Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 7

Devanagari script

एते चान्ये च मुनयो यजंते विविधैर्मखैः । यज्ञवाटं च निर्माय ऋषितोयातटे शुभे

Transliteration

ete cānye ca munayo yajaṃte vividhairmakhaiḥ | yajñavāṭaṃ ca nirmāya ṛṣitoyātaṭe śubhe

Translation

Các bậc hiền thánh ấy—và cả những vị khác nữa—cử hành các lễ tế đủ mọi loại. Dựng nên đàn tràng tế tự, họ phụng thờ trên bờ cát tường của dòng sông mang tên Ṛṣitoyā.

Word by Word

• एते: these
• एते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (Plural)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• अन्ये: other
• अन्ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying 'munayaḥ')

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• मुनयः: sages
• मुनयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• यजन्ते: they perform worship/sacrifice
• यजन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; आत्मनेपदम्

• विविधैः: with various
• विविधैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: विविध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying 'makhaiḥ')

• मखैः: sacrifices/rites
• मखैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• यज्ञवाटम्: sacrificial enclosure
• यज्ञवाटम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ + वाट (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यज्ञस्य वाटः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• निर्माय: having built
• निर्माय: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: निर्मा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), परस्मैपदम्; ‘निर्माय’ = ‘निर्मित्वा’ (having constructed)

• ऋषितोयातटे: on the bank of the sages’ water (holy pool/river)
• ऋषितोयातटे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ऋषि + तोय + तट (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; बहु-तत्पुरुषः (ऋषीणां तोयस्य तटे/ऋषितोयातटः)

• शुभे: auspicious
• शुभे: Adhikarana (Location qualifier/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (qualifying 'taṭe')

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ṛṣitoyā

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A wide yajña-vāṭa on a bright riverbank: altars laid with bricks, darbha spread, ṛtviks seated, smoke rising; sages in groups chanting while assistants prepare offerings.

Characters & Entities

• Munis (sages)
• Makha/Yajña
• Yajñavāṭa
• Ṛṣitoyā (river)
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy places thrive where disciplined ritual (yajña) is established; sacred rivers and their banks are portrayed as amplifiers of merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The auspicious bank of the Ṛṣitoyā river within Prabhāsa-kṣetra, where a yajñavāṭa is set up.

What ritualistic prescription is mentioned?

Constructing a yajñavāṭa (sacrificial enclosure) and performing various makhas (yajñas) at the sacred riverbank.