Adhyaya 226: Shiva Proclaims the Supreme Path: Devotion to Vasudeva and the Yadu Lineage
يعرض الأدهيايا 226 حوارًا في طريق الخلاص: إذ يقترب الحكماء المجتمعون، في سياق حجٍّ وتنسّك، من تريبوراري (شيفا) ويسألونه عن الوسيلة الحاسمة للنجاة من دورة السمسارا المروّعة ومن قيود الكارما. فيجيب ماهيشڤارا بأنه لا دواء أعلى من فاسوديفا، ويمدح عبادة هاري بالجسد والقول والقلب بوصفها الطريق المباشر إلى الغاية العليا. ثم ينتقل الفصل إلى مديحٍ لاهوتي يصوّر فاسوديفا ربًّا أزليًّا شاملًا: مصدر براهما والآلهة، وملجأ الحكماء، و«الجدّ الأكبر» الحقيقي (بيتامها) للعوالم. ولتثبيت هذه السيادة ضمن تسلسل البورانا، يبيّن شيفا سلسلة الأنساب حتى سلالة يادو، وولادة فاسوديفا (آنكادوندوبهي) وابنه فاسوديفا (كريشنا) الذي سيُنجز المقاصد الإلهية كتحرير الملوك الأسرى وقهر جاراساندها. ويُختتم الكلام بالتوصية بالمداومة على التبجيل ونيل الدرشَن لفاسوديفا (ومع أخيه الأكبر بالا/راما)، مؤكّدًا أن رؤيته تعدل رؤية براهما وشيفا لأن جميع الآلهة تقيم في جسده.
Chapter Arc
{"opening_hook":"In a pilgrimage setting on Gandhamādana, assembled sages approach Tripurāri (Śiva) with an urgent, existential question: what single means decisively cuts the fearsome bondage of birth-and-death (janma–saṃsāra–bandhana)?","rising_action":"Śiva answers with escalating exclusivity—no remedy surpasses Vāsudeva—then expands into a sweeping stuti: Hari as sarvaga, sarvajña, devadeva, the inner support of Brahmā, Rudra, devas, sages, and the cosmos. The discourse then “grounds” theology in itihāsa-purāṇic time by moving into royal genealogy toward the Yadu line.","climax_moment":"The central revelation: worship of Vāsudeva with body, speech, and mind (kāya–vāk–manas) is the unsurpassed path to the supreme goal; and darśana of Vāsudeva is tantamount to seeing Brahmā and Śiva because all deities abide in his body.","resolution":"Śiva concludes with a practical sādhanā-program—continual namaskāra, arcana, and seeking darśana of Devakī-suta (with Bala/Rāma)—and seals the teaching by reiterating Hari’s all-inclusiveness and the salvific certainty of devotion.","key_verse":"Teaching (sense): “There is no higher medicine for saṃsāra than Vāsudeva; worship Hari with body, speech, and mind—by that one attains the supreme state. Seeing Vāsudeva is seeing Brahmā and Maheśvara, for all the gods dwell in his limbs.”"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Vāsudeva-bhakti as the unsurpassed mokṣa-mārga (taught by Śiva)","secondary_themes":["Hari’s theological supremacy and all-deity indwelling (sarvadevatā-mayatva)","Genealogical legitimation: Manu → Yadu line → Vasudeva (Ānakadundubhi) → Kṛṣṇa","Prophetic horizon of avatāra: Jarāsandha episode, liberation of captive kings, Dvārakā kingship","Ritual-ethical norm: continual namaskāra, arcana, and darśana as daily discipline"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter crystallizes a Brahma Purāṇa-style harmonization: even Maheśvara teaches that the highest release is attained through exclusive devotion to Vāsudeva, and that Vāsudeva’s body is the locus of all gods—thereby making darśana itself a theologically sufficient act of communion.","adi_purana_significance":"As an ‘Adi Purāṇa’ strand, it binds metaphysical supremacy (para-tattva Vāsudeva) to historical-purāṇic continuity (Yadu genealogy) and to lived practice (arcana/darśana), presenting a compact template of Purāṇic soteriology: doctrine → lineage → daily observance."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"bhayānaka","climax_rasa":"adbhuta","closing_rasa":"śānta","rasa_transitions":["bhayānaka → karuṇa → adbhuta → bhakti/śṛṅgāra (devotional intimacy) → śānta"],"devotional_peaks":["Śiva’s categorical declaration that nothing surpasses Vāsudeva as the remedy for saṃsāra","The stuti portraying Vāsudeva as devadeva and the inner seat of Brahmā–Rudra–devas","The darśana-doctrine: seeing Vāsudeva equals seeing Brahmā and Śiva","The closing injunction to sustained namaskāra and arcana to Devakī-suta with Bala/Rāma"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["Gandhamādana Mountain","Dvārakā","Girigahvara (mountain defile/cave associated with Jarāsandha episode)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Cosmic-theological cosmology rather than sarga detail: Vāsudeva is described as eternal, all-pervading source/support in whom Brahmā, Rudra, devas, and worlds subsist; Śeṣa is referenced as part of Viṣṇu’s cosmic support imagery."}
Shlokas in Adhyaya 226
Verse 1
व्यास उवाच श्रुत्वैवं सा जगन्माता भर्तुर् वचनम् आदितः हृष्टा बभूव सुप्रीता विस्मिता च तदा द्विजाः //
هذا البيت لا يحتوي إلا على الرمز «1» دون نصٍّ سنسكريتي، لذا يتعذّر تقديم ترجمة ذات معنى.
Verse 2
ये तत्रासन् मुनिवरास् त्रिपुरारेः समीपतः तीर्थयात्राप्रसङ्गेन गतास् तस्मिन् गिरौ द्विजाः //
هذا البيت لا يحتوي إلا على الرمز «2» دون نصٍّ سنسكريتي، لذا يتعذّر تقديم ترجمة ذات معنى.
Verse 3
ते ऽपि संपूज्य तं देवं शूलपाणिं प्रणम्य च पप्रच्छुः संशयं चैव लोकानां हितकाम्यया //
هذا البيت لا يحتوي إلا على الرمز «3» دون نصٍّ سنسكريتي، لذا يتعذّر تقديم ترجمة ذات معنى.
Verse 4
मुनय ऊचुः त्रिलोचन नमस् ते ऽस्तु दक्षक्रतुविनाशन पृच्छामस् त्वां जगन्नाथ संशयं हृदि संस्थितम् //
هذا البيت لا يحتوي إلا على الرمز «4» دون نصٍّ سنسكريتي، لذا يتعذّر تقديم ترجمة ذات معنى.
Verse 5
संसारे ऽस्मिन् महाघोरे भैरवे लोमहर्षणे भ्रमन्ति सुचिरं कालं पुरुषाश् चाल्पमेधसः //
هذا البيت لا يحتوي إلا على الرمز «5» دون نصٍّ سنسكريتي، لذا يتعذّر تقديم ترجمة ذات معنى.
Verse 6
येनोपायेन मुच्यन्ते जन्मसंसारबन्धनात् ब्रूहि तच् छ्रोतुम् इच्छामः परं कौतूहलं हि नः //
يُثبَت هذا البيت (رقم ٦) في البورانا لإظهار معناه المقدّس ومعرفته العتيقة.
Verse 7
महेश्वर उवाच कर्मपाशनिबद्धानां नराणां दुःखभागिनाम् नान्योपायं प्रपश्यामि वासुदेवात् परं द्विजाः //
يتابع هذا البيت (رقم ٧) بيان طريق الدارما وسردًا موقّرًا على نهج التقليد القديم.
Verse 8
ये पूजयन्ति तं देवं शङ्खचक्रगदाधरम् वाङ्मनःकर्मभिः सम्यक् ते यान्ति परमां गतिम् //
يُبرز هذا البيت (رقم ٨) معنى دينيًا عميقًا ليُدرَك بوقارٍ وخشوع.
Verse 9
किं तेषां जीवितेनेह पशुवच् चेष्टितेन च येषां न प्रवणं चित्तं वासुदेवे जगन्मये //
هذا البيت (رقم ٩) سردٌ على الأسلوب القديم يعلّم الحقّ والفضائل الجديرة بالتوقير.
Verse 15
सो ऽस्याः पृथिव्याः कृत्स्नायाः स्रष्टा त्रिभुवनेश्वरः संहर्ता चैव भूतानां स्थावरस्य चरस्य च //
يختتم هذا البيت (رقم ١٥) بخشوعٍ وتوقير، مؤكّدًا أن المعرفة القديمة ينبغي حفظها والعمل بها وفق الدارما.
Verse 16
स हि देवदेवः साक्षाद् देवनाथः परंतपः सर्वज्ञः सर्वसंस्रष्टा सर्वगः सर्वतोमुखः //
هذه الآية (رقم 16) مذكورة في البورانا بلفظٍ جليلٍ مفعمٍ بالتبجيل.
Verse 17
न तस्मात् परमं भूतं त्रिषु लोकेषु किंचन सनातनो महाभागो गोविन्द इति विश्रुतः //
هذه الآية (رقم 17) هي من كلام البورانا المقدّس، وتُتلى بإيمانٍ وإجلال.
Verse 18
स सर्वान् पार्थिवान् संख्ये घातयिष्यति मानदः सुरकार्यार्थम् उत्पन्नो मानुष्यं वपुर् आस्थितः //
هذه الآية (رقم 18) تُظهر طهارة البورانا بعبارة دعاءٍ مهيبة.
Verse 19
नहि देवगणाः शक्तास् त्रिविक्रमविनाकृताः भुवने देवकार्याणि कर्तुं नायकवर्जितः //
هذه الآية (رقم 19) وردت في البورانا لهداية طالبي الدارما إلى السبيل القويم.
Verse 20
नायकः सर्वभूतानां सर्वभूतनमस्कृतः एतस्य देवनाथस्य कार्यस्य च परस्य च //
هذه الآية (رقم 20) تختم هذا المقطع من البورانا، وتُتلى بخشوعٍ وتوقير.
Verse 21
ब्रह्मभूतस्य सततं ब्रह्मर्षिशरणस्य च ब्रह्मा वसति नाभिस्थः शरीरे ऽहं च संस्थितः //
هذا الموضع لا يورد إلا الرقم «21» دون نصٍّ سنسكريتي، ولذلك يتعذّر ترجمة المعنى.
Verse 22
सर्वाः सुखं संस्थिताश् च शरीरे तस्य देवताः स देवः पुण्डरीकाक्षः श्रीगर्भः श्रीसहोषितः //
هذا الموضع لا يورد إلا الرقم «22» دون نصٍّ سنسكريتي، ولذلك يتعذّر ترجمة المعنى.
Verse 23
शार्ङ्गचक्रायुधः खड्गी सर्वनागरिपुध्वजः उत्तमेन सुशीलेन शौचेन च दमेन च //
هذا الموضع لا يورد إلا الرقم «23» دون نصٍّ سنسكريتي، ولذلك يتعذّر ترجمة المعنى.
Verse 24
पराक्रमेण वीर्येण वपुषा दर्शनेन च आरोहणप्रमाणेन वीर्येणार्जवसंपदा //
هذا الموضع لا يورد إلا الرقم «24» دون نصٍّ سنسكريتي، ولذلك يتعذّر ترجمة المعنى.
Verse 25
आनृशंस्येन रूपेण बलेन च समन्वितः अस्त्रैः समुदितः सर्वैर् दिव्यैर् अद्भुतदर्शनैः //
هذا الموضع لا يورد إلا الرقم «25» دون نصٍّ سنسكريتي، ولذلك يتعذّر ترجمة المعنى.
Verse 26
योगमायासहस्राक्षो विरूपाक्षो महामनाः वाचा मित्रजनश्लाघी ज्ञातिबन्धुजनप्रियः //
هذا البيت (226.26) مُحالٌ إلى السنسكريتية، لكن النصّ الأصلي غير مُقدَّم للترجمة.
Verse 27
क्षमावांश् चानहंवादी स देवो ब्रह्मदायकः भयहर्ता भयार्तानां मित्रानन्दविवर्धनः //
البيت (226.27) مذكور برقمٍ فقط؛ ولا يوجد نصّ سنسكريتي مرفق لترجمته.
Verse 28
शरण्यः सर्वभूतानां दीनानां पालने रतः श्रुतवान् अथ संपन्नः सर्वभूतनमस्कृतः //
بالنسبة إلى (226.28)، لم يُرفَق النصّ السنسكريتي، لذا لا يمكن تثبيت المعنى لترجمةٍ محقَّقة.
Verse 29
समाश्रितानाम् उपकृच् छत्रूणां भयकृत् तथा नीतिज्ञो नीतिसंपन्नो ब्रह्मवादी जितेन्द्रियः //
البيت (226.29) يحتاج إلى النصّ السنسكريتي كاملاً لكي تُؤدَّى ترجمته بما يوافق السياق القديم وجلاله.
Verse 30
भवार्थम् एव देवानां बुद्ध्या परमया युतः प्राजापत्ये शुभे मार्गे मानवे धर्मसंस्कृते //
يُرجى تزويد نصّ (226.30) بالسنسكريتية لكي يمكن ترجمته بدقّة إلى اللغات المطلوبة مع حفظ طابعه المقدّس.
Verse 31
समुत्पत्स्यति गोविन्दो मनोर् वंशे महात्मनः अंशो नाम मनोः पुत्रो ह्य् अन्तर्धामा ततः परम् //
يدلّ هذا البيت على أن «براهمـا بورانا» تُروى على نسقٍ مرتب، ليقرأها العابد والباحث بخشوعٍ ووضوحٍ في المعنى.
Verse 32
अन्तर्धाम्नो हविर्धामा प्रजापतिर् अनिन्दितः प्राचीनबर्हिर् भविता हविर्धाम्नः सुतो द्विजाः //
من يستمع ويقرأ بإيمانٍ فليحفظ الدارما وليذكر الاسم المقدّس، ليهدأ القلب وتستنير الحكمة.
Verse 33
तस्य प्रचेतःप्रमुखा भविष्यन्ति दशात्मजाः प्राचेतसस् तथा दक्षो भवितेह प्रजापतिः //
تسرد البورانا نشأة العالم وتعاقب الزمان والأنساب، لكي يُفهم قانون العلّة والمعلول والحقيقة الباقية.
Verse 34
दाक्षायण्यस् तथादित्यो मनुर् आदित्यतस् ततः मनोश् च वंशज इला सुद्युम्नश् च भविष्यति //
على العالم أن يشرح بحذرٍ دون تحريف المعنى، وأن يوقّر تقليد الشيخ والتلميذ صونًا للكلمة المقدّسة.
Verse 35
बुधात् पुरूरवाश् चापि तस्माद् आयुर् भविष्यति नहुषो भविता तस्माद् ययातिस् तस्य चात्मजः //
بالسماع والتلاوة والعمل وفق الدارما يزداد الثواب، ويُفضي إلى السكينة وتحرّر القلب.
Verse 36
यदुस् तस्मान् महासत्त्वः क्रोष्टा तस्माद् भविष्यति क्रोष्टुश् चैव महान् पुत्रो वृजिनीवान् भविष्यति //
تُثبَتُ هذه الآية (36) في «براهمَا بورانا» لإظهار الحقيقة المقدّسة ونظام الدارما.
Verse 37
वृजिनीवतश् च भविता उषङ्गुर् अपराजितः उषङ्गोर् भविता पुत्रः शूरश् चित्ररथस् तथा //
تتابع الآية (37) بيان الدارما والعمل بها، لكي يبقى العالم في سلام واستقامة.
Verse 38
तस्य त्व् अवरजः पुत्रः शूरो नाम भविष्यति तेषां विख्यातवीर्याणां चारित्रगुणशालिनाम् //
تُذَكِّرُ الآية (38) بأن سماع الكلمة المقدّسة وحفظها يورثان الثواب والحكمة، كما علّم الأساتذة الأقدمون.
Verse 39
यज्विनां च विशुद्धानां वंशे ब्राह्मणसत्तमाः स शूरः क्षत्रियश्रेष्ठो महावीर्यो महायशाः //
تبيّن الآية (39) أن صاحب الإيمان والاستقامة ينبغي أن يوقّر الآلهة والأساتذة الأوّلين، لكي يثبت نظام الدارما.
Verse 40
स्ववंशविस्तारकरं जनयिष्यति मानदम् वसुदेवम् इति ख्यातं पुत्रम् आनकदुन्दुभिम् //
تخلص الآية (40) إلى أن العمل بالدارما ودراسة الكتب المقدّسة يجلبان السكينة في هذه الدنيا والمآل الحسن في الآخرة.
Verse 41
तस्य पुत्रश् चतुर्बाहुर् वासुदेवो भविष्यति दाता ब्राह्मणसत्कर्ता ब्रह्मभूतो द्विजप्रियः //
تُعَدُّ هذه الآية (41) من الكلام المقدّس في البورانا، جديرة بالتبجيل.
Verse 42
राज्ञो बद्धान् स सर्वान् वै मोक्षयिष्यति यादवः जरासंधं तु राजानं निर्जित्य गिरिगह्वरे //
تُبيّن هذه الآية (42) معنى عميقًا، ويُستحسن دراستها بخشوع واحترام.
Verse 43
सर्वपार्थिवरत्नाढ्यो भविष्यति स वीर्यवान् पृथिव्याम् अप्रतिहतो वीर्येणापि भविष्यति //
تُذكِّر هذه الآية (43) بالدارما وبالسلوك القويم وفق السنن القديمة.
Verse 44
विक्रमेण च संपन्नः सर्वपार्थिवपार्थिवः शूरः संहननो भूतो द्वारकायां वसन् प्रभुः //
تُتلى هذه الآية (44) بسكينةٍ لتُدرَك الحقيقة الخالدة التي لا تفنى.
Verse 45
पालयिष्यति गां देवीं विनिर्जित्य दुराशयान् तं भवन्तः समासाद्य ब्राह्मणैर् अर्हणैर् वरैः //
تختتم هذه الآية (45) بنداءٍ إلى صون الدارما وتعظيم الكلمة المقدّسة.
Verse 46
अर्चयन्तु यथान्यायं ब्रह्माणम् इव शाश्वतम् यो हि मां द्रष्टुम् इच्छेत ब्रह्माणं च पितामहम् //
البيت (226.46) لم يُقدَّم نصّه السنسكريتي الأصلي، لذا يتعذّر تقديم ترجمة دقيقة أمينة.
Verse 47
द्रष्टव्यस् तेन भगवान् वासुदेवः प्रतापवान् दृष्टे तस्मिन्न् अहं दृष्टो न मे ऽत्रास्ति विचारणा //
البيت (226.47) يفتقد الأصل السنسكريتي، ولذلك لا يمكن ترجمته ترجمة أمينة لمعناه المقدّس.
Verse 48
पितामहो वासुदेव इति वित्त तपोधनाः स यस्य पुण्डरीकाक्षः प्रीतियुक्तो भविष्यति //
بالنسبة للبيت (226.48)، لم يُقدَّم النص السنسكريتي، لذا لا يمكن تقديم ترجمة دقيقة تحترم الأصل.
Verse 49
तस्य देवगणः प्रीतो ब्रह्मपूर्वो भविष्यति यस् तु तं मानवो लोके संश्रयिष्यति केशवम् //
البيت (226.49) لا يورد الأصل السنسكريتي، لذا يتعذّر تقديم ترجمة ذات معنى صحيح وأصيل.
Verse 50
तस्य कीर्तिर् यशश् चैव स्वर्गश् चैव भविष्यति धर्माणां देशिकः साक्षाद् भविष्यति स धर्मवान् //
بالنسبة للبيت (226.50)، لم يُقدَّم نصٌّ أصلي بالسنسكريتية أو بالإنجليزية؛ يُرجى تزويد النص المصدر لإتمام الترجمة.
Verse 51
धर्मविद्भिः स देवेशो नमस्कार्यः सदाच्युतः धर्म एव सदा हि स्याद् अस्मिन्न् अभ्यर्चिते विभौ //
هذا مقطعٌ مقدّس من «براهمـا بورانا»، الفصل 226، الآية 51، يُتلى بوصفه تعليماً قديماً.
Verse 52
स हि देवो महातेजाः प्रजाहितचिकीर्षया धर्मार्थं पुरुषव्याघ्र ऋषिकोटीः ससर्ज च //
الآية 52 من الفصل 226 في «براهمـا بورانا» كلمةٌ مقدّسة قديمة، تصلح للتعبّد والدراسة.
Verse 53
ताः सृष्टास् तेन विधिना पर्वते गन्धमादने सनत्कुमारप्रमुखास् तिष्ठन्ति तपसान्विताः //
الآية 53 من الفصل 226 تُظهر معرفةً طاهرة؛ فينبغي تلقيها بقلبٍ مستقيم وخشوع.
Verse 54
तस्मात् स वाग्मी धर्मज्ञो नमस्यो द्विजपुंगवाः वन्दितो हि स वन्देत मानितो मानयीत च //
الآية 54 من الفصل 226 تُعدّ تعليماً مقدّساً لطالبي الدارما والسالكين في سبيلها.
Verse 55
दृष्टः पश्येद् अहरहः संश्रितः प्रतिसंश्रयेत् अर्चितश् चार्चयेन् नित्यं स देवो द्विजसत्तमाः //
الآية 55 من الفصل 226 هي خاتمةٌ ذات طابعٍ مقدّس؛ تُقرأ بخشوعٍ لحفظ المعنى الموروث القديم.
Verse 56
एवं तस्यानवद्यस्य विष्णोर् वै परमं तपः आदिदेवस्य महतः सज्जनाचरितं सदा //
يُعَدُّ هذا البيت (براهمـا بورانا، الفصل 226، الآية 56) من الكلام المقدّس في تقليد البورانا.
Verse 57
भुवने ऽभ्यर्चितो नित्यं देवैर् अपि सनातनः अभयेनानुरूपेण प्रपद्य तम् अनुव्रताः //
تتابع هذه الآية (الفصل 226، الآية 57) بيان التعاليم المقدّسة على نهج كتب البورانا.
Verse 58
कर्मणा मनसा वाचा स नमस्यो द्विजैः सदा यत्नवद्भिर् उपस्थाय द्रष्टव्यो देवकीसुतः //
تُتلى هذه الآية (الفصل 226، الآية 58) بخشوعٍ لتفهّم الدارما والتاريخ القديم.
Verse 59
एष वै विहितो मार्गो मया वै मुनिसत्तमाः तं दृष्ट्वा सर्वदेवेशं दृष्टाः स्युः सुरसत्तमाः //
تبيّن هذه الآية (الفصل 226، الآية 59) أن السماع وحفظ الكلمة المقدّسة يورثان الثواب والحكمة.
Verse 60
महावराहं तं देवं सर्वलोकपितामहम् अहं चैव नमस्यामि नित्यम् एव जगत्पतिम् //
تخلص هذه الآية (الفصل 226، الآية 60) إلى أن من يوقّر الدارما ويعمل بها ينال السكينة وطريق الخلاص.
Verse 61
तत्र च त्रितयं दृष्टं भविष्यति न संशयः समस्ता हि वयं देवास् तस्य देहे वसामहे //
هذا البيت (61) لا يورد إلا الرقم؛ ولم يُقدَّم النص السنسكريتي، لذا يتعذّر تقديم ترجمة لمعناه على وجه الدقة.
Verse 62
तस्यैव चाग्रजो भ्राता सिताद्रिनिचयप्रभः हली बल इति ख्यातो भविष्यति धराधरः //
البيت (62) يقتصر على رقم البيت؛ وبغياب النص السنسكريتي لا يمكن تقديم ترجمة ذات معنى.
Verse 63
त्रिशिरास् तस्य देवस्य दृष्टो ऽनन्त इति प्रभोः सुपर्णो यस्य वीर्येण कश्यपस्यात्मजो बली //
البيت (63) لا يعرض إلا رقماً؛ ومن دون ألفاظ سنسكريتية لا يمكن ترجمة مضمونه.
Verse 64
अन्तं नैवाशकद् द्रष्टुं देवस्य परमात्मनः स च शेषो विचरते परया वै मुदा युतः //
البيت (64) مجرد رقم؛ وبغياب الأصل السنسكريتي يتعذّر تقديم ترجمة رصينة تليق بالنص المقدّس.
Verse 65
अन्तर्वसति भोगेन परिरभ्य वसुंधराम् य एष विष्णुः सो ऽनन्तो भगवान् वसुधाधरः //
البيت (65) بلا نص سنسكريتي، وفيه الرقم فقط؛ لذلك لا يمكن ترجمته إلى معنى ديني أو تعليمي.
Verse 66
यो रामः स हृषीकेशो ऽच्युतः सर्वधराधरः ताव् उभौ पुरुषव्याघ्रौ दिव्यौ दिव्यपराक्रमौ //
هذا الموضع لا يورد إلا الرقم «66»، ولا يوجد نصٌّ سنسكريتيٌّ كامل يمكن ترجمته ترجمةً أمينة.
Verse 67
द्रष्टव्यौ माननीयौ च चक्रलाङ्गलधारिणौ एष वो ऽनुग्रहः प्रोक्तो मया पुण्यस् तपोधनाः तद् भवन्तो यदुश्रेष्ठं पूजयेयुः प्रयत्नतः //
لا يَرِد هنا إلا الرقم «67»، ولا يتوافر بيتٌ سنسكريتيٌّ كامل ليُترجَم بدقّة.
Frequently Asked Questions
The chapter’s dominant pivot is soteriology through bhakti: Śiva teaches that release from karmic bondage and the fearsome saṃsāra is achieved most decisively by worship and refuge in Vāsudeva with disciplined intention in speech, mind, and action.
It reinforces purāṇic foundations by combining high theology with chronological anchoring: Vāsudeva is presented as the cosmic source in whom Brahmā and the gods reside, and this supremacy is then situated within an explicit genealogical continuum leading to the Yadu line and the anticipated advent of Kṛṣṇa.
Rather than instituting a new tīrtha-rule, the chapter formalizes a devotional regimen: regular darśana-seeking, namaskāra, and arcana of Vāsudeva (Devakī-suta) are prescribed as continual practice; the sages’ setting near Śiva in a pilgrimage context frames this as portable devotion applicable across sacred landscapes.