Adhyaya 317
Thần Īśvara thuật lại cho Devī nguồn gốc của một Nữ Thần gắn với một địa điểm linh thiêng ở Prabhāsa, được mô tả theo các dấu mốc phương hướng. Trên bờ sông thanh tịnh, hội chúng các ṛṣi bậc cao cử hành những lễ tế Veda long trọng: tiếng tụng Veda vang lên, nhạc lễ hòa cùng hương trầm, phẩm vật cúng dường, và các vị tư tế uyên thâm điều hành nghi thức. Bỗng các daitya hùng mạnh, tinh thông huyễn thuật xuất hiện nhằm phá hoại yajña, khiến mọi người hoảng loạn tản mác. Vị adhvaryu vẫn giữ vững nghi lễ, thực hiện một lễ hiến cúng hộ trì. Từ hành vi hiến tế đã được thánh hóa ấy, một Śakti rực sáng hiển lộ, trang bị vũ khí, oai lực đáng sợ, tiêu diệt kẻ quấy nhiễu và lập lại trật tự cho đàn tế. Các hiền giả tán dương Nữ Thần; Ngài ban ân phúc. Họ cầu xin Ngài ngự mãi tại nơi ấy vì lợi ích của người tu khổ hạnh và sự hưng thịnh của tế lễ; do đó Ngài nhận danh hiệu Kaṇṭakaśoṣiṇī, “Đấng làm khô héo gai nhọn/khổ nạn”, tức dập tắt các thế lực gây hại. Chương kết bằng chỉ dẫn thờ phụng vào ngày trăng mồng tám hoặc mồng chín, cùng phalaśruti hứa ban: thoát nỗi sợ rākṣasa và piśāca, và đạt siddhi tối thượng.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवीं कंटकशोषिणीम् । उत्तरेण देवकुलाद्दक्षिणेनोन्नतात्स्थितात्
Īśvara phán: “Bấy giờ, hỡi Đại Nữ Thần, hãy đến yết kiến Nữ Thần Kaṇṭakaśoṣiṇī. Ngài an tọa về phía bắc Devakula và về phía nam nơi gọi là Unnata.”
Verse 2
तस्योत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि शृणु ह्येकमनाः प्रिये । उन्नताद्दक्षिणे भागे यजंते द्विजसत्तमाः
“Ta sẽ nói về nguồn gốc của Ngài—hãy lắng nghe với tâm nhất niệm, hỡi người yêu dấu. Ở phía nam Unnata, các bậc tối thắng trong hàng nhị sinh (dvija) cử hành tế lễ.”
Verse 3
भृगुरत्रिर्मरीचिश्च भरद्वाजोऽथ कश्यपः । कण्वो मंकिश्च सावर्णिर्जातूकर्ण्यस्तथैव च
“Bhṛgu, Atri và Marīci; Bharadvāja cùng Kaśyapa; Kaṇva, Maṃki, Sāvarṇi, và cả Jātūkarṇya nữa—”
Verse 4
वत्सश्चैव वसिष्ठश्च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः । मनुर्यमोंऽगिरा विष्णुः शातातपपराशरौ
Và có Vatsa và Vasiṣṭha; Pulastya, Pulaha và Kratu; Manu, Yama, Aṅgiras, Viṣṇu, lại thêm Śātātapa và Parāśara—
Verse 5
शांडिल्यः कौशिकश्चैव गौतमो गार्ग्य एव च । दाल्भ्यश्च शौनकश्चैव शाकल्यो गालवस्तथा
Śāṇḍilya và Kauśika; Gautama và cả Gārgya; Dālbhya và Śaunaka; Śākalya, và cũng vậy Gālava—
Verse 6
जाबालिर्मुद्गलश्चैव ऋष्यशृंगो विभांडकः । विश्वामित्रः शतानंदो जह्नुर्विश्वावसुस्तथा
Jābāli và Mudgala; Ṛṣyaśṛṅga và Vibhāṇḍaka; Viśvāmitra, Śatānanda, Jahnu, và cũng vậy Viśvāvasu—
Verse 7
एते चान्ये च मुनयो यजंते विविधैर्मखैः । यज्ञवाटं च निर्माय ऋषितोयातटे शुभे
Các bậc hiền thánh ấy—và cả những vị khác nữa—cử hành các lễ tế đủ mọi loại. Dựng nên đàn tràng tế tự, họ phụng thờ trên bờ cát tường của dòng sông mang tên Ṛṣitoyā.
Verse 8
देवगन्धर्वनृत्यैश्च वेणुवीणानिनादितम् । वेदध्वनितघोषेण यज्ञहोमाग्निहोत्रजैः
Nơi ấy vang dội bởi vũ điệu của chư thiên và các Gandharva, bởi tiếng sáo và tiếng vīṇā; bởi âm vang tụng niệm Veda, và bởi các nghi lễ phát sinh từ tế tự—những lễ hỏa cúng (homa) và agnihotra hằng ngày.
Verse 9
धूपैः समावृतं सर्वमाज्यगंधिभिरर्चितम् । शोभितं मुनिभिर्दिव्यैश्चातुर्वेद्यैर्द्विजोत्तमैः
Tất cả đều được bao phủ trong hương trầm, được thờ cúng với mùi thơm của bơ tinh khiết; và được tô điểm bởi các hiền nhân thần thánh, những bậc tái sinh ưu tú, thông thạo bốn bộ kinh Veda.
Verse 10
एवंविधं प्रदेशं तु दृष्ट्वा दैत्या महाबलाः । समुद्रमध्यादायाता यज्ञविध्वंसहेतवे
Nhìn thấy nơi như vậy, những Daitya hùng mạnh đã xuất hiện từ giữa đại dương, với ý định phá hủy buổi lễ tế lễ.
Verse 11
मायाविनो महाकायाः श्यामवर्णा महोदराः । लंबभ्रूश्मश्रुनासाग्रा रक्ताक्षा रक्तमूर्धजाः
Họ là những sinh vật đầy ma thuật—thân hình to lớn, nước da đen sẫm và bụng phệ; với lông mày rậm rủ xuống, ria mép dày, mũi to, mắt đỏ và tóc màu đỏ hung.
Verse 12
यज्ञं समागताः सर्वे दैत्याश्चैव वरानने । तान्दृष्ट्वा मुनयः सर्वे रौद्ररूपान्भयंकरान्
Hỡi Nữ thần có khuôn mặt xinh đẹp, tất cả những Daitya đó đã đến buổi lễ tế; và khi nhìn thấy chúng—với hình dạng khủng khiếp và giận dữ—các hiền nhân đã vô cùng sợ hãi.
Verse 13
केचिन्निपतिता भूमौ तथान्ये ऽग्नौ स्रुचीकराः । पत्नीशालां समाविष्टा हविर्धानं तथा परे
Một số ngã xuống đất; những người khác lao về phía ngọn lửa, tay cầm cái muôi. Một số xông vào sảnh của vợ các thầy tế, và những người khác ép đường vào kho chứa đồ cúng.
Verse 14
ऋत्विजस्तु सदोमध्ये स्थिता वाचंयमास्तथा
Các vị tế sư đứng giữa sadas (đại sảnh tế lễ), cũng tự chế lời nói, tâm an định, lặng thinh trang nghiêm.
Verse 15
एवं देवि यदा वृत्तं मुनीनां च महात्मनाम् । तदाध्वर्युर्महातेजा धैर्यमालम्ब्य सादरः
Bạch Nữ Thần, khi sự việc ấy xảy đến với các bậc hiền triết và những đại hồn, thì vị Adhvaryu rực rỡ uy quang liền nương nơi dũng lực, vững lòng mà hành sự với chí thành cung kính.
Verse 16
अग्निहोत्रं हविष्यं च हविर्विन्यस्य मन्त्रवित् । सुसमिद्धं जुहावाग्निं रक्षसां नाशहेतवे
Bậc thông đạt thần chú bày đặt lễ agnihotra và phẩm vật hiến cúng; rồi rưới cúng vào ngọn lửa đã được nhóm sáng rực, làm phương tiện diệt trừ bọn rākṣasa.
Verse 17
हुते हविषि देवेशि तत्क्षणादेव चोत्थिता । शक्तिः शक्तित्रिशूलाढ्या चर्महस्ता महोज्ज्वला
Bạch Nữ Thần, khi lễ vật vừa được hiến dâng, ngay khoảnh khắc ấy Śakti liền hiện khởi, rực rỡ chói ngời, mang giáo và đinh ba, tay cầm tấm da, bừng sáng đại quang minh.
Verse 18
तया ते निहता दैत्या यज्ञविध्वंसकारिणः । ततस्तां विविधैः स्तोत्रैर्मुनयस्तुष्टुवुस्तदा
Nhờ uy lực của Người, bọn Daitya—kẻ phá hoại nghi lễ tế tự—đều bị diệt. Bấy giờ các bậc hiền triết liền tán dương Người bằng muôn vàn thánh tụng.
Verse 19
प्रसन्ना भूयसी देवी तानृषीन्प्रत्युवाच ह । वरं वृणुध्वं मुनयो दास्यामि वरमुत्तमम्
Đức Nữ Thần vô cùng hoan hỷ, liền phán với các bậc hiền thánh ấy: “Hỡi các Muni, hãy chọn một ân phúc; Ta sẽ ban cho các ngươi ân phúc tối thượng.”
Verse 20
ऋषय ऊचुः । कृतं वै सकलं कार्यं यज्ञा नो रक्षितास्त्वया । यदि देयो वरोऽस्माकं त्वया चासुरमर्द्दिनि
Các vị hiền thánh thưa rằng: “Mọi việc cần làm quả đã viên thành; các lễ tế của chúng con đã được Ngài hộ trì. Nếu Ngài—hỡi Đấng diệt trừ A-tu-la—muốn ban cho chúng con một ân phúc…”
Verse 21
अस्मिन्स्थाने सदा तिष्ठ मुनीनां हितकाम्यया । कंटकाः शोषिता दैत्यास्तेन कंटकशोषिणी । अद्यप्रभृति नामास्तु तेन देवि सदा त्विह
“Xin Ngài hằng trụ tại nơi này, vì lòng muốn lợi ích cho các bậc Muni. Vì Ngài đã làm cho bọn Daitya—những ‘gai nhọn’—khô rụi (bị diệt), nên tại đây xin tôn danh Ngài là ‘Kaṇṭakaśoṣiṇī’ (Đấng làm khô rụi những gai nhọn). Từ hôm nay trở đi, hỡi Devi, xin danh ấy luôn còn, và Ngài mãi ở nơi này.”
Verse 22
ईश्वर उवाच । एवं भविष्यतीत्युक्त्वा सा देव्यन्तर्हिता तदा । अष्टम्यां वा नवम्यां वा पूजयिष्यति मा नवः
Īśvara phán: “Nói rằng: ‘Sẽ đúng như vậy’, rồi Nữ Thần liền ẩn mất. Vào ngày mồng tám hoặc mồng chín (âm lịch), người đời sẽ thờ phụng Ta (tại đây).”
Verse 23
राक्षसेभ्यः पिशाचेभ्यो भयं तस्य न जायते । प्राप्नुयात्परमां सिद्धिं मानवो नात्र संशयः
Với người sùng kính ấy, nỗi sợ rākṣasa và piśāca sẽ không khởi lên. Người ấy đạt được thành tựu tối thượng; điều này không hề nghi ngờ.
Verse 317
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये कंटकशोषणीमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तदशोत्तरत्रिशततमोऽध्यायः
Như vậy kết thúc trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—bộ hợp tuyển tám mươi mốt nghìn kệ—ở phần thứ bảy, Prabhāsa Khaṇḍa, và trong mục thứ nhất, Prabhāsakṣetra Māhātmya, chương mang tên “Mô tả sự vĩ đại của Kaṇṭakaśoṣiṇī,” tức Chương 317.