Adhyaya 2

Verse 1

। व्यास उवाच पृथ्वीपुरंध्यास्तिलकं ललाटे लक्ष्मीलतायाः स्फुटमालवालम् । वाग्देवताया जलकेलिरम्यं नोहेरकं संप्रति वर्णयामि

Vyāsa nói: Nay ta sẽ miêu tả Noheraka—như dấu tilaka trên vầng trán của Địa Mẫu cao quý; như luống đất trong trẻo, phì nhiêu nuôi dây leo của Nữ thần Lakṣmī; và như cuộc vui đùa nước diệu kỳ của Nữ thần Ngôn Từ (Vāk)—một thánh địa rực sáng công đức và vẻ đẹp thanh tịnh.

Verse 2

साधु पृष्टं त्वया राजन्वाराणस्यधिकाधिकम् । धर्मारण्यं नृपश्रेष्ठ श्रृणुष्वावहितो भृशम्

Muôn tâu Đại vương, ngài hỏi thật phải lẽ về uy đức ngày càng vượt trội của Vārāṇasī. Bậc minh quân tối thượng, xin lắng nghe hết lòng khi ta nói về Dharmāraṇya.

Verse 3

सर्वतीर्थानि तत्रैव ऊषरं तेन कथ्यते । ब्रह्मविष्णुमहेशाद्यैरिंद्राद्यैः परिसेवितम्

Mọi thánh địa tắm gội (tīrtha) đều hội tụ ngay tại đó; vì thế nơi ấy được gọi là “Ūṣara”. Brahmā, Viṣṇu, Maheśa, cùng Indra và chư thiên khác đều kính cẩn lui tới phụng sự.

Verse 4

लोकपालैश्च दिक्पालैर्मातृभिः शिवशक्तिभिः । गंधर्वैश्वाप्सरोभिश्च सेवितं यज्ञकर्मभिः

Nơi ấy được các Lokapāla và Dikpāla, các Mātṛ và những Śakti của Śiva, cùng Gandharva và Apsaras lui tới phụng sự; và được tôn kính bằng các nghi lễ tế tự (yajña) cùng mọi hạnh nghiệp thanh tịnh.

Verse 6

तदाद्यं च नृपस्थानं सर्वसौख्यप्रदुं तथा । यज्ञैश्च बहुभिश्चैव सेवितं मुनिसत्तमैः

Ngôi vương tọa tối sơ và tối thượng ấy quả là nơi ban phát mọi an lạc. Các bậc hiền thánh (muni) thượng hạng cũng tôn kính nơi ấy bằng nhiều lễ tế tự (yajña).

Verse 7

सिंहव्याघ्रैर्द्विपैश्चैव पक्षिभिर्विविधैस्तथा । गोमहिष्यादिभिश्चैव सारसैर्मृगशूकरैः

Nơi ấy có sư tử và hổ, có voi, cùng muôn loài chim khác nhau cư ngụ; lại có bò, trâu và các loài tương tự, có sếu, nai và lợn rừng.

Verse 8

सेवितं नृपशार्दूल श्वापदैवैर्विविधैरपि । तत्र ये निधनं प्राप्ताः पक्षिणः कीटकादयः

Hỡi bậc vương giả như hổ, nơi ấy còn được nhiều loài thú dữ lui tới. Và những kẻ ở đó—chim chóc, côn trùng cùng các loài khác—khi gặp cái chết tại chốn ấy…

Verse 9

भूतवेतालशाकिनीग्रहदेवाधिदेवतैः । ऋतुभिर्मासपक्षैश्च सेव्यमानं सुरासुरेः

Nơi ấy được lui tới bởi bhūta, vetāla, śākinī, các graha, chư thiên và các vị chủ thần (adhidevatā); đến cả các mùa, các tháng và các nửa tháng cũng như tìm về—thật là nơi chư deva và asura đều lui tới.

Verse 10

एकोत्तरशतैः सार्द्धं मुक्तिस्तेषां हि शाश्वती । ते सर्वे विष्णुलोकांश्च प्रयांत्येव न संशयः

Cùng với một trăm lẻ một (người khác), họ đạt được giải thoát vĩnh cửu. Tất thảy đều tiến về các cõi của Viṣṇu—điều ấy không còn nghi ngờ.

Verse 11

संतारयति पूर्वज्ञान्दश पूर्वान्दशापरान् । यवव्रीहितिलैः सर्पिर्बिल्वपत्रैश्च दूर्वया

Người ấy cứu độ tổ tiên mình—mười đời trước và mười đời sau—nhờ các lễ phẩm dâng cúng: lúa mạch, gạo, mè, bơ tinh (ghee), lá bilva và cỏ dūrvā.

Verse 12

गुडैश्चैवोदकैर्नाथ तत्र पिंडं करोति यः । उद्धरेत्सप्त गोत्राणि कुलमेकोत्तरं शतम्

Lạy Đấng Natha, ai tại nơi ấy dâng lễ piṇḍa bằng đường thốt nốt và nước thì cứu độ bảy gotra, và nâng dòng tộc hưng thịnh đến một trăm lẻ một đời.

Verse 13

वृक्षैरनेकधा युंक्ते लतागुल्मैः सुशोभितम् । सदा पुण्यप्रदं तच्च सदा फलसमन्वितम्

Nơi ấy được kết hợp bởi muôn loài cây, lại được điểm trang bởi dây leo và bụi rậm; luôn ban phước đức và luôn dồi dào hoa trái.

Verse 16

महानंदमयं दिव्यं पावनात्पावनं परम् । कलकंठः कलोत्कंठमनुगुंजति कुंजगः

Nơi ấy thật thiêng liêng, tràn đầy đại hỷ lạc—tối thượng thanh tịnh, vượt hơn mọi sự thanh tịnh. Tại đó, chim kukila ở chốn lùm cây ngân vang êm dịu tiếng gọi du dương đầy khắc khoải.

Verse 17

ध्यानस्थः श्रोष्यति तदा पारावत्येति वार्य्यते । केकः कोकीं परित्यज्य मौनं तिष्ठति तद्भयात्

Khi hành giả an tọa trong thiền định, bấy giờ nghe tiếng gọi: “pārāvatī!”. Con công vì kính sợ sự linh thiêng ấy mà rời bạn đôi, đứng lặng trong im lìm.

Verse 18

चकोरश्चंद्रिकाभोक्ता नक्तव्रतमिवास्थितः । पठंति सारिकाः सारं शुकं संबोधयत्यहो

Chim cakora uống lấy ánh trăng, an trú như đang giữ một đêm-vrata. Bầy sáo myna tụng đọc điều tinh yếu, và—thật kỳ diệu—con vẹt lại chỉ dạy như bậc truyền lời và đạo học.

Verse 19

भेकोऽहिना क्रीडते च मानुषा राक्षसैः सह । निर्भयं वसते तत्र धर्म्मारण्यं च भूतले

Tại đó, ngay cả con ếch cũng vui đùa cùng rắn, và loài người cư trú chung với các rākṣasa. Trên mặt đất, nơi Dharmāraṇya ấy, muôn loài đều sống không sợ hãi.

Verse 20

अश्वमेधाधिको धर्मस्तस्य स्याच्च पदेपदे । शापानुग्रहसंयुक्ता ब्राह्मणास्तत्र संति वै

Ở đó, mỗi bước chân, công đức của dharma vượt hơn cả lễ tế Aśvamedha. Và quả thật, nơi ấy có các brāhmaṇa đầy đủ uy lực của lời nguyền và ân phúc.

Verse 21

अष्टादशसहस्राणि पुण्यकार्येषु निर्मिताः । षट्त्रिंशत्तु सहस्राणि भृत्यास्ते वणिजो भुवि

Mười tám nghìn được lập để thực hiện các việc phước thiện; và trên cõi đất có ba mươi sáu nghìn người hầu—những thương nhân phụng sự nền kinh tế thiêng của nơi ấy.

Verse 22

द्विजभक्तिसमायुक्ता ब्रह्मण्यास्ते त्वयोनिजाः । पुराणज्ञाः सदाचारा धार्मिकाः शुद्धबुद्धयः । स्वर्गे देवाः प्रशंसंति धर्म्मारण्यनिवासिनः

Những hữu thể sinh ra không do thai tạng ấy, đầy lòng kính tín đối với hàng dvija và chí thành với Brahman; họ thông hiểu Purāṇa, luôn giữ hạnh lành, sống theo dharma và có trí tuệ thanh tịnh. Trên cõi trời, chư thiên ca ngợi những người cư trú tại Dharmāraṇya.

Verse 23

युधिष्ठिर उवाच । धर्मारण्येति त्रिदशैः कदा नाम प्रतिष्ठितम् । पावनं भूतले जातं कस्मात्तेन विनिर्मितम्

Yudhiṣṭhira thưa rằng: “Chư thiên đã thiết lập danh xưng ‘Dharmāraṇya’ vào khi nào? Vì nhân duyên gì mà nơi thanh tịnh này xuất hiện trên mặt đất, và vì sao nó được tạo dựng?”

Verse 24

तीर्थभूतं हि कस्माच्च कारणात्तद्वदस्व मे । ब्राह्मणाः कतिसं ख्याकाः केन वै स्थापिताः पुरा

Xin hãy nói cho tôi biết: vì duyên cớ gì nơi này trở thành một tīrtha—bến vượt thiêng liêng? Và có bao nhiêu Bà-la-môn—ai đã lập họ ở đây từ thuở xưa?

Verse 25

अष्टादशसहस्राणि किमर्थं स्थापितानि वै । कस्मिन्नंशे समुत्पन्ना ब्राह्मणा ब्रह्म सत्तमाः

Vì sao quả thật lại lập đến mười tám nghìn vị Bà-la-môn ở đây? Và các vị ấy—bậc tối thượng trong hàng người biết Brahman—phát sinh từ phần (aṃśa) nào?

Verse 26

सर्वविद्यासु निष्णाता वेदवेदांगपारगाः । ऋग्वेदेषु च निष्णाता यजुर्वेदकृतश्रमाः

Họ tinh thông mọi ngành học, đã vượt đến bờ bên kia của các Veda và Vedāṅga; thiện xảo trong Ṛgveda, và được rèn luyện nghiêm mật nhờ công phu học Yajurveda.

Verse 27

सामवेदांगपारज्ञास्त्रैविद्या धर्म वित्तमाः । तपोनिष्ठा शुभाचाराः सत्यव्रतपरायणाः

Họ thấu đạt bờ bên kia của Sāmaveda cùng các phụ trợ; tinh thông traividyā, là bậc ưu tú hiểu biết dharma—kiên trú trong khổ hạnh, hạnh kiểm thanh cao, và chuyên tâm vào thệ nguyện chân thật.

Verse 28

मासोपवासैः कृशितास्तथा चांद्रायणादिभिः । सदाचाराश्च ब्रह्मण्याः केन नित्यो पजीविनः । तत्सर्वमादितः कृत्स्नं ब्रूहि मे वदतां वर

Gầy mòn vì những kỳ trai giới trọn tháng và các hạnh như Cāndrāyaṇa v.v., họ giữ nếp hạnh thanh tịnh và một lòng hướng về Brahman. Vậy họ duy trì sinh kế hằng ngày bằng phương cách nào? Xin hãy thuật cho tôi trọn vẹn mọi điều ấy từ ban đầu—hỡi bậc tối thắng trong hàng người thuyết giảng.

Verse 29

दानवास्तत्र दैतेया भूतवेतालसंभवाः । राक्षसाश्च पिशाचाश्च उद्वेजंते कथं न तान्

Ở đó, các Danava, Daitya, cùng với những kẻ sinh ra từ Bhuta và Vetala, Rakshasa và Pisacha: làm sao chúng không khiến họ khiếp sợ?