Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

तदाऽब्रवीद्धर्मराजः पादः प्रपतितो मम । प्रसादात्तव देवेश जायतां पुनरेव हि

Transliteration

tadā'bravīddharmarājaḥ pādaḥ prapatito mama | prasādāttava deveśa jāyatāṃ punareva hi

Translation

Bấy giờ Dharmarāja thưa: “Bàn chân của con đã rời lìa. Nhờ ân sủng của Ngài, lạy Chúa tể chư thiên, xin cho nó được phục hồi và hiện hữu trở lại.”

Word by Word

• तदा: then
• तदा: Adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (then)

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (Speech act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 'said'

• धर्मराजः: Dharmarāja
• धर्मराजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म + राज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य राजा)

• पादः: foot
• पादः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• प्रपतितः: fallen
• प्रपतितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र + पत् (धातु) → प्रपतित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; 'fallen down' (predicate of पादः)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; 'of me/my'

• प्रसादात्: from (your) grace
• प्रसादात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेत्वर्थ (from/through grace)

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; 'of you/your'

• देवेश: O Lord of gods
• देवेश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, संबोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)

• जायताम्: let it arise
• जायताम्: Kriya (Optative command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; 'let it be born/come into being'

• पुनः: again
• पुनः: Adhikaraṇa (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय (again)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (indeed/just)

• हि: surely/for
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय (reason/emphasis particle)

Speaker

Dharmarāja (Yama)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Dharmarāja/Yama, humbled, petitions Śiva: his foot has fallen away and he asks for its restoration by divine grace; Śiva stands compassionate and sovereign.

Characters & Entities

• Dharmarāja (Yama)
• Śiva (Deveśa)
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace (prasāda) is sought not for domination but for restoration and the ability to continue one’s dharmic function.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra as the place where prayer is answered and affliction is healed through Śiva’s grace.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it is a boon-request (vara-yācanā) arising from worship.