ণনা আছে। তদ্ৰূপ তপস্যাৰ লক্ষণ আৰু দ্বিজসকলৰ বৈভৱো কোৱা হৈছে—যেতিয়া সেয়া ধৰ্ম আৰু পতি শিৱভক্তিৰ সৈতে যুক্ত হয়।

Verse 55

आधिक्यं सर्वमूर्तीनां लिङ्गमूर्तेर्विशेषतः लिङ्गे ऽस्मिन्नानुपूर्व्येण विस्तरेणानुकीर्त्यते

সকলো দিৱ্য মূৰ্তিৰ শ্ৰেষ্ঠতা—বিশেষকৈ লিঙ্গমূৰ্তিৰ পৰম মহিমা—এই লিঙ্গ-প্ৰকৰণত অনুক্ৰমে আৰু বিস্তাৰে কীৰ্তিত হয়।

Verse 56

एतज्ज्ञात्वा पुराणस्य संक्षेपं कीर्तयेत्तु यः सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोकं स गच्छति

ইয়াক জানি যি এই পুৰাণৰ সংক্ষিপ্তসাৰ কীৰ্তন কৰে, সি সকলো পাপৰ পৰা বিমুক্ত হৈ ব্ৰহ্মলোকলৈ যায়—পতি শিৱভক্তিত পশুৰ পাশ ছিন্ন হয়।