Adhyaya 139

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि चित्रादित्यमनुत्तमम् । तस्यैव दक्षिणे भागे व्रह्मकुण्डसमीपतः

قال الإيشڤارا: «ثمّ، يا مها ديفي، ينبغي أن يذهب المرء إلى مزار تشِترادِتْيَه الذي لا نظير له؛ وعلى جانبه الجنوبي، قرب بْرَهْما-كُونْدَه…».

Verse 2

महाप्रभावो देवेशि सर्वदारिद्र्यनाशनः । मित्रो नाम पुरा देवि धर्मात्माऽभूद्धरातले । कायस्थः सर्वभूतानां नित्यं भूतहिते रतः

أيتها الإلهة، إن هذا التيرثا/المعبود ذو سلطان عظيم ويُزيل كلَّ أنواع الفقر. في سالف الزمان، يا ديفي، كان على ظهر الأرض رجلٌ تقيٌّ اسمه مِترا—من طبقة الكايَسثا—مواظبًا على نفع جميع الكائنات.

Verse 3

तस्यापत्यद्वयं जज्ञ ऋतुकालाभिगामिनः । पुत्रः परमतेजस्वी चित्रोनाम वरानने

ورُزق منه بولدين في أوانهما. وكان أحدهما ابنًا بالغ الإشراق، يا حسناء الوجه، اسمه تشِترا (Citra).

Verse 4

तथा चित्राऽभवत्कन्या रूपाढ्या शीलमंडना

وكذلك وُلدت ابنةٌ—سِترَا (Citrā)—غنيةٌ بالجمال، متزينةٌ بحسن السيرة والفضيلة.

Verse 5

आभ्यां तु जातमात्राभ्यां मित्रः पञ्चत्वमेयिवान् । अथ तस्य वरा भार्या सह तेनाग्निमाविशत्

ولكن حين كان الطفلان قد وُلدا لتوِّهما، دخل مِترا في حال «العناصر الخمسة» (أي مات). ثم إن زوجته الكريمة دخلت النار معه.

Verse 6

अथ तौ बालकौ दीनावृषिभिः परिपालितौ । वृद्धिं गतौ महारण्ये बालावेव स्थितौ व्रते

ثم إن الطفلين، وهما في فقرٍ وضيق، تكفّل بهما الرِّشيون من الحكماء. ونشآ في غابةٍ عظيمة، ثابتين على نذورهم ورياضاتهم (vrata)، كأنهما ما زالا طفلين بسيطين.

Verse 7

प्रभासं क्षेत्रमासाद्य तपः परममास्थितौ । प्रतिष्ठाप्य महा देवं भास्करं वारितस्करम्

ولمّا بلغوا الحقل المقدّس برابهاسا، أقاموا أسمى أنواع التنسّك. ثم ثبّتوا الإله العظيم بهاسكارا (إله الشمس)، الذي يدرأ أخطار الماء وشرّ اللصوص، حامياً ذا بأسٍ عظيم…

Verse 8

पूजयामास धर्मात्मा धूपमाल्यानुलेपनैः । वसिष्ठकथितैश्चैव ह्यष्टषष्टिसमन्वितैः । नामभिः सूर्यदेवेशं तुष्टाव प्राञ्जलिः प्रभुम्

ذلك البارّ عبدَه بالبخور والأكاليل والأدهان العطرة؛ وبالأسماء الثمانية والستين التي علّمها فَسِشْتَه، سبّح الربّ—سوريا، إله الآلهة—واقفاً ويداه مضمومتان.

Verse 9

चित्र उवाच । प्रणम्य शिरसा देवं भास्करं गगनाधिपम् । आदिदेवं जगन्नाथं पापघ्नं रोगनाशनम्

قال تشيترا: «أنحني برأسي ساجداً للإله بهاسكارا، سيّد السماء—الإله الأول، ربّ العالمين—مُبيدَ الخطيئة ومُزيلَ المرض».

Verse 10

सहस्राक्षं सहस्रांशुं सहस्रकिरणद्युतिम्

«(أسبّح) مَن له ألفُ عينٍ، وألفُ شعاعٍ، متلألئاً بألفِ شعاعٍ من النور.»

Verse 11

तमहं संस्तविष्यामि संपृक्तं गुह्यनामभिः । मुंडीरस्वामिनं प्रातर्गंगासागरसंगमे । कालप्रियं तु मध्याह्ने यमुनातीरमाश्रितम्

«إيّاه سأرتّل بالمديح، مستدعياً إيّاه بالأسماء السرّية المقدّسة: فهو ‘مُونْدِيرَسْوَامِين’ عند الفجر، عند ملتقى الغانغا بالمحيط؛ وهو ‘كَالَپْرِيَ’ عند الظهيرة، مقيماً على ضفة اليَمُنا.»

Verse 12

मूलस्थानं चास्तमने चन्द्रभागातटे स्थितम् । यत्र सांबः स्वयं सिद्ध उपवासपरायणः

وعند الغروب يكون «مولَسْثانا» قائمًا على ضفة نهر «تشاندْرَبهاغا»—حيث إن سامبا نفسه نال تمام التحقيق، ملازمًا لعبادة الصوم.

Verse 13

वाराणस्यां लोहिताक्षं गोभिलाक्षे बृहन्मुखम् । प्रयागेषु प्रतिष्ठानं वृद्धादित्यं महाद्युतिम्

في فاراناسي يُدعى «لوهيتاكشا»، وفي غوبهيلاكشا «بِرهانموخا»، وفي البرَياگا يُدعى «برَتِشْثانا»—وكذلك «فِرِدّهادِتْيا» ذو البهاء العظيم.

Verse 14

कोट्यक्षे द्वादशादित्यं गंगादित्यं चतुर्घटे । नैमिषे चैव गोघ्ने च भद्रं भद्रपुटे स्थितम्

في كوطْياكشا يُدعى «دْفادَشادِتْيا»، وفي تشاتورغَطَة «غَنْغادِتْيا». وفي نايميشا أيضًا، وفي غوغْهْنا يُدعى «بَهَدْرا»—مقيمًا في «بَهَدْرَپُطَة».

Verse 15

जयायां विजयादित्यं प्रभासे स्वर्णवेतसम् । कुरुक्षेत्रे च सामंतं त्रिमंत्रं च इलावृते

في «جَيا» يُدعى «فِجَيا-أدِتْيا»، وفي «برَبهاسا» «سْفَرْنَڤيتَسَ». وفي «كوروكشيترا» يُدعى «سامَنْتَ»، وفي «إيلاڤْرِتَ» «تْرِيمانْتْرو» (هيئة المانترا الثلاثة).

Verse 16

महेन्द्रे क्रमणादित्यमृणे सिद्धेश्वरं विदुः । कौशांब्यां पद्मबोधं च ब्रह्मबाहौ दिवाकरम्

على جبل «ماهيندرا» يُدعى «كرَمَنا-أدِتْيا»، وفي «رِنَ» يُعرَف باسم «سِدّهيشْوَرا». وفي «كوشامبي» «پَدْمَبودها»، وفي «برَهْمَباھو» «دِفاكَرَ».

Verse 17

केदारे चण्डकांतिं च नित्ये च तिमिरापहम् । गंगामार्गे शिवद्वारमादित्यं भूप्रदी पने

في كيدارا يُمَجَّد باسم «تشاندكانتي»؛ وفي نِتْيَة باسم «تيميرابها»، مُزيل الظلمة. وعلى طريق الغانغا يُعرَف بـ«شيفادفارا-آديتيا»، مُنير الأرض.

Verse 18

हंसं सरस्वतीतीरे विश्वामित्रं पृथूदके । उज्जयिन्यां नरद्वीपं सिद्धायाममलद्युतिम्

على ضفاف ساراسفتي يُسَبَّح باسم «هَمْسَة»؛ وفي بْرِثُودَكَة باسم «فيشفاميترا». وفي أُجَّيَني باسم «نَرَدْوِيبَة»؛ وفي سِدّها باسم «أَمَلَدْيُوتي»، ذو الإشراق الطاهر بلا دنس.

Verse 19

सूर्यं कुन्तीकुमारे च पञ्चनद्यां विभावसुम् । मथुरायां विमलादित्यं संज्ञादित्यं तु संज्ञिके

في كُونْتِيكُومَارَ يُعبَد باسم «سوريا»؛ وفي بَنْچَنَدِي باسم «فيبهافاسو»؛ وفي ماثورا باسم «فيمالاديتيا»؛ وفي سَمْجْنِيكَا باسم «سَمْجْنَاديتيا».

Verse 20

श्रीकण्ठे चैव मार्तण्डं दशार्णे दशकं स्मृतम् । गोधने गोपतिं देवं कर्णं चैव मरुस्थले

في شريكانثا يُعرَف باسم «مارتاندا»؛ وفي دَشَارْنَة يُذكَر باسم «دَشَكَة». وفي غودهَنَة هو الإله «غوبَتي»، سيّد القطعان؛ وفي أرض الصحراء يُدعَى «كَرْنَة».

Verse 21

पुष्पं देवपुरे चैव केशवार्कं तु लोहिते । वैदिशे चैव शार्दूलं शोणे वारुणवासिनम्

في ديفابورا يُمدَح باسم «بوشبا»؛ وفي لوهِتَة باسم «كيشافاركا». وفي فايديشا باسم «شاردولا»؛ وعلى شونا باسم «فارونافاسين»، الساكن في حضرة فارونا.

Verse 22

वर्धमाने च सांबाख्यं कामरूपे शुभंकरम् । मिहिरं कान्यकुब्जे च मंदारं पुण्यवर्धने

في فَرْدَهَمانا يُدعى «سَامْبَاخْيَا»؛ وفي كَامَرُوبَا «شُبْهَنْكَرَا»؛ وفي كَانْيَكُبْجَا «مِهِيرَا»؛ وفي بُونْيَفَرْدَهَنَا «مَنْدَارَا».

Verse 23

गन्धारे क्षोभणादित्यं लंकायाममरद्युतिम् । कर्णादित्यं च चंपायां प्रबोधे शुभदर्शिनम्

في غَنْدْهَارَا يُسمّى «كْشُوبَهَنَادِتْيَا»؛ وفي لَنْكَا «أَمَرَدْيُوتِي»؛ وفي چَمْبَا «كَرْنَادِتْيَا»؛ وفي پْرَبُودْهَا «شُبْهَدَرْشِين».

Verse 24

द्वारा वत्यां तु पार्वत्यं हिमवन्ते हिमापहम् । महातेजं तु लौहित्ये अमलांगे च धूजटिम्

في دْوَارَافَتِي يُدعى «بَارْفَتْيَا»؛ وفي هِيمَفَنْت «هِيمَابَهَا»؛ وفي لَوْهِيتْيَا «مَهَاتِيجَس»؛ وفي أَمَلَانْغَا «دْهُوجَطِي».

Verse 25

रोहिके तु कुमाराख्यं पद्मायां पद्मसंभवम् । धर्मादित्यं तु लाटायां मर्द्दके स्थविरं विदुः

في رُوهِيكَا يُدعى «كُمَارَاخْيَا»؛ وفي پَدْمَا «پَدْمَسَمْبَهَفَا»؛ وفي لَاطَا «دْهَرْمَادِتْيَا»؛ وفي مَرْدَّكَا يُعرَف باسم «سْثَفِيرَا».

Verse 26

सुखप्रदं तु कौबेर्यां कोसले गोपतिं तथा । कौंकणे तु पद्मदेवं तापनं विन्ध्यपर्वते

في كَوْبِيرِي يُدعى «سُخَپْرَدَا»؛ وفي كُوسَلَا كذلك «غُوپَتِي»؛ وفي كُونْكَṇَا «پَدْمَادِيفَا»؛ وعلى جبل فِنْدْهْيَا «تَاپَنَا».

Verse 27

त्वष्टारं चैव काश्मीरे चरित्रे रत्नसंभवम् । पुष्करे हेमगर्भस्थं विद्यात्सूर्यं गभस्तिके

في كاشميرا يُعرَف باسم «تْفَشْتْرِ»؛ وفي تشاريترا «رَتْنَسَمْبَهَفَ»؛ وفي بوشكرا «هِيمَغَرْبَهَسْثَ»؛ وفي غَبَهَسْتِكَا ينبغي أن يُعرَف باسم «سوريا».

Verse 28

प्रकाशायां तु मुज्झालं तीर्थग्रामे प्रभाकरम् । कांपिल्ये रिल्लकादित्यं धनके धनवासिनम्

في براكاشا هو «مُجْجْهالا»؛ وفي تيرثَغراما «برابهاكرا»؛ وفي كامبيليا «ريلّكاديتيا»؛ وفي دهنكا «دهنَفاسين».

Verse 29

अनलं नर्मदातीरे सर्वत्र गमनाधिकम् । अष्टषष्टिं तु देवस्य भास्करस्यामितद्युतेः

على ضفة نهر نَرْمَدَا توجد ممارسة مقدّسة تُسمّى «أنالا»، مشهورة بمنح حريةٍ أسمى في الارتحال إلى كل مكان. وهناك ينبغي أداء الثناء والعبادة ذات الثمانية والستين وجهاً للإله بهاسكرا، ذي الإشعاع الذي لا يُقاس.

Verse 30

प्रातरुत्थाय वै नित्यं शक्तिमाञ्छुचिमान्नरः । यः पठेच्छृणुयाद्वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते

من ينهض عند الفجر كلَّ يوم، قويّاً طاهراً، ثم يتلو هذا الثناء أو حتى يستمع إليه، يتحرّر من جميع الآثام.

Verse 31

राज्यार्थी लभते राज्यं धनार्थी लभते धनम् । पुत्रार्थी लभते पुत्रान्सौख्यार्थी लभते सुखम्

طالبُ المُلك ينال المُلك، وطالبُ المال ينال المال. وطالبُ البنين ينال البنين، وطالبُ السعادة ينال السعادة.

Verse 32

रोगार्तो मुच्यते रोगाद्बद्धो मुच्येत बन्धनात् । यान्यान्प्रार्थयते कामांस्तांस्तान्प्राप्नोति मानवः

المبتلى بالمرض يُعتَق من المرض، والمقيَّد يُفَكُّ من القيد. وأيّ رغباتٍ يدعو بها الإنسان، ينالها واحدةً بعد أخرى.

Verse 33

ईश्वर उवाच । एवं च स्तुवतस्तस्य चित्रस्य विमलात्मनः । ततस्तुष्टः सहस्रांशुः कालेन महता विभुः

قال الإيشڤرا: لما كان تشيترا، ذو النفس الطاهرة، يواصل التسبيح على هذا النحو، ومع مضيّ زمنٍ طويل، رضيَ القويّ سَهَسْرَامْشُو (إله الشمس).

Verse 34

अब्रवीद्वत्स भद्रं ते वरं वरय सुव्रत

قالت الشمس: «يا بُنيّ الحبيب، البركة لك. يا صاحب النذور الصالحة، اختر نعمةً تُمنَح.»

Verse 35

सोऽब्रवीद्यदि मे तुष्टो भगवंस्तीक्ष्णदीधितेः । प्रौढत्वं सर्वकार्येषु नय मां ज्ञानितां तथा

قال: «إن كنتَ قد رضيتَ عني، يا مبارك ذو الإشعاع النافذ، فامنحني النضج في جميع الأعمال؛ واهدني كذلك إلى مقام المعرفة الحقّة.»

Verse 36

तत्तथेति प्रति ज्ञातं सूर्येण वरवर्णिनि । ततः सर्वज्ञतां प्राप्तश्चित्रो मित्रकुलोद्भवः

فأقرّ سوريَة: «ليكن كذلك». ثم إن تشيترا، المولود في سلالة مِترا، نال تمام المعرفة (سَرفَجْنَتا).

Verse 37

तं ज्ञात्वा धर्मराजस्तु बुद्ध्या परमया युतम् । चिंतयामास मेधावी लेख कोऽयं भवेद्यदि

فلما عرفه مُتَّصفًا بأسمى العقل، أخذ دهرماراجا الحكيم يتفكّر: «لو كان هذا كاتبي (لكها)، فماذا يمكن أن يُنجَز؟»

Verse 38

ततो मे सर्वसिद्धिः स्यान्निर्वृतिश्च परा भवेत् । एवं चिंतयतस्तस्य धर्मराजस्य भामिनि

«حينئذٍ تكون لي كلُّ المنجزات، وتنبثق السكينةُ العظمى.» وهكذا كان دهرماراجا يفكّر—يا أيتها السيدة المتألّقة—(وتتتابع الحكاية).

Verse 39

अग्नितीर्थे गते चित्रे स्ना नार्थं लवणाम्भसि । स तत्र प्रविशन्नेव नीतस्तु यमकिंकरैः

ولمّا ذهب تشيترا إلى أغنيتيرثا ليغتسل في مياه البحر المالحة، فما إن دخل هناك حتى قبض عليه أعوانُ يَما وساقوه معهم.

Verse 40

सशरीरो महादेवि यमादेशपरायणैः । स चित्रगुप्तनामाऽभूद्विश्वचारित्रलेखकः

يا أيتها الإلهة العظمى، لقد سيق بجسده على يد المخلصين لأمر يَما، فصار يُعرَف باسم «تشيتراگوبتا»، كاتبُ السجلّ الذي يدوّن سيرة أعمال العالم كلّه.

Verse 41

चित्रादित्येतिनामाऽभूत्ततो लोके वरानने

ثم في العالم—يا حسناء الوجه—عُرِف باسم «تشيتْراديتيا».

Verse 42

सप्तम्यां नियताहारो यस्तं पूजयते नरः । सप्त जन्मानि दारिद्र्यं न दुःखं तस्य जायते

مَن يعبده في يوم السَّبتَمي (اليوم القمري السابع) مع ضبط الطعام وتهذيب القوت—ففي سبع ولادات لا تلحقه فاقة ولا ينشأ له ألمٌ ولا شقاء.

Verse 43

तत्रैव चाश्वो दातव्यः सकोषं खड्गमेव च । हिरण्यं चैव विप्राय एवं यात्राफलं लभेत्

وهناك بعينه ينبغي أن يُتصدَّق بفرس، وبسيفٍ مع غمده، وأن يُعطى الذهبُ لبرهمن—وبذلك يُنال ثمرُ الحجّ المقدّس.

Verse 139

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये चित्रादित्यमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनचत्वारिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

وهكذا ينتهي، في «سكاندا مهاپورانا» الموقَّر—ضمن السَّمهيتا ذات الواحد والثمانين ألف بيت—في القسم السابع «برابهاسا خَنْدَه»، وفي الجزء الأول «مهاطميا حقل برابهاسا»، الفصل المعنون «سرد مجد تشِتراديتيا»، وهو الفصل 139.