Adhyaya 12

Verse 1

विस्तरेणानुपूर्व्याच्च अग्नेर्वक्ष्याम्यतः परम् / इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे ऋषिसर्गवर्णनं नामैकादशो ऽध्यायः सूत उवाच यो ऽसावग्ने रभिमानी स्मृतः स्वायंभुवे ऽन्तरे / ब्रह्मणो मानसः पुत्रस्तस्मात्स्वाहा व्यजायत

سأذكر من بعدُ شأن أغني بتفصيل وبترتيب. قال سوتا: إن أغني المعروف بـ«أبهيماني» في منونتر سوايمبهوفا كان ابنًا ذهنيًا لبرهما؛ ومنه وُلدت سواها.

Verse 2

पावकं पवमानं च शुचिरग्निश्च यः स्मृतः / निर्मथ्यः पवमानस्तु वैद्युतः पावकः स्मृतः

يُذكر أغني بثلاثة أسماء: بافَكا، وبَوَمانا، وشوتشي. فالنار المتولدة من الاحتكاك تُسمّى بَوَمانا، والمتولدة من الصاعقة تُسمّى بافَكا.

Verse 3

शुचिः सौरस्तु विज्ञेयः स्वाहापुत्रास्तु ते त्रयः / निर्मथ्यः पवमानस्तु शुचिः सौरस्तु यः स्मृतः

ينبغي أن يُعلم أن «شوتشي» هو سَوريّا، أي ذو طبيعة شمسية؛ وهؤلاء الثلاثة أبناءُ سواها. والمتولد من الاحتكاك هو «بَوَمانا»، وأما «شوتشي» المذكور فهو السَوريّا.

Verse 4

अब्योनिर्वैद्युतश्चैव तेषां स्थानानि तानि वै / पवमानात्मजश्चैव कव्यवाहन उच्यते

أبيوني وفيدْيُوتا—تلك هي مقاماتهم؛ وابنُ بَفَمانا يُدعى «كافيَفاهانا»، حاملُ القرابين للآباء (الپِتر).

Verse 5

पावकिः सहरक्षस्तु हव्यवाहः शुचेः सुतः / देवानां हव्यवाहो ऽग्निः पितॄणां कव्यवाहनः

باوَكي، وسَهَ-رَكشَس، وهَفْيَفاهَا—هم أبناء شُچي. للآلهة يكون أغني «هَفْيَفاهَا»؛ وللآباء (الپِتر) يكون «كافيَفاهانا».

Verse 6

सह रक्षो ऽसुराणां तु त्रयाणां तु त्रयो ऽग्नयः / एतेषां पुत्रपौत्रास्तु चत्वारिंशन्न वैव तु

ومع الرَّكشسَة والأسورَة، لتلك الثلاثة ثلاثةُ أَغْنِيَة؛ وأبناؤهم وأحفادهم يبلغون حقًّا أربعين.

Verse 7

वक्ष्यामि नामभिस्तेषां प्रविभागं पृथक्पृथक् / विश्रुप्तो लौकिको ऽग्निस्तु प्रथमो ब्रह्मणः सुतः

سأذكر الآن تقسيمهم بأسمائهم، كلًّا على حدة. إنّ أغني الدنيوي المسمّى «فيشرُبتا» هو الابن الأول لبرهما.

Verse 8

ब्रह्मो दत्ताग्निस त्पुत्रो भरतो नाम विश्रुतः / वैश्वानरः सुतस्तस्य वहन् हव्यं समाः शतम्

ابنُ برهما، دتّاغني، مشهورٌ باسم «بهارتا». وابنه «فَيْشْوانَرا» حملَ الهَفْيَة (قرابين الياجنا) مئةَ سنة.

Verse 9

संभृतो ऽथर्वणा पूर्वमेधितिः पुष्करोदधौ / सोथर्वा लौकिको ऽग्निस्तु दर्पहाथर्वणः स्मृतः

إنَّ الرِّشي أَثَرفَن، المسمّى «بورفامِدهِتي»، قد جمع النار المقدّسة عند «بُشْكَرودَدْهي». وتلك هي نار أَثَرفا الدنيوية، ويُذكر أَثَرفَن بلقب «دَرْبَها» مُحطِّم الكِبْر.

Verse 10

अथर्वा तु भृगुर्जज्ञे ह्यग्निराथर्वणः स्मृतः / तस्मात्स लौकिको ऽग्निस्तु दध्यङ्ङाथर्वणो मतः

ومن أَثَرفا وُلِدَ بهْرِغو، وهو مذكورٌ بوصفه «أغني الآثَرفَني». لذلك تُعَدّ النار الدنيوية هي «دَڌْيَنْغ» الآثَرفَني.

Verse 11

आथर्वः पवमानस्तु निर्मथ्यः कविभिः स्मृतः / स ज्ञेयो गार्हपत्यो ऽग्निस्तस्य पुत्रद्वयं स्मृतम्

إنَّ «بَفَمانا» الآثَرفَني يذكره الشعراء بأنه «نِرمَثْيَ» أي النار المولودة من الاحتكاك. وهو أَغني الغارْهَپَتْيَة، وله ابنان مذكوران.

Verse 12

शंस्यस्त्वाह वनीयो ऽग्नेः स्मृतो यो हव्यवाहनः / द्वितीयस्तु सुतः प्रोक्तः शुको ऽग्निर्यः प्रणीयते

يُذكر شَمسْيَ بوصفه هيئة «وَنِيَّة» من أغني، وهو هَڤْيَواهَنَة حامل القرابين. وأما الابن الثاني فيُقال له «شُكَ-أغني»، النار التي تُقاد وتُقدَّم في طقس اليَجْنَة.

Verse 13

तथा सव्यापसव्यौ च शंस्यस्याग्नेः सुतावुभौ / शंस्यस्तु षोडश नदीश्चकमे हव्यवाहनः

وكذلك لأغني شَمسْيَ ابنان هما «سَفْيَ» و«أپَسَفْيَ». وقد اختار شَمسْيَ، وهو هَڤْيَواهَنَة، ستَّ عشرة نهرًا قريناتٍ له.

Verse 14

यो सावाहवनीयो ऽग्निरभिमानी द्विजैः स्मृतः / कावेरीं कृष्णवेणां च नर्मदां यमुनां तथा

الذي يذكره ذوو العلم من الدِّوِجَة بوصفه الإله المُشرف (أبهيماني) على نار «آهَوَنييَة»، فهو أيضًا قائمٌ في أنهار كافيري وكريشناڤينا ونرمدا ويَمُنا.

Verse 15

गोदावरीं वितस्तां च चन्द्रभागामिरावतीम् / विपाशां कौशिकीञ्चैव शतद्रूं सरयूं तथा

وكذلك يسكن في أنهار غوداوري، وِتَسْتا، تشندربهاگا، إيراوَتي، وِپاشا، كوشيكي، شتدرُو، وسَرَيو.

Verse 16

सीतां सरस्वतीं चैव ह्रादिनीं पावनीन्तथा / तासु षोडशधामानं प्रविभज्य पृथक्पृथक्

وكذلك في أنهار سيتا وسَرَسْوَتي وهرادِني وباوَني، قسّم ستةَ عشرَ مقامًا مقدّسًا (دهاما) تفريقًا واحدًا واحدًا.

Verse 17

आत्मानं व्यदधात्तासु धिष्णीष्वथ बभूव सः / कृत्तिकाचारिणी धिष्णी जज्ञिरे ताश्च धिष्णयः

ثم أودع ذاته في تلك الدِّشْنِيّات فكان هو فيها ظاهرًا؛ ومن الدِّشْنِيّ السائرة مع «كِرْتِّكا» وُلدت تلك الدِّشْنِيّات.

Verse 18

धिष्णीषु जज्ञिरे यस्माद् धिष्णयस्तेन कीर्त्तिताः / इत्येते वै नदीपुत्रा धिष्णीष्वेवं विजज्ञिरे

ولأنهم وُلدوا في الدِّشْنِيّات سُمّوا «دِشْنَيَ»؛ وهكذا وُلد هؤلاء أبناءُ الأنهار في الدِّشْنِيّات على هذا النحو.

Verse 19

तेषां विहरणीया ये उपस्थेयाश्च ये ऽग्नयः / ताञ्शृणुध्वं समासेन कीर्त्यमानान्यथातथम्

ومن بينهم نيرانٌ مقدّسة يُطاف بها ونيرانٌ تُقام لها العبادة؛ فاسمعوا ذكرها بإيجاز كما هي على حقيقتها.

Verse 20

विभुः प्रवाहणो ग्नीध्रस्तत्रस्था धिष्णयो ऽपरे / विधीयन्ते यथास्थानं सूत्याहे सवने क्रमात्

ويُجعل فيبهو وبرافاهَنا وغنيدْهرا وسائر الدِّشْنْيَات المقيمة هناك في يوم السوتياه، في كل سَوَن، على الترتيب وفي مواضعها اللائقة.

Verse 21

अनुद्देश्य निवास्यानामग्नीनां शृणुत क्रमम् / सम्राडग्नि कृशानुर्यो द्वितीयोंऽतरवेदिकः

والآن اسمعوا ترتيب نيران «أنُدّيشْيَ-نِواسْيَ»: فالسَّمْراد-أغني هو «كريشانو»، والثاني هو «أنتراويدِكَ» (نار ما بين المذابح).

Verse 22

सम्राडग्नमुखानष्टौ उपतिष्ठन्ति तान् द्विजान् / परिषत्पवमानस्तु द्वितीय सो ऽनुदिश्यते

أمام سمراڈ-أغني تقف ثماني نيرانٍ لخدمة أولئك الدِّوِجَة؛ وأما «بريشد-پَوَمان» فيُعيَّن بوصفه الأنُدِشْيَ الثاني.

Verse 23

प्रतल्कान्यो नभोनाम चत्वरेसौ विभाव्यते / हव्यस्ततो ह्यसंमृष्टः शामित्रे ऽग्नौ विभाव्यते

يُعَدّ «برَتَلكانيه» المسمّى «نَبهو» مُقامًا في هذا الموضع الرباعي؛ ثم تُعَدّ نار «هَفْيَ» غير الممسوسة (أَسَمْمِرِشْتَ) مُقامةً في نار «شامِترا».

Verse 24

ऋतुधामा च सुज्योतिरौदुंबर्यः प्रकीर्त्यते / विश्वव्यचाः समुद्रो ऽग्निर्ब्रह्मस्थाने स कीर्त्यते

يُشاد به باسم «رتُودهاما» و«سُجْيُوتي-أودُمبَرْيَه». وأغني ذو هيئة البحر، المسمّى «فيشفَفيتشا»، يُذكر ممجَّدًا في مقام براهما (برهمستان).

Verse 25

ब्रह्मज्योतिर्वसुर्धामा ब्रह्मस्थाने स उच्यते / अचौकपादुपस्थो यः स वै शालासुखीयकः

في مقام براهما يُدعى «برهمجيوتي» و«وسُردھاما». والذي يقوم قرب أقدام المربّع فهو حقًّا «شالاسُخييك».

Verse 26

अनुहेश्यो ह्यहिर्बुध्न्यो सो ऽग्रिर्गृहपतिः स्मृतः / शंस्यस्यैते सुताः सर्वे उपस्थेया द्विजैः स्मृताः

«أنُوهِشْيَ» و«أهِربُدْهنْيَ»—هذه النار تُذْكَر بوصفها «غِرْهَبَتي» ربَّ البيت. وهؤلاء جميعًا أبناء «شَنسْيَ» قيل إنهم ممّن ينبغي للدِّوِجَة تعظيمهم وعبادتهم.

Verse 27

ततो विहरणीयांश्च वक्ष्याम्यष्टौ च तत्सुतान् / विभुः प्रवाहणो ऽग्नीध्रस्तेषां धिष्ण्यस्तथा परे

ثم سأذكر «وِهَرَنيَه» وأبناءه الثمانية. ومنهم «وِبهو»، و«پْرَواهَڻ»، و«أَغنِيدْهْر»؛ وسائرهم كذلك هم ذوو «دِهشْنْيَه» (مقاعد/مناصب) لهم.

Verse 28

विधीयन्ते यथास्थानं सौत्ये ऽह्नि सवने क्रमात् / होत्रीयस्तु स्मृते ह्यग्निर्वह्निर्यो हव्यवाहनः

في يوم السَّوتْيَة، وبحسب ترتيب السَّوَن، يُوضَعون في مواضعهم اللائقة. وأغني الهوتريّة تُذْكَر بأنها «وَهْني»—«هَڤْيَواہَنَ» حامل القرابين.

Verse 29

प्रशान्तो ऽग्निः प्रचेतास्तु द्वितीयश्चात्र नामकः / ततो ऽग्निर्वैश्वदेवस्तु ब्राह्मणाच्छंसिरुच्यते

هنا يُسمّى أغني الثاني «برَچيتا» ويُدعى أيضًا «برَشانت». ثم إن أغني المسمّى «فايشفاديفا» يُقال له «برهمناتشَمسي».

Verse 30

उशिगग्निः कविर्यस्तु पोतो ऽग्निः स विभाव्यते / आवारिरग्निर्वाभारिर्वैष्ठीयः स विभाव्यते

الأغني المسمّى «أُشِغ» يُعرَف بلقب «كافي»، وهناك أيضًا أغني يُدعى «بوتا». وأغني «آفاري» و«آبهاري» يُعَدّ كذلك «فايشثِيّا».

Verse 31

अवस्फूर्जो विवस्वांस्तु आस्थांश्चैव स उच्यते / अष्टमः सुध्युरग्निर्योमार्जालीयः स उच्यन्ते

الأغني «أفَسفورجا» يُدعى أيضًا «فيفسوان» و«آسثانشچا». والأغني الثامن اسمه «سُدهيُو»، ويُقال له كذلك «يومارجاليّا».

Verse 32

धिष्ण्यावाहरणा ह्येते सौत्येह्नीज्यन्त वै द्विजैः / अपां योनिः स्मृतो ऽसौ स ह्यप्सुनामा विभाव्यते

هؤلاء الأغني المسمَّون «دِهشنيَاوَاهَرَنا» يُعبَدون من قِبَل الدويجا في يوم «سوتيا». وهو مذكور بأنه «أبام يوني» (مَنبِت الماء)، ويُعرَف أيضًا بـ«أبسوناما».

Verse 33

ततो यः पावको नाम्ना अब्जो यो गर्भ उच्यते / अग्निः सो ऽवभृथे ज्ञेयो वरुणेन सहेज्यते

ثم إن الأغني المسمّى «باڤَكا» يُقال له أيضًا «أبجا-غَربها». وهو يُعرَف في طقس «أفَبْهريثا»، ويُعبَد مع الإله ڤَرونا.

Verse 34

त्दृच्छयस्तत्सुतो ह्यग्निर्जठरे यो नृणां पचन् / मृत्युमाञ् जाठरस्याग्नेर्विद्वानाग्निः सुतः स्मृतः

وبمحض المصادفة كان ابنه هو أغني القائم في بطون الناس، يطبخ الطعام ويهضمه. وتُسمّى نار الجوف تلك «مِرتيومان»، ويُذكر «فِدوان-أغني» ابناً لها.

Verse 35

परस्परोत्थितः सो ऽग्निर्भूतानीह विनिर्दहेत् / पुत्रस्त्वग्नेर्मन्युमतो घोरः संवर्तकः स्मृतः

تلك النار الناشئة بعضُها من بعض تُحرق هنا جميع الكائنات. وابن أغني المملوء غضباً يُذكر باسم «سَمْفَرْتَكَ» وهو شديد الهول.

Verse 36

पिबन्नवः स वसति समुद्रे वडवामुखः / समुद्रवासिनः पुत्रः साहरक्षो विभाव्यते

تقيم نار «وَدَوامُخ» في البحر، وهي تظل تشرب مياهه. ويُعدّ ابن ساكن البحر «ساهَرَكشا» بحسب الرواية.

Verse 37

सहरक्षसुतः क्षामो गृहाणां दहते नृणाम् / क्रव्यादग्निः सुतस्तस्य पुरुषानत्ति यो मृतान्

ابن «ساهَرَكشا» هو «كشاما» الذي يحرق بيوت الناس. وابنه «كْرَفْياد-أغني» الذي يلتهم لحم الرجال الموتى.

Verse 38

इत्येते पावकस्याग्नेः पुत्रा एव प्रकीर्त्तिताः / ततः शुचिस्तु वै सौरो गन्धर्वैरायुराहुतः

هكذا ذُكرت أبناء أغني «باوَكَ» على التمام. ثم يأتي «شُچي» ذو الصلة بالشمس، وقد دعاه الغندرفات باسم «آيُو».

Verse 39

मथितो यस्त्वरण्यां च सो ऽग्निरग्निं समिन्धति / आयुर्नाम्ना तु भगवानसौ यस्तु प्रणीयते

النارُ التي تُستخرجُ بالمَثْلِ في الغابة هي نفسها التي تُشعلُ النار. وهو الإلهُ الموقَّر المسمّى «آيو»، الذي يُقادُ إلى الأمام وفقَ الشعيرة.

Verse 40

आयुषो महिषः पुत्रः सहसो नाम तत्सुतः / पाकयज्ञेष्वभीमानी सोग्निस्तु सहसः स्मृतः

ابنُ «آيو» هو «مهيشا»، وابنُه يُدعى «سَهَس». وفي قرابين الباكَيَجْنا يُذكَر أغني، المتولّي والمهيمن على الشعيرة، باسم «سَهَس».

Verse 41

पुत्रश्च सहसस्याग्नेरद्भुतः स महायशाः / विविधिश्चाद्भुतस्यापि पुत्रो ऽग्नेस्तुमाहान्स्मृतः

ابنُ أغني المسمّى «سَهَس» هو «أدبهوت» ذو المجد العظيم. ولـ«أدبهوت» ابنٌ أيضًا يُدعى «فيفيدهي»، ويُذكر أنه الابن الجليل لأغني.

Verse 42

प्रायश्चित्तेष्वभीमानी हुतं भुङ्क्ते हविः सदा / विविधेस्तु सुतो ह्यर्क्क स्तस्य चाग्नेः सुता इमे

في طقوس الكفّارة (براياشِتّا) يكون هو المتولّي، فيتقبّل دائمًا الهَفِس المُقَدَّم قربانًا. وابنُ «فيفيدهي» هو «أركا»، وهؤلاء هم أبناءُ ذلك الأغني.

Verse 43

अनीकवान् वाजसृक् च रक्षोहा चष्टिकृत्तथा / सुरभिर्वसुरन्नादो प्रविष्टो यः स रुकमराट्

أنيكوان، وفاجسْرِك، وراكشوهَا، وتشَشْتِكْرِت؛ وكذلك سورَبهي، وفَسور، وأنّاد—ومن تخلّلهم وسكن فيهم يُدعى «رُكَمَرات».

Verse 44

शुचेरग्नेः प्रजा ह्येषा वह्नयश्च चतुर्द्दश / इत्येते चाग्नयः प्रोक्ताः प्रणीयन्तेध्वरेषु वै

هذه ذرية أغني «شوتشي»، وهي أربعة عشر من الوَهْني؛ هكذا وُصِفَت هذه النيران، وتُقام في القرابين اليَجْنية على وفق الشعائر.

Verse 45

आदिसर्गे व्यतीता वै यामैः सह सुरोत्तमैः / स्वायंभुवे ऽन्तरे पूर्वमग्नयस्तेभिमानिनः

في الخلق الأول مضوا مع اليامات ومع صفوة الآلهة؛ وقبل منونترة سوايمبهوفا كانت تلك الأغنيات متشبثة بعزّ مقامها الخاص.

Verse 46

एते विहरणीयेषु चेतनाचेतनेषु वै / स्थानाभिमानिनो लोके प्रागासन्हव्यवाहनाः

كانوا في المواطن التي يُتَجَوَّل فيها، في الحيّ وغير الحيّ؛ وفيما مضى كان هؤلاء «هَڤْيَواهَنَة» حَمَلةُ القرابين في العالم متشبثين بعزّ مناصبهم.

Verse 47

काम्यनै मित्तिका यज्ञेष्वेते कर्मस्ववस्थिताः / पूर्वमन्वतंरे ऽतीताः शुकैर्यागैश्च तैः सह

في يَجْيات الكامْيَة والنايمِتِّكَة ثبتوا في أعمالهم الطقسية؛ وفي المنونترة السابقة مضوا مع القرابين الطاهرة.

Verse 48

देवैर्महात्मभिः पुण्यैः प्रथमस्यान्तरे मनोः / इत्येतानि मजोक्तानि स्थानानि स्थानिनश्च ह

في منونترة منو الأولى، وعلى يد الآلهة الأبرار ذوي العظمة—هكذا ذكرتُ هذه المقامات ومن يقوم عليها.

Verse 49

तैरेव तु प्रसंख्यातमतीतानागतेष्विह / सन्वन्तरेषु सर्वेषु लक्षणं जातवेदसाम्

وبهم أنفسهم هاهنا أُحصيت سماتُ «جاتافيداس» (أغني، نيران القربان) في جميع المَنونتَرات، الماضية والآتية.

Verse 50

सर्वे तपस्विनो ह्येते सर्वे ब्रह्मभृतस्तथा / प्रजानां पतयः सर्वे ज्योतिष्मन्तश्च ते स्मृताः

هؤلاء جميعًا زُهّادٌ أهلُ تَبَتُّل، وجميعهم حَمَلَةُ البَرَهْمَن؛ وهم جميعًا سادةُ الخلائق، ومذكورون بأنهم ذوو نورٍ وبهاء.

Verse 51

स्वारोचिषादिषु ज्ञेयाः सावर्ण्यं तेषु सप्तसु / मन्वन्तरेषु सर्वेषु नामरूपप्रयोजनैः

وفي المنونترات السبعة كـ«سواروتشِشا» وما بعدها، ينبغي أن يُعرَفوا باسم «ساڤرْنْيَة» بحسب الاسم والصورة والوظيفة.

Verse 52

वर्त्तन्ते वर्त्तमानैश्च यामैदेवैः सहाग्नयः / अनागतैः सुरैः सार्द्धं वर्त्स्यन्ते ऽनागताग्नयः

تسير هذه الأغنيّات مع آلهة «الياما» الحاضرين في الزمن الحاضر؛ ومع السُّرَة القادمين ستسير أغنيّات المستقبل.

Verse 53

इत्येष निचयो ऽग्नीनामनुक्रान्तो यथाक्रमम् / विस्तरेणानुपुर्व्या च पितॄणां वक्ष्यते पुनः

وهكذا سِيقَت جماعةُ الأغنيّات على الترتيب؛ ثم سيُذكَر أمرُ «الپِتْرِ» (الآباء الأسلاف) مرةً أخرى بتفصيلٍ وتتابع.