Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

Devanagari script

अस्मिन्पदे मया न्यस्ते यांति लोकाः सहस्रशः । स्पृशंतु ऋषयः सर्वे देवाश्चापि पदं मम

Transliteration

asminpade mayā nyaste yāṃti lokāḥ sahasraśaḥ | spṛśaṃtu ṛṣayaḥ sarve devāścāpi padaṃ mama

Translation

“Khi dấu ấn này do Ta an lập, muôn ngàn chúng sinh đạt đến các cõi cao. Hãy để tất cả các bậc ṛṣi—và cả chư thiên nữa—chạm vào dấu ấn của Ta.”

Word by Word

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम्; सर्वनाम-शब्दः (locative singular, neuter)

• पदे: in the place/footstep
• पदे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: pada (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (अधिकरण), एकवचनम् (locative singular, neuter)

• मया: by me
• मया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम् (instrumental singular)

• न्यस्ते: placed/laid down
• न्यस्ते: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Verb
• Root: ni-√as (धातु) + kta (कृत्)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्तः (क्त-प्रत्ययान्त), नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘न्यस्ते’ = ‘न्यस्ते (पदे)’—स्थिते/निक्षिप्ते (locative singular agreeing with ‘पदे’)

• यान्ति: go
• यान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √yā (धातु)
• Form: लट्-लकारः (वर्तमान), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम् (present, 3rd plural)

• लोकाः: worlds/people
• लोकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: loka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), बहुवचनम् (nominative plural)

• सहस्रशः: by thousands
• सहस्रशः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: sahasraśas (अव्यय-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययम्; प्रकार/परिमाण-वाचक क्रियाविशेषणम् (adverb: by thousands)

• स्पृशन्तु: let (them) touch
• स्पृशन्तु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √spṛś (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (आज्ञार्थ/विधिलिङ्ग-आदेश), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्, परस्मैपदम् (imperative, 3rd plural)

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ṛṣi (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), बहुवचनम् (nominative plural)

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (agreeing with ‘ऋषयः’)

• देवाः: gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: deva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), बहुवचनम् (nominative plural)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्ययम् (conjunction)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: api (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; अपि = ‘also/even’ (particle)

• पदं: the place/footstep
• पदं: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: pada (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम् (accusative singular)

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम् (genitive singular)

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Mahāpada

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Sages (and by extension devas)

Visual Art Cues

Scene: A procession-like tableau: sages and devas approach the Mahāpada; the imprint radiates upward as if forming a ladder of light toward higher worlds, suggesting many beings ascending.

Characters & Entities

• Brahmā
• Mahāpada
• Devas
• Ṛṣayaḥ

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A divinely empowered tīrtha can elevate vast numbers; sacred geography functions as a universal mercy for all classes of beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Brahmā’s Mahāpada (his established sacred mark/footprint) in the Arbuda context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Touching (spṛś-) the Mahāpada is again prescribed, now emphasized as beneficial even for devas.