Adhyaya 239

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि हिरण्यापार्श्वतः स्थितम् । प्रत्युक्तं नागरादित्यं सर्वव्याधिविनाशनम्

Īśvara phán: “Rồi này, hỡi Đại Nữ Thần, hãy đến Nāgarāditya, ngự bên dòng Hiraṇyā. Vị Āditya đáng tôn kính ấy được xưng tụng là đấng diệt trừ mọi bệnh tật.”

Verse 2

पुरा सत्राजिता राज्ञा द्वारवत्यां गतेन तु । आराधितो भास्करोऽभूद्यादवेन महात्मना

Thuở xưa, vị vua Yādava cao quý là Satrājit, khi đến Dvāravatī, đã chí thành thờ phụng Bhāskara (Thần Mặt Trời); nhờ lòng sùng kính ấy, Mặt Trời hoan hỷ vô cùng.

Verse 3

महाव्रतमुपास्थाय निघ्नपुत्रेण धीमता । तस्य तुष्टस्तदा भानुः स्यमन्तकमणिं ददौ

Sau khi thọ trì đại giới nguyện (mahāvrata), người con trí tuệ của Nighna đã thực hành pháp hạnh ấy. Bấy giờ Bhānu (Thần Mặt Trời) hoan hỷ và ban cho ông viên ngọc Syamantaka.

Verse 4

स मणिः सवते नित्यं भारानष्टौ दिनेदिने सुवर्णस्य सुशुद्धस्य भक्त्या व्रततपोयुतः

Viên ngọc ấy không ngừng sinh ra, ngày này qua ngày khác, tám bhāra vàng cực kỳ tinh khiết—quả báo ban cho người đầy lòng sùng kính, giữ giới nguyện và tu khổ hạnh.

Verse 5

भूयोऽपि भानुना प्रोक्तो वरं ब्रूहि वरानने । स चाह देवदेवेशं भास्करं वारितस्करम्

Lại nữa, Bhānu nói: “Hỡi người mặt đẹp, hãy nói điều ước.” Bấy giờ Satrājit thưa với Bhāskara, Đấng Chúa tể chư thiên, vị ngăn trừ kẻ trộm cướp.

Verse 6

यदि तुष्टोऽसि मे देव वरदानं करोषि च । अत्रैव चाश्रमे पुण्ये नित्यं संनिहितो भव

“Nếu Ngài hài lòng về con, hỡi Thần linh, và ban cho con ân huệ, thì xin Ngài ở lại ngay nơi đây, trong am thất thánh thiện này, luôn luôn hiện diện.”

Verse 7

एवं भविष्यतीत्युक्त्वा सूर्यः सत्राजितं नृपम् । अभिनंद्य वरं तस्य तत्रैवादर्शनं गतः

Nói rằng: “Sẽ đúng như vậy,” Sūrya tôn vinh vua Satrājit và điều ước của ông; rồi ngay tại đó, Mặt Trời khuất khỏi tầm mắt (biến mất).

Verse 8

तेनापि निघ्नपुत्रेण देवदेवस्य भास्वतः । स्थापिता प्रतिमा शुभ्रा तत्रैव वरवर्णिनि

Và Satrājit, con của Nighna, cũng ngay tại đó đã an vị một tượng thờ rực sáng và cát tường của vị Deva chói lọi, Chúa tể chư thiên (Sūrya), hỡi người da sắc đẹp.

Verse 9

शंखदुंदुभिनिर्घोषैर्ब्रह्मघोषैश्चपुष्कलैः । ततस्तुनागरान्सर्वान्समाहूय द्विजोत्तमान् । अब्रवीत्प्रणतो भूत्वा दत्त्वा वृत्तिमनुत्तमाम्

Giữa tiếng tù và và trống kettledrum vang rền, cùng những lời tụng Veda dồi dào, ông bèn triệu tập toàn thể dân thành và các bậc nhị sinh tối thượng. Cúi mình đảnh lễ, sau khi ban cho họ phương tiện sinh nhai thù thắng, ông mới cất lời.

Verse 10

युष्मत्पादप्रसादेन सूर्यस्यानुग्रहेण वै । साधयित्वा तपश्चोग्रं स्थापिता प्रतिमा मया

“Nhờ ân phúc nơi bàn chân của chư vị, và quả thật nhờ sự gia hộ của Thần Mặt Trời, sau khi hoàn thành khổ hạnh nghiêm khắc, ta đã an vị pho tượng này.”

Verse 11

इंद्रलोकादिहानीता जित्वा शक्रं सुरारिणा । दशाननस्य पुत्रेण लंकायां स्थापिता पुरा

Xưa kia, sau khi chinh phục Śakra (Indra), kẻ thù của chư thiên đã mang pho tượng ấy từ cõi Indra đi, và từ lâu đã an vị tại Laṅkā—do người con của Daśānana (Rāvaṇa).

Verse 12

तं निहत्य तु रामेण लक्ष्मणानुगतेन वै । अयोध्यायां समानीता सौमित्रिजयलक्षिका

Sau khi Rāma—có Lakṣmaṇa tháp tùng—đã giết hắn, pho tượng ấy được rước về Ayodhyā, như dấu ấn hữu hình của chiến thắng Saumitrī (Lakṣmaṇa).

Verse 13

मित्रावरुणपुत्राय वसिष्ठाय समर्पिता । तेनापि मम तुष्टेन द्वारकायां निवेदिता

Pho tượng ấy được dâng lên Vasiṣṭha, con của Mitra và Varuṇa; và chính ngài—hài lòng về ta—lại hiến dâng tại Dvārakā.

Verse 14

मयापि स्थापिता चात्र ज्ञात्वा क्षेत्रमनुत्तमम् । किमत्र बहुनोक्तेन भवद्भिः सर्वथैव हि

Ta cũng đã thiết lập nơi đây, vì biết kṣetra này là vô thượng. Cần gì nói thêm nữa? Quả thật, về mọi phương diện, nơi này là tối thắng cho các ngươi.

Verse 15

परिपाल्या प्रयत्नेन यावच्चंद्रार्कतारकम् । तस्माद्युष्माकमादिष्टा प्रतिमेयं मया शुभा

Phải dốc lòng gìn giữ, cho đến khi trăng, mặt trời và muôn sao còn tồn tại. Vì thế, ta đã truyền dạy cho các ngươi pho tượng cát tường này—hãy canh giữ và phụng trì.

Verse 16

नागराणां तु विप्राणां सोमेशपुरवासिनाम् । तस्मान्नाम मया दत्तं नागरादित्यमेव हि

Vì có liên hệ với các brāhmaṇa Nāgara cư trú tại Someśapura, nên ta đã ban cho danh xưng ‘Nāgarāditya’ quả thật như vậy.

Verse 17

ब्राह्मणा ऊचुः । सर्वमेव करिष्यामो देवस्य परिपालनम् । यावन्मही च चंद्रार्कौ यावत्तिष्ठति सागरः । तावत्ते ह्यक्षया कीर्तिः स्थाने चास्मिन्भविष्यति

Các brāhmaṇa thưa rằng: “Chúng tôi sẽ làm mọi điều để hộ trì và phụng dưỡng Đức Chúa. Chừng nào đất còn, trăng và mặt trời còn, chừng nào biển cả còn tồn tại, thì chừng ấy danh tiếng của ngài sẽ bất hoại, và sẽ an trụ ngay tại nơi này.”

Verse 18

एवमुक्त्वा तु ते सर्वे नागरा द्विजपुंगवाः । राजापि तुष्टः प्रययौ तदा द्वारवतीं पुरीम्

Nói xong như vậy, tất cả các Nāgara brāhmaṇa ưu tú ấy đều lui đi; nhà vua cũng hoan hỷ, bấy giờ lên đường về thành Dvāravatī.

Verse 19

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि तस्मिन्दृष्टे तु यत्फलम् । गोशतस्य प्रयागेषु सम्यग्दत्तस्य यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति नागरार्कस्य दर्शनात्

Đức Īśvara phán: “Hãy lắng nghe, hỡi Nữ Thần; Ta sẽ nói quả phúc của việc chiêm bái. Công đức do bố thí đúng pháp một trăm con bò tại các Prayāga—người ấy đạt được chính công đức ấy nhờ darśana (chiêm bái) Nāgarārka.”

Verse 20

दारिद्र्यदुःखशोकार्त्तेः कोन्योस्ति हरणक्षमः । प्रभासे पावने क्षेत्रे मुक्त्वा नागरभास्करम्

Ai khác có thể trừ diệt nghèo khổ, đau đớn, sầu muộn và khổ não—nhất là tại kṣetra Prabhāsa thanh tịnh—ngoài Nāgarabhāskara?

Verse 21

बंधकुष्ठादिकं दुःखं ये भजंत्यल्पबुद्धयः । तत्र ते नैव जानंति वैद्यं नागरभास्करम्

Những kẻ trí hiểu ít, chịu các khổ đau như bị trói buộc và bệnh cùi v.v., ngay trong cảnh ấy vẫn không nhận ra vị lương y chân thật: Nāgarabhāskara (Đấng Mặt Trời) có thể chữa lành họ.

Verse 22

स्नात्वा हिरण्यातोयेन यस्तं पूजयते नरः । कल्पकोटिसहस्राणि सूर्यलोके महीयते

Người nào tắm bằng “nước vàng” rồi thờ phụng Ngài, sẽ được tôn vinh nơi cõi của Mặt Trời suốt hàng nghìn koṭi kalpa.

Verse 23

शुक्लपक्षे तु सप्तम्यां यदा संक्रमते रविः । महाजया तदा ख्याता सप्तमी भास्करप्रिया

Vào ngày Saptamī (mồng bảy) của nửa tháng sáng, khi Ravi (Mặt Trời) chuyển sang một cung mới (saṅkrānti), Saptamī ấy được tôn xưng là Mahājayā—ngày Saptamī được Bhāskara yêu quý.

Verse 24

स्नानं दानं जपो होमः पितृदेवाभिपूजनम् । सर्वं कोटिगुणं प्रोक्तं भास्करस्यवचो यथा

Tắm gội, bố thí, trì tụng chân ngôn, cúng tế Homa, và lễ bái tổ tiên cùng chư thiên—tất thảy đều được tuyên nói là tăng công đức lên đến một ức lần, đúng như lời của Bhāskara.

Verse 25

एकं यो भोजयेत्तत्र ब्राह्मणं सूर्यसंनिधौ । कोटिभोज्यं कृतं तेन इत्याह भगवान्हरिः

Ai ở nơi ấy, trước sự hiện diện của Mặt Trời, chỉ cần thí thực cho một vị Bà-la-môn—người ấy như đã thí thực cho đến một ức vị; đó là lời tuyên của Đức Hari.

Verse 26

एतन्मया ते कथितं पुरा नोक्तं वरानने । यः शृणोति नरो भक्त्या स गच्छेद्भास्करं पदम्

Điều này ta đã nói với nàng, hỡi người dung nhan mỹ lệ—điều xưa nay chưa từng được nói. Ai nghe với lòng sùng kính sẽ đạt đến cảnh giới của Bhāskara.

Verse 27

सूर्यस्य देवि नामानि रहस्यानि शृणुश्व मे । अलं नामसहस्रेण पठस्वैनं शुभं स्तवम्

Hỡi Nữ Thần, hãy nghe ta—những danh xưng bí mật của Sūrya. Thôi đủ với một ngàn danh hiệu; hãy tụng bài tán ca cát tường này thay vào đó.

Verse 28

विकर्त्तनो विवस्वांश्च मार्त्तंडो भास्करो रविः । लोकप्रकाशकः श्रीमांल्लोकचक्षुर्ग्रहेश्वरः

Vikartana, Vivasvān, Mārtaṇḍa, Bhāskara, Ravi—Ngài là đấng soi sáng các thế giới, bậc rực rỡ huy hoàng, con mắt của vũ trụ, và chúa tể của các hành tinh.

Verse 29

लोकसाक्षी त्रिलोकेशः कर्त्ता हर्त्ता तमिस्रहा । तपनस्तापनश्चैव शुचिः सप्ताश्ववाहनः

Ngài là chứng nhân của thế gian, Chúa tể ba cõi, Đấng tạo tác và thu nhiếp, Đấng diệt trừ bóng tối; là Tāpana và Tapana, bậc thanh tịnh, có cỗ xe do bảy ngựa kéo.

Verse 30

गभस्तिहस्तो ब्रह्मा च सर्वदेवनमस्कृतः । एकविंशक इत्येष नागरार्कस्तवः स्मृतः

Ngài được xưng là Gabhastihasta và cũng là Brahmā; Đấng được chư thiên đồng cúi lạy. Bài tán này được ghi nhớ là “Ekaviṃśaka”, tức Nāgarārka-stava (Thánh ca Mặt Trời Nāgara).

Verse 31

स्तवराज इति ख्यातः शरीरारोग्यवृद्धिदः

Bài tán ấy nổi danh là “Stavarāja” — Vua của các thánh ca — ban tăng trưởng sức khỏe thân thể và sự thoát khỏi bệnh tật.

Verse 32

य एतेन महादेवि द्वे संध्येऽस्तमनोदये । नागरार्कं तु संस्तौति स लभेद्वांछितं फलम्

Ôi Đại Nữ Thần, ai dùng bài tán này mà ca ngợi Nāgarārka vào hai thời sandhyā—lúc hoàng hôn và lúc bình minh—thì sẽ đạt được quả phúc như ý.

Verse 239

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नागरार्कमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमो ऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ 239, mang tên “Sự mô tả về sự vĩ đại của Nāgarārka”, thuộc phần thứ nhất Prabhāsakṣetra-māhātmya, trong quyển thứ bảy Prabhāsa-khaṇḍa, của bộ Śrī Skanda Mahāpurāṇa gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ.