Brahmavidya

Verse 1

अथ ब्रह्मविद्योपनिषदुच्यते ॥ प्रसादाद् ब्रह्मणस् तस्य विष्णोर् अद्भुतकर्मणः । रहस्यं ब्रह्मविद्याया ध्रुवाग्निं सम्प्रचक्षते ॥१॥

Nay nay, Upaniṣad Brahmavidyā được tuyên thuyết. Nhờ ân phúc của Brahman ấy—của Viṣṇu, Đấng có những hành nghiệp kỳ diệu—các bậc hiền triết giảng bày bí mật của Brahmavidyā như “ngọn lửa bất động” (dhruvāgni).

Verse 2

ॐ इत्येकाक्षरं ब्रह्म यदुक्तं ब्रह्मवादिभिः । शरीरं तस्य वक्ष्यामि स्थानं कालत्रयं तथा ॥२॥

“Oṃ”—một âm tiết duy nhất—chính là Brahman, như các bậc thuyết Brahman đã nói. Ta sẽ tuyên bày thân của nó, nơi an trụ của nó, và cả ba thời: quá khứ, hiện tại, vị lai.

Verse 3

तत्र देवास्त्रयः प्रोक्ता लोका वेदास्त्रयोऽग्नयः । तिस्रो मात्रार्धमात्रा च त्र्यक्षरस्य शिवस्य तु ॥३॥

Trong đó, ba vị thần được nêu rõ; cùng với các thế giới, ba Veda và các ngọn lửa tế tự. Lại có ba mātrā và nửa-mātrā, thật vậy, thuộc về Śiva ba âm tiết.

Verse 4

ऋग्वेदो गार्हपत्यं च पृथिवी ब्रह्म एव च । आकारस्य शरीरं तु व्याख्यातं ब्रह्मवादिभिः ॥४॥

Ṛgveda, lửa Gārhapatya, địa giới (đất), và cả Brahmā nữa—các bậc thuyết Brahman giải rằng đó là “thân” của âm ‘A’.

Verse 5

यजुर्वेदोऽन्तरिक्षं च दक्षिणाग्निस् तथैव च । विष्णुश् च भगवान् देव उकारः परिकीर्तितः ॥५॥

Yajurveda, trung giới (hư không/khí quyển), và lửa Dakṣiṇāgni cũng vậy; cùng Viṣṇu—Đấng Thế Tôn, vị thần—được tôn xưng là âm ‘U’.

Verse 6

सामवेदस्तथा द्यौश्चाहवनीयस्तथैव च । ईश्वरः परमो देवो मकारः परिकीर्तितः ॥६॥

Sāma-veda, cùng với cõi trời (dyu), và cũng như lửa tế āhavanīya: âm tiết “ma” được tuyên xưng là Đấng Tự Tại, Thần Linh tối thượng.

Verse 7

सूर्यमण्डलमध्येऽथ ह्यकारः शङ्खमध्यगः । उकारश्चन्द्रसंकाशस्तस्य मध्ये व्यवस्थितः ॥ मकारस्त्वग्निसंकाशो विधूमो विद्युतोपमः । तिस्रो मात्रास्तथा ज्ञेया सोमसूर्याग्निरूपिणः ॥७-८॥

Rồi, giữa quầng mặt trời, âm “a” như ở giữa lòng vỏ ốc. Âm “u” sáng như trăng, an lập ở trung tâm ấy. Âm “m” sáng như lửa, không khói, ví như tia chớp. Ba lượng (mātrā) ấy cần biết là mang hình tướng Soma (Trăng), Mặt Trời và Lửa.

Verse 8

सूर्यमण्डलमध्येऽथ ह्यकारः शङ्खमध्यगः । उकारश्चन्द्रसंकाशस्तस्य मध्ये व्यवस्थितः ॥ मकारस्त्वग्निसंकाशो विधूमो विद्युतोपमः । तिस्रो मात्रास्तथा ज्ञेया सोमसूर्याग्निरूपिणः ॥७-८॥

Rồi, giữa quầng mặt trời, âm “a” như ở giữa lòng vỏ ốc. Âm “u” sáng như trăng, an lập ở trung tâm ấy. Âm “m” sáng như lửa, không khói, ví như tia chớp. Ba lượng (mātrā) ấy cần biết là mang hình tướng Soma (Trăng), Mặt Trời và Lửa.

Verse 9

शिखा तु दीपसंकाशा तस्मिन्नुपरि वर्तते । अर्धमात्रा तथा ज्ञेया प्रणवस्योपरि स्थिता ॥९॥

Ngọn lửa (śikhā) sáng như đèn hiện hành ở phía trên đó; cần biết ấy là nửa-lượng (ardhamātrā), an trụ phía trên praṇava.

Verse 10

पद्मसूत्रनिभा सूक्ष्मा शिखा सा दृश्यते परा । सा नाडी सूर्यसंकाशा सूर्यं भित्त्वा तथापरा ॥ द्विसप्ततिसहस्राणि नाडीं भित्त्वा च मूर्धनि । वरदः सर्वभूतानां सर्वं व्याप्यावतिष्ठति ॥१०-११॥

Ngọn lửa tối thượng ấy được thấy: vi tế như sợi tơ của cuống sen. Nāḍī ấy sáng như mặt trời; xuyên qua mặt trời mà vượt ra ngoài. Xuyên qua bảy mươi hai nghìn nāḍī và (đến) đỉnh đầu, Đấng ban ân cho mọi loài, trùm khắp tất cả, an trụ.

Verse 11

पद्मसूत्रनिभा सूक्ष्मा शिखा सा दृश्यते परा । सा नाडी सूर्यसंकाशा सूर्यं भित्त्वा तथापरा ॥ द्विसप्ततिसहस्राणि नाडीं भित्त्वा च मूर्धनि । वरदः सर्वभूतानां सर्वं व्याप्यावतिष्ठति ॥१०–११॥

Ngọn lửa tối thượng vi tế, như sợi tơ của cuống sen, được thấy hiển lộ. Nāḍī ấy rực sáng như mặt trời; xuyên qua mặt trời, lại vượt ngoài. Xuyên qua bảy mươi hai nghìn nāḍī và lên đến đỉnh đầu, Đấng ban ân cho mọi loài, trùm khắp tất cả, an trụ vững bền.

Verse 12

कांस्यघण्टानिनादस्तु यथा लीयति शान्तये । ओङ्कारस्तु तथा योज्यः शान्तये सर्वमिच्छता ॥ यस्मिन्विलीयते शब्दस्तत्परं ब्रह्म गीयते । धियं हि लीयते ब्रह्म सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥१२–१३॥

Như tiếng ngân của chuông đồng lắng dần vào tịch tĩnh, người cầu trọn vẹn an hòa cũng nên vận dụng Oṅkāra để đạt tịch tĩnh. Nơi âm thanh tan vào, được ca tụng là Phạm tối thượng; thật vậy, khi tâm hòa tan vào Brahman, người ấy xứng hợp với bất tử.

Verse 13

कांस्यघण्टानिनादस्तु यथा लीयति शान्तये । ओङ्कारस्तु तथा योज्यः शान्तये सर्वमिच्छता ॥ यस्मिन्विलीयते शब्दस्तत्परं ब्रह्म गीयते । धियं हि लीयते ब्रह्म सोऽमृतत्वाय कल्पते ॥१२–१३॥

Như tiếng ngân của chuông đồng lắng dần vào tịch tĩnh, người cầu trọn vẹn an hòa cũng nên vận dụng Oṅkāra để đạt tịch tĩnh. Nơi âm thanh tan vào, được ca tụng là Phạm tối thượng; thật vậy, khi tâm hòa tan vào Brahman, người ấy xứng hợp với bất tử.

Verse 14

वायुः प्राणस्तथाकाशस्त्रिविधो जीवसंज्ञकः । स जीवः प्राण इत्युक्तो वालाग्रशतकल्पितः ॥१४॥

Gió, prāṇa và hư không—ba thứ ấy được gọi là jīva. Jīva ấy được nói chính là prāṇa, được hình dung vi tế như một phần trăm của đầu sợi tóc.

Verse 15

नाभिस्थाने स्थितं विश्वं शुद्धतत्त्वं सुनिर्मलम् । आदित्यमिव दीप्यन्तं रश्मिभिश्चाखिलं शिवम् ॥१५॥

Tại vùng rốn an trụ vũ trụ: nguyên lý thanh tịnh, cực kỳ vô cấu; rực chiếu như mặt trời, cát tường, với các tia sáng lan khắp toàn thể.

Verse 16

सकारं च हकारं च जीवो जपति सर्वदा । नाभिरन्ध्राद्विनिष्क्रान्तं विषयव्याप्तिवर्जितम् ॥१६॥

Linh hồn cá thể (jīva) luôn trì tụng âm “sa” và âm “ha”. Nguyên lý ấy, phát khởi từ huyệt nơi rốn, lìa sự lan tràn vào các đối tượng của giác quan.

Verse 17

तेनेदं निष्कलं विद्यात् क्षीरात् सर्पिर्यथा तथा । कारणेनात्मना युक्तः प्राणायामैश्च पञ्चभिः ॥ चतुष्कला समायुक्तो भ्राम्यते च हृदिस्थितः । गोलकस्तु यदा देहे क्षीरदण्डेन वा हतः ॥ एतस्मिन् वसते शीघ्रम् अ...

Nhờ phương pháp ấy, hãy biết Tự Ngã này là vô phần, như bơ tinh (ghee) được rút ra từ sữa. Hợp nhất với Ngã nhân (kāraṇa-ātman) và năm phép điều tức (prāṇāyāma), đầy đủ bốn “phần”, nó vận hành khi an trú trong tim. Nhưng khi “quả cầu” trong thân bị khuấy/đánh bằng que khuấy sữa, đại điểu liền cư trú nơi ấy mau chóng, không gián đoạn; chừng nào jīva còn thở, chừng ấy nó đạt đến vô phần.

Verse 18

तेनेदं निष्कलं विद्यात् क्षीरात् सर्पिर्यथा तथा । कारणेनात्मना युक्तः प्राणायामैश्च पञ्चभिः ॥ चतुष्कला समायुक्तो भ्राम्यते च हृदिस्थितः । गोलकस्तु यदा देहे क्षीरदण्डेन वा हतः ॥ एतस्मिन् वसते शीघ्रम् अ...

Nhờ phương pháp ấy, hãy biết Tự Ngã này là vô phần, như bơ tinh (ghee) được rút ra từ sữa. Hợp nhất với Ngã nhân (kāraṇa-ātman) và năm phép điều tức (prāṇāyāma), đầy đủ bốn “phần”, nó vận hành khi an trú trong tim. Nhưng khi “quả cầu” trong thân bị khuấy/đánh bằng que khuấy sữa, đại điểu liền cư trú nơi ấy mau chóng, không gián đoạn; chừng nào jīva còn thở, chừng ấy nó đạt đến vô phần.

Verse 19

तेनेदं निष्कलं विद्यात् क्षीरात् सर्पिर्यथा तथा । कारणेनात्मना युक्तः प्राणायामैश्च पञ्चभिः ॥ चतुष्कला समायुक्तो भ्राम्यते च हृदिस्थितः । गोलकस्तु यदा देहे क्षीरदण्डेन वा हतः ॥ एतस्मिन् वसते शीघ्रम् अ...

Nhờ phương pháp ấy, hãy biết Tự Ngã này là vô phần, như bơ tinh (ghee) được rút ra từ sữa. Hợp nhất với Ngã nhân (kāraṇa-ātman) và năm phép điều tức (prāṇāyāma), đầy đủ bốn “phần”, nó vận hành khi an trú trong tim. Nhưng khi “quả cầu” trong thân bị khuấy/đánh bằng que khuấy sữa, đại điểu liền cư trú nơi ấy mau chóng, không gián đoạn; chừng nào jīva còn thở, chừng ấy nó đạt đến vô phần.

Verse 20

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात् । अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम् ॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते । रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः ॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समा...

Thiền quán nguyên lý vô phần an trụ trong hư không, người ấy được giải thoát khỏi trói buộc của luân hồi. Ai biết haṃsa ở trong tim, cùng với âm thanh vô kích (anāhata), người ấy được gọi là tự chiếu—ý thức và an lạc. Bỏ ra và vào, bậc trí an trụ trong nín thở (kumbhaka). Làm cho prāṇa và apāna quân bình tại củ rốn, tâm chuyên nhất, người ấy cung kính uống vị cam lộ nơi đỉnh đầu bằng thiền định. Quán Đại Thần như ngọn đèn rực cháy giữa rốn; lấy cam lộ mà tưới tẩm, ai trì tụng “haṃsa, haṃsa” thì trên đời không còn già, chết, bệnh tật và các khổ khác. Hằng ngày nên thực hành như vậy để thành tựu aṇimā và các thần lực.

Verse 21

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात्। अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम्॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते। रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समाहितः...

Quán niệm Đấng Vô Phần (niṣkala) an trụ trong hư không, hành giả được giải thoát khỏi trói buộc của hữu sinh. Ai biết Haṃsa ngự trong tim, cùng với âm thanh vô kích (anāhata)—Ngài được ca tụng là Tự-chiếu, Chân-tri và Hỷ-lạc. Buông xả thở ra và thở vào, bậc trí an trụ trong giữ hơi (kumbhaka). Làm cho prāṇa và apāna quân bình tại củ navel, tâm chuyên nhất; với thiền kính cẩn, người ấy nếm vị cam lộ ở đỉnh đầu. Quán Đại Deva như ngọn đèn rực cháy giữa trung tâm rốn; như được xức bằng cam lộ, ai trì tụng ‘haṃsa, haṃsa’ thì nơi đời này không còn già, chết, bệnh tật và các khổ tương tợ. Như vậy, ngày ngày nên thực hành để thành tựu các thần lực bắt đầu từ aṇimā (vi tế).

Verse 22

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात्। अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम्॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते। रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समाहितः...

Quán niệm Đấng Vô Phần an trụ trong hư không, người ấy được giải thoát khỏi trói buộc của luân hồi. Ai biết Haṃsa ở trong tim, cùng âm thanh vô kích—Ngài được xưng tụng là Tự-chiếu, Chân-tri và Hỷ-lạc. Buông xả thở ra thở vào, bậc trí an trụ trong kumbhaka. Quân bình prāṇa và apāna tại củ rốn, nhiếp tâm; với thiền kính cẩn, nếm vị cam lộ ở đỉnh đầu. Quán Đại Deva như ngọn đèn rực cháy giữa rốn; như được xức cam lộ, ai trì tụng ‘haṃsa, haṃsa’ thì không còn già, chết, bệnh và các khổ tương tợ trên đời. Vì vậy, ngày qua ngày nên thực hành để thành tựu aṇimā và các năng lực khác.

Verse 23

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात्। अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम्॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते। रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समाहितः...

Thiền quán Đấng Vô Phần an trụ trong hư không, người ấy được giải thoát khỏi trói buộc của saṃsāra. Ai biết Haṃsa trong tim, cùng âm thanh vô kích—Ngài được gọi là Tự-chiếu, Chân-tri và Hỷ-lạc. Buông thở ra thở vào, bậc minh triết an trụ trong kumbhaka. Quân bình prāṇa và apāna tại củ rốn, nhiếp tâm; với thiền kính cẩn, nếm vị cam lộ nơi đỉnh đầu. Quán Đại Deva hình như ngọn đèn, rực cháy giữa rốn; và như được xức cam lộ, ai tụng ‘haṃsa, haṃsa’ thì trong đời không có già, chết, bệnh và các khổ khác. Vì vậy, nên thực hành hằng ngày để đạt aṇimā và các thần lực khác.

Verse 24

नभस्थं निष्कलं ध्यात्वा मुच्यते भवबन्धनात्। अनाहतध्वनियुतं हंसं यो वेद हृद्गतम्॥ स्वप्रकाशचिदानन्दं स हंस इति गीयते। रेचकं पूरकं मुक्त्वा कुम्भकेन स्थितः सुधीः॥ नाभिकन्दे समौ कृत्वा प्राणापानौ समाहितः...

Nhờ thiền quán Đấng Vô Phần an trụ trong hư không, người ấy được giải thoát khỏi trói buộc của đời hữu hạn. Ai biết Haṃsa trong tim, cùng âm thanh vô kích—Ngài được tuyên xưng là Tự-chiếu, Chân-tri và Hỷ-lạc. Từ bỏ thở ra thở vào, bậc trí an trụ trong giữ hơi. Quân bình prāṇa và apāna tại củ rốn, nhiếp tâm; với thiền kính cẩn, nếm vị cam lộ nơi đỉnh đầu. Quán Đại Deva như ngọn đèn, rực cháy giữa rốn; và như được xức cam lộ, ai trì tụng ‘haṃsa, haṃsa’ thì trên đất này không có già, chết, bệnh và các khổ tương tợ. Vì vậy, nên tu tập ngày qua ngày để đạt aṇimā và các thành tựu khác.

Verse 25

ईश्वरत्वमवाप्नोति सदाभ्यासरतः पुमान्। बहवो नैकमार्गेण प्राप्ता नित्यत्वमागताः॥२५॥

Người chuyên tâm trong sự tu tập không gián đoạn sẽ đạt được īśvaratva—địa vị tự tại như bậc Chúa Tể. Nhiều người đã đi qua không chỉ một con đường mà đạt đến nityatva—tính bất tử, thường hằng.

Verse 26

हंसविद्यामृते लोके नास्ति नित्यत्वसाधनम् । यो ददाति महाविद्यां हंसाख्यां पारमेश्वरीम् ॥

Trong đời này, ngoài Minh tri Haṃsa, không có phương tiện nào để chứng ngộ tính vĩnh hằng. Người ban trao Đại Minh gọi là “Haṃsa”, tối thượng và thiêng liêng của Đấng Tối Cao—

Verse 27

तस्य दास्यं सदा कुर्यात् प्रज्ञया परया सह । शुभं वाऽशुभमन्यद्वा यदुक्तं गुरुणा भुवि ॥

Hãy luôn phụng sự vị ấy (bậc thầy), cùng với trí tuệ tối thượng. Dù là điều cát tường hay bất tường, hay bất cứ điều gì được guru nói ra nơi thế gian—

Verse 28

तत्कुर्यादविचारेण शिष्यः सन्तोषसंयुतः । हंसविद्यामिमां लब्ध्वा गुरुशुश्रूषया नरः ॥

Người đệ tử, an trú trong tri túc, hãy thực hành điều ấy không do dự tranh biện. Nhờ phụng sự guru mà đạt được Minh tri Haṃsa này, người ấy—

Verse 29

आत्मानमात्मना साक्षाद् ब्रह्म बुद्ध्वा सुनिश्चलम् । देहजात्यादिसम्बन्धान् वर्णाश्रमसमन्वितान् ॥

Tự ngã trực chứng Tự ngã là Phạm (Brahman), hoàn toàn bất động và kiên định; (bấy giờ) hãy xả bỏ mọi ràng buộc khởi từ thân và sinh, cùng các hệ thuộc của varṇa và āśrama—

Verse 30

वेदशास्त्राणि चान्यानि पदपांसुमिव त्यजेत् । गुरुभक्तिं सदा कुर्याच्छ्रेयसे भूयसे नरः ॥

Và hãy gác lại các Veda cùng mọi luận thư khác như bụi nơi bàn chân; vì lợi ích tối thượng và thiện ích lớn lao hơn, người ấy hãy luôn giữ lòng sùng kính đối với guru.

Verse 31

गुरुरेव हरिः साक्षान्नान्य इत्यब्रवीच्छ्रुतिः ॥३१॥

Śruti đã tuyên bố: “Chỉ riêng Guru là Hari (Viṣṇu) hiện tiền; ngoài Ngài ra không có ai khác.”

Verse 32

श्रुत्या यदुक्तं परमार्थमेव तत्संशयो नात्र ततः समस्तम् । श्रुत्या विरोधे न भवेत्प्रमाणं भवेदनर्थाय विना प्रमाणम् ॥३२॥

Điều Śruti đã nói chính là chân lý tối thượng; ở đây không có nghi ngờ—vì thế hãy thọ nhận trọn vẹn. Trái với Śruti thì không thể có pramāṇa (phương tiện tri thức); không có pramāṇa ắt dẫn đến sai lầm và bất hạnh.

Verse 33

देहस्थः सकलो ज्ञेयो निष्कलो देहवर्जितः । आप्तोपदेशगम्योऽसौ सर्वतः समवस्थितः ॥३३॥

Khi ở trong thân, Ngài được biết như ‘hữu phần/hữu tướng’ (sakala); nhưng Ngài vốn vô phần (niṣkala), lìa thân. Ngài được nhận biết nhờ lời dạy của bậc đáng tin (āpta); Ngài hiện hữu bình đẳng khắp mọi nơi.

Verse 34

हंसहंसेति यो ब्रूयाद्धंसो ब्रह्मा हरिः शिवः । गुरुवक्त्रात्तु लभ्येत प्रत्यक्षं सर्वतोमुखम् ॥३४॥

Ai tụng niệm ‘haṃsa, haṃsa’—Haṃsa ấy chính là Brahmā, Hari và Śiva. Nhưng điều ấy chỉ được đắc từ miệng Guru: Thực tại hiển nhiên, có ‘gương mặt’ ở khắp mọi phương.

Verse 35

तिलेषु च यथा तैलं पुष्पे गन्ध इवाश्रितः । पुरुषस्य शरीरेऽस्मिन् स बाह्याभ्यन्तरे तथा ॥३५॥

Như dầu ở trong hạt mè, như hương trú trong hoa; cũng vậy, trong thân này của con người, Cái Ấy (Ngã) hiện diện như thế cả bên ngoài lẫn bên trong.

Verse 36

उल्काहस्तो यथालोके द्रव्यमालोक्य तां त्यजेत् । ज्ञानेन ज्ञेयमालोक्य पश्चाज्ज्ञानं परित्यजेत् ॥३६॥

Như người cầm đuốc trong đời, sau khi soi rõ một vật rồi liền bỏ đuốc ấy; cũng vậy, nhờ trí tuệ soi chiếu điều cần biết, về sau nên buông xả cả chính tri thức.

Verse 37

पुष्पवत्सकलं विद्याद्गन्धस्तस्य तु निष्कलः । वृक्षस्तु सकलं विद्याच्छाया तस्य तु निष्कला ॥३७॥

Hãy biết cái ‘hữu phần’ (sakala) như một đóa hoa; nhưng hương của nó quả thật là ‘vô phần’ (niṣkala). Hãy biết cái ‘hữu phần’ như một cây; nhưng bóng mát của nó quả thật là vô phần.

Verse 38

निष्कलः सकलो भावः सर्वत्रैव व्यवस्थितः । उपायः सकलस्तद्वदुपेयश्चैव निष्कलः ॥३८॥

Trạng thái vô phần và hữu phần hiện lập khắp mọi nơi. Phương tiện (upāya) là hữu phần; cũng vậy, mục tiêu cần chứng (upeya) quả thật là vô phần.

Verse 39

सकले सकलो भावो निष्कले निष्कलस्तथा । एकमात्रो द्विमात्रश्च त्रिमात्रश्चैव भेदतः ॥ अर्धमात्रा परा ज्ञेया तत ऊर्ध्वं परात्परम् । पञ्चधा पञ्चदैवत्यं सकलं परिपठ्यते ॥३९-४०॥

Trong hữu phần có trạng thái hữu phần; trong vô phần cũng vậy có trạng thái vô phần. Theo sai biệt có một-mātrā, hai-mātrā và ba-mātrā. Nửa-mātrā nên biết là Tối Thượng; vượt lên trên đó là Tối Thượng vượt cả tối thượng. Theo năm cách, hữu phần—có năm thần linh—được tụng đọc.

Verse 40

सकले सकलो भावो निष्कले निष्कलस्तथा । एकमात्रो द्विमात्रश्च त्रिमात्रश्चैव भेदतः ॥ अर्धमात्रा परा ज्ञेया तत ऊर्ध्वं परात्परम् । पञ्चधा पञ्चदैवत्यं सकलं परिपठ्यते ॥३९-४०॥

Trong hữu phần có trạng thái hữu phần; trong vô phần cũng vậy có trạng thái vô phần. Theo sai biệt có một-mātrā, hai-mātrā và ba-mātrā. Nửa-mātrā nên biết là Tối Thượng; vượt lên trên đó là Tối Thượng vượt cả tối thượng. Theo năm cách, hữu phần—có năm thần linh—được tụng đọc.

Verse 41

ब्रह्मणो हृदयस्थानं कण्ठे विष्णुः समाश्रितः । तालुमध्ये स्थितो रुद्रो ललाटस्थो महेश्वरः ॥४१॥

Nơi an trụ của Phạm (Brahman) ở trong tim. Ở cổ họng, Viṣṇu được thiết lập; giữa vòm miệng, Rudra ngự; trên trán là Maheśvara.

Verse 42

नासाग्रे अच्युतं विद्यात् तस्यान्ते तु परं पदम् । परत्वात् तु परं नास्तीत्येवं शास्त्रस्य निर्णयः ॥४२॥

Hãy nhận biết Acyuta nơi chót mũi; ở tận cùng ấy quả thật là cảnh giới tối thượng. Vì là tối thượng nên không có gì vượt hơn—đó là quyết định của thánh điển.

Verse 43

देहातीतं तु तं विद्यान् नासाग्रे द्वादशाङ्गुलम् । तदन्तं तं विजानीयात् तत्रस्थो व्यापयेत् प्रभुः ॥४३॥

Hãy biết “Đó” là vượt ngoài thân, (đo) mười hai ngón tay tại chót mũi. Hãy hiểu “Đó” kết thúc ngay nơi ấy; Đấng Chủ tể an trụ tại đó mà thấm khắp muôn loài.

Verse 44

मनोऽप्यन्यत्र निक्षिप्तं चक्षुरन्यत्र पातितम् । तथापि योगिनां योगो ह्यविच्छिन्नः प्रवर्तते ॥४४॥

Dẫu tâm bị đặt ở nơi khác, mắt nhìn về nơi khác, nhưng yoga của các hành giả vẫn vận hành liên tục, không gián đoạn.

Verse 45

एतत्तु परमं गुह्यमेतत्तु परमं शुभम् । नातः परतरं किञ्चिन्नातः परतरं शुभम् ॥४५॥

Đây thật là bí mật tối thượng; đây thật là điềm lành tối thượng. Không có gì cao hơn điều này; không có phúc lành nào vượt hơn điều này.

Verse 46

शुद्धज्ञानामृतं प्राप्य परमाक्षरनिर्णयम् । गुह्याद्गुह्यतमं गोप्यं ग्रहणीयं प्रयत्नतः ॥४६॥

Đã đạt cam lộ của tri kiến thanh tịnh và sự quyết định về Tối Thượng Bất Hoại (Akṣara), điều bí mật nhất trong mọi bí mật—cần được gìn giữ kín—phải được thọ trì với nỗ lực.

Verse 47

नापुत्राय प्रदातव्यं नाशिष्याय कदाचन । गुरुदेवाय भक्ताय नित्यं भक्तिपराय च ॥ प्रदातव्यमिदं शास्त्रं नेतरेभ्यः प्रदापयेत् । दातास्य नरकं याति सिद्ध्यते न कदाचन ॥४७-४८॥

Không nên truyền cho kẻ vô tử, cũng không bao giờ truyền cho người không phải đệ tử. Chỉ nên trao cho người tôn kính thầy như Thiên, và luôn an trú trong lòng sùng kính. Giáo pháp này phải được truyền như vậy, chớ truyền cho kẻ khác. Người trao cho kẻ không xứng đáng sẽ đọa địa ngục; đối với người ấy, pháp này chẳng bao giờ thành tựu.

Verse 48

नापुत्राय प्रदातव्यं नाशिष्याय कदाचन । गुरुदेवाय भक्ताय नित्यं भक्तिपराय च ॥ प्रदातव्यमिदं शास्त्रं नेतरेभ्यः प्रदापयेत् । दातास्य नरकं याति सिद्ध्यते न कदाचन ॥४७-४८॥

Không nên truyền cho kẻ vô tử, cũng không bao giờ truyền cho người không phải đệ tử. Chỉ nên trao cho người tôn kính thầy như Thiên, và luôn an trú trong lòng sùng kính. Giáo pháp này phải được truyền như vậy, chớ truyền cho kẻ khác. Người trao cho kẻ không xứng đáng sẽ đọa địa ngục; đối với người ấy, pháp này chẳng bao giờ thành tựu.

Verse 49

गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थश्च भिक्षुकः । यत्र तत्र स्थितो ज्ञानी परमाक्षरवित्सदा ॥ विषयी विषयासक्तो याति देहान्तरे शुभम् । ज्ञानादेवास्य शास्त्रस्य सर्वावस्थोऽपि मानवः ॥४९-५०॥

Dù là gia chủ, phạm hạnh học trò, người vào rừng, hay khất sĩ—ở bất cứ nơi đâu—bậc trí, kẻ luôn biết Tối Thượng Bất Hoại (Akṣara), vẫn là như vậy. Kẻ đắm dục, dính mắc cảnh trần, sẽ đi vào thân khác (luân hồi) để cầu điều lành. Chỉ nhờ tri kiến của giáo pháp này, con người—dẫu ở bất kỳ địa vị sống nào—cũng đạt đến cứu cánh.

Verse 50

गृहस्थो ब्रह्मचारी च वानप्रस्थश्च भिक्षुकः । यत्र तत्र स्थितो ज्ञानी परमाक्षरवित्सदा ॥ विषयी विषयासक्तो याति देहान्तरे शुभम् । ज्ञानादेवास्य शास्त्रस्य सर्वावस्थोऽपि मानवः ॥४९-५०॥

Dù là gia chủ, phạm hạnh học trò, người vào rừng, hay khất sĩ—ở bất cứ nơi đâu—bậc trí, kẻ luôn biết Tối Thượng Bất Hoại (Akṣara), vẫn là như vậy. Kẻ đắm dục, dính mắc cảnh trần, sẽ đi vào thân khác; chỉ nhờ tri kiến của giáo pháp này, con người—dẫu ở bất kỳ địa vị sống nào—cũng đạt đến cứu cánh.