Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

तापस उवाच । वयं व्रतधराः सुभ्रु ब्रह्मचर्यपरायणाः । मूर्खाः कामविधौ भद्रे निरताः शिवशासने

Transliteration

tāpasa uvāca | vayaṃ vratadharāḥ subhru brahmacaryaparāyaṇāḥ | mūrkhāḥ kāmavidhau bhadre niratāḥ śivaśāsane

Translation

Đạo sĩ nói: “Hỡi người nữ mày ngài, chúng ta là kẻ giữ giới nguyện, một lòng nương nơi phạm hạnh (brahmacarya). Trong đường lối ái dục, hỡi hiền nữ, chúng ta như kẻ ngu; chỉ kiên định trong kỷ luật của Śiva.”

Word by Word

• तापसः: the ascetic
• तापसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तापस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा (Nominative), बहुवचन

• व्रतधराः: vow-observers
• व्रतधराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: व्रत-धर (प्रातिपदिक; धर = कृदन्त from √धृ)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः (व्रतं धरन्ति)

• सुभ्रु: O fair-browed lady
• सुभ्रु: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुभ्रू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• ब्रह्मचर्यपरायणाः: devoted to celibacy
• ब्रह्मचर्यपरायणाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मचर्य-परायण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (वयम्); तत्पुरुषः (ब्रह्मचर्ये परायणाः)

• मूर्खाः: foolish
• मूर्खाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मूर्ख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (वयम्)

• कामविधौ: in the ways/ritual of desire
• कामविधौ: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काम-विधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (कामस्य विधिः)

• भद्रे: O good lady
• भद्रे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• निरताः: engaged, devoted
• निरताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निरत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √रम् with नि-)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (वयम्)

• शिवशासने: in Śiva’s command/teaching
• शिवशासने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिव-शासन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (शिवस्य शासनम्)

Speaker

Tāpasa (ascetic)

Skanda Dialogue

Listener: the woman (sūbhrū/bhadrā addressed)

Visual Art Cues

Scene: The ascetic speaks with composed authority, palms in a gentle ‘stop’ gesture; the woman’s urgency meets a wall of calm vow-bound discipline; Śiva’s presence is implied through symbols (tripuṇḍra, rudrākṣa).

Characters & Entities

• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

For Śiva’s devotees, vow-keeping—especially brahmacarya—is a defining discipline; spiritual authority is shown through restraint, not indulgence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha framework is chapter-wide, but no particular site name appears in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Brahmacarya is affirmed as a central vrata; the verse implies adherence to Śaiva discipline rather than describing a ceremonial act.