Adhyaya 231
Īśvara thưa với Devī, chỉ bày một địa điểm gắn với sông Jāmbavatī, được đồng nhất với Jāmbavatī—người phối ngẫu được Purāṇa ghi nhớ như ái thê của Viṣṇu. Trong cuộc đối thoại, Jāmbavatī hỏi Arjuna về thời cuộc; Arjuna, lòng nặng ưu sầu, thuật lại những kết cục thảm khốc giáng xuống các nhân vật Yādava lỗi lạc, gồm Baladeva và Sātyaki, cùng toàn thể cộng đồng Yādava, như một đứt gãy về đạo lý và lịch sử. Nghe tin phu quân qua đời, Jāmbavatī tự thiêu bên bờ sông Gaṅgā, thu nhặt tro hỏa táng; rồi bằng sự biến hóa huyền thoại, nàng hóa thành một dòng sông chảy ra biển, khiến thủy mạch ấy trở thành một tīrtha linh thiêng. Bản văn nêu phước báo nghi lễ–đạo đức: phụ nữ tắm tại đây với lòng sùng tín—kể cả phụ nữ trong dòng tộc—được nói là không chịu cảnh góa bụa; và mọi hành giả, nam hay nữ, tắm với nỗ lực trọn vẹn sẽ đạt cứu cánh tối thượng (paramā gati).
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र जांबवती नदी । पुरा जांबवतीनाम विष्णोर्या महिषीप्रिया । अपृच्छदर्जुनं साध्वी वद वार्तां कुरू द्वह
Īśvara phán: “Rồi đó, hỡi Đại Nữ Thần, hãy đi đến nơi sông Jāmbavatī chảy qua. Thuở xưa, bậc hiền phụ tên Jāmbavatī—vương hậu yêu dấu của Viṣṇu—đã hỏi Arjuna rằng: ‘Xin hãy nói tin tức; hãy nói thật, chớ che giấu.’”
Verse 2
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा अर्जुनो निश्वसन्मुहुः । वाष्पगद्गदया वाचा इदं वचनमब्रवीत्
Nghe lời nàng, Arjuna thở dài hết lần này đến lần khác; rồi với giọng nghẹn vì lệ, chàng nói những lời sau đây.
Verse 3
बलदेवस्य वीरस्य सात्यकेश्च महात्मनः
(Ngài nói) về dũng sĩ Baladeva và về Sātyaki, bậc đại tâm hồn cao cả.
Verse 4
अन्येषां यदुवीराणां पापकर्मातिनिर्घृणः । जिजीविषुरिह प्राप्तो वासुदेवनिराकृतः
Và (ngài nói) về những dũng sĩ Yadu khác—hành vi tội lỗi, lòng dạ tuyệt không từ mẫn. Vì muốn níu giữ mạng sống, ta đã đến đây, như kẻ bị Vāsudeva ruồng bỏ.
Verse 5
सा श्रुत्वा भर्तृनिधनमर्जुनाच्च महासती । गंगातीरे समुत्पाद्य पावकं पावकप्रभा । समुत्सृज्य महाकायं नदीभूत्वा विनिर्ययौ
Nghe Arjuna báo tin chồng đã mất, người phụ nữ trinh liệt đại đức—rực sáng như lửa—đã nhóm ngọn hỏa thiêu bên bờ sông Gaṅgā. Xả bỏ thân hình lớn ấy, nàng ra đi, hóa thành một dòng sông.
Verse 6
सा गृहीत्वा सती भर्तुर्भस्म सर्वं चितेस्तथा । प्रविष्टा सागरं देवि तदा जांबवती शुभा
Người phụ nữ đức hạnh ấy nhặt lấy toàn bộ tro cốt của chồng và cả tro của giàn hỏa táng. Rồi nàng bước vào biển cả, ôi Nữ Thần; khi ấy nàng trở thành dòng Jāmbavatī cát tường.
Verse 7
या नारी तत्र देवेशि भक्त्या स्नानं समाचरेत् । तदन्वयेपि काचित्स्त्री न वैधव्यमवाप्नुयात्
Hỡi Nữ Chúa của chư Thiên, người phụ nữ nào tắm gội nơi ấy với lòng sùng kính, thì ngay cả trong dòng tộc của nàng cũng không một ai phải chịu cảnh góa bụa.
Verse 8
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत् । नरो वा यदि वा नारी प्राप्नोति परमां गतिम्
Vì vậy, với mọi nỗ lực, người ta nên tắm gội tại nơi ấy; dù là nam hay nữ đều đạt đến cứu cánh tối thượng.
Verse 9
परित्यक्ता वयं भद्रे यादवैः सुमहात्मभिः
“Ôi hiền nương, chúng ta đã bị những người Yādava, bậc đại tâm, bỏ rơi.”