Adhyaya 131

Verse 1

देव उवाच । एषा रात्रिः समादिष्टा दानवानां सुरेश्वरि । पिशाचानां च भूतानां राक्षसानां विशेषतः

Thần nói: Hỡi Nữ Chúa của chư thiên, đêm này đã được ấn định cho bọn Dānavas; và đặc biệt là cho Piśācas, Bhūtas và Rākṣasas.

Verse 2

यत्किंचित्क्रियते कर्म तत्र स्नानादिकं शुभम् । तत्सर्वं जायते तेषां पुरा दत्तं स्वयंभुवा

Bất cứ việc gì được làm vào lúc ấy—dù là việc lành bắt đầu từ tắm gội—tất thảy đều trở nên linh nghiệm cho họ, vì thuở xưa Đấng Tự Sinh (Brahmā) đã tự mình ban cho họ điều ấy.

Verse 3

मर्यादा तैः समं येन देवानां च यदा कृता । अर्हाणां यज्ञभागस्य काश्यपानामथाग्रजाम्

Và khi một ranh giới/khế ước đã được lập cùng họ liên quan đến chư thiên—về những bậc xứng đáng nhận phần tế lễ, tức các vị đứng đầu trong dòng Kāśyapa—

Verse 4

तदर्थं दशसाहस्रा दानवा युद्ध दुर्मदाः । कुंतप्रासकरा भानुं रुंधन्त्युद्गतकार्मुकाः

Vì mục đích ấy, mười nghìn Dānava—cuồng say chiến trận—mang giáo và lao, giương cung lên, ngăn chặn Mặt Trời.

Verse 5

तमुद्दिश्य सहस्रांशुं यज्जलं परिक्षिप्यते । सावित्रेण च मन्त्रेण तेषां तज्जायते फलम्

Bất cứ nước nào được rảy ra hướng về Mặt Trời ngàn tia, lại kèm theo thần chú Sāvitrī, thì quả phúc ấy quy tụ về họ.

Verse 6

ते हतास्तेन तोयेन वज्रतुल्येन तत्क्षणात् । प्रमुंचंति सहस्रांशुं नित्यमेव सुरेश्वरि

Bị nước ấy đánh trúng—mạnh như lôi chùy—chúng bị diệt ngay tức khắc, ô Nữ Vương của chư Thiên; và Mặt Trời ngàn tia lại luôn được giải thoát để tiếp tục hành trình.

Verse 7

एतस्मात्कारणात्तोयमस्त्ररूपं क्षिपाम्यहम् । संध्या कालं समुद्दिश्य भानुं संध्यां न पार्वति

Vì lẽ đó, ta rảy nước này như một thứ vũ khí, nhắm vào thời khắc Sandhyā; ô Pārvatī, đây không phải là lễ bái Sandhyā như một nữ thần, mà là hành động hộ vệ cho Mặt Trời.

Verse 8

यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदुत्तरतः स्थितः । उदयार्थं रविं यान्तं निरुन्धन्ति च दारुणाः

Bậc tối thượng làm điều gì, kẻ đứng sau cũng noi theo đúng điều ấy; và những loài hung bạo ngăn trở Mặt Trời khi Ngài tiến ra để mọc lên.

Verse 9

तेऽपि संध्याजलैर्देवि निहता ब्राह्मणोत्तमैः । मया च तं विमुञ्चंति मूर्च्छिता निपतन्ति च

Hỡi Nữ Thần, họ cũng bị đánh gục bởi nước Sandhyā do các Bà-la-môn tối thượng cầm giữ; lại bởi uy lực của ta, họ thả người ấy ra, rồi ngất lịm và ngã quỵ.

Verse 10

एतस्मात्कारणाद्देवि सन्ध्ययोरुभयोरपि । अहं चान्ये च विप्रा ये ते नमंति दिवाकरम्

Vì lẽ ấy, hỡi Nữ Thần, vào cả hai thời Sandhyā (sáng và chiều), ta cùng các Bà-la-môn khác đều cúi đầu đảnh lễ Đấng Tạo Ngày, tức Mặt Trời.

Verse 11

तस्मात्त्वं गृहमागच्छ त्यक्त्वेर्ष्यां पर्वतात्मजे । प्रशस्यां त्वां परित्यक्त्वा नान्यास्ति हृदये मम

Vì thế, hãy về nhà, hỡi Ái Nữ của Núi; hãy bỏ lòng ghen. Rời xa nàng—đấng đáng tán dương—trong tim ta chẳng còn ai khác.

Verse 12

देव्युवाच । निष्कामो वा सकामो वा संध्यां स्त्रीसंज्ञितामिमाम् । यत्त्वं नमसि देवेश तन्मे दुःखं प्रजायते

Nữ Thần nói: Dù không dục cầu hay có dục cầu, hễ Ngài cúi lạy Sandhyā—đấng được gọi như một nữ nhân—hỡi Chúa Tể chư Thiên, thì trong lòng thiếp liền dấy lên sầu muộn.

Verse 13

तस्माद्गङ्गापरित्यागं सन्ध्यायाश्च विशेषतः । यावन्न कुरुषे देव तावत्तुष्टिर्न मे भवेत्

Vì vậy, hỡi Thần, chừng nào Ngài chưa từ bỏ Gaṅgā—và nhất là Sandhyā—thì chừng ấy thiếp vẫn chưa thể mãn nguyện.

Verse 14

एवमुक्त्वाऽथ सा देवी विशेषव्रतमास्थिता । अवमन्य महादेवं प्रार्थयानमपि स्वयम्

Nói xong như vậy, Nữ Thần liền thọ trì một đại nguyện đặc biệt; nàng coi nhẹ Mahādeva, dẫu chính Ngài đang khẩn cầu nàng.

Verse 16

न च साम्ना व्रजेत्तुष्टिं कथंचिदपि पार्वती । मृषेर्ष्यांधारिणी देवी नैतत्स्वल्पं हि कारणम्

Và Pārvatī chẳng thể được thỏa lòng bằng lời hòa giải theo bất cứ cách nào; Nữ Thần mang cả nỗi ghen tuông vô cớ, cho rằng đây quả không phải nguyên do nhỏ bé.

Verse 17

ततो मन्त्रप्रभावं तं विज्ञाय परमेश्वरः । ध्यानं धृत्वा सुसूक्ष्मेण ज्ञानेनाथ स्वयं ततः

Bấy giờ Parameśvara, thấu rõ uy lực của thần chú ấy, liền an trụ vào thiền định sâu xa; với trí tuệ linh diệu cực kỳ vi tế, Ngài tự mình tiến hành.

Verse 18

तमेव मन्त्रं मन्त्रेण न्यासेन च विशेषतः । सम्यगाराधयामास संपूज्यात्मानमात्मना

Ngài thờ phụng chính thần chú ấy bằng pháp tu trì thần chú, đặc biệt qua nyāsa; khéo léo làm cho thần chú được hoan hỷ—lấy Tự Ngã mà tôn kính Tự Ngã.

Verse 19

ततः स चिन्तयामास किमेतत्कारणं स्थितम् । विरक्ताऽपि ममोत्कण्ठां येनैषा प्रकरोति न

Rồi Ngài suy niệm: “Nhân duyên nào đang hiện hữu ở đây, khiến nàng—dẫu đã ly tham—vẫn không khơi dậy niềm khắc khoải trong ta?”

Verse 21

तस्मान्नास्ति परः कश्चित्पूज्यपूज्यः स एव च । ऐश्वर्यात्सर्वदेवानामीशानस्तेन निर्मितः

Vì thế không ai cao hơn; chỉ Ngài là Đấng đáng tôn thờ tối thượng. Nhờ quyền lực tối thượng của Ngài, Īśāna được thiết lập làm Chúa tể trên hết thảy chư thiên.

Verse 22

एवं यावत्स ईशानः समाराधयति प्रभुः । तावद्देवी समायाता मन्त्राकृष्टा च यत्र सः

Khi Đức Chúa Īśāna vẫn tiếp tục sự thờ phụng như thế, Devī đã đến chính nơi Ngài đang ở—bị thần chú dẫn kéo.

Verse 23

ततः प्रोवाच तं देवं प्रणिपत्यकृतांजलिः । ज्ञातं मया विभो सर्वं न मां त्यज तव प्रियाम्

Rồi nàng thưa với vị Thần ấy, cúi lạy và chắp tay: “Ôi Đấng Tối Thượng, con đã hiểu rõ mọi điều. Xin đừng bỏ rơi con—người yêu dấu của Ngài.”

Verse 24

तस्मादागच्छ गच्छावो यत्र त्वं वाञ्छसि प्रभो । क्षम्यतां देव मे सर्वं न कृतं यद्वचस्तव

“Vậy xin hãy đến—chúng ta đi đến nơi nào Ngài muốn, ôi Chúa tể. Ôi Thần linh, xin tha thứ cho con mọi điều, vì con đã không làm theo lời Ngài dạy.”

Verse 25

ततस्तुष्टो महादेवस्तामालिङ्ग्य शुचिस्मिताम् । इदमूचे विहस्योच्चैर्मेघगम्भीरया गिरा

Bấy giờ Mahādeva hoan hỷ, ôm lấy nàng với nụ cười thanh khiết dịu hiền, rồi cất lời, vừa cười vừa nói lớn, bằng giọng trầm sâu như mây sấm.

Verse 26

यैषा त्वयाऽत्मभूतोत्था निर्मिता परमा तनुः । एतां या कामिनी काचित्पूजयिष्यति भक्तितः । अनेनैव विधानेन तस्या भर्ता भविष्यति

“Thân tướng tối thượng này, phát sinh từ chính tự thể của Ngài và do Ngài tạo tác—người nữ nào chí thành thờ phụng theo đúng nghi thức này, ắt sẽ được một người chồng.”

Verse 27

तृतीयायां विशेषेण यावत्संवत्सरं शुभे । सा लभिष्यति सत्कान्तं पुत्रदं सर्वकामदम्

“Đặc biệt vào ngày Tṛtīyā (mồng ba âm lịch), suốt trọn một năm, hỡi bậc cát tường—nàng sẽ được người chồng hiền quý, ban con trai và thành tựu mọi ước nguyện.”

Verse 28

तथैतां मामकीं मूर्तिमीशानाख्यां च ये नराः । तेषां दुष्टापि या कान्ता सौम्या चैव भविष्यति

“Cũng vậy, những người nam thờ phụng thân tướng của Ta mang danh Īśānā—dẫu người yêu của họ có hung hăng, nàng cũng nhất định trở nên hiền hòa, đoan trang.”

Verse 29

ये पुनः कन्यकाहेतोः पूजयिष्यंति भक्तितः । यां कन्यां मनसि स्थाप्य तां लभिष्यन्त्यसंशयम्

“Còn những ai, vì cầu được một thiếu nữ làm vợ, mà chí thành thờ phụng—đặt trong tâm hình bóng thiếu nữ mình mong cầu—ắt sẽ được nàng, không nghi ngờ.”

Verse 30

निष्कामाश्चापि ये मर्त्या पूजयिष्यंति सर्वदा । ते यास्यंति परां सिद्धिं जरामरणवर्जिताम्

“Còn những phàm nhân luôn thờ phụng, không cầu tư lợi, sẽ đạt thành tựu tối thượng—vượt ngoài già nua và tử vong.”

Verse 31

एवमुक्त्वा महादेवो वृषमारोप्य तां प्रियाम् । स्वयमारुह्य पश्चाच्च कैलासं पर्वतं गतः

Nói xong như vậy, Đại Thần Mahādeva đặt người ái thê lên lưng bò (Nandin); rồi chính Ngài cũng lên cưỡi và đi về núi Kailāsa.

Verse 32

नारद उवाच तस्मात्तव सुतेयं या तामाराधयतु द्रुतम् । पञ्चपिण्डमया गौरीं यावत्संवत्सरं शुभाम्

Nārada nói: Vì thế, con gái của ngươi hãy mau chóng chí thành cầu khẩn (Gaurī) ấy. Hãy thờ phụng Gaurī cát tường, được nặn từ năm piṇḍa linh thiêng, trọn vẹn một năm.

Verse 33

तृतीयायां विशेषेण ततः प्राप्स्यति सत्पतिम् । मुखप्रेक्षमतिप्रीतं रूपादिभिर्गुणैर्युतम्

Rồi, đặc biệt vào ngày Tṛtīyā (mồng ba âm lịch), nàng sẽ được một người chồng xứng đáng—dung nhan khiến người nhìn hoan hỷ, đầy đủ vẻ đẹp và các đức hạnh khác.

Verse 34

शांडिल्युवाच । एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठो नारदः प्रययौ ततः । तीर्थयात्रां प्रति प्रीत्या मम मात्रा विसर्जितः

Śāṇḍilya nói: Nói xong như vậy, bậc hiền triết tối thượng Nārada liền ra đi. Được mẹ ta tiễn đưa với lòng hoan hỷ, ngài hướng về cuộc hành hương đến các thánh địa (tīrtha).

Verse 35

मयापि च तदादेशात्कौमार्येपि च संस्थया । पूजया वत्सरं यावत्पूजिता पतिकाम्यया

Còn ta cũng theo lời chỉ dạy ấy—khi vẫn còn thời thiếu nữ và giữ đúng phép tu tập—đã làm pūjā thờ phụng (Gaurī) suốt trọn một năm, với ước nguyện được chồng.

Verse 36

तृतीयायां विशेषेण मार्गमासादितः शुभे । नैवेद्यैर्विविधैर्दानैर्गंधमाल्यानुलेपनैः

Đặc biệt vào ngày Tṛtīyā, khởi đầu trong tháng cát tường Mārga (Mārgaśīrṣa), việc thờ phụng được cử hành với nhiều loại phẩm vật cúng (naivedya), bố thí, hương thơm, vòng hoa và dầu xoa hương.

Verse 37

तत्प्रभावादयं प्राप्तो जैमिनिर्नाम सद्द्विजः । कात्यायनि यथा दृष्टस्त्वया किं कीर्तितैः परैः

Nhờ uy lực của pháp hành ấy, vị Bà-la-môn hiền thiện tên Jaimini đã đến. Ôi Kātyāyanī, chính nàng đã tận mắt thấy rồi—còn cần chi lời thuật của người khác nữa?

Verse 38

तस्मात्त्वमपि कल्याणि पूजयैनां समाहिता । संप्राप्स्यसि सुसौभाग्यं मैत्रेय्या सदृशं शुभे

Vì thế, hỡi người nữ cát tường, nàng cũng hãy nhất tâm, an định mà thờ phụng Nữ Thần này. Hỡi người hiền, nàng sẽ đạt phúc duyên hôn phối thù thắng, sánh như Maitreyyā.

Verse 39

त्वया न पूजिता चेयं कौमार्ये वर्तमानया । यावत्संवत्सरं गौरी तृतीयायां न चाधिकम्

Bởi vì khi còn thời thiếu nữ, nàng đã không thờ phụng Gaurī này trọn một năm vào ngày thứ ba (Tṛtīyā)—và cũng chẳng làm hơn thế—

Verse 40

सापत्न्यं तेन संजातं सौभाग्येपि निरर्गले । यथोक्तविधिना देवी सत्यमेतन्मयोदितम्

Từ sự lơ là ấy phát sinh cảnh có người vợ chung (sāpatnya), dẫu phúc duyên của nàng vốn không bị ngăn trở. Hỡi người như Nữ Thần, điều ta nói đây thật đúng, theo đúng nghi thức đã nêu.

Verse 41

सूत उवाच । श्रुत्वा कात्यायनी सर्वं शांडिल्या यत्प्रकीर्तितम् । ततः प्रणम्य तां पृष्ट्वा स्वमेव भवनं ययौ

Sūta nói: Nghe trọn mọi điều Śāṇḍilyā đã giảng bày, Kātyāyanī liền đảnh lễ bà, lại thưa hỏi thêm, rồi trở về tư gia của mình.

Verse 42

मार्गशीर्षेऽथ संप्राप्ते तृतीयादिवसे सिते । तां देवीं पूजयामास वर्षं यावकृतक्षणा

Rồi khi tháng Mārgaśīrṣa đến—vào ngày mồng ba của nửa tháng sáng—nàng bắt đầu thờ phụng Nữ Thần ấy và bền bỉ suốt trọn một năm, giữ đúng các thời khắc đã định của lời nguyện.

Verse 43

गौरिणीर्भोजयामास मृष्टान्नैर्भोजनै रसैः । तैलक्षारपरित्यक्तैर्गन्धैः कुंकुमपूर्वकैः

Nàng khoản đãi các phụ nữ thờ Gaurī bằng cơm ngon tinh khiết, món ăn bổ dưỡng và các vị đậm đà; lại dùng hương liệu không pha dầu hay chất kiềm, mở đầu bằng lễ dâng bột nghệ đỏ (kuṅkuma).

Verse 44

ततस्तु वत्सरे पूर्णे याज्ञवल्क्यस्तदन्तिकम् । गत्वा प्रोवाच किं कष्टं त्वं करोषि शुचिस्मिते

Khi tròn một năm, Yājñavalkya đến gần nàng và nói: “Ôi người có nụ cười thanh khiết, nàng đang gánh chịu khổ hạnh gì vậy?”

Verse 45

मया कांतेन रक्तेन कामदेन सदैव तु । तस्मादागच्छ गच्छाव स्वमेव भवनं शुभे

“Ta—người yêu của nàng—vẫn luôn gắn bó và ban thành mọi ước nguyện cho nàng—nay đã ở đây. Vậy hãy đến; chúng ta cùng về lại nhà mình, hỡi người cát tường.”

Verse 46

एवमुक्त्वा तु तां हृष्टां गृहीत्वा दक्षिणे करे । जगाम भवनं पश्चात्पुलकांकितगात्रजाम्

Nói như vậy xong, chàng nắm lấy tay phải của nàng—đang hoan hỷ—rồi đi về nhà; thân nàng rùng mình nổi gai ốc vì niềm vui.

Verse 47

ततः परं तया सार्धं वर्तते हर्षिताननः । मैत्रेय्या सहितो यद्वदविशेषेण सर्वदा

Từ đó, chàng sống cùng nàng, gương mặt luôn rạng rỡ; chàng đối đãi nàng không hề phân biệt, như vẫn đối đãi với Maitreyyā, luôn luôn như vậy.

Verse 48

ततः संजनयामास तस्यां पुत्रं गुणान्वितम् । कात्यायनाभिधानं च यज्ञ विद्याविचक्षणम्

Rồi chàng sinh với nàng một người con trai đầy đức hạnh, tên là Kātyāyana, tinh thông và sáng suốt trong tri thức về tế lễ Veda.

Verse 49

पुत्रो वररुचिर्यस्य बभूव गुणसागरः । सर्वज्ञः सर्वकृत्येषु वेदवेदांगपारगः

Con trai của chàng là Vararuci—biển cả công đức—thông suốt mọi bổn phận, và đã tinh thông các Veda cùng toàn bộ Vedāṅga.

Verse 50

स्थापितोऽत्र शुभे क्षेत्रे येन विद्यार्थिनां कृते । समाराध्य विशेषेण चतुर्थ्यां शुक्लवासरे

Tại đây, trong thánh địa cát tường này, ngài đã an vị (thần linh) đặc biệt vì lợi ích của người học; sau khi phụng thờ chí thành vào ngày Caturthī của nửa tháng sáng.

Verse 51

महागणपतिर्भक्त्या सर्वविद्याप्रदायकः । यस्तस्य पुरतो विप्राः शांतिपाठविधानतः

Đức Mahāgaṇapati, khi được thờ phụng với lòng sùng kính, ban cho mọi ngành tri thức; và trước Ngài, các Bà-la-môn theo nghi thức đã định mà tụng đọc śānti-pāṭha, những bài cầu an.

Verse 52

गृह्णाति पुष्पमालां यः पठेच्छक्त्या द्विजोत्तमाः । वेदांतकृत्स विप्रः स्यात्सदा जन्मनिजन्मनि

Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, ai cầm vòng hoa và tụng đọc (lời tán thán này) với hết lòng và năng lực, người ấy đời đời kiếp kiếp sẽ là Bà-la-môn thành tựu Vedānta.

Verse 53

अशक्त्या चाथ पाठस्य यो गृह्णाति धनेन च । स विशेषाद्भवेद्विप्रो वेदवेदांगपारगः

Và nếu có người vì bất lực không thể tụng đọc, mà thay vào đó thực hiện bằng sự trợ duyên tài vật, thì người ấy cũng—đặc biệt—trở thành Bà-la-môn tinh thông các Veda và Vedāṅga.

Verse 54

विदुषां स गृहे जन्म याज्ञिकानां सदा लभेत् । न कदाचित्तु मूर्खार्णां निन्दितानां कथञ्चन

Người ấy luôn được sinh vào nhà của bậc hiền trí và những người hằng chuyên tâm tế tự; không bao giờ, trong bất cứ lúc nào, lại sinh giữa kẻ ngu muội và đáng chê trách.

Verse 131

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्य ईशानोत्पत्तिपंचपिंडिकागौरीमाहात्म्य वररुचिस्थापितगणपतिमाहात्म्यवर्णनं नामैकत्रिंशदुत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa, bộ Saṃhitā tám mươi mốt nghìn kệ, thuộc phần thứ sáu—Nāgara-khaṇḍa—kết thúc chương thứ một trăm ba mươi mốt, mang nhan đề: “Sự thuật về oai lực của Hāṭakeśvara-kṣetra; oai lực của Pañcapiṇḍikā-Gaurī phát sinh từ Īśāna; và lời tường thuật oai lực của Gaṇapati do Vararuci an vị.”