Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तैर्व्याप्तं जगदेतद्धि निरस्य त्रिदशाधिपम् । यज्ञ भागाश्चदेवानां हृता वीर्यप्रभावतः

Transliteration

tairvyāptaṃ jagadetaddhi nirasya tridaśādhipam | yajña bhāgāścadevānāṃ hṛtā vīryaprabhāvataḥ

Translation

Quả thật, thế giới này đã bị chúng xâm chiếm sau khi đánh đuổi chúa tể của Ba Mươi cõi trời (Indra); và bằng sức mạnh uy quyền, chúng đã cướp đoạt các phần tế lễ của chư thiên.

Word by Word

• तैः: by them
• तैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन

• व्याप्तम्: pervaded, occupied
• व्याप्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: व्याप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (जगत्)

• जगत्: the world
• जगत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; विशेषण (जगत्)

• हि: indeed
• हि: Sambandha/Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ-निपात (indeed/for)

• निरस्य: having expelled
• निरस्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: निर्-अस् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund); ‘having driven out’

• त्रिदशाधिपम्: the lord of the gods (Indra)
• त्रिदशाधिपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रिदश (प्रातिपदिक) + अधिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (त्रिदशानाम् अधिपः)

• यज्ञ: of sacrifice
• यज्ञ: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्धे (genitive-relation as first member in compound)

• भागाः: shares/portions
• भागाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (Possession/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), बहुवचन

• हृताः: taken away, stolen
• हृताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (भागाः)

• वीर्यप्रभावतः: due to (their) power and might
• वीर्यप्रभावतः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक) + प्रभाव (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-प्रत्यय)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘because of/from’; समासः—तत्पुरुष (वीर्यस्य प्रभावः)

Speaker

Sūta

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣayaḥ

Visual Art Cues

Scene: Asuras overrun the world, Indra is driven away, and the gods’ sacrificial portions are seized—temples darken, yajña fires dim, devas appear dispossessed.

Characters & Entities

• Indra
• Devas
• Daityas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When yajña (sacred offering sustaining dharma) is obstructed, cosmic harmony breaks—prompting divine recourse to tapas and tīrtha-support.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not named in this verse; it sets the crisis that leads Indra toward Gaṅgādvāra in the next sequence.

What ritualistic prescription is mentioned?

No prescription—rather, it highlights the importance of protecting yajña and the devas’ sacrificial shares as a dharmic principle.