Adhyaya 24

Verse 1

। सूत उवाच । तत्र विष्णुपदं नाम तीर्थं तीर्थे शुभे स्थितम् । अपरं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्

Sūta nói: Tại đó, trong miền tirtha cát tường, có một bến thánh mang tên Viṣṇupada. Hỡi các bậc Bà-la-môn tối thắng, ấy là một tirtha khác có năng lực tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 2

अयने दक्षिणे प्राप्ते यस्तत्पूज्य समाहितः । निवेदयेत्तथात्मानं सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

Khi tiết Nam chí đã đến, ai với tâm ý chuyên nhất mà phụng thờ nơi ấy, và đúng pháp dâng hiến chính mình tại đó với lòng tín thành kiên cố,

Verse 3

स मृतोऽप्ययने याम्ये तद्विष्णोः परमं पदम् । प्राप्नोति नात्र संदेहस्तत्प्रभावाद्द्विजोत्तमाः

Dẫu người ấy có mệnh chung trong thời Nam hành, vẫn đạt đến cảnh giới tối thượng của đức Viṣṇu. Hỡi bậc Nhị sinh tối thắng, không hề có nghi ngờ—đó là uy lực của nơi ấy.

Verse 4

तथा चैवोत्तरे प्राप्ते पूजयित्वा यथाविधि । सम्यङ्निवेदयेद्भक्त्या आत्मानं यः समाहितः । सोऽपि विष्णोः पदं पुण्यं प्राप्य संजायते सुखी

Cũng vậy, khi vận hành về phương Bắc đã đến, người tâm ý an định, thờ phụng đúng pháp và với lòng sùng kính dâng hiến chính mình một cách viên mãn, người ấy cũng đạt đến cảnh giới thánh thiện của Viṣṇu và trở nên an lạc, phúc lành.

Verse 5

ऋषय ऊचुः । कथं तत्र पदं जातं विष्णोरव्यक्तजन्मनः । कथं निवेद्यते तत्र सम्यगात्माऽ यनद्वये

Các bậc hiền triết thưa rằng: Dấu “Bàn Chân” của Viṣṇu đã phát sinh nơi ấy bằng cách nào—Ngài vốn có sự giáng sinh bất khả hiển lộ? Và trong hai vận hành chí tuyến (hai ayana), nơi ấy phải dâng hiến tự ngã cho đúng pháp như thế nào?

Verse 6

तस्मिन्दृष्टेऽथवा स्पृष्टे यत्फलं लभ्यते नरैः । तत्सर्वं सूतज ब्रूहि परं कौतृहलं हि नः

Và phước quả nào con người đạt được chỉ do nhìn thấy hay chạm đến—xin hãy nói trọn vẹn cho chúng tôi, hỡi con của Sūta; bởi lòng hiếu kỳ của chúng tôi thật lớn lao.

Verse 7

सूत उवाच । बलिर्बद्धो यदा तेन विष्णुना प्रभविष्णुना । तदा क्रमैस्त्रिभिर्व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम्

Sūta thưa: Khi Bali bị chính Viṣṇu toàn năng trói buộc, bấy giờ bằng ba bước chân, Ngài đã bao trùm trọn tam giới—cả hữu tình lẫn vô tình.

Verse 8

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे संन्यस्तः प्रथमः क्रमः । महर्लोके द्विती यस्तु तदा तेन महात्मना

Trong thánh địa Hāṭakeśvara, bước chân thứ nhất đã được đặt xuống; còn bước thứ hai, khi ấy, bởi bậc Đại Ngã ấy, được đặt tại Maharloka.

Verse 9

तृतीयस्य समुद्योगं यदा चक्रे स चक्रधृक् । तदा भिन्नं द्विजश्रेष्ठा ब्रह्मांडं लघुतां गतम्

Khi Đấng cầm đĩa (cakra) chuẩn bị bước sải thứ ba, bấy giờ, hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh, quả trứng vũ trụ (brahmāṇḍa) bị xuyên thủng và như thể trở nên nhỏ lại.

Verse 10

पादाग्रेणाथ संभिन्ने ब्रह्मांडे निर्मलं जलम् । अंगुष्ठाग्रेण संप्राप्तं क्रमेण धरणीतले

Khi brahmāṇḍa bị mũi bàn chân Ngài xuyên thủng, dòng nước thanh tịnh tuôn ra; và từ đầu ngón chân cái, nước ấy dần dần chảy xuống mặt đất.

Verse 11

ब्रह्मलोकं तदा कृत्स्नं प्लावयित्वा जलं हि तत् । शुद्धस्फटिकसंकाशं कुन्देन्दुसदृशद्युति । मत्स्यकच्छपसंकीर्णं ग्राहयूथैः समाकुलम्

Nước ấy bấy giờ tràn ngập toàn cõi Brahmaloka. Nó trong sáng như pha lê tinh khiết, rạng ngời như hoa nhài và vầng trăng—đầy cá và rùa, lại chen chúc những đàn cá sấu.

Verse 12

ततः प्रभृति सा लोके गंगा विष्णुपदी स्मृता । पवित्रमपि तत्क्षेत्रं नयन्ती सा पवित्रताम्

Từ đó về sau, trong thế gian nàng được nhớ đến là Gaṅgā, “Viṣṇupadī”. Dẫu một nơi vốn đã linh thiêng, nàng vẫn dẫn nó đến sự thanh tịnh cao hơn nữa.

Verse 13

एवं विष्णोः पदं तत्र संजातं मुनिसत्तमाः । सर्वपापहरं पुंसां तदा विष्णुपदी स्मृता

Vì thế, hỡi các bậc hiền thánh tối thượng, Dấu Chân của Viṣṇu đã hiển lộ nơi ấy. Xóa sạch mọi tội lỗi của con người, nên khi ấy được ghi nhớ là “Viṣṇupadī”.

Verse 14

यस्तस्यां श्रद्धया युक्तः स्नानं कृत्वा यथोदितम् । स्पर्शयेत्तत्पदं विष्णोः स याति परमं पदम्

Ai có lòng tin, tắm tại đó đúng như nghi thức và chạm vào dấu Chân của đức Viṣṇu—người ấy đạt đến cõi tối thượng.

Verse 15

यस्तत्रकुरुते श्राद्धं सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । स्नात्वा विष्णुपदीतोये गयाश्राद्धफलं लभेत्

Ai làm lễ śrāddha tại đó với lòng tin chân chánh—sau khi tắm trong nước Viṣṇupadī—sẽ được công đức của Gayā-śrāddha lừng danh.

Verse 16

माघमासे नरः स्नानं प्रातरुत्थाय तत्र यः । करोति सततं मर्त्यः स प्रयागफलं लभेत्

Trong tháng Māgha, người phàm nào dậy sớm và thường xuyên tắm tại đó sẽ đạt công đức như ở Prayāga.

Verse 17

अथवा वत्सरं यावत्क्षणं कृत्वात्र भक्तितः । तत्र स्नानं च यः कुर्यात्स मुक्तिं लभते नरः

Hoặc chỉ trong khoảnh khắc, hoặc suốt một năm—ai tắm tại đó với lòng sùng kính thì người ấy được giải thoát (mukti).

Verse 18

यस्यास्थीनि जले तत्र क्षिप्यंते मनुजस्य च । अपि पाप समाचारः स प्राप्नोति परां गतिम्

Dẫu một người từng sống trong tội lỗi, nếu xương cốt của người ấy được thả vào dòng nước tại đó, người ấy vẫn đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 19

अपि पक्षिपतंगा ये पशवः कृमयो मृगाः । प्रविष्टाः सलिले तस्मिंस्तृषार्ता भक्तिवर्जिताः

Ngay cả chim chóc và côn trùng—thú vật, sâu bọ và nai—bước vào dòng nước ấy, tuy chỉ vì khát và không có lòng sùng kính,

Verse 20

तेऽपि पापविनिर्मुक्ता देहांते चातिदुर्लभम् । चक्रिणस्तत्पदं यांति जरामरणवर्जितम्

ngay cả họ cũng được giải thoát khỏi tội lỗi; và khi mạng chung, họ đạt đến cảnh giới cực kỳ hiếm có của Đấng cầm Luân—nơi không già, không chết.

Verse 21

किं पुनः श्रद्धयोपेताः पर्वकाल उपस्थिते । दत्त्वा दानं द्विजेन्द्राणां नरा वेदविदां द्विजाः

Huống chi, khi đến thời điểm lễ hội cát tường, những người có lòng tin kính đem bố thí cúng dường các bậc tối thượng trong hàng “nhị sinh”—các Bà-la-môn thông hiểu Veda—thì phước đức biết bao!

Verse 22

तत्र गाथा पुरा गीता नारदेन महर्षिणा । विष्णुपद्याः समालोक्य प्रभावं पापनाशनम्

Nhân đó, xưa kia đại hiền Nārada đã cất lên một bài kệ, sau khi chiêm ngưỡng uy lực và oai nghiêm của Viṣṇupadī—năng lực diệt trừ tội lỗi.

Verse 23

किं व्रतैर्नियमैर्वापि तपोभिर्विविधैर्मखैः । कृतैर्विष्णुपदीतोये संस्थिते धरणीतले

Khi nước thánh Viṣṇupadī hiện hữu ngay trên cõi đất này, còn cần gì đến các lời nguyện và giới luật, các khổ hạnh muôn dạng, hay bao cuộc tế tự nữa?

Verse 24

एकः सर्वेषु तीर्थेषु स्नानं मर्त्यः समाचरेत् । एको विष्णुपदीतोये स्नाति द्वाभ्यां समं फलम्

Nếu một phàm nhân tắm ở mọi thánh địa (tīrtha), ấy là một phần công đức; nhưng chỉ một lần tắm trong dòng nước Viṣṇupadī đem lại quả báo ngang bằng toàn bộ tổng ấy.

Verse 25

एको दानानि सर्वाणि ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छति । एको विष्णुपदीतोये स्नाति द्वाभ्यां समं हि तत्

Nếu người ta bố thí mọi loại của cải cho các Bà-la-môn, ấy là một tổng công đức lớn; nhưng chỉ một lần tắm trong nước Viṣṇupadī cũng đạt kết quả ngang bằng như vậy.

Verse 26

पञ्चाग्निसाधको ग्रीष्मे वर्षास्वाकाशमाश्रितः । जलाश्रयश्च हेमंत एकः स्यात्पुरुषः क्षितौ

Trên đời có người tu khổ hạnh ‘năm lửa’ vào mùa hạ, phơi mình dưới trời trống trong mùa mưa, và trú trong nước vào mùa đông—thực hành kỷ luật nghiêm khắc theo bốn mùa.

Verse 27

अन्यो विष्णुपदीतोये स्नात्वा विष्णुपदं स्पृशेत् । तावुभावपि निर्दिष्टौ समौ पुरुषसत्तमौ

Người khác, sau khi tắm trong nước Viṣṇupadī, chạm đến Dấu Chân của Viṣṇu; hai người ấy được chỉ dạy là ngang bằng nhau, đều là bậc tối thượng trong loài người.

Verse 28

एकांतरोपवासी य एकः स्याज्जीवितावधि । एकोविष्णुपदीतोये स्नाति द्वाभ्यां समं फलम्

Có người có thể ăn chay, nhịn ăn cách ngày suốt cả đời; nhưng chỉ một lần tắm trong nước Viṣṇupadī cũng cho quả báo ngang bằng như thế.

Verse 29

त्रिरात्रोपोषितस्त्वेको यावद्वर्षशतं नरः । एको विष्णुपदीतोये स्नाति द्वाभ्यां समं फलम्

Một người có thể giữ trai giới ba đêm, lặp đi lặp lại suốt trăm năm; nhưng chỉ một lần tắm trong dòng nước Viṣṇupadī cũng cho quả phúc ngang bằng.

Verse 30

सूत उवाच । एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठो नारदो द्विजसत्तमाः । विरराम मुनीनां स बहूनां पुरतोऽसकृत्

Sūta nói: Nói như vậy xong, bậc hiền triết tối thượng Nārada, trước mặt nhiều đạo sĩ và các Bà-la-môn ưu tú, liền dừng lời thuyết giảng.

Verse 31

तस्मात्सर्व प्रयत्नेन स्नानं तत्र समाचरेत । संस्पृशेच्च पदं विष्णोर्य इच्छेच्छ्रेय आत्मनः

Vì thế, hãy dốc hết mọi nỗ lực mà tắm gội tại thánh địa ấy; và ai cầu mong điều thiện tối thượng cho mình cũng nên cung kính chạm vào Dấu Chân của Viṣṇu.

Verse 32

ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तमात्मानं विनिवेदयेत् । विष्णोः पदस्य संप्राप्ते अयने दक्षिणोत्तरे

Các đạo sĩ thưa: “Điều ngài đã nói—về việc hiến dâng bản thân (quy y)—khi đến Dấu Chân của Viṣṇu, vào thời điểm chí tuyến, dù nam chí hay bắc chí—”

Verse 33

तत्केन विधिना सूत मन्त्रैश्च वद सत्वरम् । वयं येन च तत्कुर्मः सर्वं भक्तिसमन्विताः

“Bằng nghi thức nào, hỡi Sūta, và với những thần chú nào—xin nói mau—để tất cả chúng tôi, đầy lòng sùng kính, có thể thực hành trọn vẹn.”

Verse 34

सूत उवाच । दक्षिणे चोत्तरे चापि संप्राप्ते चायनद्वये । पूजयित्वा पदं विष्णोरिमं मन्त्रमुदीरयेत्

Sūta nói: “Khi một trong hai chí tuyến—nam chí hay bắc chí—đến, sau khi lễ bái Dấu Chân của Viṣṇu, người ấy nên tụng đọc thần chú này.”

Verse 35

षण्मासाभ्यंतरे मृत्युर्यद्यकस्माद्भवेन्मम । तत्ते पदं गतिर्मे स्यादहं ते भृत्यतां गतः

“Nếu trong vòng sáu tháng, cái chết bỗng dưng đến với con, thì xin Dấu Chân (thánh) ấy là nơi nương tựa và con đường của con; con đã quy phục làm kẻ phụng sự Ngài.”

Verse 36

एवं प्रोच्य हरिं पश्चात्पूजयेद्ब्राह्मणांस्ततः । अथ तैः सममश्नीयात्ततः प्राप्नोति सद्गतिम्

Nói với Hari như thế xong, người ấy nên kính lễ và cúng dường các brāhmaṇa; rồi cùng họ thọ thực—nhờ vậy đạt được cảnh giới tốt lành.