Adhyaya 255

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । तस्यैव पश्चिमे भागे ऋषीणां पुण्यकर्मणाम्

自在天（Īśvara）说道：“随后，噢大女神，应前往一处名闻三界的圣渡口（tīrtha）。在其西侧，有诸行清净功业之仙圣（ṛṣi）之所……”

Verse 2

तस्मिंस्त्रिनेत्रा मत्स्याश्च दृश्यंतेऽद्यापि भामिनि । अंगिरा गौतमोऽगस्त्यः सुमतिः सुसखिस्तथा

在那片圣洁之地，噢爱姬，直至今日仍可见额具“三眼”之鱼。彼处亦有仙圣阿ṅgiras、Gautama、Agastya、Sumati与Susakhi等居止。

Verse 3

विश्वामित्रः स्थूलशिराः संवर्त्तः प्रतिमर्द्दनः । रैभ्यो बृहस्पतिश्चैव च्यवनः कश्यपो भृगुः

毗湿瓦密多罗（Viśvāmitra）、粗首（Sthūlaśiras）、三伐尔塔（Saṃvarta）、摧敌（Pratimardana）、赖毗耶（Raibhya），以及布里哈斯帕提（Bṛhaspati）——并同赤瓦那（Cyavana）、迦叶波（Kaśyapa）与婆利古（Bhṛgu）——皆在彼处。

Verse 4

दुर्वासा जामदग्न्यश्च मार्कंडेयोऽथ गालवः । उशनाऽथ भरद्वाजो यवक्रीतस्त्रितस्तथा

杜尔婆娑（Durvāsas）、阇摩达格尼耶（Jāmadagnya）、摩尔甘ḍेय（Mārkaṇḍeya），继而伽罗婆（Gālava）；同样还有乌舍那（Uśanā）、婆罗堕阇（Bharadvāja）、耶婆克利多（Yavakrīta）以及提利多（Trita）也在彼处。

Verse 5

नारदः पर्वतश्चैव वसिष्ठोऽरुंधती तथा

那罗陀与帕尔瓦塔，亦有圣仙婆悉吒——并同阿伦达蒂——也都在彼处。

Verse 6

काण्वोऽथ गौतमो धौम्यः शतानन्दोऽकृतव्रणः । जमदग्निस्तथा रामो बकश्चेत्येवमादयः । कृष्णद्वैपायनश्चैव पुत्रशिष्यैः समन्वितः

随后又有迦ṇ婆、瞿昙、陀乌弥耶、舍多难陀与阿克利塔弗拉那；又有阇摩达格尼、罗摩与婆迦等诸圣仙。黑天·岛生者（毗耶娑）亦至，偕其诸子与弟子同来。

Verse 7

एतत्क्षेत्रं समा साद्य प्रभासं मुनिसत्तमाः । तपस्तेपुर्महात्मानो विविधं परमाद्भुतम्

诸最胜牟尼既至此圣域——普罗婆娑——诸大灵者修行种种苦行，其威德奇妙无比。

Verse 8

एवं ते नियतात्मानो दमयुक्तास्तपस्विनः । समाधिना जिगीषन्ते ब्रह्मलोकं सनातनम्

如是诸苦行者自制其心、具足调御，以三摩地求胜过世缚，趋入永恒的梵天界（Brahmaloka）。

Verse 9

अथाभवदनावृष्टिः कदाचिन्महती प्रिये । कृच्छ्रं प्राप्तो ह्यभूत्तत्र सर्वलोकः क्षुधार्दितः

其后某时，亲爱的啊，忽有大旱，久无甘霖。于是彼处众生尽陷困厄，为饥饿所逼恼。

Verse 10

ततो निरन्ने लोकेऽस्मिन्नात्मानं ते परीप्सवः । मृतं कुमारमादाय कृच्छ्रं प्राप्तास्तदाऽपचन्

随后，当此世间陷于无粮之境时，那些为保全自身性命的人，抱起一名已死的男童；在极度困厄之中，他们当时竟将其烹煮。

Verse 11

अथोपरिचरस्तत्र क्लिश्यमानान्हि तानृषीन् । दृष्ट्वा राजा वृषादर्भिः प्रोवाचेदं वचस्तदा

于是，乌帕里恰罗王见彼处诸仙人确在受苦，便手持“公牛与达尔婆草”(vṛṣa-darbha)等仪式象征，于彼时说出如下言辞。

Verse 12

राजोवाच । प्रतिग्रहो ब्राह्मणानां दृष्टा वृत्तिरनिंदिता । तस्मात्प्रतिग्रहं मत्त गृह्णीध्वं मुनिपुंगवाः

国王说道：“婆罗门以受施为无可指摘的生计。是故，诸位最胜牟尼啊，请从我这里受此供施。”

Verse 13

मुद्गान्माषांश्च व्रीहींश्च तथा रत्नानि कांचनम् । युष्माकं संप्रदास्यामि यच्चान्यदपि दुर्ल्लभम् । निवर्त्तध्वमतः सर्वे ह्येतस्मात्पातकात्परम्

“我将赐予你们绿豆、黑豆与稻米，并赐珠宝与黄金——以及一切难得之物。故你们众人当回转；因为此施舍，确是超越此罪的方便之道。”

Verse 14

ऋषय ऊचुः । तज्जानंतः कथं राजन्गृह्णीमस्ते प्रतिग्रहम्

诸仙人说道：“既已知晓那真相，大王啊，我们怎能接受您的赠施？”

Verse 15

दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजी । दशध्वजि समा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः

乘战车的武士，其罪等同十个屠夫；执旗者等同十个战车武士；娼妓等同十个执旗者；而国王等同十个娼妓。

Verse 16

यो राज्ञां प्रतिगृह्णाति ब्राह्मणो लोभमोहितः । तामिस्रादिषु घोरेषु नरकेषु स पच्यते

那被贪欲迷惑而接受诸王馈赠的婆罗门，将在如“黑暗地狱”（Tāmisra）等可怖地狱中受煎熬，如同被烹煮。

Verse 17

तद्गच्छ कुशलं तेऽस्तु सह दानेन पार्थिव । अन्येषां दीयतामेतदित्युक्त्वा ते वनं ययुः

于是他们说：“去吧——愿你安泰，连同你的布施在内，噢大王。此物当施与他人。”说罢，他们便入林而去。

Verse 18

अथ राज्ञः समादेशात्तत्र गत्वा च मंत्रिणः । ऊदुम्बराणि व्यकिरन्हेमगर्भाणि भूतले

随后奉国王之命，大臣们前往那里，将内藏黄金的优昙婆罗果散撒于地。

Verse 19

अथ तानि व्यचिन्वंश्च ऋषयो वरवर्णिनि । गुरूणीति विदित्वा तु न ग्राह्याण्यंगिराऽब्रवीत्

随后诸仙开始拾取它们，噢肤色皎美者；但当明白这些财物“沉重”——负载着重大过失——时，安吉罗（Aṅgirā）说道：“不可受取。”

Verse 20

अत्रिरुवाच । नास्महेनास्महे मूढ वयमज्ञानबुद्धयः । हैमानीमानि जानीमः प्रतिबुद्धाः स्म जाड्यतः

阿特里说道：“愚人啊，我们并非真正的智者；我们的知见仍在无明之中。我们曾认这些为黄金，如今已从迟钝迷昧中觉醒。”

Verse 21

वसिष्ठ उवाच । धर्मार्थं संचयो यस्य द्रव्याणां स न शस्यते । तपःसंचयनं मन्ये वसिष्ठो धनसंचयम्

婆悉吒说道：“那只以‘为达摩’之名而聚敛财物的人，并非真正可赞。吾婆悉吒以为，积聚苦行之力（tapas）胜过积聚财富。”

Verse 22

त्यजध्वं संचयान्सर्वाञ्जातीनां समुपद्रवान् । न हि संचयवान्कश्चिद्दृश्यते निरुपद्रवः

当舍弃一切囤积，因为它会成为各阶层众生的苦患之因。诚然，凡好积聚者，从未见其能常离诸难。

Verse 23

यथायथा न गृह्णाति ब्राह्मणोऽसत्प्रतिग्रहम् । तथातथाऽनिशं चास्य ब्रह्मतेजस्तु वर्धते

婆罗门越是拒受不正当的供施，他的灵性光辉——即梵（Brahman）之威光——便越是不断增长。

Verse 24

अकिंचनत्वं राज्यं च तुलया समतोलयम् । अकिंचनत्वमधिकं राज्यादपि न संशयः

我以同一秤衡量无所有（akincana）与王权；而无所有竟胜过王权——毫无疑问。

Verse 25

कश्यप उवाच । अनर्थो ब्राह्मणस्यैष यदर्थनिचयो महान् । अर्थैश्वर्यविमूढोऽपि श्रेयसो भ्रश्यते द्विजः

迦叶仙人说：婆罗门若大量聚敛财宝，实为灾祸。被财富与权势所迷惑，二次出生者便从至善之道上堕落。

Verse 26

अर्थसंपद्विमोहाय बहुशोकाय चैव हि । तस्मादर्थमनर्थाख्यं श्रेयोऽर्थी दूरतस्त्यजेत्

物质的兴盛确实引人迷惑，并带来诸多忧苦。因此，求至上善者，应当远远舍弃那被称为“财富”而实为不幸之物。

Verse 27

यस्य धर्मार्थमप्यर्थास्तस्यापि न हि दृश्यते । प्रक्षालनाद्धि पंकस्य दूरादस्पर्शनं वरम्

即便有人声称财富是为护持法（dharma），也仍难见安稳。与其洗去泥污，不如从远处就不去触碰。

Verse 28

भरद्वाज उवाच । जीर्यंति जीर्यतः केशा दंता जीर्यंति जीर्यतः । चक्षुः श्रोत्रे च जीर्येते तृष्णैका न तु जीर्यते

婆罗堕阇说：人既衰老，发亦衰老；人既衰老，齿亦衰老。眼与耳也会败坏——唯有渴爱（tṛṣṇā）独不衰减。

Verse 29

सूची सूत्र तथा वस्त्रे समानयति सूचिका । तद्वत्संसारसूत्रस्य तृष्णा सूची विधीयते

正如针将线与布牵合在一起，渴爱（tṛṣṇā）亦被安立为那根针，缝合着轮回（saṃsāra）之线。

Verse 30

यथा शृंगं रुरोः काये वर्द्धमाने हि वर्द्धते । अनंतपारा दुर्वारा तृष्णा दुःखप्रदा सदा । अधर्मबहुला चैव तस्मात्तां परिवर्जयेत्

如鹿角随其身躯增长而增长，贪欲亦随人生而滋长。渴爱无岸，难以制伏，恒常带来苦恼；且多生于非正法（adharma），故当舍离之。

Verse 31

गौतम उवाच । संतुष्टः को न शक्नोति फलैश्चापि हि वर्त्तितुम् । सर्वोऽपींद्रियलोभेन संकटान्यभिगाहते

乔达摩曰：心知足者，谁不能即便以果实为食而安住？然众生因诸根贪欲，皆沉入种种困厄。

Verse 32

सर्वत्र संपदस्तस्य संतुष्टं यस्य मानसम् । उपानद्गूढपादस्य ननु चर्मावृतेव भूः

心满意足者，处处皆得福资与安泰。诚然，足履草鞋而护其足之人，犹如大地尽被皮革所覆。

Verse 33

संतोषामृततृप्तानां यत्सुखं शांतचेतसाम् । कुतस्तद्धनलुब्धानां सुखं चाशांतचेतसाम्

心寂而安、以知足甘露而饱足者所享之乐，岂能同样属于贪恋财物、心不宁静之人？

Verse 34

विश्वामित्र उवाच । कामं कामयमानस्य यदि कामः स सिद्ध्यति । तथैनमपरः कामो भूयो विध्यति बाणवत्

毗湿瓦密多罗曰：纵使渴求欲望者之欲得以成就，另一欲望仍将一次又一次地射中他，如箭矢一般。

Verse 35

न जातु कामः कामानामुपभोगेन शाम्यति । हविषा कृष्णवर्त्मेव भूय एवाभिवर्द्धते

对欲乐的贪求，绝不会因沉溺欲乐而止息；如同以供献之物添燃的火焰，只会愈加炽盛。

Verse 36

कामानभिलषन्लोभान्न नरः सुखमेधते । समालभ्य तरुच्छायां भवनं वाञ्छो नरः

人若因贪而不断追逐欲乐，便不能增长安乐；纵已到树荫之下，仍又渴望一所房舍。

Verse 37

चतुःसागरसंयुक्तां यो भुंक्ते पृथिवीमिमाम् । एकस्तु वनवासी च स कृतार्थो न पार्थिवः

纵使国王统御这被四海环绕的大地，真正圆满的并非世间君主；唯有独居林野的行者才是成就者。

Verse 38

जमदग्निरुवाच । प्रतिग्रहसमर्थो यस्तपो वर्द्धयते महान् । न करोति तपस्तस्य जायते च सहस्रधा

阇摩达伽尼说道：能受供养而身为大德，却增长苦行而不受者，其苦行之力（tapas）生起，并千倍增盛。

Verse 39

प्रतिग्रहसमर्थानां निवृत्तानां प्रतिग्रहात् । य एव ददतां लोकास्त एवाप्रतिगृह्णताम्

对于本可受施而止于不受者，施者所能到达的诸天之界，不受者亦同样得至。

Verse 40

अरुंधत्युवाच । बिसतंतुर्यथा नित्यं समंतान्नालसंस्थितः । तृष्णा चैवमनाद्यंता तथा देहाश्रिता सदा

阿伦达蒂说：正如莲丝恒常遍布于莲茎之中，渴爱（tṛṣṇā）亦无始无终，常常依附于此身而不离。

Verse 41

या दुस्त्यजा दुर्मतिभिर्या न जीर्यति जीर्यतः । योऽसौ प्राणांतिको रोगस्तां तृष्णां त्यजतः सुखम्

那渴爱，迷妄之人难以舍离；纵使人身渐老，它亦不衰——此乃断命之疾。能弃除此渴爱者，方得安乐。

Verse 42

चंडोवाच । उग्रात्प्रतिग्रहाद्यस्माद्बिभ्यत्येते महेश्वराः । बलीयांसो दुर्बलवत्तथा चैव बिभेम्यहम्

旃陀说：“由于凶猛而不如法地受取供施，连这些强大的大自在天（摩醯湿伐罗） भक्त 也心生畏惧。虽有力，却如弱者般战栗——我亦因此而惧。”

Verse 43

पशुमुख उवाच । यदाचरंति विद्वांसः सदा धर्मपरायणाः । तदेव विदुषा कार्यमात्मनो हितमिच्छता

帕舒穆卡说：“凡诸智者恒常依止正法（dharma）而行之事，求自身真实利益的明智之人，也当唯行其事。”

Verse 44

ईश्वर उवाच । इत्युक्त्वा हेमगर्भाणि त्यक्त्वा तानि फलानि च । ऋषयो जग्मुरन्यत्र सर्व एव दृढव्रताः

自在天（Īśvara）说：“如是言毕，诸仙（ṛṣi）皆坚固其誓愿，舍下那些金色之果，往他处而去。”

Verse 45

ततस्ते विचरंतो वै ददृशुः सुमहत्सरः । पद्मिनीभिः समाकीर्णं सर्वतो वरवर्णिनि

随后他们继续行走，便望见一座极其广大的湖泊，四面遍布莲丛，啊，肤色姣美的女士。

Verse 46

तस्मिन्देशे तदा प्राप्तः परिव्राजः शुनोमुखः । तेनैव सहितास्तत्र स्नाताः सर्वे महर्षयः

就在那处，当时游行的苦行者尸奴目迦（Śunomukha）来到；与他同在，诸位大圣贤也都在此沐浴。

Verse 47

तत्रावतारं कृत्वा तैर्गृहीतानि बिसानि तु । निक्षिप्य सरसस्तीरे चक्रुः पुण्यां जलक्रियाम्

他们在此下入水中，采集莲茎（bisāni）；把它们放在湖岸上，遂行清净增福的水仪。

Verse 48

अथोत्तीर्य जलात्तस्मात्ते समेत्य परस्परम् । बिसानि तान्यपश्यंत इदं वचनमब्रुवन्

随后他们从那水中上来，彼此聚集；不见那些莲茎，便说出了这番话。

Verse 49

ऋषय ऊचुः । केन क्षुधाभितप्तानामस्माकं पापकर्मणा । बिसानि तानि सर्वाणि हृतानि च मुनीश्वराः

诸圣贤说道：“是谁——以何等罪业加害于我们这些为饥饿所煎迫者——夺走了所有那些莲茎？噢，牟尼中之尊者！”

Verse 50

ते शंकमानास्त्वन्योन्यं पर्यपृच्छन्द्विजोत्तमाः । चक्रुस्ते शपथान्सर्वे यथान्यायं च भामिनि

彼此猜疑之下，那些最尊贵的两次生者相互诘问；并且众人皆依正当法度立下庄严誓愿，噢，热情的女子。

Verse 51

कश्यप उवाच । सर्वभक्षः स भवतु न्यासलोपं करोतु सः । कूटसाक्षित्वमभ्येतु बिसस्तैन्यं करोति यः

迦叶波说道：“凡盗取那些莲茎者，愿其成为无所不食之人；愿其犯下侵吞托付之物（nyāsa）之罪；并堕入作伪证之恶业。”

Verse 52

वसिष्ठ उवाच । अनृतौ मैथुनं यातु पर नारीं विशेषतः । अतिथिः स्यात्तथान्योन्यं बिसस्तैन्यं करोति यः

婆悉吒说道：“犯下 bisastainya（如盗莲茎之类的小偷盗）者，将喜好不合时宜的淫欲，尤其染指他人之妻；并将成为不安定的客人，辗转于一家又一家。”

Verse 53

भरद्वाज उवाच । नृशंसो वै स भवतु समृद्ध्या चाप्यहंकृ तः । मत्सरी पिशुनश्चैव बिसस्तैन्यं करोति यः

婆罗堕阇说道：“犯 bisastainya 者将变得残忍；纵得富足亦生傲慢。我慢炽盛，并且嫉妒、诽谤他人。”

Verse 54

विश्वामित्र उवाच । नित्यं कामरतः सोस्तु दिवा सेवतु मैथुनम् । नीचकर्मरतश्चैव बिसस्तैन्यं करोति यः

毗湿瓦密多说道：“犯 bisastainya 者将恒常沉溺于欲爱；甚至白昼亦追逐淫乐，并且乐于从事卑下之行。”

Verse 55

जमदग्निरुवाच । कन्यां यच्छतु वृद्धाय स भूयाद्वृषलीपतिः । अस्तु वार्द्धुषिको नित्यं बिसस्तैन्यं करोति यः

阇摩达格尼说道：“犯‘比萨斯泰尼亚’之罪者，终将把少女嫁与老翁；他将成为品行卑劣之妇的丈夫，并恒常以放债取息为生。”

Verse 56

गौतम उवाच । स गृह्णात्वविकादानं करोतु हयविक्रयम् । प्रकरोतु गुरोर्निंदां बिसस्तैन्यं करोति यः

乔多摩说道：“犯‘比萨斯泰尼亚’者，取不当取之物，从事贩卖马匹之业，甚至公然诋毁自己的师长。”

Verse 57

अत्रिरुवाच । मातरं पितरं नित्यं दुर्मतिः सोऽवमन्यताम् । शूद्रं पृच्छतु धर्मार्थं बिसस्तैन्यं करोति यः

阿特里说道：“犯‘比萨斯泰尼亚’者，心智邪恶，常轻慢父母；又向不具资格之人求问正法。”

Verse 58

अरुन्धत्युवाच । करोतु पत्युः पूर्वं सा भोजनं शयनं तथा । नारी दुष्टसमाचारा बिसस्तैन्यं करोति या

阿伦达蒂说道：“女子若犯‘比萨斯泰尼亚’，其行将败坏：她在丈夫之前先食先卧，失却礼法。”

Verse 59

चण्डोवाच । स्वामिनः प्रतिकूलास्तु धर्मद्वेषं करोतु च । साधुद्वेषपरा चैव बिसस्तैन्यं करोति या

旃陀说道：“女子若犯‘比萨斯泰尼亚’，便与其主（或夫）相违为敌，滋生对正法的憎恨，尤以轻蔑贤善为务。”

Verse 60

पशुमुख उवाच । परस्य प्रेष्यतां यातु सदा जन्मनिजन्मनि । सर्वधर्म क्रियाहीनो बिसस्तैन्यं करोति यः

帕舒穆卡说道：“凡犯 bisastainya（盗取莲茎）者，生生世世为他人之仆役，并失却一切法（dharma）的修持与宗教义务。”

Verse 61

शुनोमुख उवाच । वेदान्स पठतु न्यायाद्गृहस्थः स्यात्प्रियातिथिः । सत्यं वदतु चाजस्रं बिसस्तैन्यं करोति यः

舒诺穆卡说道：“犯 bisastainya（盗莲茎）者，反而（讽刺地）成为居士，依规诵读吠陀，作宾客所喜爱的主人，并恒常说真实语。”

Verse 62

ऋषय ऊचुः । इष्टमेतद्द्विजातीनां यस्त्वया शपथः कृतः । त्वया कृतं बिसस्तैन्यं सर्वेषां नः शुनोमुख

诸仙人说道：“这确是二次出生者所向往的，正如你所立之誓。然而，噢舒诺穆卡，我们众人的莲茎之盗，正是你所为，冒犯了我们所有人。”

Verse 63

शुनोमुख उवाच । मया हृतानि सर्वेषां बिसानीमानि वै द्विजाः । धर्मं वै श्रोतुकामेन जानीध्वं मां पुरंदरम्

舒诺穆卡说道：“诚然，噢二次出生者，这些属于你们众人的莲茎，确是我取走的。你们当知我乃普兰达拉（因陀罗），为求聆听法（dharma）而来。”

Verse 64

अलोभादक्षया लोका जिता वै मुनिसत्तमाः । प्रार्थयध्वं वरं शुभ्रं सर्वमेव ह्यसंशयम्

“以无贪之德，噢最胜的牟尼，便能赢得不坏之诸界。故当祈求一项清净之愿；凡可赐与者，皆必归于汝等，毫无疑虑。”

Verse 65

ऋषय ऊचुः । इहागत्य नरो यस्तु त्रिरात्रोपोषितः शुचिः । कृत्वा स्नानं पितॄंस्तर्प्य श्राद्धं कुर्यात्समाहितः

诸仙人说道：“凡人来到此地，守持清净，三夜斋戒；随后沐浴，向祖灵奉献奠水（tarpaṇa），并以摄心专注举行施罗陀（śrāddha）祭仪。”

Verse 66

सर्वतीर्थोद्भवं तस्य पुण्यं भूयात्पुरंदर । नाधोगतिमवाप्नोति विबुधैस्सह मोदताम् । तथेत्युक्त्वा ततः शक्रस्त त्रैवान्तर्हितोऽभवत्

“噢，普兰达罗啊，愿他所得功德等同于一切圣渡（tīrtha）所生之福。愿他不堕下界，得与诸天同欢。”说罢“如是”，释迦罗（因陀罗）便从彼处隐没。

Verse 255

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य ऋषितीर्थमाहात्म्य वर्णनं नाम पञ्चपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

如是，在神圣《斯堪达摩诃往世书》中，于八万一千颂之《集成》（Saṃhitā）内，第七卷“普拉婆娑分部”（Prabhāsa Khaṇḍa）之第一部分“普拉婆娑圣域功德”（Prabhāsakṣetra Māhātmya）中，题为《阐述Ṛṣitīrtha之伟大》的第二五五章至此圆满。