Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 151›Shloka 46
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 46

Devanagari script

सुरथाख्यः प्रसिद्धोऽत्र सूर्यवंशसमुद्भवः । ततो वसिष्ठमासाद्य स चात्मीयं पुरो हितम् । प्रोवाच प्रणतो भूत्वा बाष्पव्याकुललोचनः

Transliteration

surathākhyaḥ prasiddho'tra sūryavaṃśasamudbhavaḥ | tato vasiṣṭhamāsādya sa cātmīyaṃ puro hitam | provāca praṇato bhūtvā bāṣpavyākulalocanaḥ

Translation

Tại đó có vua Suratha lừng danh, xuất thân từ dòng Nhật tộc. Rồi ngài đến gần hiền thánh Vasiṣṭha, vị tế sư của chính gia tộc mình; cúi đầu đảnh lễ, đôi mắt nhòa lệ, và cất lời thưa.

Word by Word
सुरथाख्यःnamed Suratha
सुरथाख्यः:
Viśeṣaṇa (Qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootसुरथाख्य (प्रातिपदिक; सुरथ + आख्य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masc., Nom. sg.); तत्पुरुषः (“named Suratha”)
प्रसिद्धःwell-known
प्रसिद्धः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र + √सिध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masc., Nom. sg.; adjectival past participle)
अत्रhere
अत्र:
Deśa-adhikaraṇa (Locative adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place)
सूर्यवंशसमुद्भवःborn in the Solar dynasty
सूर्यवंशसमुद्भवः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसूर्यवंशसमुद्भव (प्रातिपदिक; सूर्य + वंश + समुद्भव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masc., Nom. sg.); तत्पुरुषः (“born from the Solar dynasty”)
ततःthen
ततः:
Kāla-adhikaraṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (then/thereafter)
वसिष्ठम्Vasiṣṭha
वसिष्ठम्:
Karma (Object of gerund action)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Masc., Acc. sg.)
आसाद्यhaving approached
आसाद्य:
Kriyā (Conjunctive action)
TypeVerb
Rootआ + √सद् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive: having approached)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masc., Nom. sg.)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
आत्मीयम्his own
आत्मीयम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootआत्मीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Masc., Acc. sg.; agreeing with पुरोहितम्)
पुरोहितम्family priest
पुरोहितम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootपुरोहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Masc., Acc. sg.)
प्रोवाचsaid; spoke
प्रोवाच:
Kriyā (Main predicate)
TypeVerb
Rootप्र + √वच् (धातु)
Formलिट् लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन (Perfect, 3rd sg.)
प्रणतःbowed down
प्रणतः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्र + √नम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masc., Nom. sg.; agreeing with सः)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriyā (Conjunctive action)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund: having become)
बाष्पव्याकुललोचनःwith eyes troubled by tears
बाष्पव्याकुललोचनः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootबाष्पव्याकुललोचन (प्रातिपदिक; बाष्प + व्याकुल + लोचन)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masc., Nom. sg.); कर्मधारयः (“eyes that are agitated with tears”)
Speaker

Narrator

Visual Art Cues

Scene: King Suratha, dispossessed, approaches sage Vasiṣṭha with folded hands; his eyes are filled with tears; the sage sits in an āśrama amid sacred fires and students.

Characters & Entities
S
Suratha
V
Vasiṣṭha
S
Sūryavaṃśa

FAQs

In crisis, humility before a realized guru and adherence to dharma becomes the doorway to restoration and higher good.

Not named in this verse; it introduces a royal episode within the chapter’s tīrtha-mahātmya framework.

None; it sets up guru-counsel, which typically leads to vows, worship, or pilgrimage in subsequent verses.

←Previous Verse
Next Verse→