Adhyaya 31
Chương này là cuộc đối thoại giữa Devī và Īśvara nhằm làm rõ nguyên nhân của: (1) “sa-kāra-pañcaka” đã dạy trước đó, (2) sự hiện diện và sự hiển lộ của Sarasvatī trong thánh địa, và (3) nguồn gốc cùng thời điểm xuất hiện mô-típ vādavānala. Īśvara đáp rằng Sarasvatī hiển hiện tại Prabhāsa như năng lực tẩy tịnh, được xưng bằng năm danh: Hiraṇyā, Vajriṇī, Nyaṅku, Kapilā và Sarasvatī. Câu chuyện chuyển sang một tích nguyên nhân: sau khi cuộc xung đột giữa chư thiên và a-tu-la lắng dịu do một duyên cớ liên hệ Soma, Candra theo lệnh Brahmā hoàn trả Tārā. Chư thiên nhìn xuống trần gian và thấy một đạo tràng như cõi trời—ẩn viện của Đại Thánh Dadhīci, rực rỡ hoa theo mùa và hương thơm cỏ cây. Vì kính ngưỡng, họ đến gần với dáng vẻ tiết chế như người phàm, được tiếp đãi bằng nghi thức arghya/pādya và an tọa. Indra thỉnh cầu hiền thánh nhận giữ các vũ khí của chư thiên; Dadhīci ban đầu khuyên họ trở về thiên giới, nhưng Indra khẩn thiết rằng khi hữu sự phải có thể thỉnh lại. Dadhīci chấp thuận, hứa sẽ hoàn trả lúc chiến tranh; Indra tin vào chân ngôn của bậc hiền và ký thác binh khí rồi lui. Kệ phalaśruti kết rằng ai lắng nghe chuyện này với tâm chuyên chú và kỷ luật sẽ được thắng lợi nơi chiến trận, có con cái xứng đáng, cùng đạt dharma, artha và danh tiếng.
Shlokas
Verse 1
देव्युवाच । सकारपंचकं प्रोक्तं यत्त्वया मम शंकर । कथं तदत्र संवृत्तमेतन्मे संशयं महत्
Nữ Thần thưa rằng: “Ôi Śaṅkara, Ngài đã nói với con về ‘sakāra-pañcaka’, năm điều bắt đầu bằng âm ‘sa’. Vậy chúng đã được thiết lập tại đây như thế nào? Trong lòng con dấy lên một mối nghi lớn.”
Verse 2
कथं वात्र समायाता कुतश्चापि सरस्वती । कथं स वाडवो जातः कस्मिन्काले कथं ह्यभूत् । तत्सर्वं विस्तरेणेदं यथावद्वक्तुमर्हसि
“Sarasvatī đã đến nơi này bằng cách nào, và từ đâu mà đến? Vāḍava—ngọn lửa dưới biển—đã sinh khởi ra sao, vào thời nào, và do phương cách gì mà thành? Xin Ngài hãy nói cho con tất cả điều ấy, đúng đắn và tường tận.”
Verse 3
ईश्वर उवाच । शृणु देवि यथा जाता तस्मिन्क्षेत्रे सरस्वती । यतश्चैव समुद्भूता सर्वपापप्रणाशिनी
Īśvara phán: “Hãy lắng nghe, hỡi Devī, về cách Sarasvatī hiện hữu nơi thánh địa ấy, và từ nguồn nào mà Ngài xuất hiện—Đấng tiêu trừ mọi tội lỗi.”
Verse 4
हिरण्या वज्रिणी न्यंकुः कपिला च सरस्वती
Hiraṇyā, Vajriṇī, Nyaṃku, Kapilā—và Sarasvatī.
Verse 5
ऋषिभिः पञ्चभिश्चात्र समाहूता यथा पुरा । वाडवेनाग्निना युक्ता यथा जाता शृणुष्व तत्
Hãy lắng nghe: thuở xưa nàng đã được năm vị ṛṣi triệu thỉnh đến đây ra sao, và nàng đã hợp nhất với ngọn lửa Vāḍava như thế nào.
Verse 6
पुरा देवासुरे युद्धे निवृत्ते सोमकारणात् । पितामहस्य वचनात्तारां चन्द्रः समर्पयत्
Thuở xưa, khi cuộc chiến giữa chư thiên và a-tu-la đã lắng xuống vì chuyện Soma, theo lời của Đấng Tổ Phụ, Mặt Trăng đã hoàn trả Tārā.
Verse 7
ततो याताः सुराः स्वर्गं पश्यन्तोऽधोमुखा महीम् । ददृशुस्ते ततो देवा भूम्यां स्वर्गमिवापरम्
Rồi chư thiên lên cõi trời, mắt vẫn nhìn xuống mặt đất; và nơi trần gian ấy, họ thấy như có một thiên giới khác hiện ra.
Verse 8
आश्रमं मुनिमुख्यस्य दधीचेर्लोक विश्रुतम् । सर्वर्त्तुकुसुमोपेतं पादपैरुपशोभितम् । केतकीकुटजोद्भूत बकुलामोदमोदितम्
Họ thấy đạo tràng của Dadhīci, bậc hiền thánh tối thượng, lừng danh khắp các cõi—rợp bóng cây, nở hoa bốn mùa, và ngào ngạt hương ketakī, kuṭaja cùng bakula khiến lòng hoan hỷ.
Verse 9
एवंविधं समासाद्य तदाश्रमपदं गुरु । कौतुकाद्द्रष्टुमारब्धाः सर्वे देवा मनोरमम्
Khi đã đến đạo tràng tôn nghiêm ấy, kỳ diệu như vậy, tất thảy chư thiên vì lòng hiếu kỳ hoan hỷ mà bắt đầu chiêm ngưỡng nơi chốn mỹ lệ ấy.
Verse 10
ते च तीर्थाश्रमे तस्मिन्यानान्युत्सृज्य संयताः । प्रवृत्तास्तमृषिं द्रष्टुं प्राकृताः पुरुषा यथा
Tại đạo tràng–thánh địa ấy, họ gác lại mọi xe cộ, thu nhiếp thân tâm, rồi bước đi để yết kiến bậc hiền thánh—như những người phàm thường.
Verse 11
दृष्टवंतः सुराः सर्वे पितामहमिवापरम् । ततस्त ऋषिणा सर्वे पाद्यार्घ्यादिभिरर्च्चिताः
Khi chư thiên đều được thấy Ngài, họ kính nhận Ngài như một Pitāmaha (Phạm Thiên) khác. Rồi bậc hiền sĩ cung kính tiếp đãi tất cả bằng nước rửa chân, nước nghinh tiếp (arghya) và các nghi lễ thường lệ khác.
Verse 12
यथोक्तमासनं भेजुः सर्वे देवाः सवासवाः । तेषां मध्ये समुत्थाय शक्रः प्रोवाच तं मुनिम्
Tất cả chư thiên, cùng với Vāsava (Đế Thích), đều an tọa đúng như lời chỉ dạy. Bấy giờ, đứng dậy giữa hội chúng, Śakra cất lời thưa với vị Muni ấy.
Verse 13
आयुधानि विमुच्याग्रे भवान्गृह्णात्विमानि हि । तन्निशम्य वचः प्राह दधीचिः पाकशासनम्
“Xin trước hết hãy đặt vũ khí xuống, rồi nhận lấy những vật này.” Nghe lời ấy, Dadhīci liền đáp lại Pākaśāsana (Đế Thích).
Verse 14
मुक्तास्त्राणि ममाभ्याशे यूयं यात त्रिविष्टपम् । तं शक्रः प्राह चैतानि कार्यकाले ह्युपस्थिते
“Hãy đặt vũ khí xuống gần ta, rồi các ngươi cứ lên Triviṣṭapa (cõi trời).” Bấy giờ Śakra thưa: “Những vũ khí này sẽ được hoàn lại khi thời khắc hành sự đến.”
Verse 15
देयानि ते पुनः शत्रूनभिजेष्यामहे रणे । पुनःपुनस्ततः शक्रः संदिश्य मुनिसत्तमम्
“Xin hãy trao trả lại cho chúng ta; rồi chúng ta sẽ khuất phục kẻ thù nơi chiến địa.” Nói vậy, Śakra (Đế Thích) hết lần này đến lần khác căn dặn bậc hiền thánh tối thượng.
Verse 16
अस्माकमेव देयानि न चान्यस्य त्वया मुने । बाढमित्युदिते शक्रमुक्तवान्मुनिसत्तमः
“Chỉ được trao cho chúng ta, chớ trao cho bất kỳ ai khác, hỡi bậc hiền giả.” Khi Śakra nói như vậy, bậc thánh hiền tối thượng đáp: “Xin vâng.”
Verse 17
दास्यामि ते समस्तानि युद्धकाले विशेषतः । नास्य मिथ्या भवेद्वाक्यमिति मत्वा शचीपतिः । मुक्त्वास्त्राणि तदभ्याशे पुनः स्वर्गं गतस्तदा
“Ta sẽ trao cho ngươi tất cả—nhất là vào lúc chiến tranh.” Tin chắc lời ấy không hư dối, Đế Thích, phu quân của Śacī, để các vũ khí lại bên cạnh rồi trở về cõi trời.
Verse 18
अस्त्रार्पणं यः प्रयतः प्रयत्नाच्छृणोति राजा भुवि भावितातात्मा । सोऽभ्येति युद्धे विजयं परं हि सुतांश्च धर्मार्थयशोभिरामाः
Bất kỳ vị vua nào trên cõi đất, giữ mình nghiêm cẩn và chuyên tâm lắng nghe chuyện ký thác vũ khí này—tâm hồn được gột luyện—sẽ đạt thắng lợi tối thượng trong chiến trận, lại có những người con vui thích nơi chánh pháp, phú quý và danh thơm.
Verse 31
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभा सखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये वडवानलोत्पत्तिवृत्तान्ते दधीचिमहर्षये सर्वदेवकृतस्वस्वशस्त्रसमर्पणवर्णनंनामैकत्रिंशोध्यायः
Như vậy kết thúc chương thứ ba mươi mốt, mang tên “Tường thuật việc chư thiên ký thác các vũ khí riêng của mình nơi Đại Thánh hiền Dadhīci”, thuộc Prabhāsa-khaṇḍa, trong Skanda Mahāpurāṇa cát tường (bộ Saṃhitā tám mươi mốt nghìn), nằm trong Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, ở phần truyện về sự phát sinh của Vaḍavānala.