Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

देवगन्धर्वनृत्यैश्च वेणुवीणानिनादितम् । वेदध्वनितघोषेण यज्ञहोमाग्निहोत्रजैः

Transliteration

devagandharvanṛtyaiśca veṇuvīṇānināditam | vedadhvanitaghoṣeṇa yajñahomāgnihotrajaiḥ

Translation

Nơi ấy vang dội bởi vũ điệu của chư thiên và các Gandharva, bởi tiếng sáo và tiếng vīṇā; bởi âm vang tụng niệm Veda, và bởi các nghi lễ phát sinh từ tế tự—những lễ hỏa cúng (homa) và agnihotra hằng ngày.

Word by Word

• देवगन्धर्वनृत्यैः: by the dances of gods and Gandharvas
• देवगन्धर्वनृत्यैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + गन्धर्व (प्रातिपदिक) + नृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानां गन्धर्वाणां नृत्यैः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• वेणुवीणानिनादितम्: resounded with flute and vīṇā sounds
• वेणुवीणानिनादितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेणु (प्रातिपदिक) + वीणा (प्रातिपदिक) + नि√नद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘निनादित’ = ‘resounded’; समासः—द्वन्द्वः (वेणु+वीणा)

• वेदध्वनितघोषेण: by the sound (clamor) made by Vedic recitation
• वेदध्वनितघोषेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + ध्वनित (कृदन्त) + घोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वेदेन ध्वनितः घोषः)

• यज्ञहोमाग्निहोत्रजैः: by those arising from sacrifice, oblations, and agnihotra rites
• यज्ञहोमाग्निहोत्रजैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक) + होम (प्रातिपदिक) + अग्निहोत्र (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; ‘-ज’ = ‘उत्पन्न’ (born/produced); समासः—तत्पुरुषः (यज्ञ-होम-अग्निहोत्रेभ्यः जातैः)

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ṛṣitoyā-taṭa yajña-vāṭa (within Prabhāsa)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A vibrant ritual festival: devas and gandharvas dancing above or around the yajña enclosure; musicians with veṇu and vīṇā; below, brāhmaṇas chanting; flames rising from homa-kuṇḍa.

Characters & Entities

• Devas
• Gandharvas
• Veṇu (flute)
• Vīṇā
• Veda
• Yajña
• Homa
• Agnihotra
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When yajña and Vedic sound fill a tīrtha, the place becomes a divine theatre—where devotion, discipline, and cosmic harmony converge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The sacrificial precinct in Prabhāsa-kṣetra (near Ṛṣitoyā), depicted as vibrating with Vedic and celestial celebration.

What ritualistic prescription is mentioned?

Homa and agnihotra are referenced as ongoing sacrificial rites accompanying the yajña setting.