Adhyaya 269

Verse 1

सूत उवाच । कपालेशस्य माहात्म्यं श्रूयतामधुना द्विजाः । चतुर्थस्य महाभागास्तत्र क्षेत्रे स्थितस्य च

Sūta nói: Nay, hỡi các bậc hiền triết hai lần sinh, hãy lắng nghe sự vĩ đại của Kapāleśa—vị liṅga/đấng tôn kính thứ tư được an vị trong thánh địa ấy.

Verse 2

श्रुतमात्रेण येनात्र नरः पापात्प्रमुच्यते

Chỉ cần được nghe tại đây, con người liền được giải thoát khỏi tội lỗi.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । त्रयाणां चैव लिंगानां पूर्वोक्तानां महामते । श्रुतास्माभिः समुत्पत्तिःकपालेश्वरवर्जिता । केनायं स्थापितो देवः कपालेश्वरसंज्ञितः

Các hiền triết thưa: “Bậc đại trí, chúng tôi đã nghe về nguồn gốc của ba liṅga đã nói trước—chỉ trừ Kapāleśvara. Vậy vị thần mang danh Kapāleśvara này do ai thiết lập?”

Verse 4

तस्मिन्दृष्टे फलं किं स्यात्पूजिते च वदस्व नः

Xin nói cho chúng tôi: chỉ cần chiêm bái (thần/tīrtha) ấy thì được quả báo gì, và nếu phụng thờ cúng dường thì được quả báo gì?

Verse 5

सूत उवाच । इंद्रेण स्थापितः पूर्वमेष देवो द्विजोत्तमाः । कपालेश्वसंज्ञस्तु ब्रह्महत्या विमुक्तये

Sūta thưa: “Hỡi các bậc tối thượng trong hàng dvija, vị thần này thuở trước do Indra thiết lập. Ngài được gọi là Kapāleśvara, được tôn kính để giải thoát khỏi tội brahmahatyā (sát hại Bà-la-môn).”

Verse 7

तत्प्रभावत्सुरश्रेष्ठ स्तया मुक्ते द्विजोत्तमाः । पापं पूरुषदानेन इत्येषा वैदिकी श्रुतिः । अन्योऽपि यो नरस्तं च पूजयित्वा प्रभक्तितः । प्रयच्छेद्ब्राह्मणेन्द्राय शुद्धये पापपूरुषम् । स मुच्येत्पातकाद्घोराद्ब्रह्महत्यासमुद्भवात्

Hỡi các bậc tối thượng trong hàng brāhmaṇa, nhờ uy lực của Kapāleśvara, chúa tể chư thiên đã được nàng (Brahmahatyā) buông tha. “Tội lỗi được trừ bởi việc bố thí ‘pāpa-pūruṣa’ (người-tội)”—đó là lời dạy của Veda. Bất cứ người nào khác cũng vậy: sau khi thờ phụng Ngài với lòng sùng kính sâu dày, hãy dâng cho bậc nhất trong hàng brāhmaṇa, để được thanh tịnh, một pāpa-pūruṣa; người ấy sẽ thoát khỏi tội ghê gớm phát sinh từ brahmahatyā (sát hại Bà-la-môn).

Verse 8

दक्षिणामूर्तिमासाद्य प्रोवाचेदं बृहस्पतिः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे गत्वा तं वीक्ष्य शंकरम्

Đến gần Dakṣiṇāmūrti, Bṛhaspati thưa lời này: “Hãy đến thánh địa của Hāṭakeśvara; đến đó rồi, hãy chiêm bái Śaṅkara.”

Verse 9

यो ददाति शरीरं च कृत्वा हेममयं ततः । मुच्यते नात्र संदेहः पातकैः पूर्वसंयुतैः

Ai bố thí một hình thân làm bằng vàng thì được giải thoát—không chút nghi ngờ—khỏi các tội lỗi đã tích tụ từ trước.

Verse 10

ऋषय ऊचुः । ब्रह्महत्या कथं जाता सुरेन्द्रस्य हि सूतज । एतन्नः सर्वमाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

Các hiền triết thưa: “Hỡi con của Sūta, vì sao tội brahmahatyā lại giáng lên Indra? Xin kể cho chúng tôi trọn vẹn; lòng hiếu kỳ của chúng tôi thật lớn.”

Verse 11

कपालेश्वरसंज्ञस्तु कथं देवोऽत्र संस्थितः । ब्रह्महत्या कथं नष्टा तत्प्रभावाद्दिवस्पतेः

Vị thần ở đây được an lập với danh hiệu Kāpāleśvara như thế nào? Và do uy lực của nơi thờ ấy, tội brahmahatyā của Indra đã bị tiêu trừ ra sao?

Verse 12

स पापपूरुषो देयो विधिना केन सूतज । कैर्मंत्रैः स हि देयः कैश्चैव ह्युपस्करैः

Hỡi con của Sūta, theo nghi thức nào thì phải “dâng/trao” pāpa-pūruṣa (kẻ-hóa-thân-của-tội) ấy? Phải dâng bằng những thần chú nào, và với những pháp cụ, vật liệu nào?

Verse 13

दर्शनात्पूजनाच्चापि किं फलं जायते नृणाम् । अदत्त्वा स्वशरीरं वा पूजया केवलं वद

Chỉ do chiêm bái (darśana) và cả do lễ bái cúng dường, con người được quả phúc gì? Và nếu không hiến dâng chính thân mình (như một sự bố thí tượng trưng), xin hãy nói: chỉ riêng việc thờ phụng thì đạt được gì?

Verse 14

सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि कथामेतां पुरातनीम् । यां श्रुत्वापि महाभागा नरः पापात्प्रमुच्यते

Sūta nói: “Ta sẽ kể cho các ngươi câu chuyện cổ xưa này; chỉ cần nghe thôi, hỡi những bậc hữu phúc, con người cũng được giải thoát khỏi tội lỗi.”

Verse 15

अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि विहितैरन्यजन्मजैः । दृष्टमात्रेण येनात्र पातकात्तद्दिनोद्भवात् । मुच्यते नात्र संदेहः सत्यमेतन्मयोदितम्

Dù người đến đây trong vô minh hay với tri kiến trọn vẹn—mang theo tội lỗi tích tụ bởi các hành vi từ những đời khác—chỉ cần chiêm ngưỡng thánh địa này, liền được giải thoát khỏi những tội chín muồi ngay trong ngày ấy. Không có nghi ngờ; đó là chân thật do ta tuyên thuyết.

Verse 16

पुरा त्वष्टुः सुतो जज्ञे वृत्रो हि द्विजसत्तमाः । पुलोमदुहितुः पार्श्वाद्विभावर्याः सुवीर्यवान्

Thuở xưa, hỡi các bậc nhị sinh tối thắng, Vṛtra đã sinh ra làm con của Tvaṣṭṛ; dũng lực phi thường, từ nơi hông (thai) của Vibhāvarī, ái nữ của Puloman.

Verse 17

स बाल एव धर्मात्मा आसीत्सर्वजनप्रियः । दानवं भावमुत्सृज्य द्विजभक्तिपरायणः

Ngay từ thuở ấu thơ, chàng đã sống theo Chánh pháp và được mọi người mến yêu; gạt bỏ tâm tính của loài Dānava, chàng một lòng sùng kính các bậc nhị sinh (Bà-la-môn).

Verse 18

स गत्वा पुष्करारण्यं परमेण समाधिना । तोषयामास देवेशं पद्मजं तपसि स्थितः

Ngài đi đến rừng Puṣkara, an trú trong khổ hạnh với định lực tối thượng, làm hoan hỷ Đấng Chúa tể chư thiên—Phạm Thiên, bậc Liên Hoa Sinh—đang ở trong pháp tu.

Verse 19

तस्य तुष्टः स्वयं ब्रह्मा दृष्टिगोचरमागतः । प्रोवाच वरदोऽस्मीति किं ते कृत्यं करोम्यहम्

Hài lòng với ngài, chính Phạm Thiên hiện đến trong tầm mắt và phán: “Ta là Đấng ban ân huệ. Ngươi muốn Ta thực hiện việc gì cho ngươi?”

Verse 20

वृत्र उवाच । यदि तुष्टोसि मे देव ब्राह्मणत्वं प्रयच्छ मे । ब्राह्मणत्वं समासाद्य साधयामि परं पदम्

Vṛtra thưa: “Nếu Ngài hài lòng về con, bạch Chúa tể, xin ban cho con địa vị Bà-la-môn. Được Bà-la-môn rồi, con sẽ thành tựu cảnh giới tối thượng.”

Verse 21

तेन किंचिदसाध्यं न ब्राह्मण्येन भवेन्मम । ब्राह्मणेन समं चान्यन्न किंचित्प्रतिभाति मे

Nhờ địa vị Bà-la-môn ấy, đối với con không gì là không thể; và trong mắt con, chẳng có gì sánh bằng một vị Bà-la-môn.

Verse 22

परमं दैवतं किंचिन्न विप्राद्विद्यते परम् । तस्मान्मे हृत्स्थितं नान्यदपि राज्यं त्रिविष्टपे

Không có thần linh tối thượng nào vượt trên bậc Bà-la-môn. Vì thế, trong lòng con chẳng còn điều gì khác—dẫu là vương quyền nơi cõi trời Triviṣṭapa cũng không.

Verse 23

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा तुष्टस्तस्य पितामहः । ब्राह्मणत्वं स्वयं दत्त्वा ततः प्रोवाच सादरम्

Sūta nói: Nghe lời ấy, Đấng Tổ Phụ (Phạm Thiên Brahmā) hoan hỷ; tự tay ban cho địa vị Bà-la-môn, rồi kính cẩn nói với chàng.

Verse 24

मया त्वं विहितो विप्र पुत्र प्रकुरु वांछितम् । प्रसादयस्व सततं ब्राह्मणान्ब्रह्मवित्तमान्

“Này con, chính Ta đã lập con làm Bà-la-môn đúng pháp. Nay hãy thành tựu điều con mong cầu; và luôn cầu thỉnh ân phúc nơi các Bà-la-môn, những bậc thông đạt Phạm (Brahman).”

Verse 25

ब्राह्मणैः सुप्रसन्नैश्च प्रीयंते सर्वदेवताः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूजनीया द्विजोत्तमाः

Khi các Bà-la-môn hoan hỷ sâu xa, chư thiên đều hoan hỷ. Vì thế, hãy dốc mọi nỗ lực để tôn kính và cúng dường các bậc Bà-la-môn tối thượng, những người “tái sinh” (dvija).

Verse 26

सूत उवाच । एवमुक्तस्तदा तेन वृत्रोऽभूद्ब्राह्मणस्ततः । ब्राह्म्या लक्ष्म्या समोपेतो ब्रह्मचर्यपरायणः

Sūta nói: Được Ngài nói như thế khi ấy, Vṛtra liền trở thành một Bà-la-môn—đầy đủ quang huy Bà-la-môn và chuyên tâm nương giữ hạnh brahmacarya.

Verse 27

तस्मिंस्तपसि संस्थे तु हता इंद्रेण दानवाः । वंशोच्छेदे समापन्ने दानवानां महात्मनाम्

Khi chàng an trú trong khổ hạnh ấy, các Dānava bị Indra sát hại, và dòng dõi Dānava đại tâm gần như đi đến chỗ tuyệt diệt.

Verse 28

ततस्ते दानवाः सर्वे पराभूताः सुरैस्ततः । स्वं स्थानं संपरित्यज्य दुःखशोकसमन्विताः

Bấy giờ, hết thảy các Dānava bị chư Thiên đánh bại, liền bỏ nơi cư trú của mình, lòng tràn ngập sầu muộn và bi thương.

Verse 29

तन्मातरं पुरस्कृत्वा तत्सकाशमुपागताः । स च तां मातरं दृष्ट्वा वृतां तैश्च समन्वितः

Họ đặt mẹ mình đi trước, rồi đến trước mặt ngài. Ngài thấy người mẹ ấy được họ vây quanh và tháp tùng, liền lưu tâm đến sự đến gần của họ.

Verse 30

दानवैश्च पराभूतैस्तथाभूतां च मातरम् । किमागमनकृत्यं च दुःखितानां ममांतिके

Thấy các Dānava đã bại trận, lại thấy mẹ họ trong cảnh ấy, ngài hỏi: “Các ngươi đang khổ não đến trước ta, rốt cuộc vì việc gì mà đến?”

Verse 31

दानवा ऊचुः । वयं देवैः पराभूता भवंतं शरणागताः । क्व यामोऽन्यत्र चाऽस्माकं त्वां विना नास्ति संश्रयः

Các Dānava thưa: “Chúng tôi bị chư Thiên đánh bại nên đến nương tựa nơi ngài. Còn biết đi đâu nữa? Ngoài ngài ra, chúng tôi chẳng có chỗ nương thân.”

Verse 32

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा वृत्रः प्रोवाच सादरम् । देवानहं हनिष्यामि गम्यतां तत्र मा चिरम्

Nghe lời họ, Vṛtra kính cẩn đáp: “Ta sẽ diệt chư Thiên. Hãy đi đến đó ngay, chớ chần chừ.”

Verse 33

तवागमनकृत्यं च मातः कथय सांप्रतम्

Giờ đây, thưa Mẫu thân, xin Người hãy nói cho con biết mục đích Người đến đây là gì.

Verse 34

मातोवाच । तथा कुरु महाभाग शीघ्रं दारपरिग्रहम् । वंशवृद्धौ प्रमाणं चेद्वाक्यं तव ममोद्भवम्

Mẫu thân nói: “Hãy làm như vậy, hỡi người hữu phúc—hãy sớm cưới vợ. Nếu sự tăng trưởng dòng tộc là bằng chứng, thì xin cho lời con được thành tựu qua những gì sinh ra từ ta (dòng họ của ta).”

Verse 35

एष एव परो धर्म एष एव परो नयः । पुत्रस्य जननीवाक्यं यत्करोति समाहितः

Chỉ điều này là dharma tối thượng; chỉ điều này là nếp hạnh tối cao: người con, với tâm chuyên nhất, thực hành lời của mẹ mình.

Verse 36

तथा स्त्रीणां पतिं मुक्त्वा नान्यास्ति भुवि देवता । जनन्यां जीवमानायां तथैव च सुतस्य च

Cũng vậy, đối với người nữ—ngoài người chồng—trên đời không có vị thần nào khác. Cũng thế, đối với người con, chừng nào mẹ còn sống, mẹ chính là bậc tối thượng.

Verse 37

अतिक्रम्य च या नारी पतिं धर्मपरा भवेत् । तत्सर्वं विफलं तस्या जायते नात्र संशयः

Nếu một người nữ tự cho là tận tụy với dharma mà lại vượt phạm người chồng, thì tất cả điều ấy đối với nàng đều trở nên vô ích—không còn nghi ngờ gì nữa.

Verse 38

पुत्रः स्वजननीवाक्यं योऽतिक्रम्य यथारुचि । करोति धर्मकृत्यानि तानि सर्वाणि तस्य च

Người con nào phớt lờ lời mẹ ruột mà làm các việc đạo theo ý riêng, thì mọi công hạnh ấy của người ấy cũng đều trở nên vô hiệu, không sinh quả báo chân thật.

Verse 39

भवंति च तथा नूनं वृथा भस्महुतं यथा । अरण्ये रुदितानीव ऊषरे वापितानि च

Chúng chắc chắn trở nên vô ích—như lễ cúng đổ vào tro tàn, như tiếng khóc giữa rừng hoang, và như hạt giống gieo trên đất cằn khô.

Verse 40

यथैव बधिरस्याग्रे गीतं नृत्यमचक्षुषः । तद्वन्मातृमतादन्यकृतं पुत्रस्य धर्मजम्

Như hát trước người điếc, như múa cho kẻ mù—cũng vậy, các việc đạo của người con làm trái ý mẹ thì không sinh quả chân thật.

Verse 41

सर्वं कर्म न संदेहस्तेनाहं त्वामुपागता । बंधूनां वचनात्पुत्र दुःखार्ता च विशेषतः

Vì thế, không còn nghi ngờ gì, ta đã đến với con. Theo lời của bà con thân tộc, hỡi con, và nhất là vì ta đang bị nỗi sầu khổ dày vò.

Verse 42

किं वा ते बहुनोक्तेन भूयो भूयश्च पुत्रक । आनृण्यं जायते यद्वत्पितॄणां तत्तथा शृणु

Cần gì phải nói nhiều với con hết lần này đến lần khác, con yêu? Hãy nghe đây: làm sao để được giải thoát khỏi món nợ đối với tổ tiên.

Verse 43

तव वत्स प्रमाणं चेत्कुरुष्व च वचो मम । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा वृत्रः संचिंत्य चेतसि

“Hỡi con yêu, nếu con xem ta là bậc đáng nương tựa, hãy làm theo lời ta.” Nghe lời nàng, Vṛtra lặng lẽ suy niệm trong lòng.

Verse 44

श्रुतिस्मृत्युक्तमार्गेण न मातुर्विद्यते परम् । स तथेति प्रतिज्ञाय आनिनाय परिग्रहम्

Theo con đường được dạy trong Śruti và Smṛti, không gì cao hơn mẹ. Chàng đáp: “Xin vâng,” rồi phát nguyện và nhận lấy bổn phận.

Verse 45

त्वष्टा तस्मै ददौ प्रीतस्ततो रत्नान्यनेकशः । संख्याहीनानि तस्यैव कुप्याकुप्यमनंतकम्

Bấy giờ Tvaṣṭṛ hài lòng với chàng, ban cho vô số châu báu đủ loại, cùng kho tàng bất tận cả vật quý lẫn vật thường.

Verse 46

हस्त्यश्वयानकोशाढ्यं सोऽभिषिक्तः पदे निजे । दानवानां महावीर्यो ब्राह्मण्येन समन्वितः

Dồi dào voi, ngựa, xe cộ và kho tàng, chàng được làm lễ quán đảnh vào ngôi vị vương quyền của chính mình—bậc đại dũng trong hàng Dānavas, lại đầy đủ phẩm nghi của brāhmaṇya.

Verse 47

अभिषिक्तं तदा वृत्रं स्वराज्ये तेऽसुरादयः । श्रुत्वाभिषेकं संहृष्टास्तस्य वृत्रस्य बांधवाः

Khi Vṛtra được làm lễ quán đảnh như thế trong quyền tự chủ của mình, các Asura và những kẻ khác—bà con của Vṛtra—nghe tin quán đảnh ấy liền hân hoan vô cùng.

Verse 48

दानवाश्च समाजग्मुर्ये तत्रासन्पुरोगताः । पातालाद्गिरिदुर्गाच्च स्थलदुर्गेभ्य एव च । कृतवैराः समं देवैः कोपेन महता वृताः

Bấy giờ các Dānavas tụ hội—những kẻ đứng hàng đầu nơi ấy—từ Pātāla, từ các pháo đài trên núi và từ những thành lũy nơi đồng bằng mà đến. Đã lâu nuôi mối thù với chư Deva, họ bị bao phủ bởi cơn phẫn nộ lớn lao.

Verse 49

ततः प्रोत्साहितः सर्वैर्दानवैः स महाबलः । प्रस्थितः शत्रुनाशाय महेन्द्रभवनं प्रति

Rồi được tất cả Dānava thúc giục, kẻ đại lực ấy lên đường để diệt kẻ thù, tiến về cung điện của Mahendra (Indra).

Verse 50

शक्रोऽपि वृत्रमाकर्ण्य समायांतं युयुत्सया । सन्मुखः प्रययौ हृष्टः सर्वदेवसमन्वितः

Śakra (Indra) cũng vậy: nghe tin Vṛtra đang tiến đến với ý muốn giao chiến, liền xuất quân đối mặt—lòng hân hoan, có toàn thể chư Deva tháp tùng.

Verse 51

ततः समभवद्युद्धं देवानां दानवैः सह । मेरुपृष्ठे सुविस्तीर्णे नित्यमेव दिवानिशम्

Bấy giờ chiến trận bùng lên giữa chư Deva và các Dānava, trải rộng khắp sườn núi Meru, tiếp diễn không ngừng cả ngày lẫn đêm.

Verse 52

नित्यं पराजयो जज्ञे देवानां दानवैः सह । तत्रोवाच गुरुः शक्र मा युद्धं कुरु देवप

Liên tiếp, chư Deva chịu thất bại trong cuộc giao tranh với các Dānava. Khi ấy, vị Guru nói với Śakra: “Ôi chúa tể chư Deva, chớ tiến hành cuộc chiến này.”

Verse 53

वृत्रोऽयं दारुणो युद्धे बलद्वयसमन्वितः । चत्वारश्चाग्रतो वेदाः पृष्ठतः सशरं धनुः

Vritra này thật đáng gờm trong trận chiến, sở hữu sức mạnh song trùng. Trước mặt hắn là bốn bộ kinh Vệ-đà, và sau lưng là cung tên sẵn sàng.

Verse 54

तेन जेयतमो दैत्यस्तवैव च महाहवे । तस्मात्संधानमेतेन त्वं कुरुष्व शचीपते

Chính vì thế, trong trận đại chiến này, tên Daitya đó trở nên cực kỳ khó để ngài chinh phục. Do đó, hỡi chúa tể của nàng Sachi, ngài nên lập giao ước hòa bình với hắn.

Verse 55

ततो विश्वासमाया तं जहि वज्रेण दानवम् । षडुपायै रिपुर्वध्य इति शास्त्रनिदर्शनम्

Vì vậy, bằng mưu kế chiếm lấy lòng tin của hắn, hãy đánh gục tên Danava đó bằng chùy Kim Cương—đó là lời dạy trong kinh điển: kẻ thù phải bị khuất phục bằng sáu phương sách.

Verse 56

भुंजानश्च शयानश्च दत्त्वा कन्यामपि स्वकाम् । विप्रदानेन संयोज्य कृत्वापि शपथं गुरुम् । मायाप्रपंचमासाद्य तस्मादेवं समाचर

Dù hắn đang ăn hay nghỉ ngơi, ngay cả khi hắn dâng hiến trinh nữ của chính mình, và dù hắn có thề thốt với bậc thầy—hãy tiếp cận mạng lưới ảo ảnh này và hành động theo cách đó.

Verse 57

इन्द्र उवाच । यद्येवं च स्वयं गत्वा त्वं विश्वासे नियोजय । तव वाक्येन विश्वासं नूनं यास्यति दानवः

Indra phán: Nếu vậy, hãy tự mình đi và khiến hắn tin tưởng; nhờ lời nói của ngươi, chắc chắn tên Danava đó sẽ đặt trọn niềm tin.

Verse 58

सूत उवाच । शक्रस्य मतमाज्ञाय प्रतस्थे च बृहस्पतिः । यत्र वृत्रः स्थितो दैत्यो युद्धार्थं कृतनिश्चयः

Sūta nói: Hiểu rõ ý định của Śakra (Indra), Bṛhaspati liền lên đường đến nơi Vṛtra—vị Daitya—đang đứng vững, quyết chí vì chiến trận.

Verse 59

वृत्रोऽपि तं समालोक्य स्वयं प्राप्तं बृहस्पतिम् । सदैव द्विजभक्तः स हृष्टात्मा समपद्यत । विशेषात्प्रणिपत्योच्चैर्वाक्यमेतदभाषत

Vṛtra cũng vậy: thấy chính Bṛhaspati đến nơi, lòng ông hân hoan; bởi ông vốn luôn sùng kính các bậc brāhmaṇa. Ông cúi lạy với sự tôn kính đặc biệt và cất tiếng nói những lời sau.

Verse 60

वृत्र उवाच । स्वागतं ते द्विजश्रेष्ठ किं करोमि प्रशाधि माम् । प्रिया मे ब्राह्मणा यस्मात्तस्मात्कीर्तय सांप्रतम्

Vṛtra nói: “Kính chào ngài, bậc tối thượng trong hàng nhị sinh. Ta phải làm gì? Xin hãy truyền dạy cho ta. Vì các brāhmaṇa là điều ta yêu kính, nên xin nói ngay điều cần làm.”

Verse 61

बृहस्पतिरुवाच संदिग्धो विजयो युद्धे यस्माद्दैवेन सत्तम । तस्मात्कुरु महेंद्रेण व्यवस्थां वचनान्मम

Bṛhaspati nói: “Hỡi bậc ưu tú, thắng bại nơi chiến trận vốn khó lường, vì tùy thuộc vào định mệnh. Vậy theo lời ta, hãy lập một thỏa ước với Đại Indra.”

Verse 62

त्वं भुंक्ष्व भूतलं कृत्स्नं शक्रश्चापि त्रिविष्टपम् । व्यवस्थयाऽनया नित्यं वर्तितव्यं परस्परम्

Ngươi hãy hưởng trọn cõi địa cầu; còn Śakra cũng hưởng cõi Triviṣṭapa—thiên giới của ba mươi vị thần. Theo thỏa ước này, hai bên hãy luôn đối đãi với nhau đúng như vậy.

Verse 63

वृत्र उवाच । अहं तव वचो ब्रह्मन्करिष्यामि सदैव हि । संगमं कुरु शक्रेण सांप्रतं मम सद्द्विज

Vṛtra nói: “Ôi Bà-la-môn, ta quả thật sẽ luôn làm theo lời ngươi. Ôi vị Bà-la-môn hiền thiện, xin hãy sắp đặt ngay cho ta được gặp Śakra.”

Verse 64

सूत उवाच । अथ शक्रं समानीय बृहस्पतिरुदारधीः । वृत्रेण सह संधानं चक्रे चैव परस्परम्

Sūta nói: “Bấy giờ Bṛhaspati, bậc trí tuệ cao quý, đã đưa Śakra đến và lập nên một giao ước tương hỗ giữa ngài và Vṛtra.”

Verse 65

एकारिमित्रतां गत्वा तावुभौ दैत्यदेवपौ । प्रहृष्टौ गतवन्तौ तौ ततश्चैव निजं गृहम्

Khi đã kết tình bằng hữu vì cùng chung một kẻ thù, hai vị—đứng đầu hàng Daitya và Deva—hân hoan ra đi rồi trở về nơi cư ngụ của mình.

Verse 66

अथ शक्रच्छलान्वेषी सदा वृत्रस्य वर्तते । न च्छिद्रं लभते क्वापि वीक्षमाणोपि यत्नतः

Bấy giờ Vṛtra, luôn dò xét mưu kế của Indra, vẫn thường trực cảnh giác; dù cố công quan sát, chàng cũng chẳng tìm thấy một sơ hở nào ở bất cứ đâu.

Verse 67

कथंचिदपि सोऽभ्येति तत्सकाशं पुरंदरः । किंचिच्छिद्रं समासाद्य तत्प्रतापेन दह्यते

Dẫu vậy, Purandara (Indra) bằng cách nào đó cũng đến gần chàng; nhưng vừa gặp được một khe hở nhỏ, ngài liền bị thiêu rát bởi uy quang áp đảo của Vṛtra.

Verse 68

इंद्र उवाच । न शक्नोमि च तं दैत्यं वीक्षितुं च कथंचन । तेजसा सर्वतो व्याप्तं तत्कथं सूदयाम्यहम्

Indra nói: "Ta không thể nhìn thẳng vào tên Daitya đó chút nào. Hắn được bao quanh bởi hào quang rực lửa ở mọi phía; làm sao ta có thể tiêu diệt hắn?"

Verse 69

तस्मात्कंचिदुपायं मे तद्वधार्थं प्रकीर्तय । यथा शक्नोमि तत्सोढुं तेजस्तस्य दुरात्मनः

"Vì vậy, xin hãy chỉ cho ta phương cách tiêu diệt hắn, để ta có thể chịu đựng được năng lượng rực lửa của kẻ ác tâm đó."

Verse 70

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा बृहस्पतिः । ततः प्रोवाच तं शक्रं विनयावनतं स्थितम्

Sūta nói: "Nghe những lời đó, Bṛhaspati trầm ngâm hồi lâu; sau đó ngài nói với Śakra, người đang đứng trước mặt ngài, cúi đầu khiêm cung."

Verse 71

बृहस्पतिरुवाच । तस्य ब्राह्म्यं स्थितं तेजः सम्यग्गात्रे पुरंदर । वीक्षितुं नैव शक्नोषि तेन त्वं त्रिदशाधिप

Bṛhaspati nói: "Hỡi Purandara, bên trong cơ thể hắn chứa đầy hào quang của Phạm Thiên; vì thế, hỡi chúa tể các vị thần, ngài thậm chí không thể nhìn hắn."

Verse 72

तथा ते कीर्तयिष्यामि तस्योपायं वधोद्भवम् । वधयिष्यसि येनात्र तं त्वं दानवसत्तमम्

"Theo đó, ta sẽ nói cho ngài phương cách để tiêu diệt hắn - nhờ đó, ngay tại đây và bây giờ, ngài sẽ giết chết tên Dānava hùng mạnh nhất đó."

Verse 73

प्राचीसरस्वतीतीरे पुष्करारण्यमाश्रितः । दधीचिर्नाम विप्रर्षिः शतयोजनमुच्छ्रितः

Bên bờ Sarasvatī phương Đông, nương trú trong rừng Puṣkara, có một bậc tiên tri Bà-la-môn tên Dadhīci, cao vời như thể cao đến trăm do-tuần.

Verse 74

तत्र नित्यं तपः कुर्वन्स्तौति नित्यं पितामहम् । स निर्विण्णो मुनिश्रेष्ठः प्राणानां धारणे हरे

Tại đó, mỗi ngày ngài tu khổ hạnh và hằng ngày tán dương Pitāmaha (Phạm Thiên). Bậc hiền triết tối thượng ấy, mỏi mệt chỉ vì gìn giữ hơi thở sinh mạng, đã sinh tâm ly tham, hỡi Hari.

Verse 75

चिरंतनो मुनिः स स्याज्जरयातिसमावृतः । तं प्रार्थय द्रुतं गत्वा तस्यास्थीनि गुरूणि च

Ngài là bậc hiền triết cổ xưa, bị bao phủ trọn vẹn bởi gánh nặng tuổi già. Hãy mau đến cầu thỉnh ngài; và cũng xin những khúc xương hùng vĩ của ngài.

Verse 76

स ते दास्यस्त्यसंदिग्धं त्यक्त्वा प्राणानतिप्रियान् । तस्यास्थिभिः प्रहरणं वज्राख्यं ते भविष्यति

Ngài chắc chắn sẽ ban cho ngươi, không chút nghi ngờ—dẫu phải xả bỏ cả hơi thở sinh mạng mà ngài yêu quý nhất. Từ xương của ngài, một vũ khí mang danh Vajra sẽ thuộc về ngươi.

Verse 77

अमोघं ते ततो नूनं त्वं वृत्रं सूदयिष्यसि । तस्य वज्रस्य तत्तेजो ब्रह्मतेजोऽभिबृंहितम् । तेन वृत्रोद्भवं तेजः प्रशमं संप्रयास्यति

Bấy giờ vũ khí của ngươi ắt sẽ không hề sai chạy, và ngươi sẽ diệt Vṛtra. Hào quang của Vajra ấy được tăng trưởng bởi uy quang Bà-la-môn; nhờ đó, sức lửa phát sinh từ Vṛtra sẽ được dập yên, trở về tịch tĩnh.

Verse 78

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा सत्वरं शक्रः सर्वैर्दैवगणैः सह । जगाम पुष्करारण्ये यत्र प्राची सरस्वती

Sūta nói: Nghe vậy, Śakra vội vã cùng toàn thể chư thiên đi đến rừng Puṣkara, nơi có dòng Sarasvatī chảy về phương Đông.

Verse 79

त्रयस्त्रिंशत्समोपेता तीर्थानां कोटिभिर्युता । दधीचेराश्रमं तत्र सोऽविशच्चित्रसंयुतम्

Được Ba Mươi Ba vị thần tháp tùng, lại được bao quanh bởi vô số (hàng crores) các thánh địa tắm gội, Ngài tiến vào đạo tràng của Dadhīci, nơi rực rỡ vẻ đẹp kỳ diệu.

Verse 80

क्रीडंते नकुलैः सर्पा यत्र तुष्टिं गता मिथः । मृगाः पंचाननैः सार्धं वृषदंशास्तथाऽखुभिः

Tại đó, rắn vui đùa với chồn (mongoose), đôi bên đều an hòa; nai ở chung với sư tử, và loài dữ tợn hay cắn cũng ở cùng với chuột.

Verse 81

उलूक सहिताः काका मिथो द्वेषविवर्जिताः । प्रभावात्तस्य तपसो दधीचेः सुमहात्मनः

Quạ cùng với cú mèo sống chung, không còn oán ghét lẫn nhau—nhờ uy lực của hạnh khổ tu (tapas) của bậc đại tâm Dadhīci.

Verse 82

दधीचिरपि चालोक्य देवाञ्छक्रपुरोगमान् । समायातान्प्रहृष्टात्मा सत्वरं संमुखोभ्यगात्

Dadhīci cũng vậy, thấy chư thiên đến, với Śakra đứng đầu, lòng hoan hỷ liền vội bước ra nghênh đón.

Verse 83

ततश्चार्घ्यं समादाय प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः । शक्रमभ्यागतं प्राह किं ते कृत्यं करोम्यहम्

Bấy giờ, cầm lấy lễ vật kính dâng (arghya) và cúi lạy hết lần này đến lần khác, ông thưa với Śakra vừa mới đến: “Xin cho biết ta phải làm việc gì cho Ngài?”

Verse 84

गृहायातस्य देवेश तच्छीघ्रं मे निवेदय

Ôi Đấng Chúa tể chư thiên, nay Ngài đã đến nhà con, xin mau cho con biết mục đích ấy của Ngài.

Verse 85

इंद्र उवाच । आतिथ्यं कुरु विप्रेंद्र गृहायातस्य सन्मुने । त्वदस्थीनि निजान्याशु मम देह्यविकल्पितम्

Indra nói: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, hỡi hiền thánh đáng kính—hãy tiếp đãi ta, kẻ đến nhà ngươi. Rồi, không do dự, hãy mau ban cho ta chính xương cốt của ngươi.”

Verse 86

अतदर्थमहं प्राप्तस्त्वत्सकाशं मुनीश्वर । अस्थिभिस्ते परं कार्यं देवानां सिद्धिमेष्यति

“Chính vì việc ấy mà ta đến gần ngươi, hỡi bậc chúa tể các hiền nhân. Nhờ xương cốt của ngươi, một đại sự tối thượng sẽ được thành tựu, và chư thiên sẽ đạt thắng lợi.”

Verse 87

सूत उवाच । इंद्रस्य तद्वचः श्रुत्वा दधीचिस्तोषसंयुतः । ततः प्राह सहस्राक्षं सर्वैर्देवैः समन्वितम्

Sūta thưa: Nghe lời ấy của Indra, Dadhīci—tràn đầy hoan hỷ—liền nói với Đấng Ngàn Mắt, vị được hết thảy chư thiên tháp tùng.

Verse 88

अहो नास्ति मया तुल्यः सांप्रतं भुवि कश्चन । पुण्यवान्यस्य देवेशः स्वयमर्थी गृहागतः

Ôi! Hiện nay trên cõi đất này, chẳng ai sánh bằng ta về phúc phần—ta thật nhiều công đức, đến nỗi chính Chúa tể chư thiên đã đến nhà ta như một kẻ cầu xin.

Verse 89

धन्यानि च ममास्थीनि यानि देवेश ते हितम् । करिष्यंति सदा कार्यं रक्षार्थं त्रिदिवौकसाम्

Xương cốt của ta thật đáng phúc, hỡi Chúa tể chư thiên, vì chúng sẽ mãi hoàn thành công việc lợi ích của Ngài—nhằm hộ trì những cư dân cõi trời.

Verse 90

एषोऽहं संप्रदास्यामि प्रियान्प्राणान्कृते तव । गृहाण स्वेच्छयाऽस्थीनि स्वकार्यार्थं पुरंदर

Hãy xem đây! Vì Ngài, ta sẽ hiến bỏ hơi thở sinh mệnh yêu quý. Hỡi Purandara, xin tùy ý nhận lấy xương cốt ta để hoàn thành chính công việc chính nghĩa của Ngài.

Verse 91

एवमुक्त्वा महर्षिः स ध्यानमाश्रित्य सत्वरम् । ब्रह्मरंध्रेण निःसार्य प्राणमात्मानमत्यजत्

Nói xong như vậy, vị đại hiền giả ấy liền mau chóng an trú thiền định; rồi dẫn hơi thở sinh mệnh thoát ra qua cửa Brahma, và xả bỏ mạng sống trong thân này.

Verse 93

तस्मिन्नेव काले तु तस्यास्थीनि शतक्रतुः । प्रगृह्य विश्वकर्माणं ततः प्रोवाच सादरम्

Ngay lúc ấy, Śatakratu (Indra) cầm lấy xương cốt của vị ấy, rồi cung kính ngỏ lời với Viśvakarmā.

Verse 94

एतैरस्थिभिः शीघ्रं मे कुरु त्वं वज्रमायुधम् । येन व्यापादयाम्याशु वृत्रं दानवसत्तमम्

Với những khúc xương này, hãy mau chóng chế tạo cho ta vũ khí gọi là Vajra, để ta có thể nhanh chóng tiêu diệt Vṛtra, kẻ đứng đầu trong loài Dānava.

Verse 95

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विश्वकर्मा त्वरान्वितः । यथायुधं तथा चक्रे वज्राख्यं दारुणाकृति

Nghe những lời ấy, Viśvakarmā vội vã chế tạo vũ khí theo yêu cầu: chiếc Vajra với hình dáng kinh hoàng.

Verse 96

षडस्रि शतपर्वाख्यं मध्ये क्षामं विभीषणम् । प्रददौ च ततस्तस्मै सहस्राक्षाय धीमते

Sau đó, ngài trao cho Đấng Nghìn Mắt (Indra) khôn ngoan một vũ khí đáng sợ, sáu cạnh, được gọi là "Śataparvan", thon nhỏ ở giữa.

Verse 97

अथ तं स समादाय द्वादशार्कसमप्रभम् । समाधिस्थं चरैर्ज्ञात्वा वृत्रं संध्यार्चने रतम्

Cầm lấy vũ khí rực rỡ, chói lọi như mười hai mặt trời ấy, ngài biết được qua các trinh sát rằng Vṛtra đang chìm trong đại định (samādhi), chuyên tâm thờ phượng buổi hoàng hôn.

Verse 98

ततश्च पृष्ठभागं स समाश्रित्य त्रिलोकराट् । चिक्षेप वज्रमुद्दिश्य तद्वधार्थं समुत्सुकः

Bấy giờ, chúa tể của ba thế giới (Indra) đứng ra phía sau hắn, phóng chiếc chùy kim cương nhằm kết liễu hắn, lòng nôn nóng muốn thực hiện việc sát hại đó.

Verse 99

स हतस्तेन वज्रेण दानवो भस्मसाद्गतः । शक्रोपि हतमज्ञात्वा भयात्तस्याथ दुद्रुवे

Bị lưỡi Lôi Chùy ấy giáng xuống, Dānava bị giết và hóa thành tro bụi. Nhưng Śakra (Indra) không biết hắn đã chết, nên vì sợ hắn mà vội vã bỏ chạy.

Verse 100

मनुष्यरहिते देशे विषमे गुल्मसंवृते । लिल्ये शक्रस्तदा सर्वं मेने वृत्रमयं जगत्

Trong miền đất hoang vắng không bóng người, gập ghềnh và rậm rạp bụi cây, Śakra nằm ẩn mình; rồi ông tưởng cả thế gian đều tràn ngập Vṛtra.

Verse 101

एतस्मिन्नंतरे देवाः पश्यंतः सर्वतो दिशम् । सिद्धचारणगन्धर्वा आजग्मुश्च शतक्रतुम्

Trong lúc ấy, chư thiên nhìn khắp bốn phương; cùng với các Siddha, Cāraṇa và Gandharva, họ đến gặp Śatakratu (Indra).

Verse 102

ततः कृच्छ्राच्च तैर्दृष्टः शक्रोऽसौ गहने वने । निलीनो भयसंत्रस्तो गुल्ममध्ये व्यवस्थितः

Rồi họ khó nhọc lắm mới trông thấy Śakra trong khu rừng rậm: ông ẩn nấp, run sợ, đứng giữa những bụi rậm.

Verse 103

देवा ऊचुः । किं त्वं भीतः सहस्राक्ष वृत्रोऽयं घातितस्त्वया । परिवारेण सर्वेण वीक्षितोऽस्माभिरेव च

Chư thiên nói: “Hỡi Đấng Ngàn Mắt, sao ngài còn sợ? Vṛtra này đã bị chính ngài giết rồi; chúng tôi cũng đã tận mắt thấy, cùng với toàn thể tùy tùng của ngài.”

Verse 104

अस्मादागच्छ गच्छामो गृहं प्रति पुरंदर । कुरु त्रैलोक्यराज्यं त्वं सांप्रतं हतकण्टकम्

“Hãy rời khỏi đây; chúng ta trở về nhà thôi, hỡi Purandara. Nay hãy nhận lấy quyền vương của ba cõi—gai nhọn (kẻ thù/chướng ngại) của ngài đã bị nhổ bỏ.”

Verse 105

तच्छ्रुत्वाऽथ विनिष्क्रांतो गुल्ममध्याच्छतक्रतुः । हृष्टरोमा हतं श्रुत्वा वृत्रं दानवसत्तमम्

Nghe vậy, Śatakratu (Indra) bước ra khỏi giữa bụi rậm; và khi nghe tin Vṛtra—bậc tối thượng trong hàng Dānavas—đã bị giết, lông tóc ngài dựng đứng vì hoan hỷ.

Verse 106

अथ पश्यंति यावत्तं देवाः सर्वे शतक्रतुम् । तावत्तेजोविहीनं तद्गात्रं दुर्गंधितायुतम्

Bấy giờ, khi chư thiên nhìn Śatakratu (Indra), họ thấy thân ngài đã mất hết quang huy và bị phủ bởi mùi hôi uế nồng nặc.

Verse 107

दृष्ट्वा लोकगुरुर्ब्रह्मा देवान्सर्वानुवाच ह । शक्रोऽयं सांप्रतं व्याप्तः पापया ब्रह्महत्यया

Thấy vậy, Brahmā—bậc đạo sư của muôn loài—bèn bảo với chư thiên: “Śakra (Indra) này nay đã bị vấy nhiễm bởi tội lỗi brahmahatyā.”

Verse 108

यदनेन हतो वृत्रो ब्रह्मभूतश्छलेन सः । तस्मात्त्याज्यः सुदूरेण नो चेत्पापमवाप्स्यथ

Vì Vṛtra—đấng đã trở nên như bậc Brahman (xứng đáng địa vị Bà-la-môn)—đã bị hắn giết bằng mưu trá, nên phải lánh xa hắn thật xa; bằng không, các ngươi cũng sẽ mắc tội.

Verse 109

ब्रह्मघ्नेन समं स्पर्शः संभाषोऽथ विनिर्मितः । पापाय जायते पुंसां तस्मात्तं दूरतस्त्यजेत्

Sự tiếp xúc với kẻ sát hại Bà-la-môn, dù chỉ là trò chuyện với hắn, cũng trở thành nguyên nhân sinh tội cho người đời; vì thế phải tránh xa và từ bỏ hắn từ đằng xa.

Verse 110

आस्तां संस्पर्शनं तस्य संभाषो वा विशेषतः । दर्शनं वापि तस्याहुः सर्वपापप्रदं नृणाम्

Chưa cần nói đến việc chạm vào hắn, hay nhất là nói chuyện với hắn; ngay cả chỉ nhìn thấy hắn thôi, người ta nói, cũng ban cho con người mọi thứ tội lỗi.

Verse 111

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा ब्रह्मणो वाक्यं शक्रो दृष्ट्वाऽत्मनस्तनुम् । तेजसा संपरित्यक्तां दुर्गन्धेन समावृताम्

Sūta nói: Nghe lời của Phạm Thiên, Śakra nhìn lại thân mình—bị ánh quang huy bỏ rơi và bị bao phủ bởi mùi hôi uế.

Verse 112

ततः प्रोवाच लोकेशं दीनः प्रणतकन्धरः । तवाहं किंकरो देव त्वयेंद्रत्वे नियोजितः

Bấy giờ, khốn khổ và cúi đầu đảnh lễ, ngài thưa với Đấng Chúa Tể muôn cõi: “Ôi Thần linh, con là kẻ tôi tớ của Ngài, được Ngài bổ nhiệm vào ngôi vị Indra.”

Verse 113

तस्मात्कुरु प्रसादं मे ब्रह्महत्याविनाशनम् । प्रायश्चित्तं विभो ब्रूहि येन शुद्धिः प्रजायते

“Vì thế, xin Ngài ban ân để tiêu trừ tội brahmahatyā. Ôi Đấng Toàn Năng, xin chỉ dạy pháp sám hối (prāyaścitta) nhờ đó sự thanh tịnh được sinh khởi.”

Verse 114

ब्रह्मोवाच । अष्टषष्टिषु तीर्थेषु त्वं स्नात्वा बलसूदन । आत्मानं हेमजं देहि पापपूरुषसंज्ञितम्

Phạm Thiên nói: “Hỡi kẻ diệt Bala, hãy tắm gội tại sáu mươi tám thánh độ (tīrtha). Rồi hãy dâng một tượng vàng hình chính thân ngươi, gọi là ‘Pāpa-puruṣa’ (nhân hình tội lỗi), làm vật thế mạng nghi lễ.”

Verse 115

मंत्रवत्तं यथोक्तं च ब्राह्मणाय महात्मने । स्नात्वा पुण्यजले तीर्थे ब्रह्मघ्नोऽहमिति ब्रुवन्

“Và đúng như lời dạy, kèm theo thần chú, hãy trao vật ấy cho một vị Bà-la-môn đại tâm. Sau khi tắm trong dòng nước phúc của tīrtha, hãy xưng thú: ‘Ta là kẻ sát hại Bà-la-môn (brahma-slayer).’”

Verse 116

स्नातमात्रस्य ते हस्ताद्यत्र तत्पतति क्षितौ । तेजः संजायतेगात्रे दुर्गंधश्च प्रणश्यति

Vừa tắm xong, ngay tại chỗ vật ấy rơi từ tay ngươi xuống đất, hào quang sẽ bừng lên trong thân thể, và mùi uế trược sẽ tiêu tan.

Verse 117

तस्मिंस्तीर्थे त्वया तच्च स्थाप्यं शक्र कपालकम् । महेश्वरस्य नाम्ना च पूजनीयं ततः परम्

Ngay tại tīrtha ấy, hỡi Śakra, ngươi hãy an vị chiếc bát sọ kia; và từ đó về sau, hãy thờ phụng nó dưới danh hiệu Maheśvara.

Verse 118

पंचभिर्वक्त्रमंत्रैश्च ततो देयाऽत्मतस्तनूः । हेमोद्भवा द्विजेन्द्राय ततः शुद्धिमवाप्स्यसि

Rồi, với năm thần chú phát ra từ thánh khẩu, hãy dâng lên vị tối thượng trong hàng Bà-la-môn một tượng vàng do chính thân ngươi làm thành; sau đó ngươi sẽ đạt được sự thanh tịnh.

Verse 119

शक्रस्तु तद्वचः श्रुत्वा ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः । कपालं वृत्रजं गृह्य तीर्थयात्रां ततो गतः

Nghe lời của Phạm Thiên, Đấng có sự sinh khởi vô hiển, Thích-đề-hoàn-nhân (Śakra) liền cầm lấy chiếc sọ phát sinh từ Vṛtra, rồi lên đường hành hương đến các thánh địa (tīrtha).

Verse 120

अष्टषष्टिषु तीर्थेषु गच्छन्स च सुरेश्वरः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे समायातः क्रमेण च

Bậc Chúa tể chư thiên, khi du hành qua sáu mươi tám thánh địa (tīrtha), theo tuần tự thời gian đã đến vùng thánh địa thuộc về Hāṭakeśvara.

Verse 121

विश्वामित्रह्रदे स्नात्वा यावत्तस्माद्विनिर्गतः । कपालं पतितं तस्मात्स्वयमेव हतात्मनः

Khi đã tắm trong hồ của Viśvāmitra và vừa bước ra khỏi nước, chiếc sọ tự rơi khỏi người ngài—đấng vốn bị dày vò trong tâm can.

Verse 122

ततस्तं पूजयामास मन्त्रैर्वक्त्रसमुद्भवैः । सर्वपापहरैः पुण्यैर्यथोक्तैर्ब्रह्मणा पुरा

Bấy giờ ngài tôn thờ vật ấy bằng những chân ngôn phát ra từ miệng—thánh thiện, công đức, diệt trừ mọi tội lỗi—đúng như Phạm Thiên đã truyền dạy thuở trước.

Verse 123

एतस्मिन्नेव काले तु दुर्गन्धो नाशमाप्तवान् । तच्छरीराद्द्विजश्रेष्ठा महत्तेजो व्यजायत

Ngay trong khoảnh khắc ấy, mùi hôi tan biến; và từ thân thể ngài—hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh—một hào quang lớn lao bừng phát.

Verse 124

एतस्मिन्नन्तरे ब्रह्मा सह देवैः समागतः । ब्रह्महत्याविमुक्तं तं ज्ञात्वा सर्वसुराधिपम्

Ngay lúc ấy, Phạm Thiên (Brahmā) cùng chư thiên hội tụ mà đến; biết rằng Đấng Chúa tể của muôn thần đã được giải thoát khỏi tội sát hại Bà-la-môn, liền tiến đến gần Ngài.

Verse 125

श्रीब्रह्मोवाच । ब्रह्महत्याकृतो दोषो गतस्ते सुरसत्तम । शेषपापविशुद्ध्यर्थं स्वर्णदानं प्रयच्छ भोः

Đức Phạm Thiên phán: “Hỡi bậc tối thắng trong chư thiên, lỗi do sát hại Bà-la-môn đã rời khỏi ngươi. Để tịnh hóa phần tội còn sót, hãy bố thí vàng.”

Verse 126

कपालमेतद्देशेऽत्र यत्त्वया परिपूजितम् । वृत्रस्य पंचभिर्मंत्रैर्हरवक्त्रसमुद्भवैः

“Chiếc sọ này ngay tại miền đất này—vì ngươi đã cung kính phụng thờ đúng pháp bằng năm thần chú phát sinh từ miệng Hara (Śiva), để làm sự sám tạ liên hệ đến Vṛtra—”

Verse 127

प्रदास्यसि ततो भक्त्या हेमजामात्मनस्तनुम् । विधिना मंत्रयुक्तेन तव पापं प्रयास्यति । यद्यत्पूर्वकृतं कृत्स्नं प्रदाय ब्राह्मणाय भोः

“Rồi với lòng sùng tín, ngươi sẽ bố thí một thân vàng—bản tượng bằng vàng của chính thân mình. Làm đúng nghi pháp và kết hợp thần chú, tội của ngươi sẽ tiêu tan. Mọi lỗi lầm đã làm từ trước, trọn vẹn—khi đem hiến cho một vị Bà-la-môn, hỡi (Indra)—”

Verse 128

एवमुक्तस्ततः शक्रो ब्रह्मणा सुरसंनिधौ । तथेत्युक्त्वा तु तत्कालं पापपिंडं निजं ददौ

Được Phạm Thiên nói như vậy trước mặt chư thiên, Śakra (Indra) đáp: “Xin vâng.” Ngay khi ấy, Ngài trao ra khối tội của chính mình (pāpapiṇḍa).

Verse 129

कृत्वा हेममयं विप्रा ब्राह्मणाय महात्मने । गर्तातीर्थसमुत्थाय वाताख्यायाहिताग्नये

Sau khi tạo tác lễ vật bằng vàng, người ta dâng cho một vị Bà-la-môn đại tâm—người gắn với Gartā-tīrtha—tên là Vātaka, một gia chủ đã lập hỏa tế, gìn giữ các ngọn lửa thiêng.

Verse 130

एतस्मिन्नंतरे विप्रो गर्हितः सोऽथ नागरैः । धिग्धिक्पाप वृथा वेदा ये त्वया पारिताः पुरा

Trong lúc ấy, vị Bà-la-môn bị dân thành nhục mạ: “Hổ thẹn! Hổ thẹn! Hỡi kẻ tội lỗi—những Veda ngươi từng học thuở trước quả là uổng công!”

Verse 131

नास्माभिः सह संपर्कं कदाचित्त्वं करिष्यसि । गृहीतं यत्त्वया दानं पापपिंडसमुद्भवम्

“Từ nay ngươi sẽ chẳng bao giờ còn được giao du với chúng ta, vì ngươi đã nhận ‘lễ vật’ phát sinh từ một khối tội lỗi.”

Verse 132

ततः प्रोवाच विप्रः स उपमन्युकुलोद्भवः । विवर्णवदनो भूत्वा नाम्ना ख्यातः स वातकः

Bấy giờ vị Bà-la-môn ấy—sinh trong dòng dõi Upamanyu—lên tiếng. Sắc mặt ông tái nhợt, và ông nổi danh với tên Vātaka.

Verse 133

त्वया शक्र प्रदत्तो मे पापपिंडः स्वको यतः । मया प्रतिग्रहस्तेन दाक्षिण्येन कृतस्तव

“Ô Śakra, vì chính ngươi đã trao cho ta khối tội ấy—vốn là của ngươi—nên ta nhận lấy chỉ vì lòng kính nhường đối với ngươi.”

Verse 134

न लोभेन सुरश्रेष्ठ पश्यतस्ते विगर्हितः । अहं च ब्राह्मणैः सर्वैरेतैर्नगरवासिभिः

“Ôi bậc tối thượng trong hàng chư thiên, không phải vì lòng tham—thế mà ngay khi Ngài đang chứng kiến, con vẫn bị tất cả các Bà-la-môn và dân cư trong thành này quở trách.”

Verse 135

तस्मान्नाहं ग्रहीष्यामि एतं तव प्रतिग्रहम्

“Vì thế, con sẽ không nhận lễ vật này từ Ngài.”

Verse 136

भूयोऽपि तव दास्यामि न त्वं गृह्णासि चेत्पुनः ब्र । ह्मशापं प्रदास्यामि दारुणं च क्षयात्मकम्

“Con sẽ lại dâng cho Ngài lần nữa; nhưng nếu Ngài vẫn không nhận, ôi Bà-la-môn, con sẽ giáng lên Ngài lời nguyền của Phạm Thiên—khủng khiếp, đưa đến suy tàn và tiêu diệt.”

Verse 137

इंद्र उवाच । वेदागंपारगो विप्रो यदि कुर्यात्प्रतिग्रहम् । न स पापेन लिप्येत पद्मपत्रमिवांभसा

Indra nói: “Nếu một Bà-la-môn đã vượt đến bờ kia của Vệ-đà mà nhận lễ vật, người ấy không bị tội lỗi vấy nhiễm—như lá sen không bị nước làm ướt.”

Verse 138

तस्मात्ते पातकं नास्ति शृणुष्वात्र वचो मम । एतैस्त्वं गर्हिते यस्माद्ब्राह्मणैर्नगरोद्भवैः

“Vì thế, Ngài không có tội. Nay xin hãy nghe lời con tại đây: bởi Ngài đã bị những Bà-la-môn này, vốn là người trong thành, chê trách.”

Verse 139

एतेषां सर्वकृत्येषु प्रधानस्त्वं भविष्यसि । एतेषां पुत्रपौत्रा ये भविष्यंति तथा तव

Trong mọi việc của những người ấy, ngươi sẽ là bậc đứng đầu. Và những con cháu sẽ sinh khởi cho họ—thì đối với ngươi cũng sẽ như vậy.

Verse 140

ते सर्वे चाज्ञया तेषां वर्तयिष्यंत्यसंशयम् । युष्मद्वाक्यविहीनं यत्कृत्यं स्वल्पमपि द्विज

Tất cả họ, không nghi ngờ gì, sẽ hành động theo mệnh lệnh của họ. Bất cứ việc gì—dẫu nhỏ—hỡi bậc nhị sinh (dvija), nếu làm mà không có lời ngươi (chuẩn thuận)…

Verse 141

तेषां संपत्स्यते वन्ध्यं यथा भस्महुतं तथा । कपालमोचनं नाम ख्यातमेतद्भविष्यति

Đối với họ, việc ấy sẽ thành vô ích—như lễ vật rưới vào tro tàn. Và nơi này sẽ được biết đến với danh xưng “Kapālamocana” (Giải thoát khỏi sọ).

Verse 142

ये तु संस्मृत्य मनुजाः कपालं मम सद्द्विज । तत्र श्राद्धं करिष्यंति ते नरा मुक्तिसंयुताः । श्राद्धपक्षे विशेषेण प्रयास्यंति परांगतिम्

Nhưng những người, nhớ đến chiếc sọ của Ta, hỡi vị brāhmaṇa hiền thiện, mà làm lễ śrāddha tại đó—những người ấy sẽ được đầy đủ giải thoát (mokṣa). Đặc biệt trong mùa śrāddha, tức Pitṛ-pakṣa, họ sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 143

स्थानबाह्यद्विजातीनां कुले दारपरिग्रहम् । कृत्वा त्वद्गोत्रसंभूता ब्राह्मणा मत्प्रसादतः

Sau khi cưới vợ trong các gia tộc của những bậc nhị sinh từ ngoài vùng, lập nên gia thất, thì nhờ ân phúc của Ta, các brāhmaṇa sẽ sinh khởi như thuộc về gotra (dòng tộc) của ngươi.

Verse 144

व्यवहार्या भविष्यंति नगरे सर्वकर्मसु । एवमुक्त्वा सहस्राक्षस्ततश्चादर्शनं गतः

“Họ sẽ được thừa nhận và có uy quyền trong thành, trong mọi việc.” Nói xong như vậy, Sahasrākṣa (Indra) liền biến mất khỏi tầm mắt.

Verse 145

वातोपि तेन वित्तेन प्रतिग्रहकृतेन च । चकार तत्र प्रासादं देवदेवस्य शूलिनः

Và Vāta cũng dùng của cải ấy—có được nhờ nhận lễ vật—mà dựng tại đó một đền điện như cung thất dâng lên Đấng Thần của các thần, Chúa cầm Tam-xoa (Śiva).

Verse 146

ततः प्रोवाच शक्रस्तान्ब्राह्मणान्नगरोद्भवान् । कपालमोचने स्नात्वा यो देवं ह्यर्चयिष्यति

Bấy giờ Śakra (Indra) nói với các bà-la-môn phát sinh trong thành ấy: “Ai tắm tại Kapālamocana và chí thành phụng thờ Đức Chúa ngay tại đó…”

Verse 147

ब्रह्महत्योद्भवं पापं तस्य नश्यत्यसंशयम् । महापातकयुक्तो वा विपाप्मा संभविष्यति

…thì tội do brahmahatyā (giết một bà-la-môn) sinh ra sẽ tiêu tan nơi người ấy—không nghi ngờ. Dẫu mang trọng tội, người ấy cũng sẽ trở nên sạch tội.

Verse 148

स तथेति प्रतिज्ञाय ब्राह्मणान्नगरोद्भवान् । तत्रैव स्वाश्रमं कृत्वा पूजयामास शंकरम्

Các bà-la-môn sinh trong thành ấy thưa: “Xin vâng,” rồi phát nguyện làm theo. Ngay tại đó, họ lập đạo tràng (āśrama) của mình và phụng thờ Śaṅkara (Śiva).

Verse 149

ततःप्रभृति यत्किंचित्तेषां कृत्यं प्रजायते । तद्वाक्येन प्रकुर्वंति तत्र ये नागरः स्थिताः

Từ đó về sau, bất cứ bổn phận hay việc cần làm nào phát sinh cho họ, những người Nāgara cư trú tại đó đều thực hiện theo lời phán truyền có thẩm quyền ấy.

Verse 150

एतस्मात्कारणाज्जातो मध्यगो द्वितीयस्त्विह

Chính vì nguyên do ấy, tại đây đã phát sinh danh xưng ‘Madhyaga thứ hai’, một tước hiệu sinh ra từ nhân duyên này.

Verse 151

एतद्वः सर्वमाख्यातमाख्यानं पापनाशनम् । कपालेश्वरदेवस्य शृण्वतां पठतां नृणाम्

Tất cả điều này đã được thuật lại cho các ông—thánh truyện diệt tội về Đức Kapāleśvara—dành cho những ai lắng nghe và những ai tụng đọc.

Verse 152

यथा देवेश्वरस्यात्र पापं नष्टं महात्मनः । ब्रह्महत्या यथा नष्टा तस्मिंस्तीर्थे द्विजोत्तमाः

Hỡi các bậc brāhmaṇa tối thượng, cũng như tại nơi này tội lỗi của bậc đại hồn Deveśvara đã bị tiêu trừ, thì ngay tại tīrtha ấy, tội đại ác brahmahatyā cũng đã bị diệt mất.

Verse 269

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये वातकेश्वरक्षेत्रकपालमोचनेश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनं नामैकोनसप्तत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Thánh Skanda Mahāpurāṇa, trong bộ Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ, ở Nāgara-khaṇḍa thứ sáu, trong phần Māhātmya của Hāṭakeśvara-kṣetra, kết thúc chương 269 mang tên “Sự mô tả về đại uy lực của sự xuất hiện Kapālamocaneśvara tại Vātakeśvara-kṣetra”.