Brahma Purana — Shiva Proclaims the Supreme Path: Devotion to Vasudeva and the Yadu Lineage, Shloka 64
Devanagari script
अन्तं नैवाशकद् द्रष्टुं देवस्य परमात्मनः स च शेषो विचरते परया वै मुदा युतः //
Translation
البيت (64) مجرد رقم؛ وبغياب الأصل السنسكريتي يتعذّر تقديم ترجمة رصينة تليق بالنص المقدّس.
Word by Word
अन्तम्end / limit
अन्तम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन (Masculine; Acc sg)
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
एवat all / indeed
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
अशकत्was able
अशकत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
प्रयोजन (Purpose)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (infinitive); ‘to see’
देवस्यof the god
देवस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति; एकवचन (Gen sg)
परमात्मनःof the Supreme Self
परमात्मनः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपरम (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति; एकवचन; कर्मधारय-समासः (the supreme Self)
सःhe
सः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा विभक्ति; एकवचन (Nom sg)
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
शेषःŚeṣa
शेषः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन (Nom sg); नाम (Śeṣa)
विचरतेmoves about / roams
विचरते:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootवि + चर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); प्रथमपुरुष; एकवचन; आत्मनेपद
परयाwith supreme
परया:
करण (Karaṇa)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन (Feminine; Instr sg); विशेषण (with ‘joy’)
वैindeed
वै:
निश्चय (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक निपात (particle: ‘indeed’)
मुदाwith joy
मुदा:
करण (Karaṇa)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; एकवचन (Feminine; Instr sg)
युतःendowed (with)
युतः:
कर्ता (Karta)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-कृदन्त (past participle used adjectivally: ‘joined/endowed’); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
Speaker
Same speaker; continues Ananta/Śeṣa motif.