Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

सर्वेषां तत्र तीर्थानां प्रधानं तीर्थमुत्तमम् । सूर्यपर्वणि संप्राप्ते कुरुक्षेत्राद्विशिष्यते

Transliteration

sarveṣāṃ tatra tīrthānāṃ pradhānaṃ tīrthamuttamam | sūryaparvaṇi saṃprāpte kurukṣetrādviśiṣyate

Translation

Trong mọi tīrtha nơi ấy, đây là thánh độ tối thượng và đứng đầu. Khi đến kỳ lễ thiêng của Mặt Trời, nó còn vượt trội cả Kurukṣetra.

Word by Word

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: सर्व-शब्दः; पुंलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम्; विशेषणम् (genitive plural)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)

• तीर्थानाम्: of the sacred fords/pilgrimage places
• तीर्थानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचनम्

• प्रधानम्: chief, principal
• प्रधानम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रधान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; विशेषणम्

• तीर्थम्: a tīrtha (holy place)
• तीर्थम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्

• उत्तमम्: supreme, best
• उत्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; विशेषणम्

• सूर्यपर्वणि: on the solar festival/solar parvan
• सूर्यपर्वणि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सूर्यपर्वन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; सूर्यस्य पर्व (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• संप्राप्ते: when (it) has arrived
• संप्राप्ते: Adhikarana (Temporal locus/कालाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त); सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्; नपुंसकलिङ्गे (सूर्यपर्वणि इति पदेन सह) — ‘when it has arrived’

• कुरुक्षेत्रात्: than Kurukṣetra / from Kurukṣetra
• कुरुक्षेत्रात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: कुरुक्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गम्; पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचनम्; कुरूणां क्षेत्रम् (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• विशिष्यते: is distinguished, excels
• विशिष्यते: Kriya (Predicate action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-शिष् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Trisaṅgama (Miśra-tīrtha)

Type: sangam

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī

Visual Art Cues

Scene: A symbolic map-like scene: Trisaṅgama glowing brighter than a distant emblem of Kurukṣetra; above, the Sun at a parva moment (saṅkrānti) casting a vertical beam onto the confluence; pilgrims gather with offerings.

Characters & Entities

• Trisaṅgama
• Sūrya-parvan
• Kurukṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The fruit of a tīrtha intensifies at auspicious celestial times; timing (parvan) and place together magnify merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The foremost tīrtha at Prabhāsa-kṣetra—contextually Trisaṅgama/Miśratīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, observance/visit on Sūrya-parvan (an auspicious solar occasion) to obtain heightened merit.