Adhyaya 264

Verse 1

ब्रह्मोवाच । कार्तिकेयश्च पार्वत्याः प्राणेभ्यश्चातिवल्लभः । संक्रीडति समीपस्थो नानाचेष्टाभिरुद्यतः

Phạm Thiên nói: Kārtikeya—đấng được Pārvatī yêu quý hơn cả chính hơi thở của mình—đang vui đùa ở gần, sinh động với muôn vàn cử chỉ và hoạt động.

Verse 2

रक्तकांतिर्महातेजाः षण्मुखोऽद्भुत विक्रमः । क्वचिद्गायति चात्यर्थं क्वचिन्नृत्यति स्वेच्छया

Rực ánh đỏ và đại quang minh, vị Lục Diện với oai lực kỳ diệu—khi thì Ngài cất tiếng ca trong niềm hoan hỷ sâu xa, khi thì Ngài tự tại múa theo ý nguyện.

Verse 3

मातरं पितरं दृष्ट्वा विनयावनतः क्वचित् । क्वचिच्च गंगापुलिने सिकतालेपनाकृतिः

Có lúc, thấy mẹ và cha, Ngài cúi mình cung kính trong đức khiêm nhu; có lúc, bên bờ Jāhnavī (sông Hằng), Ngài vui đùa, xoa cát và nắn thành hình.

Verse 4

गणैः सह विचिन्वानो विविधान्वनभूरुहान् । एवं प्रक्रीडितस्तस्य दिवसाः पंच जज्ञिरे

Cùng với các gaṇa, Ngài rong ruổi, ngắm xét muôn loài cây cỏ trong rừng. Thế rồi, khi Ngài vui chơi như vậy, năm ngày đã trôi qua.

Verse 5

ततो देवा महेन्द्राद्यास्तारकत्रासविद्रुताः । स्तुवन्तः शंकरं सर्वे तारकस्य जिघृक्षया

Bấy giờ chư thiên—đứng đầu là Đại Đế Indra—vì kinh hãi Tāraka mà chạy tán loạn; tất cả đều tán thán Śaṅkara, mong bắt giữ và khuất phục Tāraka.

Verse 6

चक्रुः कुमारं सेनान्यं जाह्नव्यां स्वगणैः सुराः । सस्वनुर्देववाद्यानि पुष्पवर्षं पपात ह

Trên dòng Jāhnavī (sông Hằng), chư thiên cùng đoàn tùy tùng của mình đã tôn lập Kumāra làm thống soái các đạo binh. Nhạc khí cõi trời vang rền, và mưa hoa rơi xuống.

Verse 7

वह्निस्तु स्वां ददौ शक्तिं हिमवान्वाहनं ददौ । सर्वदेवसमुद्भूतगणकोटिसमावृतः

Agni ban tặng chính uy lực ngọn giáo (śakti) của mình, và Himavān ban cho một linh thú làm cỗ xe. Được vây quanh bởi vô số gaṇa sinh từ chư thiên, Ngài đứng nghiêm trang bày trận.

Verse 8

प्रणम्य मुनिसंघेभ्यः प्रययौ रिपुविग्रहे । ताम्रवत्यां नगर्यां च शंखं दध्मौ प्रतापवान्

Sau khi đảnh lễ các hội chúng hiền triết, Ngài lên đường giao chiến với kẻ thù. Tại thành Tāmravatī, bậc oai hùng đã thổi tù và (ốc) của mình.

Verse 9

ततस्तारकसैन्यस्य दैत्यदानवकोटयः । समाजग्मुस्तस्य पुराच्छंखनादभयातुराः

Bấy giờ, từ thành ấy, vô số Daitya và Dānava thuộc đạo quân của Tāraka kéo đến tụ họp, lòng hoảng hốt vì tiếng ốc vang rền.

Verse 10

स्ववाहनसमारूढाः संयता बलदर्पिताः । देवाः सर्वेऽपि युयुधुः स्कन्दतेजोपबृंहिताः

Chư thiên đều cưỡi trên cỗ xe của mình, nghiêm chỉnh và tự hào về sức mạnh. Tất cả cùng giao chiến, được tăng trưởng bởi hào quang của Skanda.

Verse 11

तदा दानवसैन्यानि निजघान च सर्वशः । विष्णुचक्रेण ते छिन्नाः पेतुरुर्व्यां सहस्रशः

Bấy giờ, các đạo quân Dānava bị đánh gục khắp mọi phía; bị bánh xe (cakra) của Viṣṇu chém đứt, chúng ngã xuống đất hàng ngàn lớp.

Verse 12

ततो भग्नाश्च शतशो दानवा निहतास्तदा । नद्यः शोणितसंभूता जाता बहुविधामुने

Bấy giờ, hàng trăm Dānavas bị đánh tan và bị giết. Hỡi bậc hiền triết, những dòng sông muôn dạng đã hiện ra, sinh từ máu.

Verse 13

तद्भग्नं दानवबलं दृष्ट्वा स युयुधे रणे । बभंज सद्यो देवेशो बाणजालैरनेकधा

Thấy đạo quân Dānava đã tan vỡ, hắn vẫn giao chiến nơi trận địa. Lập tức, Đấng Chúa tể chư thiên nghiền nát chúng bằng những lưới tên muôn cách.

Verse 14

शक्तिनायुध्य गंगिन्याश्चिक्षेप कृष्णप्रेरिताः । सरथं च सयंतारं चक्रे तं भस्मसात्क्षणात्

Được Kṛṣṇa thúc giục, các thần lực phóng ra śakti và binh khí. Trong khoảnh khắc, chúng thiêu rụi hắn—cùng chiến xa và người đánh xe—thành tro.

Verse 15

शेषाः पातालमगमन्हतं दृष्ट्वाऽथ तारकम् । ततो देवगणाः सर्वे शसंसुस्तस्य विक्रमम्

Thấy Tāraka bị giết, những kẻ thù còn lại chạy trốn xuống Pātāla. Bấy giờ, toàn thể chư thiên đều ca ngợi dũng lực anh hùng của Ngài.

Verse 16

देवदुन्दुभयो नेदुः पुष्पवृष्टिस्तथाऽभवत् । ते लब्धविजयाः सर्वे महेश्वरपुरोगमाः

Trống trời vang dội, và mưa hoa rơi xuống. Tất cả—do Maheśvara dẫn đầu—hân hoan vì đã đạt thắng lợi.

Verse 17

सिषिचुः सर्वदेवानां सेनापत्ये षडाननम् । ततः स्कंदं समालिंग्य पार्वती हर्षगद्गदा

Chư thiên đã làm lễ tấn phong Đấng Lục Diện làm Tổng chỉ huy toàn quân thần. Rồi Pārvatī, giọng run vì hoan hỷ, ôm chầm lấy Skanda.

Verse 18

मांगल्यानि तदा चक्रे स्वसखीभिः समावृता । एवं च तारकं हत्वा सप्तमेऽहनि बालकः

Được các bạn hữu vây quanh, nàng bấy giờ cử hành những nghi lễ cát tường. Như vậy, sau khi diệt Tāraka, Hài Nhi thần thánh đã hoàn tất vào ngày thứ bảy.

Verse 19

मंदराचलमासाद्य पितरौ संप्रहर्षयन् । उवाच सकलं स्कन्दः परमानंदनिर्भरः

Đến núi Mandara và làm cha mẹ hoan hỷ, Skanda—tràn đầy đại an lạc—đã nói ra mọi điều một cách trọn vẹn.

Verse 20

काले दारक्रियां तस्य चिन्तयामास शंकरः । स उवाच प्रसन्नात्मा गांगेयममितद्युतिम्

Đến đúng thời, Śaṅkara nghĩ đến nghi lễ hôn phối cho con trai. Với tâm an nhiên, Ngài ngỏ lời cùng Đấng sinh từ Gaṅgā, rực rỡ vô lượng.

Verse 21

प्राप्तः कालस्तव विभो पाणिग्रहणसंमतः । कुरु दारान्समासाद्य धर्मस्ते पुंससंमतः

“Bạch Đấng Tối Thượng, thời khắc thích hợp để Ngài cử hành nghi lễ hôn phối đã đến. Xin hãy nhận phối ngẫu và lập gia thất—đó là dharma được chuẩn thuận cho địa vị của Ngài.”

Verse 23

क्रीडस्व विविधैर्भोगैर्विमानैः सह कामिकैः । तच्छ्रुत्वा भगवान्स्कन्दः पितरं वाक्यमब्रवीत् । अहमेव हि सर्वत्र दृश्यः सर्वगणेषु च । दृश्यादृश्यपदार्थेषु किं गृह्णामि त्यजामि किम्

“Hãy vui chơi với muôn thứ lạc thú, cùng các cỗ xe trời và những bạn tình yêu dấu.” Nghe vậy, Đức Skanda thưa cùng phụ vương: “Chỉ riêng con hiện hữu khắp mọi nơi—hiển lộ giữa mọi đoàn chúng. Trong các pháp hữu hình và vô hình, con còn có gì để lấy, và có gì để bỏ?”

Verse 24

याः स्त्रियः सकला विश्वे पार्वत्या ताः समा हि मे । नराः सर्वेऽपि देवेश भवद्वत्तान्विलोकये

“Mọi người nữ trong thế gian, đối với con, đều như chính Pārvatī; và mọi người nam nữa, ô Đấng Chúa của chư thiên, con đều thấy bình đẳng như phụ vương.”

Verse 25

त्वं गुरुर्मां च रक्षस्व पुनर्नरकमज्जनात् । येन ज्ञातमिदं ज्ञानं त्वत्प्रसादादखंडितम्

Ngài là bậc Guru của con—xin lại che chở con khỏi sa chìm vào địa ngục. Nhờ ân phúc của Ngài, tri kiến này đã được hiểu trọn vẹn, không đứt đoạn; xin đừng để nó mất đi.

Verse 26

पुनरेव महाघोरसंसाराब्धौ निमज्जये । दीपहस्तो यथा वस्तु दृष्ट्वा तत्करणं त्यजेत्

Xin đừng để con lại chìm trong biển lớn ghê rợn của luân hồi—như người cầm đèn, khi đã thấy vật cần tìm thì thôi việc dò kiếm.

Verse 27

तथा ज्ञानमधिप्राप्य योगी त्यजति संसृतिम् । ज्ञात्वा सर्वगतं ब्रह्म सर्वज्ञ परमेश्वर

Cũng vậy, khi đã đạt trọn tri thức, vị yogin lìa bỏ dòng luân chuyển. Khi chứng ngộ Brahman, Đấng thấm khắp mọi nơi—ô Đấng Tối Thượng, bậc Toàn Tri—(liền được giải thoát).

Verse 28

निवर्त्तंते क्रियाः सर्वा यस्य तं योगिनं विदुः । विषये लुब्धचित्तानां वनेऽपि जायते रतिः

Người mà mọi hành động thúc bách đều lắng dừng—người ấy được biết là bậc du-già. Còn kẻ tâm tham đắm các đối tượng giác quan, thì ngay giữa rừng sâu cũng khởi lên sự quyến luyến.

Verse 29

सर्वत्र समदृष्टीनां गेहे मुक्तिर्हि शाश्वती । ज्ञानमेव महेशान मनुष्याणां सुदुर्लभम्

Với những người nhìn bình đẳng khắp mọi nơi, giải thoát quả thật là thường hằng—even khi sống tại gia. Ôi Maheśāna, chỉ có tri kiến mới là điều cực kỳ hiếm đối với loài người.

Verse 30

लब्धं ज्ञानं कथमपि पंडितो नैव पातयेत् । नाहमस्मि न माता मे न पिता न च बांधवः

Dù đạt được bằng cách nào, bậc trí giả cũng không bao giờ để tri thức đã đắc bị rơi rụng. “Ta chẳng phải (ngã thân); cũng chẳng phải ‘mẹ ta’, chẳng phải ‘cha ta’, và cũng chẳng phải bất cứ ‘thân quyến’ nào thật sự định nghĩa ta.”

Verse 31

ज्ञानं प्राप्य पृथक्भावमापन्नो भुवनेष्वहम् । प्राप्यं भागमिदं दैवात्प्रभावात्तव नार्हसि

Đã đạt tri kiến, con đã đi vào trạng thái tách biệt (khỏi căn cước thế tục) giữa các cõi này. Phần số phận này đến do định mệnh; nhờ uy lực của Ngài, xin đừng để nó đổi khác (xin đừng để con sa ngã).

Verse 32

वक्तुमेवंविधं वाक्यं मुमुक्षोर्मे न संशयः । यदाग्रहपरा देवी पुनःपुनरभाषत

Con không nghi ngờ rằng những lời như thế thật hợp với người cầu giải thoát. Rồi Nữ Thần, kiên quyết trong chí nguyện, lại nói đi nói lại nhiều lần.

Verse 33

तदा तौ पितरौ नत्वा गतोऽसौ क्रौञ्चपर्वतम् । तत्राश्रमे महापुण्ये चचार परमं तपः

Bấy giờ, sau khi đảnh lễ song thân, ngài lên đường đến núi Krauñca. Tại đạo tràng (ẩn viện) đại phước đức ấy, ngài thực hành khổ hạnh tối thượng.

Verse 34

जजाप परमं ब्रह्म द्वादशाक्षरबीजकम् । पूर्वं ध्यानेन सर्वाणि वशीकृत्येन्द्रियाणि च

Ngài trì tụng Phạm Thể Tối Thượng—chân ngôn hạt giống mười hai âm. Trước hết, nhờ thiền định, ngài nhiếp phục và điều phục mọi căn (giác quan).

Verse 35

ममतां संवियुज्याथ ज्ञानयोगमवाप्तवान् । सिद्धयस्तस्य निर्विघ्ना अणिमाद्या यदाऽगताः

Dứt bỏ tâm chấp ngã và ý niệm “của ta”, ngài chứng đắc Jñāna-yoga (Yoga Trí Tuệ). Khi ấy, các thần thông (siddhi) bắt đầu từ aṇimā tự nhiên đến với ngài, không hề chướng ngại.

Verse 36

तदा तासां गणा क्रुद्धो वाक्यमेतदुवाच ह । ममापि दु्ष्टभावेन यदि यूयमुपागताः

Bấy giờ, vị thủ lĩnh của họ nổi giận và nói lời này: “Nếu các ngươi cũng đến gần ta với ý đồ bất thiện…”

Verse 37

तदास्मत्समशांतानां नाभिभूतिं करिष्यथ । एवं ज्ञात्वा महेशोऽपि यतो ज्ञानमहोदयम्

“Khi ấy, các ngươi sẽ chẳng thể khuất phục những bậc an tịnh như ta.” Biết vậy, Maheśa cũng hướng về sự bừng khởi vĩ đại của Trí Tuệ.

Verse 38

मत्तोऽपि ज्ञानयोगेनस्कन्दोऽप्यधिकभावभृत् । विस्मयाविष्टहृदयः पार्वतीमनुशिष्टवान्

Vượt cả ta, Skanda—nhờ Yoga của Trí tuệ mà mang khí lực tâm linh càng thâm hậu—lòng tràn niềm kinh ngạc, đã chỉ dạy Pārvatī.

Verse 39

पुत्रशोकपरां चोमां शुभैर्वाक्यामृतैर्हरः । चातुर्मासस्य माहात्म्यं सर्वपापप्रणाशनम्

Hari dùng lời lành như cam lộ an ủi Umā đang chìm trong nỗi sầu vì con, và giảng dạy đại công đức của Cāturmāsya—pháp môn diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 40

महेश्वरो वा मधुकैटभारिर्हृद्याश्रितो ध्यानमयोऽद्वितीयः । अभेदबुद्ध्या परमार्तिहंता रिपुः स एवातिप्रियो भवेत्ततः

Dù là Maheśvara hay Đấng diệt Madhu và Kaiṭabha—ngự trong tim, kết tinh từ thiền định, Đấng Nhất Thể vô nhị—khi được chiêm bằng trí vô phân biệt (abheda-buddhi), Ngài trở thành bậc diệt trừ khổ nạn tối thượng; vì thế, ngay cả kẻ thù cũng hóa thành vô cùng thân ái.

Verse 41

सूत उवाच । एतद्वः कथितं विप्राश्चातुर्मास्यसमुद्भवम् । माहात्म्यं विस्तरेणैव किमन्यच्छ्रोतुमिच्छथ

Sūta nói: “Hỡi các brāhmaṇa, ta đã thuật tường tận về đại công đức phát sinh từ Cāturmāsya. Các ông còn muốn nghe điều gì nữa?”

Verse 264

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये तारकासुरवधो नाम चतुःषष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ 264, mang tên “Sự diệt Tārakāsura”, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa, thuộc Ekāśītisāhasrī Saṃhitā—nằm trong quyển thứ sáu, Nāgara Khaṇḍa, phần Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, truyện Śeṣaśāyī Upākhyāna, đối thoại Brahmā–Nārada, mục Cāturmāsya Māhātmya.