Adhyaya 183
Chương 183 thuật lại lời dạy của Īśvara với Devī về một thánh địa (tīrtha) tối thắng tên Miśra-tīrtha, nổi danh là Trisaṅgama—nơi hợp lưu của sông Sarasvatī, sông Hiraṇyā và đại dương. Nơi này được tôn xưng là cực kỳ hiếm có, đến chư thiên cũng khó gặp, và đứng đầu các tīrtha, đặc biệt vào những dịp lễ liên quan đến mặt trời (sūrya-parvan), công đức được nói là vượt cả Kurukṣetra. Kinh văn nêu giáo lý “tăng trưởng công đức”: tắm gội, bố thí và trì tụng (japa) tại đây cho quả báo “gấp bội đến hàng koṭi”. Đồng thời, chương cũng đặt trọng tâm vào một liṅga gắn với Maṅkīśvara, nói rằng trong khoảng đường đến mốc ấy có vô số tīrtha hiện diện. Tính bao dung đạo đức được nhấn mạnh khi khẳng định ngay cả những kẻ bị xem là thấp kém trong xã hội cũng có thể đạt quả báo cõi trời nhờ năng lực chuyển hóa của thánh địa. Về hạnh nguyện hành hương, người cầu “quả yātrā” đúng pháp được khuyên đem cho áo quần đã dùng, vàng và một con bò cho brāhmaṇa; và làm lễ cúng tổ tiên vào ngày mười bốn của nửa tháng tối. Kết chương, Trisaṅgama được ca ngợi là nơi diệt trừ đại tội, đặc biệt linh nghiệm trong tháng Vaiśākha, và khuyến nghị nghi thức phóng thả bò đực (vṛṣotsarga) để trừ tội và làm đẹp lòng tổ tiên.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि मिश्रतीर्थमनुत्तमम् । त्रिसंगमेति विख्यातं सौरं तीर्थमनुत्तमम्
Īśvara phán: “Rồi đó, hỡi Đại Nữ Thần, hãy đến Miśra-tīrtha vô song, nổi danh là Trisaṅgama—một thánh độ tối thượng thuộc về Thần Mặt Trời, không nơi nào sánh kịp.”
Verse 2
सरस्वती हिरण्या च समुद्रश्चैव भामिनि । त्रयाणां संगमो यत्र दुष्प्राप्यो दैवतैरपि
Hỡi người nữ rạng ngời, tại nơi ấy là chỗ hội tụ của ba dòng: Sarasvatī, Hiraṇyā và Đại Dương; điểm hợp lưu ấy khó đạt đến, ngay cả chư thiên cũng khó tới.
Verse 3
सर्वेषां तत्र तीर्थानां प्रधानं तीर्थमुत्तमम् । सूर्यपर्वणि संप्राप्ते कुरुक्षेत्राद्विशिष्यते
Trong mọi tīrtha nơi ấy, đây là thánh độ tối thượng và đứng đầu. Khi đến kỳ lễ thiêng của Mặt Trời, nó còn vượt trội cả Kurukṣetra.
Verse 4
स्नानं दानं जपस्तत्र सर्वं कोटिगुणं भवेत्
Tại nơi ấy, tắm gội, bố thí và trì tụng japa—tất cả đều được tăng trưởng gấp một koṭi lần.
Verse 5
मंकीश्वरान्महादेवि यावल्लिंगं कृतस्मरम् । एतस्मिन्नन्तरे देवि तीर्थानां दशकोटयः
Ôi Đại Nữ Thần, từ Maṃkīśvara cho đến liṅga mang danh Kṛtasmarā—trong khoảng ấy, ôi Nữ Thần, có mười koṭi thánh địa tīrtha.
Verse 6
कृमिकीटपतंगाश्च श्वपचा वा नराधमाः । सोऽपि स्वर्गमवाप्नोति किं पुनर्भावितात्मवान्
Ngay cả loài sâu bọ, côn trùng và chim chóc—hoặc kẻ nấu thịt chó và hạng người thấp kém nhất—cũng có thể đạt cõi trời tại đó; huống chi người có nội tâm đã được thanh tịnh và điều phục.
Verse 7
तत्र पीतानि वस्त्राणि काञ्चनं सुरभिस्तथा । ब्राह्मणाय प्रदातव्या सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
Tại đó, ai mong trọn vẹn quả báo của cuộc hành hương thì nên đúng pháp cúng dường cho một brāhmaṇa: y phục màu vàng, vàng ròng và một con bò tốt, thơm lành.
Verse 8
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां स्नात्वा यस्तर्पयेत्पितॄन् । तर्पिताः पितरस्तेन यावच्चन्द्रार्कतारकम्
Ai tắm gội vào ngày mười bốn của nửa tháng tối (kṛṣṇa-pakṣa) rồi dâng tarpaṇa cho tổ tiên—thì các Pitṛ được người ấy làm cho thỏa mãn lâu dài, chừng nào trăng, mặt trời và tinh tú còn tồn tại.
Verse 9
एतत्त्रिसंगमं देवि महापातकनाशनम् । दुर्लभं त्रिषु लोकेषु वैशाख्यां तु विशेषतः
Ôi Nữ Thần, Trisaṅgama này diệt trừ các đại tội. Nơi ấy hiếm có trong ba cõi, nhất là vào tháng Vaiśākha.
Verse 10
वृषो त्सर्गो विशेषेण तत्र कार्यो नरोत्तमैः । सर्वपापविनाशाय पितॄणां प्रीतये प्रिये
Hỡi người yêu dấu, tại đó, bậc nam nhân ưu tú nên đặc biệt thực hành lễ phóng thí bò đực (vṛṣotsarga), để diệt trừ mọi tội lỗi và làm hoan hỷ các bậc tổ tiên (Pitṛ).
Verse 183
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये त्रिसंगममाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्यशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः
Như vậy, trong Thánh điển Skanda Mahāpurāṇa—thuộc bộ Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ—tại quyển thứ bảy, Prabhāsa Khaṇḍa, phần thứ nhất gọi là Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, kết thúc chương thứ một trăm tám mươi ba, mang tên “Sự mô tả về sự vĩ đại của Trisaṅgama”.