Adhyaya 169

Verse 1

ऋषय ऊचुः । कस्मात्सा तुष्टिदा प्रोक्ता नागराणां विशेषतः । धारानामेति विख्याता कस्मात्सा धरणीतले

Các hiền triết thưa: Vì sao nàng được gọi là “Tuṣṭidā”—đấng ban sự mãn nguyện—đặc biệt cho các Nāgara? Và vì sao trên cõi đất này nàng lại nổi danh với danh xưng “Dhārā”?

Verse 2

सूत उवाच । चमत्कारपुरे पूर्वं धारानामेति विश्रुता । आसीत्तपस्विनी साध्वी नागरी ब्राह्मणोत्तमा । तस्याः सख्यमरुन्धत्या आसीत्पूर्वं सुमेधया

Sūta nói: Thuở xưa, tại Camatkārapura, có một phu nhân Bà-la-môn thuộc dòng Nāgarī, bậc tu khổ hạnh hiền thánh, đức hạnh và tối thắng, nổi tiếng với danh hiệu Dhārā. Từ thời trước nữa, nàng có tình bằng hữu với Arundhatī, người nữ có trí tuệ xuất chúng.

Verse 3

अरुन्धती यदा प्राप्ता चमत्कारपुरे शुभे । स्नानार्थं शंखतीर्थं तु वसिष्ठेन समागता

Khi A-run-dha-tī đến thành cát tường Camatkārapura, nàng cùng với hiền thánh Vasiṣṭha đi đến Śaṅkha-tīrtha để tắm gội thanh tịnh.

Verse 4

तया दृष्टाथ सा तत्र अंगुष्ठाग्रेण संस्थिता । वायुभक्षा निराहारा दिव्येन वपुषान्विता

Bấy giờ nàng thấy vị nữ tu hạnh ấy ở đó—đứng trên đầu ngón tay cái, lấy gió làm thực, không ăn uống, thân thể rực sáng như thần linh.

Verse 5

तया पृष्टा च सा साध्वी का त्वं कस्य सुता शुभे । किमर्थं तु स्थिता चोग्रे तपसि ब्रूहि मे शुभे

Được nàng hỏi, vị nữ hiền đức đáp: “Ôi người cát tường, nàng là ai, con gái của ai? Vì duyên cớ gì nàng an trụ trong khổ hạnh nghiêm khắc này? Xin nói cho ta, hỡi bậc phúc lành.”

Verse 6

धारोवाच । देवशर्माख्यविप्रस्य सुताहं नागरस्य च । बालत्वे वर्तमानाया वैधव्यं मे व्यवस्थितम्

Dhārā thưa: “Ta là con gái của vị Bà-la-môn Nāgara tên Devaśarmā. Khi còn thơ ấu, số phận góa phụ đã đến với ta.”

Verse 7

शंखतीर्थस्य माहात्म्यं श्रुत्वा शंखेश्वरस्य च । ततोऽहं संस्थिता ह्यत्र तस्यैवाराधने स्थिता

“Nghe danh đại linh của Śaṅkha-tīrtha và của Śaṅkheśvara, nên ta an cư nơi đây, chỉ một lòng phụng thờ Ngài.”

Verse 8

अरुन्धत्युवाच । तवोपरि महान्स्नेहो दर्शनात्ते व्यवस्थितः । तस्मादागच्छ गच्छावो ममाश्रमपदं शुभम्

Arundhatī nói: “Vừa thấy nàng, trong ta liền dấy lên một mối thâm tình lớn lao. Vậy nên, hãy đến—chúng ta cùng về trú xứ đạo viện cát tường của ta.”

Verse 9

सरस्वत्या स्तटे शुभ्रे सर्वपातकनाशने । शास्त्रगोष्ठीरता नित्यं तत्र तिष्ठ मया सह

“Trên bờ sáng trong của sông Sarasvatī, nơi diệt trừ mọi tội lỗi, hãy ở đó cùng ta—luôn hoan hỷ trong những hội tụ bàn luận kinh điển thánh học.”

Verse 10

ततः संप्रस्थिता सा तु तया सार्धं तपस्विनी । अनुज्ञाता स्वपित्रा तु जनन्या बांधवैस्तथा

Rồi người nữ tu khổ hạnh ấy lên đường cùng nàng—sau khi đã được cha mình, mẹ mình và các thân quyến cho phép.

Verse 11

तस्याः सख्यं चिरं कालं तया सह बभूव ह । कस्यचित्त्वथ कालस्य सा शक्तिस्तत्र चागता

Tình bằng hữu của nàng với người ấy bền lâu qua nhiều thời gian. Rồi sau một thời gian trôi qua, Śakti ấy cũng đến nơi đó.

Verse 12

विश्वामित्रेण संसृष्टा वसिष्ठस्य वधाय च । सा स्तंभिता वसिष्ठेन कृता देवीस्वरूपिणी । संपूज्या देवमर्त्यानां सर्वरक्षाप्रदा शुभा

Kết hợp cùng Viśvāmitra để mưu sát Vasiṣṭha, nàng đã bị chính Vasiṣṭha ngăn lại và khiến trở thành bậc mang hình tướng của Nữ Thần—đáng được chư thiên và loài người tôn thờ, cát tường, ban mọi sự hộ trì.

Verse 13

ततस्तु धारया तस्याः कैलासशिखरोपमः । प्रासादो निर्मितो विप्रा नानारत्नविचित्रितः

Bấy giờ, nhờ năng lực của Dhārā, một cung điện được dựng cho nàng—tựa như đỉnh núi Kailāsa, hỡi các Bà-la-môn—và được trang sức bằng vô số châu báu rực rỡ.

Verse 14

चकाराथ ततः स्तोत्रं तस्याः सा च तपस्विनी

Rồi người nữ khổ hạnh ấy đã soạn một bài tán tụng để ca ngợi nàng.

Verse 15

नमस्ते परमे ब्राह्मि धारयोगे नमोनमः । अर्धमात्रे परे शून्ये तस्यार्धार्धे नमोस्तु ते

Kính lễ Ngài, đấng Brahmī tối thượng; kính lễ, kính lễ Ngài như Yoga của năng lực nâng đỡ (Dhārā-yoga). Kính lễ Ngài là nửa âm tiết siêu việt, là Tánh Không tối thượng, là “nửa của nửa” vi tế vượt ngoài mọi lượng đo.

Verse 16

नमस्ते जगदाधारे नमस्ते भूतधारिणि । नमस्ते पद्मपत्राक्षि नमस्ते कांचनद्युते

Kính lễ Ngài, đấng nâng đỡ vũ trụ; kính lễ Ngài, đấng gìn giữ muôn loài. Kính lễ Ngài, bậc có đôi mắt như lá sen; kính lễ Ngài, bậc rực sáng như vàng.

Verse 17

नमस्ते सिंहयानाढ्ये नमस्तेऽस्तुमहाभुजे । नमस्ते देवताभीष्टे नमस्ते दैत्यसूदिनि

Kính lễ Ngài, bậc uy nghi với sư tử làm linh thú; kính lễ Ngài, đấng có cánh tay vĩ đại. Kính lễ Ngài, bậc được chư thiên yêu kính; kính lễ Ngài, đấng diệt trừ loài A-tu-la.

Verse 18

नमस्ते महिषाक्रांतशरीरच्छिन्नमस्तके । नमस्ते विंध्यनिरते सुरामांसबलिप्रिये

Kính lễ Ngài, Đấng đã đạp nát quỷ trâu và chém lìa đầu nó. Kính lễ Ngài, Đấng hoan hỷ nơi miền Vindhya, và vui nhận lễ cúng rượu, thịt cùng các phẩm vật hiến tế.

Verse 19

त्वं लक्ष्मीस्त्वं शची गौरी त्वं सिद्धिस्त्वं विभावरी । त्वं स्वाहा त्वं स्वधा तुष्टिस्त्वं पुष्टिस्त्वं सुरेश्वरी

Ngài là Lakṣmī; Ngài là Śacī; Ngài là Gaurī. Ngài là Siddhi; Ngài là Đêm. Ngài là Svāhā; Ngài là Svadhā; Ngài là sự mãn nguyện; Ngài là sự nuôi dưỡng; Ngài là Nữ Chúa của chư thiên.

Verse 20

शक्तिरूपासि देवि त्वं सृष्टिसंहारका रिणी । त्वयि दृष्टमिदं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्

Ôi Nữ Thần, Ngài chính là Śakti—quyền năng tự thân, Đấng làm nên sáng tạo và hủy diệt. Trong Ngài, toàn thể tam giới đều được thấy, gồm mọi loài động và bất động.

Verse 21

यथा तिलेस्थितं तैलं दधिसंस्थं यथा घृतम् । हविर्भुजश्च काष्ठस्थः सुगुप्तं लभ्यते न हि

Như dầu ẩn trong hạt mè, như bơ tinh (ghī) còn trong sữa chua; và như lửa—đấng thọ hưởng havis—ẩn kín trong gỗ: điều ẩn sâu không thể đạt được nếu không khơi cho hiển lộ.

Verse 22

तथा त्वमपि देवेशि सर्वगापि न लक्ष्यसे

Cũng vậy, ôi Nữ Chúa của chư thiên: dẫu Ngài thấm khắp mọi nơi, Ngài vẫn chẳng dễ được nhận thấy.

Verse 23

सूत उवाच । एतेन स्तोत्रमुख्येन स्मृता सा परमेश्वरी । बहूनि वर्ष पूगानि पूजयंत्या दिनेदिने

Sūta nói: Nhờ bài tán tụng tối thượng này, Đấng Đại Nữ Thần Tối Cao được thỉnh mời và tưởng niệm—Người đã được phụng thờ ngày qua ngày, suốt vô số năm dài.

Verse 24

कस्यचित्त्वथ कालस्य चैत्रशुक्लाष्टमी सिता । तस्मिन्नहनि देवी सा नद्यां संस्नाप्य पूजिता

Rồi vào một thời điểm nào đó, đúng ngày mồng tám (Aṣṭamī) nửa tháng sáng của tháng Caitra, ngay trong ngày ấy, Nữ Thần được tắm gội nơi dòng sông và được phụng thờ.

Verse 25

बलि पूजां ततो दत्त्वा स्तोत्रेणानेन च स्तुता । ततः प्रत्यक्षतां गत्वा तामुवाच तपस्विनीम्

Sau khi dâng lễ bali và cử hành nghi thức thờ phụng, nàng ca tụng Nữ Thần bằng bài tán này. Rồi Nữ Thần hiện ra trước mắt và phán với người nữ khổ hạnh ấy.

Verse 26

पुत्रि तुष्टास्मि भद्रं ते स्तोत्रेणानेन चानघे । वरं वरय भद्रं ते तव दास्यामि वांछितम्

“Hỡi con gái, Ta hài lòng về con—nguyện điều lành đến với con—nhờ bài tán này, ô người thanh tịnh không tội. Hãy chọn một ân huệ; nguyện điều lành đến với con. Ta sẽ ban điều con mong ước.”

Verse 27

धारोवाच । यदि तुष्टासि मे देवि यदि देयो वरो मम । तन्मे नाम तवाप्यस्तु प्रासादेऽत्र हि केवलम्

Dhārā thưa: “Nếu Mẹ Nữ Thần hài lòng về con, và nếu một ân huệ sẽ được ban cho con—xin cho chính tên con được gắn liền với Thánh Danh của Mẹ, chỉ riêng tại ngôi đền này mà thôi.”

Verse 28

अपरं नागरो योऽत्र त्वस्मिन्नहनि संस्थिते । प्रदक्षिणात्रयं कृत्वा तव दत्त्वा फलत्रयम्

Lại nữa: bất cứ cư dân Nāgara nào, ngay trong ngày này đến và lưu lại nơi đây—sau khi đi nhiễu ba vòng và dâng lên Ngài ba trái quả—

Verse 29

स्तोत्रेणानेन भवतीं स्तुत्वा च कुरुते नतिम् । तस्य संवत्सरं यावद्रोगो रक्ष्यस्त्वयाऽखिलः

—và dùng thánh tụng này ca ngợi Ngài rồi cúi đầu đảnh lễ: đối với người ấy, suốt một năm, mọi bệnh tật đều phải được Ngài che chở, xua tan.

Verse 30

या च वंध्या भवेन्नारी सा भूयात्पुत्रसंयुता । दुर्भगा च ससौभाग्या कुरूपा रूपसंभवा । रोगिणी रोगनिर्मुक्ता सर्वसौख्यसमन्विता

Người nữ hiếm muộn sẽ được phúc lành có con trai. Người bất hạnh trở nên hữu phúc; người dung mạo xấu trở nên đoan trang; người bệnh được giải thoát khỏi bệnh—đạt đủ mọi an lạc.

Verse 31

देव्युवाच । अहं धारेति विख्याता प्रासादेऽत्र त्वया कृते । भविष्यामि न सन्देहस्तव कीर्तिकृते सदा

Nữ Thần phán: “Trong ngôi đền do ngươi dựng nên tại đây, Ta chắc chắn sẽ được tôn xưng là ‘Dhārā’—không còn nghi ngờ—mãi mãi vì danh tiếng của ngươi.”

Verse 32

अत्र यो नागरो भक्त्या समागत्य तपस्विनि । प्रदक्षिणात्रयं कुर्याद्दत्त्वा मम फलत्रयम्

Tại đây, hỡi nữ tu khổ hạnh: bất cứ cư dân Nāgara nào đến với lòng sùng kính và đi nhiễu ba vòng, dâng lên Ta ba trái quả—

Verse 33

सोऽपि संवत्सरं यावद्भविता रोगवर्जितः । एवमुक्ता तु सा देवीततश्चादर्शनं गता

“Người ấy cũng sẽ được lìa bệnh tật suốt trọn một năm.” Nói như vậy xong, Đức Nữ Thần liền biến mất khỏi tầm mắt.

Verse 34

धारापि संस्थिता तत्र अरुन्धत्या समन्विता । अद्यापि दृश्यते व्योम्नि तस्याश्चापि समीपगा

Dhārā cũng an trụ tại đó, có Arundhatī đi cùng. Cho đến hôm nay, người ta vẫn thấy nàng trên bầu trời, và Arundhatī cũng hiện gần bên nàng.

Verse 35

एतद्धारोद्भवं योऽत्र वृत्तांतं कीर्तयिष्यति । शृणुयाद्वा द्विजश्रेष्ठा मुच्येत्पापाद्दिनोद्भवात्

Hỡi bậc nhị sinh tối thượng, ai tại đây tụng đọc câu chuyện về nguồn gốc của Dhārā—hoặc chỉ lắng nghe thôi—cũng được giải thoát khỏi những tội lỗi phát sinh ngày qua ngày.

Verse 36

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पठनीयं विशेषतः । श्रोतव्यं च प्रभक्त्येदं नागरैश्च विशेषतः

Vì thế, hãy dốc mọi nỗ lực để đặc biệt đọc (māhātmya) này; và cũng nên lắng nghe với lòng sùng tín—nhất là người dân xứ Nāgara.

Verse 169

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धारानामोत्पत्तिवृत्तांत धारादेवीमाहात्म्यवर्णनं नामैकोनसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Thánh điển Skanda Mahāpurāṇa, thuộc Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā, quyển thứ sáu—Nāgara Khaṇḍa—trong phần Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara, kết thúc chương thứ một trăm sáu mươi chín, mang tên “Tường thuật nguồn gốc của Dhārā và mô tả sự vĩ đại của Dhārādevī.”