বিষ্ণু in the Rig Veda

সেয়ে হেতু দেৱতাসকলে আমাক ৰক্ষা কৰক, য’ত বিষ্ণুৱে বিচক্ৰমে—বিস্তাৰিত পদক্ষেপে—অগ্ৰসর হৈছিল; পৃথিৱীৰ সপ্ত ধাম—সাতটা লোক/আবাস—স্থাপন কৰি।

এই বিষ্ণুৱেই বিচক্ৰমে—বিস্তাৰিত পদক্ষেপে—অগ্ৰসর হৈছে; ত্ৰিধা—তিনিধৰণে—নিজ পদ স্থাপন কৰিলে। তাৰ এটা পদ পাংশুৰে—ধূলিত—সমূঢ়়হম্—গোপন আৰু ঘনভাৱে আৱৃত—অন্তৰালত নিহিত।

বিষ্ণুৱে ত্ৰিণি পদ বিস্তাৰিলে—অদাভ্য গোপা, অচ্যুত ৰক্ষক। সেই কৰ্মৰ পৰা তেওঁ ধৰ্মসমূহ ধাৰণ কৰে, জগতৰ ঋত-নিয়ম স্থিৰ কৰি ৰাখে।

বিষ্ণুৰ কৰ্মসমূহ চাওক—য’ৰ পৰা তেওঁ ব্ৰতসমূহ (বিধি-নিয়ম) দৰ্শাই থৈছে। তেওঁ ইন্দ্ৰৰ যুজ্য সখা—শক্তি তেজৰ সৈতে যুক্ত।

বিষ্ণুৰ সেই পৰম পদ সদায় সূৰয়ঃ—আলোকিত ঋষিসকল—দেখে; দিৱ্যত বিস্তৃত চকুৰ দৰে, স্বৰ্গত প্ৰসাৰিত দৃষ্টি।

যি বিষ্ণোৰ পৰম পদ—সৰ্বোচ্চ স্থান—তাক প্ৰকাশ কৰিবলৈ জাগ্ৰত, স্তুতিময় ঋষিসকলে একেলগে সমিধা জ্বলাই উদ্দীপিত কৰে।

ইয়াৰেই মাতৃৰ সোম-চাপণসমূহত জন্ম হোৱাৰ লগে লগে, সোঁৱৰণীয় মহান আনন্দ—সুন্দৰ আহাৰ—তেওঁ পান কৰিলে। শক্তিশালী বিষ্ণুৱে ৰন্ধন চুৰ কৰিলে; শূকৰত বিদ্ধ কৰি, শিলাৰ ওপাৰে নিক্ষেপ কৰিলে—পাথুৰে আৱৰণ ভেদি লুকাই থকা দীপ্তিৰ পোষণ উন্মুক্ত কৰা শক্তিৰ…

তেওঁলোকে—নিজ শক্তিত স্বয়ং-প্ৰভাৱশালী—নিজ মহিমাৰে অতি বিস্তৃত হ’ল; স্বৰ্গত স্থিতি ল’লে আৰু নিজৰ সদঃ (আসন/অধিষ্ঠান) বিস্তাৰ কৰিলে। আৰু যেতিয়া বিষ্ণুৱে উন্মত্ত বৃষভক গতি দিলে—যি মদ-চ্যুত নহয়—তেতিয়া তেওঁলোকে প্ৰিয় বৰ্হিষৰ ওপৰত…

আৰু আমাৰ ধী-চিন্তাসমূহ পোহৰৰ ৰশ্মিৰ আগুৱাই নিয়া পথত সঠিকভাৱে গতি কৰক—হে পূষণ, বিস্তৃত গমনশীল বিষ্ণু—আমাৰ বাবে কল্যাণেৰে পূৰ্ণ অৱস্থাৰ কৰ্তা হওক।

শান্তি হওক আমাৰ বাবে মিত্রৰ পৰা, শান্তি বৰুণৰ পৰা; আমাৰ বাবে আৰ্য্যমা শান্তিদায়ক হওক। ইন্দ্ৰ আৰু বৃহস্পতিৰ পৰা শান্তি; উৰুক্ৰম বিষ্ণুৰ পৰা শান্তি—এই শক্তিসমূহে আমাৰ ভিতৰত সামঞ্জস্য স্থাপন কৰক।

এতিয়া বিষ্ণুৰ বীৰ্যসমূহ মই ঘোষণা কৰোঁ—যিজনে পাৰ্থিৱ ৰজাংসি মাপি ভাগ কৰিলে, যিজনে উত্তৰ সধস্থ স্থিৰ কৰি থিয় কৰালে; ত্ৰিধা পদক্ষেপে আগবাঢ়ি, উৰুগায় (বিস্তৃত-প্ৰশংসিত) জনে লোকসমূহৰ ত্ৰিবিধ গতি স্থাপন কৰিলে।

তেনে বিষ্ণুক তেওঁৰ বীৰ্য্যৰ বাবে স্তৱ কৰা হয়—ভয়ংকৰ মৃগ যেন, বিচৰণশীল, পৰ্বতৰ শিখৰত নিবাসী। যাৰ তিনিটা বিস্তৃত বিক্ৰমণত সকলো ভুবনেই আশ্ৰয় লয়।

আমাৰ মনন বলসহ বিষ্ণুলৈ আগবাঢ়ক—গিৰিশিখৰত নিবাসী, উৰুগায় (বিস্তৃত স্তৱযোগ্য), বলৱান বৃষ্ণে। যি একাই এই দীঘলকৈ প্ৰসাৰিত সধস্থ (আসন/আধাৰ) তিনিটা পদেৰে মাপিলে।

আমি যেন সেই প্ৰিয় পথত উপনীত হওঁ, য’ত দেব-অন্বেষী নৰসকলে আনন্দে মত্ত হয়। কিয়নো ইয়ে সঁচাকৈয়ে উৰুক্রম বিষ্ণুৰ সত্য বন্ধুত্ব-সম্বন্ধ; বিষ্ণুৰ পৰম পদত মধুৰ আনন্দৰ উৎস আছে।

হে জনসকল, আপোনালোকৰ স্তোত্ৰ আগবঢ়াওক—মহান বীৰ বিষ্ণুৰ বাবে—যি শুদ্ধ সোম-আনন্দত মত্ত আৰু ধী (চিন্তা) জাগ্ৰত কৰে। যি পৰ্বতৰ শিখৰত অজেয় ৰূপে স্থিত, মহত্ত্বে বিস্তৃত, আৰু সৎ অশ্বৰ দৰে দৃঢ়-সোজা।

ইন্দ্ৰ-ৱিষ্ণু, তোমালোক দুজন তীব্ৰ বেগৱান শক্তিৰ যুদ্ধ সত্যই ভয়ংকৰ; সোমপায়ী (সুতপা) তোমালোকৰ বাবে নিৰাপদ পথ বহল কৰি দিয়ে। আৰু যেতিয়া মৰ্ত্যৰ বিপক্ষে বৈৰী বল স্থাপন হয়, তেতিয়া অগ্নিৰ দাহ আৰু আক্ৰমণৰ তীব্ৰ ধাৱনাৰ পৰা তোমালোক দুয়ো ৰক্ষা…

আমালৈ মিত্ৰৰ দৰে অনুগ্ৰহশীল, স্নেহময় হওক—ঘৃত-অৰ্পণযুক্ত, বিস্তৃত-দ্যুতি-সম্পন্ন, সোজা পথত গমনকাৰী, বহুল-বিস্তৃত। তেতিয়া, হে বিষ্ণু, জ্ঞানীৰ দ্বাৰাও তোমাৰ বাবে স্তোত্ৰ আৰু যজ্ঞ হৱিষ্যসহ যথাযথভাৱে সম্পন্ন কৰিবলগীয়া।

যি জন পূৰ্বপ্ৰাচীন অথচ সদা-নৱ বেধস্—সুমজ্জানয় (সু-বোধ জাগ্ৰতকাৰী) বিষ্ণুক দান কৰে, আৰু যি তেওঁৰ পৰা জন্ম লোৱা মহত্ত্বৰ বিষয়ে মহাভাৱে উচ্চাৰণ কৰে—সেই জনে শ্ৰৱণ-প্ৰেৰিত শক্তিসমূহৰ দ্বাৰা, যি যোক্ত কৰাও কঠিন, তাকো নিশ্চয় লাভ কৰে।

হে স্তোতাসকল, সেই পূৰ্ব্য (প্ৰাচীন) জনক আমি যেন জানো—যেনে ঋতস্য গৰ্ভ (ঋতৰ গৰ্ভ)ক জানো; যাক তেওঁ নিজৰ জন্মদ্বাৰাই পূৰ্ণ কৰে। তেওঁৰ নামো জানি, তাক প্ৰকাশ কৰি কওক। হে মহৎ বিষ্ণু, আমি তোমাৰ সুমতি (সু-বোধ)ত অংশী হওঁ।

তাঁৰ প্ৰতি ৰজা বৰুণে ৰাজ-দৃষ্টি (সাৰ্বভৌম সন্মতি) স্থাপন কৰে; অশ্বিনদ্বয় তেওঁৰ ক্রতু (কাৰ্যক্ষম ইচ্ছা)ৰ সৈতে যুক্ত হয়; মৰুত-জ্ঞানী বেধস্-শক্তি দিবস-বিদ (দিন চিনাক্তকাৰী) উত্তম দক্ষে স্থিতি ধৰে। আৰু বিষ্ণু—সখা—তাঁৰ বাবে দীপ্তিময় ব্ৰজ…