Adhyaya 7

Verse 1

एकदा तु विना रामं कृष्णो वृन्दावनं ययौ विचचार वृतो गोपैर् वन्यपुष्पस्रगुज्ज्वलः

Một lần, không có Rama (Balarāma) bên cạnh, Đức Kṛṣṇa đến Vṛndāvana. Được các mục đồng vây quanh, rực sáng với vòng hoa dã hoa, Ngài thong dong du hí giữa rừng xanh.

Verse 2

स जगामाथ कालिन्दीं लोलकल्लोलशालिनीम् तीरसंलग्नफेनौघैर् हसन्तीम् इव सर्वतः

Rồi Ngài đến sông Kāлиндī (Yamunā), đẹp với những làn sóng cuộn lăn không yên. Bọt trắng bám dọc bờ khiến dòng sông như đang mỉm cười khắp mọi phía.

Verse 3

तस्यां चातिमहाभीमं विषाग्निसृतवारिणम् ह्रदं कालियनागस्य ददृशे ऽतीव भीषणम्

Tại đó, Ngài thấy hồ của rắn Kāliya vô cùng kinh khiếp—một vũng nước đáng sợ, nước bị vẩn đục bởi dòng độc, như thể lửa độc đã hòa lẫn vào trong.

Verse 4

विषाग्निना विसरता दग्धतीरमहातरुम् वाताहताम्बुविक्षेपस्पर्शदग्धविहंगमम्

Như thể lửa độc lan tràn, những cây lớn ven bờ bị thiêu cháy; và chim chóc, chỉ cần chạm phải làn nước bắn lên do gió, cũng bị bỏng cháy bởi chính cái chạm ấy.

Verse 5

तम् अतीव महारौद्रं मृत्युवक्त्रम् इवापरम् विलोक्य चिन्तयाम् आस भगवान् मधुसूदनः

Thấy cảnh tượng vô cùng ghê rợn ấy—như một miệng khác của Tử thần—Đức Bhagavān Madhusūdana dừng lại, chìm vào suy niệm.

Verse 6

अस्मिन् वसति दुष्टात्मा कालियो ऽसौ विषायुधः यो मया निर्जितस् त्यक्त्वा दुष्टो नष्टः पयोनिधिम्

Ngay tại nơi này cư ngụ Kaliya tâm ác, vũ khí là độc. Xưa ta đã khuất phục hắn; kẻ dữ ấy bỏ hang cũ và trốn ra biển cả.

Verse 7

तेनेयं दूषिता सर्वा यमुना सागराङ्गना न नरैर् गोधनैर् वापि तृषार्तैर् उपभुज्यते

Bởi hắn, toàn thể sông Yamunā—nàng dâu của biển cả—đã bị ô uế; vì thế ngay cả người và gia súc đang khát cũng không còn dùng nước ấy để uống.

Verse 8

तद् अस्य नागराजस्य कर्तव्यो निग्रहो मया चिरम् अत्र सुखं येन चरेयुर् व्रजवासिनः

Vì vậy ta phải chế ngự vị vua rắn này, để dân Vraja được lâu dài cư trú và đi lại nơi đây trong an hòa và hạnh phúc.

Verse 9

एतदर्थं नृलोके ऽस्मिन्न् अवतारो मया कृतः यद् एषाम् उत्पथस्थानां कार्या शान्तिर् दुरात्मनाम्

Chính vì mục đích ấy ta đã giáng sinh trong cõi người: để kẻ ác lạc vào đường tà bị ngăn lại và được đưa về sự an hòa.

Verse 10

तद् एतन् नातिदूरस्थं कदम्बम् उरुशाखिनम् अधिरुह्योत्पतिष्यामि ह्रदे ऽस्मिन्न् अनिलाशिनः

Kìa—không xa—có cây kadamba cành lá xòe rộng. Leo lên đó, ta sẽ nhảy xuống hồ này, nơi trú ngụ của kẻ nuốt gió (Kāliya).

Verse 11

इत्थं विचिन्त्य बद्ध्वा च गाढं परिकरं ततः निपपात ह्रदे तत्र सर्पराजस्य वेगितः

Suy xét như vậy rồi quyết chí, thắt chặt đai lưng, chàng liền lao mình xuống hồ ấy—bị thôi thúc bởi sự khẩn thiết phải đối diện Long vương nơi đó.

Verse 12

तेनापि पतता तत्र क्षोभितः स महाह्रदः अत्यर्थं दूरजातांस् तु तान् असिञ्चन् महीरुहान्

Khi chàng rơi xuống đó, đại hồ liền bị khuấy động dữ dội; nước bắn tung xa, tưới ướt cả những cây cối đứng ở nơi rất xa.

Verse 13

ते हि दुष्टविषज्वालातप्ताम्बुपवनोक्षिताः जज्वलुः पादपाः सद्यो ज्वालाव्याप्तदिगन्तराः

Những cây ấy bị nước và gió nóng rực bởi ngọn lửa độc ác chạm tới liền bùng cháy tức khắc; lửa lan tràn, phủ kín chân trời bốn phía.

Verse 14

आस्फोटयाम् आस तदा कृष्णो नागह्रदे भुजम् तच्छब्दश्रवणाच् चाशु नागराजो ऽभ्युपागमत्

Bấy giờ Kṛṣṇa đứng bên hồ của loài rắn, vỗ mạnh cánh tay như lời thách thức vang dội; nghe tiếng ấy, Long vương liền mau chóng xuất hiện.

Verse 15

आताम्रनयनः कोपाद् विषज्वालाकुलैः फणैः वृतो महाविषैश् चान्यैर् उरगैर् अनिलाशिभिः

Mắt hắn đỏ như đồng vì giận dữ. Bị vây quanh bởi những mang rắn bùng cháy độc hỏa, hắn còn được hộ tống bởi nhiều đại xà cực độc, như sống nhờ hơi gió và hơi thở.

Verse 16

नागपत्न्यश् च शतशो हारिहारोपशोभिताः प्रकम्पिततनुक्षेपचलत्कुण्डलकान्तयः

Các phu nhân của loài Nāga—hàng trăm người—được trang sức bằng vòng cổ và châu báu; thân hình run rẩy, đung đưa, còn đôi hoa tai lay động tỏa ánh rực rỡ biến chuyển.

Verse 17

ततः प्रवेशितः सर्पैः स कृष्णो भोगबन्धनम् ददंशुश् चापि ते कृष्णं विषज्वालाविलैर् मुखैः

Rồi bầy rắn vây kín, trói chặt Śrī Kṛṣṇa trong vòng cuộn của những chiếc mang; và chúng còn cắn Ngài, miệng bừng cháy như lửa độc.

Verse 18

तं तत्र पतितं दृष्ट्वा सर्पभोगनिपीडितम् गोपा व्रजम् उपागम्य चुक्रुशुः शोकलालसाः

Thấy Ngài ngã nằm tại đó, bị những vòng cuộn của rắn nghiền ép, các mục đồng vội trở về Vraja và kêu khóc—lòng bị nắm chặt bởi sầu thương và khát vọng cuống quýt.

Verse 19

एष मोहं गतः कृष्णो मग्नौ वै कालिये ह्रदे भक्ष्यते सर्पराजेन तद् आगच्छत पश्यत

“Kìa! Kṛṣṇa đã rơi vào mê lầm—Ngài chìm xuống hồ Kāliya. Vua loài rắn sẽ nuốt Ngài. Mau đến—xem!”

Verse 20

तच् छ्रुत्वा ते तदा गोपा वज्रपातोपमं वचः गोप्यश् च त्वरिता जग्मुर् यशोदाप्रमुखा ह्रदम्

Nghe những lời ấy như sét đánh, các mục đồng và các gopī—do Yaśodā dẫn đầu—lập tức vội vã chạy đến hồ.

Verse 21

हा हा क्वासाव् इति जनो गोपीनाम् अतिविह्वलः यशोदया समं भ्रान्तो द्रुतं प्रस्खलितं ययौ

“Ôi ôi, Ngài ở đâu?”—dân chúng và các gopī vô cùng bàng hoàng. Cùng với Yaśodā, họ hoảng loạn chạy tìm, vội đến nỗi vừa chạy vừa vấp ngã.

Verse 22

नन्दगोपश् च गोपाश् च रामश् चाद्भुतविक्रमः त्वरितं यमुनां जग्मुः कृष्णदर्शनलालसाः

Nanda mục đồng, dân chăn bò và Rāma dũng lực phi thường đều vội đến sông Yamunā, khát khao được chiêm ngưỡng Kṛṣṇa.

Verse 23

ददृशुश् चापि ते तत्र सर्पराजवशं गतम् निष्प्रयत्नकृतं कृष्णं सर्पभोगेन वेष्टितम्

Tại đó họ thấy Kṛṣṇa như rơi vào quyền lực của vua loài rắn—bất động như không còn sức—bị những vòng cuộn của rắn siết chặt quanh thân.

Verse 24

नन्दगोपश् च निश्चेष्टो न्यस्य पुत्रमुखे दृशम् यशोदा च महाभागा बभूव मुनिसत्तम

Hỡi bậc hiền triết tối thượng, Nanda đứng sững, dán mắt vào gương mặt con trai; và Yaśodā cao quý cũng lặng người, chết lặng vì cảnh tượng ấy.

Verse 25

गोप्यस् त्व् अन्या रुदन्त्यश् च ददृशुः शोककातराः प्रोचुश् च केशवं प्रीत्या भयकातर्यगद्गदम्

Còn các gopī khác thì khóc nức nở, quặn thắt vì sầu; rồi với tình yêu họ thưa cùng Keśava—giọng run rẩy, lời nói đứt quãng vì sợ hãi.

Verse 26

सर्वा यशोदया सार्धं विशामो ऽत्र महाह्रदे नागराजस्य नो गन्तुम् अस्माकं युज्यते व्रजे

Tất cả chúng ta cùng với Yaśodā sẽ bước vào hồ lớn này. Trở về Vraja mà không có chúa tể loài rắn thì không hợp lẽ đối với chúng ta.

Verse 27

दिवसः को विना सूर्यं विना चन्द्रेण का निशा विना वृषेण का गावो विना कृष्णेन को व्रजः

Ngày là gì nếu không có mặt trời? Đêm là gì nếu không có trăng? Bò cái là gì nếu không có bò đực? Và Vraja là gì nếu không có Kṛṣṇa?

Verse 28

विनाकृता न यास्यामः कृष्णेनानेन गोकुलम् अरण्यं नातिसेव्यं च वारिहीनं यथा सरः

Không có Kṛṣṇa này, chúng ta sẽ không về Gokula. Rừng không nên lui tới nhiều, như hồ không nước thì vô ích.

Verse 30

उत्फुल्लपङ्कजदलस्पष्टकान्तिविलोचनम् अपश्यन्तो हरिं दीनाः कथं गोष्ठे भविष्यथ

Không được chiêm ngưỡng Hari—đôi mắt Người sáng trong như cánh sen nở rộ—chúng ta trở nên khốn khổ; vậy các ngươi làm sao còn ở lại xóm mục đồng?

Verse 31

अत्यर्थमधुरालापहृताशेषमनोधनम् न विना पुण्डरीकाक्षं यास्यामो नन्दगोकुलम्

Lời nói ngọt ngào tột bậc của Người đã cướp trọn kho báu tâm trí chúng ta; không có Puṇḍarīkākṣa, Đấng Mắt Sen, chúng ta sẽ không về Gokula của Nanda.

Verse 32

भोगेनावेष्टितस्यापि सर्पराजेन पश्यत स्मितशोभिमुखं गोप्यः कृष्णस्यास्मद्विलोकने

Dẫu bị vua rắn quấn chặt trong những vòng cuộn mạnh mẽ, các gopī vẫn thấy gương mặt Kṛṣṇa—rạng ngời nụ cười hiền—ngoảnh về phía họ như nhận ra, như trấn an chỉ bằng một ánh nhìn.

Verse 33

इति गोपीवचः श्रुत्वा रौहिणेयो महाबलः गोपांश् च त्रासविधुरान् विलोक्य स्तिमितेक्षणः

Nghe lời các gopī, Rauhiṇeya (Balarāma) hùng mạnh nhìn những mục đồng run sợ, mất hết can đảm; với ánh mắt vững vàng, Ngài lặng yên và chăm chú.

Verse 34

नन्दं च दीनम् अत्यर्थं न्यस्तदृष्टिं सुतानने मूर्च्छाकुलां यशोदां च कृष्णमाहात्म्यसंज्ञया

Họ cũng thấy Nanda—vô cùng sầu não, ánh mắt chỉ dán vào gương mặt con—và Yaśodā chao đảo như sắp ngất; cả hai bị tràn ngập bởi sự nhận biết về đại uy của Kṛṣṇa: rằng Đấng Tối Thượng đã hiện làm con của mình.

Verse 35

किमर्थं देवदेवेश भावो ऽयं मानुषस् त्वया व्यज्यते ऽत्यन्तम् आत्मानं किम् अनन्तं न वेत्सि यत्

Lạy Đấng Chúa tể của chư thiên, vì sao Ngài lại mang và bày tỏ trọn vẹn dáng vẻ làm người như thế? Chẳng lẽ Ngài không biết mình là Vô Biên—vậy sao còn tự hiển lộ sâu xa trong hình người?

Verse 36

त्वम् अस्य जगतो नाभिर् अराणाम् इव संश्रयः कर्तापहर्ता पाता च त्रैलोक्ये त्वं त्रयीमयः

Ngài là rốn của vũ trụ này—như moay-ơ là chỗ nương của các nan hoa. Ngài là Đấng tạo tác, thu nhiếp và hộ trì; khắp ba cõi, Ngài chính là hiện thân của Tam Veda.

Verse 37

सेन्द्ररुद्राश्विवसुभिर् आदित्यैर् मरुदग्निभिः चिन्त्यसे त्वम् अचिन्त्यात्मन् समस्तैश् चैव योगिभिः

Cùng với Indra và Rudra—được các Aśvin, các Vasu, các Āditya, các Marut và những ngọn lửa thiêng chiêm niệm—Ngài được quán tưởng. Ôi Tự Ngã bất khả tư nghị, hết thảy hành giả yoga cũng thật sự thiền định về Ngài.

Verse 38

जगत्यर्थे जगन्नाथ भारावतरणेच्छया अवतीर्णो ऽत्र मर्त्येषु तवांशश् चाहम् अग्रजः

Ôi Chúa tể của thế gian, vì lợi ích của vũ trụ—mong làm nhẹ gánh nặng của đất—Ngài đã giáng sinh giữa loài người nơi đây; và con cũng là phần của Ngài, giáng xuống làm người anh của Ngài.

Verse 39

मनुष्यलीलां भगवन् भजता भवता सुराः विडम्बयन्तस् त्वल्लीलां सर्व एव सदासते

Ôi Bhagavān, khi Ngài chọn diễn bày līlā như một con người, chư thiên đều hoan hỷ trong trò chơi thần linh của Ngài, và luôn như đang bắt chước, vọng lại līlā của Ngài.

Verse 40

अवतार्य भवान् पूर्वं गोकुले ऽत्र सुराङ्गनाः क्रीडार्थम् आत्मनः पश्चाद् अवतीर्णो ऽसि शाश्वत

Ôi Đấng Vĩnh Hằng, trước hết Ngài đã đưa các tiên nữ cõi trời xuống Gokula này để làm bạn đồng hành trong trò chơi thiêng của Ngài; rồi sau đó chính Ngài mới giáng sinh.

Verse 41

अत्रावतीर्णयोः कृष्ण गोपा एव हि बान्धवाः गोप्यश् च सीदतः कस्मात् त्वं बन्धून् समुपेक्षसे

Ôi Kṛṣṇa, khi Ngài giáng sinh nơi đây, các mục đồng gopa thật là thân quyến của Ngài, và các gopī cũng vậy. Khi họ đang chìm trong khổ não, sao Ngài lại ngoảnh mặt với chính người thân của mình?

Verse 42

दर्शितो मानुषो भावो दर्शितं बालचापलम् तद् अयं दम्यतां कृष्ण दुष्टात्मा दशनायुधः

Hỡi Krishna! Ngài đã thể hiện cảm xúc của con người và sự tinh nghịch của trẻ thơ. Vì vậy, hãy trừng phạt kẻ ác độc lấy nanh vuốt làm vũ khí này.

Verse 43

इति संस्मारितः कृष्णः स्मितभिन्नौष्ठसंपुटः आस्फोट्य मोचयाम् आस स्वदेहं भोगबन्धनात्

Được nhắc nhở như vậy, Krishna hé môi cười nhẹ, búng tay và ngay lập tức giải thoát cơ thể mình khỏi sự trói buộc của con rắn.

Verse 44

आनम्य चापि हस्ताभ्याम् उभाभ्यां मध्यमं फणम् आरुह्याभुग्नशिरसि प्रननर्तोरुविक्रमः

Sau đó, với cả hai tay, Ngài đè đầu giữa của con rắn xuống; và bước lên cái đầu đang cúi đó, Đấng Toàn Năng bắt đầu nhảy múa.

Verse 45

व्रणाः फणे ऽभवंश् चास्य कृष्णस्याङ्घ्रिनिकुट्टनैः यत्रोन्नतिं च कुरुते ननामास्य ततः शिरः

Do những cú giẫm chân liên tiếp của Krishna, những vết thương hở ra trên đầu con rắn; và bất cứ khi nào nó cố ngóc đầu dậy, ngay lập tức đầu nó lại bị đè xuống.

Verse 46

मूर्च्छाम् उपाययौ भ्रान्त्या नागः कृष्णस्य रेचकैः दण्डपातनिपातेन ववाम रुधिरं बहु

Loạng choạng trong cơn mê sảng, con rắn lả đi vì những chuyển động mạnh mẽ của Krishna; và bị đánh gục bởi những cú giẫm như trời giáng, nó nôn ra rất nhiều máu.

Verse 47

तं निर्भुग्नशिरोग्रीवम् आस्येभ्यः स्रुतशोणितम् विलोक्य शरणं जग्मुस् तत्पत्न्यो मधुसूदनम्

Nhìn thấy đầu và cổ chàng bị nghiền nát, máu tuôn ra từ miệng, các người vợ của chàng vô cùng kinh hãi đã tìm đến nương náu nơi Đấng Madhusudana.

Verse 48

ज्ञातो ऽसि देवदेवेश सर्वेशस् त्वम् अनुत्तमः परं ज्योतिर् अचिन्त्यं यत् तदंशः परमेश्वरः

Ngài đã được nhận biết, hỡi Chúa tể của các vị thần, hỡi Đấng Tối cao của vạn vật, Đấng Vô song. Thứ Ánh sáng Tối thượng không thể nghĩ bàn đó: Ngài chính là một phần của Nó, hỡi Đấng Tối cao.

Verse 49

न समर्थाः सुराः स्तोतुं यम् अनन्यभवं प्रभुम् स्वरूपवर्णनं तस्य कथं योषित् करिष्यति

Đấng mà ngay cả các vị thần cũng không đủ khả năng ca ngợi - Chúa tể đó, đấng tối cao không có nguồn gốc nào khác - làm sao một người phụ nữ phận hèn lại có thể mô tả hình dáng và bản chất thực sự của Ngài?

Verse 50

यस्याखिलं महीव्योमजलाग्निपवनात्मकम् ब्रह्माण्डम् अल्पकांशांशः स्तोष्यामस् तं कथं वयम्

Khi toàn bộ vũ trụ - được hình thành từ đất, trời, nước, lửa và gió - chỉ là một phần nhỏ bé nhất trong một phần của Ngài, thì làm sao chúng tôi dám ca ngợi Đấng ấy?

Verse 51

यतन्तो न विदुर् नित्यं यत्स्वरूपम् अयोगिनः परमार्थम् अणोर् अल्पं स्थूलात् स्थूलं नताः स्म तम्

Dù họ có cố gắng, những người không phải là hành giả yoga cũng không bao giờ thực sự biết được bản chất thực sự của Đấng đó. Chúng tôi cúi đầu trước Ngài - Thực tại Tối thượng - vi tế hơn cả nguyên tử nhỏ nhất, nhưng vĩ đại hơn cả những gì vĩ đại nhất.

Verse 52

न यस्य जन्मने धाता यस्य नान्ताय चान्तकः स्थितिकर्ता न चान्यो ऽस्ति यस्य तस्मै नमः सदा

Kính lễ Ngài mãi mãi: Ngài không có Đấng tạo ra khi sinh khởi; Ngài không có “kết thúc”, cũng không có “kẻ kết liễu”; và không có đấng duy trì nào khác—chỉ Ngài, đức Vishnu tối thượng, là nền tảng của sinh, trụ và diệt.

Verse 53

कोपः स्वल्पो ऽपि ते नास्ति स्थितिपालनम् एव ते कारणं कालियस्यास्य दमने श्रूयताम् अतः

Trong Ngài không hề có dù chỉ một chút sân hận. Nguyên do hành động của Ngài là gìn giữ trật tự của dharma. Vậy xin hãy lắng nghe lý do Ngài trừng trị Kāliya này.

Verse 54

स्त्रियो ऽनुकम्प्याः साधूनां मूढा दीनाश् च जन्तवः यतस् ततो ऽस्य दीनस्य क्षम्यतां क्षमतां वर

Người hiền thánh luôn thương xót phụ nữ; và mọi loài bị mê lầm, khốn khổ cũng đáng được từ bi. Vì thế—dù nguyên do thế nào—xin tha thứ cho kẻ đáng thương này. Bậc cao quý, xin hoan hỷ nhẫn nhịn.

Verse 55

समस्तजगदाधारो भवान् अल्पबलः फणी त्वत्पादपीडितो जह्यान् मुहूर्तार्धेन जीवितम्

Ngài là chỗ nương của toàn thể vũ trụ; còn ngươi, hỡi rắn, sức lực thật nhỏ bé. Bị bàn chân Ngài đè nghiền, ngươi sẽ bỏ mạng chỉ trong nửa muhūrta.

Verse 56

क्व पन्नगो ऽल्पवीर्यो ऽयं क्व भवान् भुवनाश्रयः प्रीतिद्वेषौ समोत्कृष्टगोचरौ च यतो ऽव्यय

Đâu là con rắn yếu ớt này, và đâu là Ngài—chỗ nương của muôn cõi? Hỡi Đấng Bất Hoại, với Ngài, thương và ghét—những trải nghiệm đối nghịch—vận hành trong một phạm vi bình đẳng và cao cả; không trói buộc, không làm suy giảm Ngài.

Verse 57

ततः कुरु जगत्स्वामिन् प्रसादम् अवसीदतः प्राणांस् त्यजति नागो ऽयं भर्तृभिक्षा प्रदीयताम्

Vì vậy, lạy Chúa tể của vũ trụ, xin rủ lòng thương kẻ đang chìm trong khổ nạn. Con rắn này sắp lìa hơi thở; xin ban cho nó của bố thí nó cầu—lương thực và sự che chở.

Verse 58

इत्य् उक्ते ताभिर् आश्वस्य क्लान्तदेहो ऽपि पन्नगः प्रसीद देव देवेति प्राह वाक्यं शनैः शनैः

Khi họ nói như vậy, con rắn—dẫu thân thể rã rời—cũng được an ủi; rồi dần dần nó thốt lên: “Xin thương xót, lạy Thần của các thần.”

Verse 59

तवाष्टगुणम् ऐश्वर्यं नाथ स्वाभाविकं परम् निरस्तातिशयं यस्य तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम्

Lạy Chúa tể, uy quyền của Ngài—đầy đủ tám đức tính—là tối thượng và vốn sẵn trong tự tánh Ngài. Vinh quang Ngài không gì vượt qua được, vậy con biết lấy gì mà ca tụng Đấng vô song?

Verse 60

त्वं परस् त्वं परस्याद्यः परं त्वत्तः परात्मकम् परस्मात् परमो यस् त्वं तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम्

Ngài là Đấng Tối Thượng; ngay cả điều được gọi là “tối thượng” cũng lấy Ngài làm nguồn gốc ban đầu. Từ Ngài phát sinh thực tại tối cao mang bản tính siêu việt. Ngài cao hơn cả cao nhất—con biết lấy gì mà ca tụng?

Verse 61

यस्माद् ब्रह्मा च रुद्रश् च चन्द्रेन्द्रमरुदश्विनः वसवश् च सहादित्यैस् तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम्

Đấng từ Ngài mà Brahmā và Rudra, Mặt Trăng và Indra, các Marut và Aśvin, cùng các Vasu với các Āditya đều phát sinh—con làm sao có thể ca tụng Ngài cho xứng đáng?

Verse 62

एकावयवसूक्ष्मांशो यस्यैतद् अखिलं जगत् कल्पनावयवांशस्य तं स्तोष्यामि कथं त्व् अहम्

Toàn thể vũ trụ này chỉ là một phần cực vi tế của một mảnh nhỏ nơi Ngài—lại chỉ là phần của phần do tâm tưởng hình dung. Vậy làm sao con có thể tán dương Đức Viṣṇu cho xứng đáng?

Verse 63

सदसद्रूपिणो यस्य ब्रह्माद्यास् त्रिदशोत्तमाः परमार्थं न जानन्ति तस्य स्तोष्यामि किं न्व् अहम्

Ngay cả Phạm Thiên và các vị thần tối thượng cũng không biết chân lý tối hậu của Ngài, Đấng vượt ngoài cả hữu và vô. Vậy con có thể dâng lời tán thán nào đây?

Verse 64

ब्रह्माद्यैर् अर्च्यते दिव्यैर् यश् च पुष्पानुलेपनैः नन्दनादिसमुद्भूतैः सो ऽर्च्यते वा कथं मया

Ngài được Phạm Thiên và chư thiên tôn thờ bằng hoa trời và hương thơm từ vườn Nandana cùng các lâm viên cõi trời; vậy kẻ như con làm sao có thể phụng thờ Ngài cho xứng?

Verse 65

यस्यावताररूपाणि देवराजः सदार्चति न वेत्ति परमं रूपं सो ऽर्च्यते वा कथं मया

Đấng mà các hóa thân của Ngài luôn được Đế Thích (Indra), vua chư thiên, phụng thờ; thế nhưng ngay cả Indra cũng không biết được Thể tối thượng của Ngài. Vậy con làm sao có thể thờ phụng Ngài cho xứng?

Verse 66

विषयेभ्यः समाहृत्य सर्वाक्षाणि च योगिनः यम् अर्चयन्ति ध्यानेन सो ऽर्च्यते वा कथं मया

Các bậc du-gi rút mọi căn khỏi các trần cảnh và thờ phụng Ngài bằng thiền định. Vậy Đấng được tôn thờ trong nội quán như thế, con làm sao có thể phụng thờ bằng phương tiện bên ngoài?

Verse 67

हृदि संकल्प्य यद् रूपं ध्यानेनार्चन्ति योगिनः भावपुष्पादिभिर् नाथः सो ऽर्च्यते वा कथं मया

Lạy Đấng Nātha, hình tướng mà các du-gi tạo lập trong tim rồi thờ phụng bằng thiền định, trang nghiêm bằng những đóa hoa của cảm niệm và các lễ vật nơi tâm—con biết lấy gì để thờ phụng chính Bậc Tối Thượng ấy?

Verse 68

सो ऽहं ते देवदेवेश नार्चनादौ स्तुतौ न च सामर्थ्यवान् कृपामात्रमनोवृत्तिः प्रसीद मे

Lạy Đấng Thần trên các thần, con chẳng có năng lực để thờ phụng, dâng cúng hay ca tụng cho xứng đáng. Tâm con chỉ biết hướng về Ngài với một thôi thúc duy nhất: cầu xin lòng thương xót. Xin Ngài đoái thương con.

Verse 69

सर्पजातिर् इयं क्रूरा यस्यां जातो ऽस्मि केशव तत्स्वभावो ऽयम् अत्रास्ति नापराधो ममाच्युत

Lạy Keśava, loài rắn vốn hung dữ; con sinh ra đúng trong loài ấy. Đây là bản tính bẩm sinh đang tồn tại nơi đây; vì vậy, lạy Acyuta, lỗi chẳng thuộc về con.

Verse 70

सृज्यते भवता सर्वं तथा संह्रीयते जगत् जातिरूपस्वभावाश् च सृज्यन्ते सृजता त्वया

Chính Ngài tạo sinh muôn loài, và cũng chính Ngài thu nhiếp vũ trụ vào kỳ hoại diệt. Ngay cả chủng loại sinh ra, hình tướng và bản tính bẩm sinh cũng được Ngài nắn dựng khi Ngài sáng tạo.

Verse 71

यथाहं भवता सृष्टो जात्या रूपेण चेश्वर स्वभावेन च संयुक्तस् तथेदं चेष्टितं मया

Lạy Chúa Tể, như Ngài đã tạo ra con với một chủng loại sinh ra, một hình tướng, và gắn liền với một bản tính nhất định, thì con đã hành xử đúng như thế. Hạnh kiểm của con chỉ theo bản tính Ngài đã đặt để.

Verse 72

यद्य् अन्यथा प्रवर्तेयं देवदेव ततो मयि न्याय्यो दण्डनिपातो वै तवैव वचनं यथा

Nếu con từng hành xử trái với chánh pháp, ôi Đấng Thần của các thần, thì hình phạt giáng xuống con xin được xem là công chính—đúng như lời Ngài đã phán.

Verse 73

तथापि यज् जगत्स्वामी दण्डं पातितवान् मयि स सोढो ऽयं वरं दण्डस् त्वत्तो नान्यत्र मे वरः

Dẫu vậy, hình phạt mà Chúa Tể của muôn cõi đặt lên con, con đã cam chịu. Xin cho chính sự răn phạt ấy thành ân huệ của con; ngoài Ngài ra, con chẳng cầu phúc nào khác.

Verse 74

हतवीर्यो हतविषो दमितो ऽहं त्वयाच्युत जीवितं दीयताम् एकम् आज्ञापय करोमि किम्

Ôi Achyuta, uy lực của con đã gãy, nọc độc đã cạn, và con đã bị Ngài khuất phục. Xin ban cho con chỉ một mạng sống; xin truyền dạy—con phải làm gì?

Verse 75

नात्र स्थेयं त्वया सर्प कदाचिद् यमुनाजले सभृत्यपरिवारस् त्वं समुद्रसलिलं व्रज

Hỡi rắn, ngươi tuyệt đối không được ở lại trong nước sông Yamunā. Hãy lập tức rời đi, cùng bầy tôi và toàn bộ quyến thuộc, đến với nước biển cả.

Verse 76

मत्पदानि च ते सर्प दृष्ट्वा मूर्धनि सागरे गरुडः पन्नगरिपुस् त्वयि न प्रहरिष्यति

Hỡi rắn, nơi biển cả, khi Garuḍa—kẻ thù của loài nāga—thấy dấu chân của Ta trên đầu ngươi, hắn sẽ không đánh ngươi.

Verse 77

इत्य् उक्त्वा सर्पराजानं मुमोच भगवान् हरिः प्रणम्य सो ऽपि कृष्णाय जगाम पयसां निधिम्

Nói như vậy với vua rắn, Đức Bhagavān Hari đã thả ông ta. Ông ta cũng cúi lạy Kṛṣṇa rồi đi về đại dương, kho tàng mênh mông của muôn dòng nước.

Verse 78

पश्यतां सर्वभूतानां सभृत्यापत्यबान्धवः समस्तभार्यासहितः परित्यज्य स्वकं ह्रदम्

Trước mắt muôn loài đang chứng kiến, ông ta cùng tùy tùng, con cái, thân quyến và toàn thể các phu nhân đã rời bỏ chính hồ nước của mình mà đi.

Verse 79

गते सर्पे परिष्वज्य मृतं पुनर् इवागतम् गोपा मूर्धनि गोविन्दं सिषिचुर् नेत्रजैर् जलैः

Khi con rắn đã đi, các mục đồng ôm lấy Govinda—như người vừa trở về từ cõi chết—và tưới lên đầu Ngài dòng nước sinh từ mắt họ, tức những giọt lệ.

Verse 80

कृष्णम् अक्लिष्टकर्माणम् अन्ये विस्मितचेतसः तुष्टुवुर् मुदिता गोपा दृष्ट्वा शिवजलां नदीम्

Thấy dòng sông có nước trở nên cát tường và thanh tịnh, các mục đồng—vui mừng và kinh ngạc trong lòng—đã ca tụng Kṛṣṇa, Đấng hành sự không nhọc nhằn, không vướng ưu phiền.