Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

ततो मूर्छाभिसंतप्तो दह्यमानोऽद्भुताग्निना । निवर्त्य सहसा विष्णुर्वैलक्ष्यं परमं गतः

tato mūrchābhisaṃtapto dahyamāno'dbhutāgninā | nivartya sahasā viṣṇurvailakṣyaṃ paramaṃ gataḥ

Rồi Ngài choáng váng, khổ sở, bị thiêu đốt bởi ngọn lửa kỳ diệu ấy. Viṣṇu lập tức quay lui, chìm trong nỗi bối rối tột cùng.

ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (then/from there)
मूर्छाभिसंतप्तःtormented by faintness
मूर्छाभिसंतप्तः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूर्छा-अभि-संतप्त (प्रातिपदिक; मूर्छा + अभि + संतप्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (मूर्छया अभिसंतप्तः)
दह्यमानःbeing burnt
दह्यमानः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अद्भुताग्निनाby the wondrous fire
अद्भुताग्निना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअद्भुत-अग्नि (प्रातिपदिक; अद्भुत + अग्नि)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (अद्भुतः अग्निः)
निवर्त्यhaving turned back
निवर्त्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootनि-वृत् (धातु)
Formक्त्वा/ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (gerund)
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (suddenly/quickly)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वैलक्ष्यम्embarrassment, discomfiture
वैलक्ष्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैलक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
परमम्supreme, extreme
परमम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वैलक्ष्यस्य)
गतःwent/attained
गतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकालिक कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Narrator

Tirtha: Arbuda liṅga-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: A king (महीपते)

Scene: Viṣṇu, scorched by an uncanny, miraculous fire, reels in faintness; his posture shifts from forward thrust to sudden withdrawal, eyes wide with discomposure before the flaming pillar.

V
Viṣṇu
K
Kālāgnirudra (contextual cause)

FAQs

True greatness includes the capacity to withdraw and bow before the incomprehensible; humility is itself a sacred victory.

Arbuda’s liṅga narrative is being established as a mahātmya; the locale is the Arbuda sacred region within Prabhāsa Khaṇḍa.

None; the narrative prepares for worship and praise that follow.