Adhyaya 255
Chapter 255: दायविभागकथनम् (On the Division of Inheritance)
অগ্নিদেৱে প্ৰমাণ-ভিত্তিক দিব্য পৰীক্ষাৰ পৰা আগবাঢ়ি দায়বিভাগ (উত্তৰাধিকাৰ-বণ্টন) বৰ্ণনা কৰে আৰু পৰিয়ালিক সম্পত্তি-আইনক সমাজ-স্থিতিৰ ধাৰ্মিক উপায় হিচাপে দেখুৱায়। পিতাই ইচ্ছামতে বণ্টন কৰিব পাৰে—জ্যেষ্ঠক বিশেষ অংশ বা সকলোকে সমান অংশ; স্ত্ৰীধন বাকি থাকিলে পত্নীসকলৰ ক্ষেত্ৰতো সমভাগ ন্যায় কোৱা হৈছে। মৃত্যুৰ পিছৰ বণ্টনত ঋণশোধ, কন্যাসকলৰ অৱশিষ্ট অধিকাৰ, আৰু স্বাৰ্জিত সম্পত্তি, বন্ধুদত্ত উপহাৰ, বিবাহলাভ আদি বর্জনৰ নিয়ম আছে। যৌথ সম্পত্তিৰ নীতি, পিতৃসাম্পাদিতত অধিকাৰ, আৰু বণ্টনৰ পিছত জন্মা পুত্ৰৰ অংশো নিৰ্দিষ্ট। ঔৰস, ক্ষেত্ৰজ, পুত্ৰিকা-সুত, কাণীন, পৌনর্ভৱ, দত্তক, ক্ৰীত আদি পুত্ৰশ্ৰেণী, উত্তৰাধিকাৰ-ক্রম আৰু পিণ্ডকৰ্তব্য বৰ্ণিত। পতিত, অক্ষম বা অসাধ্য ৰোগীৰ অংশ নাথাকিলেও আশ্ৰিত আৰু সৎগুণৱতী পত্নীৰ ভৰণপোষণ বাধ্যতামূলক। স্ত্ৰীধনৰ উৎস, তাৰ উত্তৰাধিকাৰ, বিবাহ-সংক্রান্ত বিবাদৰ দণ্ড, আপদত স্ত্ৰীধন ব্যৱহাৰ, সহপত্নী গ্ৰহণত ক্ষতিপূৰণ, আৰু সাক্ষী-লেখ্য-আলাদা ঘৰ/ক্ষেত্ৰভোগে বণ্টন প্ৰমাণৰ পদ্ধতিও কোৱা হৈছে।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे दिव्यानि प्रमाणानि नाम चतुःपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ पञ्चपञ्चाशदधिकद्विशततमो ऽध्यायः दायविभागकथनम् अग्निर् उवाच विभागञ्चेत् पिता कुर्यादिच्छया विभजेत् सुतान् ज्येष्ठं वा श्रेष्ठभागेन सर्वे वा स्युः समांशिनः
এইদৰে অগ্নি মহাপুৰাণত ‘দিব্য প্ৰমাণ’ নামৰ দু’শ চুয়ান্নতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল। এতিয়া দু’শ পঞ্চান্নতম অধ্যায়—‘দায়বিভাগ কথন’ আৰম্ভ। অগ্নি ক’লে: পিতা যদি বিভাগ কৰে, তেন্তে তেওঁ নিজৰ ইচ্ছামতে পুত্ৰসকলক ভাগ দিব পাৰে—জ্যেষ্ঠক শ্ৰেষ্ঠ ভাগ দিব পাৰে, অথবা সকলোকে সমান অংশীদাৰ কৰিব পাৰে।
Verse 2
यदि दद्यात् समानंशान् कार्याः पत्न्यः समांशिकाः न दत्तं स्त्रीधनं यासां भर्त्रा वा श्वशुरेन वा
যদি (স্বামীৰ সম্পত্তি) সমান ভাগত বণ্টন কৰা হয়, তেন্তে পত্নীসকলকো সমান অংশীদাৰ কৰিব লাগে। যিসকল পত্নীৰ স্ত্ৰীধন স্বামী বা শ্বশুৰে দিয়া নাই, তেওঁলোকৰ বাবে যথোচিত ব্যৱস্থা কৰিব লাগে।
Verse 3
शक्तस्थानीहमानस्य किञ्चिद्दत्वा पृथक् क्रिया न्यूनाधिकविभक्तानां धर्म्यश् च पितृना कृतः
যি ইয়াত সক্ষম অৱস্থাত উপস্থিত, তেওঁক কিছু অংশ দি পৃথক ক্ৰিয়া (বিধি) সম্পন্ন কৰিব লাগে। আৰু য’ত কম-বেছি ভাগে বিভাজন হৈছে, তাত পিতৃসকলৰ স্থাপিত ধৰ্ম অনুসাৰে ন্যায়সঙ্গত সমন্বয় কৰিব লাগে।
Verse 4
विभजेयुः सुताः पित्रोरूर्ध्वमृक्थमृणं समम् मातुर्दुहितरः शेषमृणात्ताभ्य ऋते ऽन्नयः
মাতৃ-পিতৃৰ মৃত্যুৰ পাছত পুত্ৰসকলে উত্তৰাধিকাৰ সম্পত্তি আৰু ঋণ দুয়ো সমানভাৱে ভাগ কৰিব লাগে। ঋণ শোধৰ পাছত যি অৱশিষ্ট থাকে, সেয়া মাতৃৰ কন্যাসকলে ল’ব; কিন্তু অন্ন-ধান্যৰ ভঁৰাল তেওঁলোকৰ অংশৰ পৰা বাদ থাকিব।
Verse 5
पितृद्रव्याविनाशेन यदन्यत् स्वयमर्जयेत् मैत्रमौद्वाहिकञ्चैव दायादानान्न तद्भवेत्
পিতৃধন নষ্ট নকৰাকৈ যি অন্য ধন কোনোবাই নিজে অৰ্জন কৰে, আৰু মিত্ৰৰ পৰা পোৱা দান আৰু বিবাহ-সম্পৰ্কে লাভ কৰা বস্তু—এইবোৰ দায়াদসকলৰ মাজত বণ্টনযোগ্য দায়ধন নহয়।
Verse 6
सामान्यार्थसमुत्थाने विभागस्तु समः स्मृतः अनेकपितृकाणान्तु पितृतो भागकल्पना
সাধাৰণ উৎসৰ পৰা উৎপন্ন (যৌথ উপাৰ্জন) সম্পত্তিৰ বিভাজন সমান বুলি স্মৃতিত কোৱা হৈছে। কিন্তু যিসকল উত্তৰাধিকাৰীৰ পিতা ভিন্ন, তেওঁলোকৰ অংশ নিজ নিজ পিতাৰ অনুসাৰে নিৰ্ধাৰিত হ’ব।
Verse 7
भूर्यापिता महोपात्ता निबन्धो द्रव्यमेव वा तत्र स्यात् सदृशं स्वाम्यं पितुः पुत्रस्य चोभयोः
পিতাই লাভ কৰা ভূমি, মহা পৰিশ্ৰমে উপাৰ্জিত ধন, নিবন্ধ (বন্ধক/দায়বদ্ধতা) অধীন সম্পত্তি বা চল ধন—এই সকলোত পিতা আৰু পুত্ৰ উভয়ৰে সমান স্বত্বাধিকাৰ থাকে।
Verse 8
विभक्तेषु सुतो जातः सवर्णायां विभागभाक् दृश्याद्वा तद्विभागः स्यादायव्ययविशोधितात्
বিভাগৰ পিছত সমবৰ্ণা স্ত্ৰীৰ গৰ্ভে জন্মা পুত্ৰও ভাগৰ অধিকাৰী। নতুবা আয়-ব্যয় বাদ দি যি দৃশ্যমান অৱশিষ্ট থাকে, তাৰ পৰা তাৰ ভাগ নিৰ্ধাৰণ কৰিব।
Verse 9
क्रमादभ्यागतं द्रव्यं हृतमभ्युद्धरेच्च यः दायादेभ्यो न तद्दद्याद्विद्यया लब्धमेव च
যি ব্যক্তি ক্ৰমে উদ্ধাৰ কৰা চুৰি হোৱা সম্পত্তি দায়াদসকলক (উত্তৰাধিকাৰীসকলক) নেদিয়ে, আৰু তেনেদৰে বিদ্যাৰে লাভ কৰা ধনো গোপন কৰে—সেয়া দোষভাগী হয়।
Verse 10
पितृभ्यां यस्य यद्दत्तं तत्तस्यैव धनं भवेत् पितुरूर्ध्वं विभजतां माताप्यंशं समं हरेत्
মাতাপিতাই যাক যি দিছে, সেয়া তাৰেই নিজস্ব ধন হয়। পিতাৰ মৃত্যুৰ পিছত উত্তৰাধিকাৰীসকলে ভাগ-বাটোয়াৰা কৰিলে, মাতায়ো সমান অংশ ল’ব।
Verse 11
असंस्कृतास्तु संस्कार्या भ्रातृभिः पूर्वसंस्कृतैः भागिन्यश् च निजादंशाद्दत्वांशन्तु तुरीयकं
যিসকল ভগিনী এতিয়াও অসংস্কৃত (বিবাহাদি সংস্কাৰ নোপোৱা), তেওঁলোকৰ সংস্কাৰ পূৰ্বে সংস্কৃত ভ্ৰাতৃসকলে সম্পন্ন কৰিব। ভগিনীসকলেও নিজৰ অংশৰ পৰা দি, সেই উদ্দেশ্যে চতুৰ্থাংশ (তুৰীয়ক) প্ৰদান কৰিব।
Verse 12
चतुःस्त्रिद्व्येकभागाः स्युर्वर्णशो ब्राह्मणात्मजाः क्षत्रजास्त्रिद्व्येकभागा विड्जास्तु द्व्येकभागिनः
বৰ্ণভেদ অনুসাৰে অংশবণ্টন এইদৰে—ব্ৰাহ্মণৰ পুত্ৰসকলৰ অংশ চাৰি, তিনি, দুই আৰু এক; ক্ষত্ৰিয়ৰ পুত্ৰসকলৰ অংশ তিনি, দুই আৰু এক; আৰু বৈশ্যৰ পুত্ৰসকলৰ অংশ দুই আৰু এক বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 13
अन्योन्यापहृतं द्रव्यं विभक्ते यत्तु दृश्यते तत् पुनस्ते समैर् अंशैर् विभजेरन्निति स्थितिः
এজন-সজনৰ পৰা অপহৃত দ্ৰব্য যদি বিভক্ত অৱস্থাত দেখা যায়, তেন্তে সেয়া পুনৰ সমান অংশে পুনৰ্বিভাজন কৰিব লাগে—এইয়েই স্থিৰ বিধান।
Verse 14
अपुत्रेण परक्षेत्रे नियोगोत्पादितः सुतः उभयोरप्यसावृक्थी पिण्डदाता च धर्मतः
অপুত্ৰ পুৰুষৰ পত্নীৰ দ্বাৰা পৰক্ষেত্ৰত নিয়োগে উৎপন্ন পুত্ৰ ধৰ্ম অনুসাৰে উভয়ৰেই উত্তৰাধিকাৰী আৰু পিণ্ডদাতা হয়।
Verse 15
औरसो धर्मपत्नीजस्तत्समः पुत्रिकासुतः क्षेत्रजः क्षेत्रजातस्तु सगोत्रेणेतरेण वा
ঔৰস পুত্ৰ ধৰ্মপত্নীৰ পৰা নিজ দেহজাত; তাৰ সমানেই পুত্ৰিকাসুত (পুত্ৰিকাৰ পুত্ৰ) ধৰা হয়। ক্ষেত্ৰজ পুত্ৰ হৈছে স্ত্ৰীৰ গৰ্ভত অন্য পুৰুষৰ পৰা জন্মা—সগোত্ৰ হওক বা ভিন্ন গোত্ৰৰ।
Verse 16
गृहे प्रच्छन्न उत्पन्नो गूढजस्तु सुतः स्मृतः कानीनः कन्यकाजातो मातामहसुतो मतः
ঘৰৰ ভিতৰত গোপনে জন্মা পুত্ৰক ‘গূঢ়জ’ বুলি স್ಮৃতিত কোৱা হৈছে। অবিবাহিতা কন্যাৰ পৰা জন্মা পুত্ৰ ‘কানীন’ নামে জনাজাত আৰু তাক মাতামহৰ পুত্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়।
Verse 17
क्षतायामक्षतायां वा जातः पौनर्भवः सुतः दद्यान्माता पिता वा यं स पुत्री दत्तको भवेत्
ক্ষতা বা অক্ষতা—পুনৰ্বিবাহিতা নাৰীৰ গৰ্ভত জন্মা পুত্ৰক ‘পৌনর্ভৱ’ বোলা হয়। আৰু যাক মাতা বা পিতা দত্তক ৰূপে দিয়ে, সি ‘পুত্ৰী-দত্তক’ পুত্ৰ হয়।
Verse 18
क्रीतश् च ताभ्यां विक्रीतः कृत्रिमः स्यात् स्व्यं कृतः दत्तात्मा तु स्वयं दत्तो गर्भे वित्तः सहोढजः
‘ক্রীত’ পুত্ৰ আৰু মাতা-পিতাৰ দ্বাৰা ‘বিক্রীত’ পুত্ৰো স্বীকৃত। ‘কৃত্ৰিম’ মানে সংকল্প/ব্যৱস্থাৰে পুত্ৰ ৰূপে স্থাপিত, আৰু ‘স্বয়ং-কৃত’ও। ‘দত্তাত্মা’ মানে নিজকে নিজে দান কৰা; ‘গৰ্ভে-বিত্ত’ মানে গৰ্ভস্থ অৱস্থাতেই ধন-নিশ্চয় কৰা; আৰু ‘সহোঢ়জ’ মানে মাতাৰ সৈতে (বিবাহত) গ্ৰহণ কৰা সন্তান।
Verse 19
उत्सृष्टो गृह्यते यस्तु सोपविद्धो भवेत् सुतः पिण्डदो ऽंशहरश् चैषां पूर्वाभावे परः परः
যি পুত্ৰ ত্যাগ কৰা হৈছিল আৰু পাছত (কোনো পৰিয়ালত) গ্ৰহণ কৰা হয়, সি ‘অপবিদ্ধ’ পুত্ৰ। সি পিণ্ডদান কৰিব আৰু উত্তৰাধিকাৰত অংশ পাবলৈ অধিকাৰী; আৰু এদের মাজত পূৰ্বৱৰ্তী নাথাকিলে ক্ৰমে পৰৱৰ্তী অধিকাৰী হয়।
Verse 20
सजातीयेष्वयं प्रोक्तस्तनयेषु मया विधिः जातो ऽपि दास्यां शूद्रस्य कामतो ऽंशहरो भवेत्
সজাতীয় পুত্ৰসকলৰ বিষয়ে এই বিধি মই কৈছোঁ। শূদ্ৰৰ দাসীৰ পৰা জন্মা পুত্ৰো পিতাৰ ইচ্ছা অনুসাৰে উত্তৰাধিকাৰত অংশৰ অধিকাৰী হ’ব পাৰে।
Verse 21
मृते पितरि कुर्युस्तं भ्रातरस्त्वर्धभागिकं अभ्रातृको हरेत् सर्वं दुहितॄणां सुतादृते
পিতা মৃত্যুবৰণ কৰিলে ভাতৃসকলে সেই বিভাজন কৰিব আৰু ভাতৃসকল অর্ধাংশৰ অধিকাৰী হ’ব। কিন্তু ভাতৃ নাথাকিলে, দুহিতাৰ পুত্ৰসকলক বাদ দি, সমগ্ৰ সম্পত্তি এজনেই ল’ব।
Verse 22
पत्नी दुहितरश् चैव पितरो भ्रातरस् तथा तत्सुतो गोत्रजो बन्धुः शिष्यः सब्रह्मचारिणः
স্ত্ৰী, কন্যাসকল, পিতৃ-মাতৃ আৰু ভ্ৰাতাসকল; লগতে তেওঁলোকৰ পুত্ৰ, সমগোত্ৰজ কুটুম্বী, অন্য আত্মীয়, শিষ্য আৰু সহ-ব্ৰহ্মচাৰী—এয়াই (উত্তৰাধিকাৰী) বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 23
एषामभावे पूवस्य धनभागुत्तरोत्तरः स्वर्यात्स्य ह्य् अपुत्रस्य सर्ववर्णेष्वयं विधिः
এয়াৰ অভাৱত, পূৰ্বোক্তৰ পাছৰ জনে ক্ৰমে ধন-ভাগ লাভ কৰে। পুত্ৰহীন পুৰুষৰ ক্ষেত্ৰত এই বিধি সকলো বৰ্ণত প্ৰযোজ্য।
Verse 24
वानप्रस्थयतिब्रह्मचारिणामृक्थभागिनः क्रमेणाचार्यसच्छिष्यधर्मभ्रात्रेकतीर्थिनः
বানপ্ৰস্থ, যতি (সন্ন্যাসী) আৰু ব্ৰহ্মচাৰীসকলেও উত্তৰাধিকাৰৰ ভাগ পায়; আৰু ক্ৰমে আচার্য, সৎশিষ্য, ধৰ্মনিষ্ঠ ভ্ৰাতা আৰু একতীৰ্থী (সহ-তীৰ্থযাত্ৰী)ও।
Verse 25
संसृष्टिनस्तु संसृष्टी सोदरस्य तु सोदरः दद्याच्चापहेरेच्चांशं जातस्य च मृतस्य च
সংসৃষ্টি (যৌথ সম্পত্তি)ৰ ক্ষেত্ৰত, সংসৃষ্ট অংশীদাৰেই (সেই ধন) ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ সক্ষম; আৰু সহোদৰ ভ্ৰাতাৰ ক্ষেত্ৰত সহোদৰ ভ্ৰাতা জন্মিত বা মৃত—উভয়ৰ অংশ দিবও পাৰে আৰু পুনৰ হৰণও কৰিব পাৰে।
Verse 26
अन्योदर्यस्तु संसृष्टी नान्योदर्यधनं हरेत् असंसृष्त्यपि चादद्यात्सोदर्यो नान्यमानृजः
ভিন্ন মাতৃজাত (অন্যোদৰ্য) যদি সংসৃষ্টিত থাকে, তেন্তে সি অন্য অন্যোদৰ্যৰ ধন নলয়। কিন্তু সহোদৰ (একেই মাতৃজাত) সংসৃষ্টি নাথাকিলেও ল’ব পাৰে; তাক পৰ বুলি গণ্য নকৰিব।
Verse 27
पतितस्तत्सुतः क्लीवः पङ्गुरुन्मत्तको जडः अन्धो ऽचिकित्स्यरोगाद्या भर्तव्यास्तु निरंशकाः
পতিত ব্যক্তি আৰু তেওঁৰ পুত্ৰ, নপুংসক, পংগু, উন্মত্ত, জড়, অন্ধ আৰু অচিকিৎস্য ৰোগে পীড়িত আদি—উত্তৰাধিকাৰত অংশ নাথাকিলেও—তেওঁলোকক ভৰণ-পোষণ কৰিবই লাগিব।
Verse 28
औरसाः क्षेत्रजास्त्वेषां निर्दोषा भागहारिणः सुताश् चैषां प्रभर्तव्या यावद्वै भर्तृसात्कृताः
ইয়াৰ ভিতৰত ঔৰস আৰু ক্ষেত্ৰজ পুত্ৰসকল নিৰ্দোষ আৰু উত্তৰাধিকাৰৰ অংশৰ অধিকাৰী। আৰু তেওঁলোকৰ পুত্ৰসকলেও, যেতিয়ালৈকে গৃহস্বামী (ভৰ্ত্তা)-ৰ আশ্ৰয় আৰু স্বীকৃত অধিকাৰৰ অধীনত থাকে, তেতিয়ালৈকে ভৰণ-পোষণীয়।
Verse 29
अपुत्रा योषितश् चैषां भर्तव्याः साधुवृत्तयः निर्वास्या व्यभिचारिण्यः प्रतिकूलास्तथैव च
ইয়াৰ ভিতৰত নিঃসন্তান স্ত্ৰীসকল সদাচাৰিণী হ’লে তেওঁলোকক ভৰণ-পোষণ কৰিব লাগে; কিন্তু ব্যভিচাৰিণী আৰু স্বামী/গৃহৰ প্ৰতিকূল স্ত্ৰীসকলক বহিষ্কাৰ কৰিব লাগে।
Verse 30
पितृमातृपतिभ्रातृदत्तमध्यग्न्युपागतं आधिवेदनिकुञ्चैव स्त्रीधनं परिकीर्तितं
পিতা, মাতা, স্বামী বা ভ্ৰাতাই দিয়া; বিবাহাগ্নিৰ সময়ত প্ৰাপ্ত; আৰু আধিবেদনিক দান—এই সকলোকে স্ত্ৰীধন বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 31
बन्धुदत्तं तथा शुल्कमन्वाधेयकमेव च अप्रजायामतीतायां बान्धवास्तदवाप्नुयुः
বন্ধুসকলে দিয়া দান, শুল্ক (বধূমূল্য) আৰু অন্বাধেয়ক দানও—স্ত্ৰী সন্তান নথকা অৱস্থাত মৃত্যুবৰণ কৰিলে, সেই সম্পত্তি তেওঁৰ বান্ধৱসকল (স্বজন) লাভ কৰিব।
Verse 32
अप्रजास्त्रीधनं भ्रत्तुर्ब्राह्म्यादिषु चतुर्ष्वपि दुहितृणां प्रसूता चेच्छ्रेषे तु पितृगामि तत्
স্ত্ৰী যদি নিঃসন্তান অৱস্থাত মৃত্যু বৰণ কৰে, তেন্তে ব্ৰাহ্ম আদি চাৰিও প্ৰকাৰ বিবাহতেও তাইৰ স্ত্ৰীধন স্বামীৰেই হয়। কিন্তু কন্যা সন্তান জন্ম দিলে সেয়া কন্যাসকললৈ যায়; ‘শ্ৰেষ্ঠ’ বিবাহত তেন্তে সেয়া পিতাৰ ওচৰলৈ যায়।
Verse 33
दत्वा कन्यां हरन् दण्ड्यो व्ययं दद्याच्च सोदयम् मृतायां दत्तमादद्यात् परिशोध्योभयव्ययम्
কন্যাক বিবাহত দান কৰাৰ পিছত যদি কোনোবাই তাক পুনৰ হৰণ কৰে, তেন্তে সি দণ্ডযোগ্য; আৰু ব্যয় সুদসহ দিব লাগিব। কন্যা মৃত্যু বৰণ কৰিলে দিয়া বিবাহ-উপহাৰ উভতাই ল’ব পাৰি; আৰু দুয়োপক্ষৰ ব্যয় পৰিশোধ কৰিব লাগিব।
Verse 34
दुर्भिक्षे धर्मकार्ये च व्याधौ संप्रतिरोधके गृहीतं स्त्रीधनं भर्ता न स्त्रिये दातुमर्हति
দুৰ্ভিক্ষ, ধৰ্মকাৰ্য, বা তৎক্ষণাৎ প্ৰতিকাৰ প্ৰয়োজন হোৱা ব্যাধিত—স্বামীয়ে স্ত্ৰীধন ল’লেও সেই সময়ত স্ত্ৰীক উভতাই দিবলৈ বাধ্য নহয়।
Verse 35
अधिवित्तस्त्रियै दद्यादधिवेदनिकं समम् न दत्तं स्रीधनं यस्यै दत्ते त्वर्धं प्रकीर्तितम्
যি স্ত্ৰীৰ ওপৰত আন এগৰাকী স্ত্ৰী আনা হয়, তাক সমান ‘অধিবেদনিকা’ ক্ষতিপূৰণ দিব লাগে। আৰু যাক আগতে স্ত্ৰীধন দিয়া হোৱা নাছিল, তাৰ ক্ষেত্ৰত দিয়া পৰিমাণ অর্ধেক বুলি কোৱা হৈছে।
Verse 36
विभागनिह्नवे ज्ञातिबन्धुसाक्ष्यभिलेखितैः विभागभावना ज्ञेया गृहक्षेत्रैश् च यौतिकैः
বিভাগ (বণ্টন) অস্বীকাৰ বা গোপন কৰা হলে, বিভাগের সত্য আৰু উদ্দেশ্য—(i) জ্ঞাতি-বন্ধুৰ সাক্ষ্য, (ii) লিখিত নথি, আৰু (iii) পৃথকভাৱে ধাৰণ কৰা ঘৰ, ক্ষেত্ৰ আৰু অন্যান্য ব্যক্তিগত সম্পত্তি—ইয়াৰ দ্বাৰা নিৰ্ণয় কৰিব লাগে।
Frequently Asked Questions
A father may partition at his discretion, either granting the eldest a superior share or making all sons equal sharers.
By treating inheritance, maintenance duties, and evidentiary standards as Dharma-in-action—mechanisms that prevent conflict, protect dependents, and preserve social order, thereby supporting the puruṣārthas and the broader mokṣa-oriented life.