Adhyaya 65

Verse 1

। सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति तडागं देवनिर्मितम् । यत्रानर्तो नृपः सिद्धः सुहयो नाम नामतः

苏多说道：此外，那里还有一方由诸天所造的池塘；在那处，名为苏哈耶的阿那尔塔王获得了成就。

Verse 2

तेनैव भूभुजा तत्र लिंगं संस्थापितं शुभम् । आनर्तेश्वरसंज्ञं च सर्व सिद्धिप्रदं नृणाम्

正是那位君王在彼处安立了一尊吉祥的林伽，名为“阿那尔特伊湿伐罗”（Ānarteśvara），赐予众人一切成就。

Verse 3

तत्रांगारकषष्ठ्यां यस्तडागे स्नानमाचरेत् । स प्राप्नोति नरः सिद्धिं यथाऽनर्ताधिपेन च

凡在“安伽罗迦·娑湿提”（Aṅgāraka-Ṣaṣṭhī）之日于那池中沐浴者，必得成就，正如阿那尔塔王一般。

Verse 4

ऋषय ऊचुः । कथं सिद्धिस्तु संप्राप्ता आनर्तेन महात्मना । सर्वं कथय तत्सूत सर्वं वेत्सि न संशयः

诸仙人说道：“大心的阿那尔塔究竟如何获得成就（悉地）？苏多啊，请将一切详述；你通晓万事，毫无疑惑。”

Verse 5

सूत उवाच । आनर्तः सुहयो नाम पुरासीत्पृथिवीपतिः । सर्वारिभिर्हतो युद्धे पलायनपरायणः । उच्छिष्टो म्लेच्छसंस्पृष्ट एकाकी बहुभिर्वृतः

苏多说道：“往昔有一位大地之王名为阿那尔塔，号苏哈耶。战场上为诸敌所败，心唯求逃遁；又因与弥勒叉相触而成不净——虽形单影只，却仿佛被重重患难所围。”

Verse 6

अथ तस्य कपालं च कापालिक व्रतान्वितः । जगृहे निजकर्मार्थं ज्ञात्वा तं वीरसंभवम्

随后，他奉行迦波利迦之誓，出于自身仪轨之责而执取那骷髅钵，知其乃由英雄宿命所生之器。

Verse 7

आनर्तेश्वरसांनिध्ये वसमानो वने स्थितः । स रात्रौ तेन तोयेन सर्वदेवमयेन च

他住在阿那尔特伊湿伐罗近旁，栖身林中；夜间他使用那水——其中遍满诸天的临在。

Verse 8

तडागोत्थेन संपूर्णं रात्रौ कृत्वा प्रमुंचति । आसीत्पूर्वं वणिङ्नाम्ना सिद्धसेन इति स्मृतः । धनी भृत्यसमोपेतः सदा पुण्यपरायणः

夜里他从池塘汲水注满其钵，随后又倾洒而出。往昔有一位商人名为悉达塞那，世人如此称记——富足多财，仆从随侍，恒常归向功德之行。

Verse 9

कस्यचित्त्वथ कालस्य पण्यबुद्ध्या द्विजोत्तमाः । प्रस्थितश्चोत्तरां काष्ठां स सार्थेन समन्वितः

过了一段时日，噢，最尊贵的再生者啊，他怀着经商之念，随同商队启程，前往北方之地。

Verse 10

अथ प्राप्तः क्रमात्सर्वैः स गच्छन्मरुमंडल म् । वृक्षोदकपरित्यक्तं सर्वसत्त्वविवर्जितम्

随后他们一步步前行，抵达一片荒漠之境——无树无水，万类寂绝，生灵不见。

Verse 11

तत्र रात्रिं समासाद्य श्रांताः पांथाः समन्ततः । सुप्ताः स्थानानि संसृत्य गता निद्रावशं तथा

其时夜幕降临，四方奔波而疲惫的旅人们各就其处而卧，遂为睡眠之力所摄。

Verse 12

ततः प्रत्यूषमासाद्य समुत्थाय च सत्वरम् । प्रस्थिता उत्तरां काष्ठां मुक्त्वैकं शूद्रसेवकम्

随后拂晓既至，他们迅速起身，继续向北而行，只留下一个首陀罗侍从在后。

Verse 13

स वै मार्गपरिश्रांतो गत्वा निद्रावशं भृशम् । न जजागार जातेऽपि प्रयाणे बहुशब्दिते

他因行路劳顿而极度疲惫，深陷睡眠之缚；纵然启程之时喧声四起，他也未曾醒来。

Verse 14

न च तैः स स्मृतः सार्थैर्यैः समं प्रस्थितो गृहात् । न च केनापि संदृष्टः स तु रोधसि संस्थितः

与他一同离家出行的商旅之人竟不再忆念他；亦无人见到他——他就那样停立在河岸/堤埂之上。

Verse 15

एवं गते ततः सार्थे प्रोद्गते सूर्यमंडले । तीव्रतापपरिस्पृष्टो जजागार ततः परम्

当商旅队伍就此远去，而日轮升起之时，他被酷烈热焰所灼，遂于其后醒转。

Verse 18

एवं तस्य तृषार्तस्य पतितस्य धरातले । धृतप्राणस्य कृच्छ्रेण संयातोऽस्ताचलं रविः

于是那人被渴苦所逼，倒卧于地，艰难地维系着一线生机；终究，太阳沉没在西山之后。

Verse 19

ततः किंचित्ससंज्ञोऽभून्मंदीभूते दिवाकरे । चिन्तयामास चित्तेन क्वाहं गच्छामि सांप्रतम्

随后，当日光渐弱之时，他稍稍恢复神识，心中思量：“如今我当往何处去？”

Verse 20

न लक्ष्यते क्वचिन्मार्गो दृश्यते न च मानुषम् । नात्र तोयं न च च्छाया नूनं मे मृत्यु रागतः

四下不见道路，亦不见一人。此处既无水，亦无片阴——想必死亡已临到我身。

Verse 21

एवं चिन्ताप्रपन्नस्य तस्य शूद्रस्य निर्जने । मरौ तस्मिन्समायाता शर्वरी तदनन्तरम्

当那首陀罗被忧惧之念所压，独自留在荒凉的沙漠中时，紧接着黑夜便立刻降临于他。

Verse 22

अथ क्षणेन शुश्राव स गीतं मधुरध्वनि । पठतां नन्दिवृद्धानां तथा शब्दं मनोहरम्

随即在刹那间，他听到一曲甜美的歌声，又听到悦耳之音，仿佛诸位难提弗利陀（Nandivṛddha）在诵读。

Verse 23

अथापश्यत्क्षणेनैव प्रेतसंघैः सभावृतम् । प्रेतमेकं च सर्वेषामाधिपत्ये व्यव स्थितम्

随即在一瞬间，他看见一处集会，被众多饿鬼（Preta）环绕；其中一位饿鬼被立为诸鬼之主，统摄一切。

Verse 24

ततस्ते पार्श्वगाः प्रेता एके नृत्यं प्रचक्रिरे । तत्पुरो गीतमन्ये तु स्तुतिं चैव तथा परे

于是那些侍从在旁的饿鬼，有的起舞，有的在他前方歌唱，还有的献上赞颂之词。

Verse 25

अथासौ प्राह तं शूद्रमतिथे कुरु भोजनम् । स्वेच्छया पिब तोयं च श्रेयो येन भवेन्मम

随后他对那首陀罗说道：“噢，来客啊，备办食物；并随心饮水——如此便能成就并护持我的福祉。”

Verse 26

ततः स भोजनं चक्रे क्षुधार्तश्च पपौ जलम् । भयं त्यक्त्वा सुविश्रब्धः प्रेतराजस्य शासनात्

随后他备办饮食，饥饿所迫便饮水。因饿鬼王之命，他弃却恐惧，心安而信顺。

Verse 27

ततः प्रेताश्च ते सर्वे प्रेतत्वेन समन्विताः । यथाज्येष्ठं यथान्यायं प्रचक्रुर्भोजनक्रियाम्

于是那些具足饿鬼本性的诸饿鬼，依长幼次第、依正法仪轨，行食之仪。

Verse 28

एवं तेषां समस्तानां विलासैः पार्थिवोचितैः । अतिक्रान्ता निशा सर्वा क्रीडतां द्विजसत्तमाः

如是，他们尽享王者相称的游乐与嬉戏；当他们纵情玩乐之时，整夜已然流逝，噢，最胜婆罗门。

Verse 29

ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमंडले । यावत्पश्यति शूद्रः स तावत्तत्र न किञ्चन

随后在清净无垢的黎明，日轮升起之时，那首陀罗环顾良久，彼处竟一无所见。

Verse 30

ततश्च चिन्तयामास किमेतत्स्वप्नदर्शनम् । चित्तभ्रमोऽथवाऽस्माकमिन्द्रजालमथापि वा

于是他沉思道：“这莫非是梦中所见？抑或是心识迷乱？又或是一种幻术的障眼法？”

Verse 32

एवं चिन्तयमानस्य भास्करो गगनांगणम् । समारुरोह तापेन तापयन्धरणीतलम्

当他如此沉思之时，太阳升上天庭般的穹苍，以炽热灼烤大地之面。

Verse 33

ततः कंचित्समाश्रित्य स्वल्पच्छायं महीरुहम् । प्राप्तवान्दिवसस्यांतं क्षुत्पिपासाप्रपीडितः

随后，他依傍一株仅有微薄树荫的树木，饥渴逼迫之下，忍耐直至日暮。

Verse 34

ततो निशामुखे प्राप्ते भूयोऽपि प्रेतराजकम् । प्रेतैस्तैश्चसमोपेतं तथारूपं व्यलोकयत्

继而夜幕降临，他又一次看见饿鬼之王（Preta-raja），与先前那些饿鬼同来，形貌依旧如前。

Verse 35

तथैव भोजनं चक्रे तस्यातिथ्यसमुद्भवम् । भयेन रहितः शूद्रो हर्षेण महतान्वितः

他也如前一般，享用了那由款待而生的食物；那首陀罗离却恐惧，心中充满广大欢喜。

Verse 36

एवं तस्य निशावक्त्रे नित्यमेव स भूपतिः । आतिथ्यं प्रकरोत्येव समागत्य तथैव च

于是每当夜色将临，那位王者便照常前来，仍以同样的方式行施款待之礼。

Verse 37

ततोऽन्यदिवसे प्राप्ते तेन शूद्रेण भूपतिः । पृष्टः किमेतदाश्चर्यं दृश्यते रजनीमुखे

次日到来时，国王被那首陀罗问道：“夜幕初临之际所见的这般奇异之事，究竟是什么？”

Verse 38

विभवस्ते महाभाग प्रणश्यति निशाक्षये । एतत्कीर्तय मे गुह्यं न चेत्प्रेतप संस्थितम् । अत्र कौतूहलं जातं दृष्ट्वेदं सुविचेष्टितम्

“吉祥之人啊，你的光辉在夜尽之时便消散。请为我宣说此中秘奥；否则，你必真是安立为普雷塔之主。见此井然有序的奇观，我心中生起强烈的好奇。”

Verse 39

प्रेत उवाच । अस्ति पुण्यं महाक्षेत्रं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । गंगा च यमुना चैव स्थिते तत्र च संगमे

普雷塔说道：“有一处功德无量的大圣域，名为哈塔凯湿伐罗（Hāṭakeśvara）。在那里，于两河交汇处，恒河与亚穆纳河同在。”

Verse 40

ताभ्यामतिसमीपस्थं शिवस्यायतनं शुभम् । महाव्रतधरस्तत्र तपस्यति सुनैष्ठिकः

“在那两条河的近旁，有一座吉祥的湿婆圣所。那里，一位坚住的苦行者，持守大誓（Mahāvrata），专一修行苦行。”

Verse 41

स सदा रात्रिशौचार्थं कपालं जलपूरितम् । मदीयं शयने चक्रे तत्र कृत्वा निजां क्रियाम्

“他每夜为行净化，常以骷髅钵（kapāla）盛满清水。于彼处完成自身的仪轨后，便将其置于我安睡之所旁。”

Verse 42

तत्प्रभावान्ममेयं हि विभूतिर्जायते निशि । दिवा रिक्ते कृते याति भूय एव महामते

凭借那种修行的力量，我的这种灰烬在夜间产生。白昼耗尽之时它便消失，随后又再次生起，噢，智者啊。

Verse 43

तस्मात्कुरु प्रसादं मे तत्र गत्वा कपालकम् । चूर्णं कृत्वा मदीयं तत्तस्मिंस्तोये विनिक्षिप

因此，请对我施以慈悲：去那里取我的头骨，将其研磨成粉末，然后撒入那圣水之中。

Verse 44

येन मे जायते मोक्षः प्रेतभावात्सुदारुणात्

以此让我获得解脱，摆脱这极其可怕的饿鬼之身。

Verse 45

तथा तत्रास्ति पूर्वस्यां दिशि तत्तीर्थमुत्तमम् । गयाशिर इति ख्यातं प्रेतत्वान्मुक्तिदा यकम्

此外，在该地的东方，有一处名为伽耶顶（Gayāśira）的殊胜圣地，能赐予从饿鬼道中的解脱。

Verse 46

तत्र गत्वा कुरु श्राद्धं सर्वेषां त्वं महामते । दृश्यते तव पार्श्वस्था भद्र संपुटिका शुभाम्

去到那里之后，噢，智者啊，请为所有亡者举行祭祖仪式（Śrāddha）。看啊，噢，高贵的人，在你身旁有一个吉祥的宝盒。

Verse 47

अस्यां नामानि सर्वेषां यथाज्येष्ठं समालिख । ततः श्राद्धं कुरुष्वाशु दयां कृत्वा गरीयसीम्

于此处，依长幼次第记下诸亡者之名。随后速行施行“施罗陀”(śrāddha)祭礼，以至高慈悲为怀。

Verse 48

वयं त्वां तत्र नेष्यामः सुखोपायेन भद्रक । निधिं च दर्शयिष्यामः श्राद्धार्थं सुमहत्तरम्

善人啊，我们将以便捷之法引你至彼处；并将示你一大宝藏，专为施行“施罗陀”(śrāddha)之用。

Verse 49

तथेति समनुज्ञाते तेन शूद्रेण सत्वरम् । निन्युस्तं स्कन्धमारोप्य शूद्रं क्षेत्रे यथोदितम्

那首陀罗（Śūdra）既已允诺，他们便迅速将其扛于肩上，依所嘱之言，送入那神圣的刹土（kṣetra）。

Verse 50

दर्शयामासुरेवास्य निधानं भूरिवित्तजम् । तदादाय गतस्तत्र यत्रासौ नैष्ठिकः स्थितः

随后他们向他显现其所埋之宝藏，财帛丰盈。取出之后，他便前往那位坚守誓行的苦行者（naiṣṭhika）所住之处。

Verse 51

ततः प्रणम्य तं भक्त्या कथ यामास विस्तरात् । तस्य भूतपतेः सर्वं वृत्तांतं विनयान्वितः

继而他以虔敬顶礼，怀着谦恭之心，详尽叙述了关于那“众生之主”(bhūtapati)的一切经过。

Verse 52

ततो लब्ध्वा कपालं तच्चूर्णयित्वा समाहितः । गंगायमुनयोर्मध्ये प्रचिक्षेप मुदान्वितः

随后，他得到了骷髅钵（kapāla），以专注之心将其碾成细粉，欢喜地投入恒河与阎牟那河之间的水流之中。

Verse 53

एतस्मिन्नंतरे प्रेतो दिव्यरूपवपुर्धरः । विमानस्थोऽब्रवीद्वाक्यं शूद्रं तं हर्षसंयुतः

就在此时，那饿鬼（preta）已具光耀的天妙之身，端坐天车（vimāna）之上，欢喜地对那位首陀罗说道。

Verse 54

प्रसादात्तव मुक्तोऽहं प्रेतत्वाद्दारुणादितः । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं त्रिदिवालयम्

“承你恩德，我已从可怖的饿鬼之身得解脱。愿吉祥常随于你；如今我将前往三十三天诸神之居所。”

Verse 55

एतेषामेव सर्वेषामिदानीं श्राद्धमाचर । गत्वा गयाशिरः पुण्यं येन मुक्तिः प्रजायते

“如今当为这些亡者一一行施祖祭（śrāddha）。并前往圣地伽耶之顶（Gayāśiras），由此可得解脱。”

Verse 56

ततः स विस्मयाविष्टस्तेषामेव पृथक्पृथक् । श्राद्धं चक्रे च भूतानां नित्यमेव समाहितः

随后，他满怀惊异，恒常摄心专注，为那些亡灵逐一分别举行祖祭（śrāddha）。

Verse 57

तेऽपि सर्वे गताः स्वर्गं प्रेतास्तस्य प्रभावतः । ददुश्च दर्शनं तस्य स्वप्रे हर्षसमन्विताः

那些饿鬼也都因他功德之力而升入天界；他们满怀欢喜，在他的梦中示现自身，使他得见。

Verse 58

ततः शूद्रः स विज्ञाय तत्क्षेत्रं पुण्यवर्ध नम् । न जगाम गृहं भूयस्तत्रैव तपसि स्थितः

随后那位首陀罗明白此圣地能增长福德，便不再回家；他就住在当地，安住于苦行修持之中。

Verse 59

गंगायमुनयोः पार्श्वे शूद्रकेश्वरसंज्ञितम् । लिगं संस्थापितं तेन सर्वपातकनाशनम्

在恒河与阎牟那河相依之岸，他安立了一尊名为“首陀罗计湿伐罗”（Śūdrakeśvara）的林伽——湿婆之圣标，能无余摧灭一切罪业。

Verse 60

यस्तयोर्विधिवत्स्नानं कृत्वा पूजयते नरः । शूद्रकेश्वरसंज्ञं च लिंगं श्रद्धासमन्वितः

凡人若依正法仪轨在彼等圣水中沐浴，并以信心礼敬名为“首陀罗计湿伐罗”的林伽——

Verse 61

स सर्वैः पातकैर्मुक्तः प्रयाति शिव मंदिरम् । स्तूयमानश्च गंधर्वैर्विमानवरमाश्रितः

——此人便解脱一切罪垢，前往湿婆之圣居；又为乾闼婆所赞颂，乘坐殊胜华丽的天车而行。

Verse 62

यस्तत्र त्यजति प्राणान्कृत्वा प्रायोपवेशनम् । न च भूयोऽत्र संसारे स जन्माप्नोति ।मानवः

凡在彼处行持“prāyopaveśana”（绝食至终）而舍身者，便不再于此轮回世间受生。

Verse 63

गंडूषमपि तोयस्य यस्तस्य निवसन्पिबेत् । सोऽपि संमुच्यते पापादाजन्ममरणांतिकात्

即便住在彼处者只饮那水一口，也能解脱诸罪——乃至从生至死相随的业负。

Verse 64

यस्तत्र ब्राह्मणेंद्राणां संप्रयच्छति भोजनम् । पितरस्तस्य तृप्यंति यावत्कल्पशतत्रयम्

凡在彼处供养尊贵婆罗门以食者，其祖灵（pitṛ）得满足，长达三百劫。

Verse 65

त्रुटिमात्रं च यो दद्यात्तत्र स्वर्णं समाहितः । स प्राप्नोति फलं कृत्स्नं राजसूयाश्वमेधयोः

又若有人摄心专注，于彼处布施哪怕微量黄金，亦得罗阇苏耶与马祭（Aśvamedha）之全果。

Verse 66

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्तीर्थवरमाश्रयेत् । य इच्छेच्छाश्वतं स्वर्गं सदैव मनुजो द्विजाः

是故当尽诸努力，依止彼最胜圣渡（tīrtha）；凡欲求恒常天界者，趁为人身之时——噢诸婆罗门。

Verse 67

अत्र गाथा पुरा गीता गौतमेन महर्षिणा । गंगायमुनयोस्तं च प्रभावं वीक्ष्य विस्मयात्

在此地，往昔大圣者乔达摩见到恒河与亚穆纳河那不可思议的威德，惊叹之余，唱出了一首偈颂（gāthā）。

Verse 68

गंगायमुनयोः संगे नरः स्नात्वा समाहितः । शूद्रेश्वरं समालोक्य सद्यः स्वर्गमवाप्नुयात्

在恒河与亚穆纳河的汇合处，若有人摄心沐浴，并瞻礼首陀罗自在天（Śūdreśvara），便能立刻得生天界。

Verse 69

एतद्वः सर्वमाख्यातं गंगायमुनयोर्मया । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

诸位最胜婆罗门啊，我已将恒河与亚穆纳河的伟大功德尽皆告知；此等神圣威德，能灭除一切罪垢。