Shloka 19
Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)
Devanagari script
तेषां विहरणीया ये उपस्थेयाश्च ये ऽग्नयः / ताञ्शृणुध्वं समासेन कीर्त्यमानान्यथातथम्
Transliteration
teṣāṃ viharaṇīyā ye upastheyāśca ye 'gnayaḥ / tāñśṛṇudhvaṃ samāsena kīrtyamānānyathātatham
Translation
ومن بينهم نيرانٌ مقدّسة يُطاف بها ونيرانٌ تُقام لها العبادة؛ فاسمعوا ذكرها بإيجاز كما هي على حقيقتها.
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन (Plural); सर्वनाम (pronoun)
विहरणीयाःto be assigned/arranged
विहरणीयाः:
विशेषण (Adjectival to implied अग्नयः)
TypeAdjective
Rootविहरणीय (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हृ/हर् + वि, भाव्य/अनीयर्)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural); अनीयर्-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be arranged/assigned’)
येwhich/who
ये:
सम्बन्ध (relative marker)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
उपस्थेयाःto be attended/approached
उपस्थेयाः:
विशेषण (Adjectival to implied अग्नयः)
TypeAdjective
Rootउपस्थेय (कृदन्त-प्रातिपदिक; √स्था + उप, भाव्य/एय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; एय-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘to be approached/attended’)
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
येwhich/who
ये:
सम्बन्ध (relative marker)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
अग्नयःfires (Agni-priests)
अग्नयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural)
तान्them
तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम
शृणुध्वम्hear (you all)
शृणुध्वम्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; आत्मनेपद
समासेनbriefly
समासेन:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसमास (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषणवत् (instrumental used adverbially: ‘in brief’); अव्ययीभावार्थ (adverbial sense)
कीर्त्यमानान्being described
कीर्त्यमानान्:
विशेषण (to तान्)
TypeAdjective
Rootकीर्त्यमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √कीर्त्/कीर्, कर्मणि वर्तमान कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मणि वर्तमानकाले शानच्/मान (passive present participle: ‘being mentioned’)
यथाas
यथा:
क्रियाविशेषण (manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘as, according to’)
तथम्so/thus
तथम्:
क्रियाविशेषण (manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: ‘so, thus’)