Kṣetra–Kāla–Phala-kramaḥ (Hierarchy of Sacred Place, Time, and Ritual Fruit)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । देशादीन्क्रमशो ब्रूहि सूत सर्वार्थवित्तम् । सूत उवाच । शुद्धं गृहं समफलं देवयज्ञादिकर्मसु

Các bậc ṛṣi thưa rằng: “Bạch Sūta, bậc thấu triệt ý nghĩa của muôn sự, xin hãy lần lượt nói rõ về các nơi chốn và những điều liên hệ.” Sūta đáp: “Trong các nghi lễ như Deva-yajña và những hành trì thiêng liêng khác, một gia thất thanh tịnh (và cảnh giới thanh tịnh) đem lại quả báo tương xứng và đồng đều.”

Verse 2

ततो दशगुणं गोष्ठं जलतीरं ततो दश । ततो दशगुणं बिल्वतुलस्यश्वत्थमूलकम्

So với nơi ấy, việc thờ phụng trong chuồng bò đem lại công đức gấp mười; trên bờ sông lại gấp mười lần hơn nữa. Và lại nữa, thờ phụng dưới gốc cây bilva, cây tulasī, hay cây aśvattha (cây sung thiêng) đem công đức tăng gấp mười vượt cả điều đó.

Verse 3

ततो देवालयं विद्यात्तीर्थतीरं ततो दश । ततो दशगुणं नद्यास्तीर्थनद्यास्ततो दश

Nên biết rằng đền thờ chư Thiên (devālaya) có công đức gấp mười lần một bờ thánh địa thông thường. Dòng sông lại gấp mười lần hơn thế; và con sông tự thân là một tīrtha thì công đức còn gấp mười lần nữa.

Verse 4

सप्तगंगानदीतीरं तस्या दशगुणं भवेत् । गंगा गोदावरी चैव कावेरी ताम्रपर्णिका

Sự linh thiêng của bờ sông thuộc ‘bảy Gaṅgā’ thật lớn lao; và công đức đạt được nơi ấy liền tăng gấp mười. (Trong các sông thiêng có) Gaṅgā, Godāvarī, Kāverī và Tāmraparṇikā.

Verse 5

सिंधुश्च सरयू रेवा सप्तगंगाः प्रकीर्तिताः । ततोऽब्धितीरं दश च पर्वताग्रे ततो दश

Cũng được xưng tụng là Sindhu, Sarayū, Revā và ‘bảy Gaṅgā’. Rồi đến mười thánh địa nơi bờ biển; và tiếp nữa, mười thánh địa trên các đỉnh núi.

Verse 6

सर्वस्मादधिकं ज्ञेयं यत्र वा रोचते मनः । कृते पूर्णफलं ज्ञेयं यज्ञदानादिकं तथा

Hãy biết rằng điều tối thượng hơn hết thảy là pháp hành nào khiến tâm chân thật hoan hỷ. Khi được thực hiện với lòng thành kính, phải hiểu rằng nó cho quả báo viên mãn—dù là tế tự (yajña), bố thí (dāna) hay các nghi lễ thánh thiện khác.

Verse 7

त्रेतायुगे त्रिपादं च द्वापरेऽर्धं सदा स्मृतम् । कलौ पादं तु विज्ञेयं तत्पादोनं ततोर्द्धके

Trong Tretā-yuga, (đức hạnh) được ghi nhớ là còn ba phần; trong Dvāpara-yuga, luôn được nhớ là còn một nửa. Trong Kali-yuga, phải biết chỉ còn một phần—và ở nửa sau của Kali ấy, lại còn ít hơn một phần nữa.

Verse 8

शुद्धात्मनः शुद्धदिनं पुण्यं समफलं विदुः । तस्माद्दशगुणं ज्ञेयं रविसंक्रमणे बुधाः

Bậc hiền trí biết rằng, đối với người có tự ngã thanh tịnh, một ngày thanh tịnh (ngày thánh) cho quả phúc đức tương xứng. Vì vậy, các bậc học giả tuyên rằng vào lúc Mặt Trời chuyển sang cung hoàng đạo mới (saṅkramaṇa), công đức phải hiểu là tăng gấp mười.

Verse 9

विषुवे तद्दशगुणमयने तद्दश स्मृतम् । तद्दश मृगसंक्रांतौ तच्चंद्र ग्रहणे दश

Vào tiết phân (equinox) thì công đức được mười phần; vào tiết chí (solstice) cũng được nói là mười phần. Lại mười phần khi Mặt Trời nhập Ma-kết (Makara-saṅkrānti), và mười phần nữa khi xảy ra nguyệt thực.

Verse 10

ततश्च सूर्यग्रहणे पूर्णकालोत्तमे विदुः । जगद्रूपस्य सूर्यस्य विषयोगाच्च रोगदम्

Hơn nữa, bậc hiền trí tuyên rằng trong nhật thực—đặc biệt vào khoảnh khắc viên mãn và cát tường nhất—vì Mặt Trời, đấng mang hình tướng của vũ trụ, bị kết hợp với một ảnh hưởng độc hại, nên trở thành kẻ ban phát bệnh tật.

Verse 11

अतस्तद्विषशांत्यर्थं स्नानदानजपांश्चरेत् । विषशांत्यर्थकालत्वात्स कालः पुण्यदः स्मृतः

Vì thế, để làm lắng dịu chất độc ấy, người ta nên thực hành tắm gội nghi lễ, bố thí, và trì tụng thần chú (japa). Bởi thời khắc ấy chuyên để dập tắt độc khí, nên chính thời ấy được ghi nhớ là ban phúc đức (puṇya).

Verse 12

जन्मर्क्षे च व्रतांते च सूर्यरागोपमं विदुः । महतां संगकालश्च कोट्यर्कग्रहणं विदुः

Bậc hiền trí tuyên rằng sự thờ phụng vào sao sinh (janma-nakṣatra) và vào lúc kết thúc một lời nguyện giữ giới (vrata) cho công đức sánh như nhật thực. Và thời gian được ở trong hội chúng của các bậc đại nhân (thánh hiền) được nói là bằng quả phúc của mười triệu lần nhật thực.

Verse 13

तपोनिष्ठा ज्ञाननिष्ठा योगिनो यतयस्तथा । पूजायाः पात्रमेते हि पापसंक्षयकारणम्

Những người kiên định trong khổ hạnh, những người an trú trong tri thức chân thực, cũng như các hành giả yoga và những người xuất gia kỷ luật—họ thực sự là những đối tượng xứng đáng để thờ phụng và tôn vinh, vì họ trở thành nguyên nhân cho sự tiêu trừ tội lỗi.

Verse 14

चतुर्विंशतिलक्षं वा गायत्र्या जपसंयुतः । ब्राह्मणस्तु भवेत्पात्रं संपूर्णफलभोगदम्

Một vị Bà-la-môn đã thực hiện trì tụng thần chú Gayatri—cho dù lên đến hai mươi bốn vạn lần (2,4 triệu lần)—thực sự trở thành một người tiếp nhận xứng đáng, có khả năng hưởng trọn vẹn các thành quả của nghi lễ và giáo pháp.

Verse 15

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां पंचदशोध्यायः

Như vậy kết thúc Chương thứ mười lăm trong Vidyeshvara Samhita của bộ Shiva Mahapurana linh thiêng.

Verse 16

गायकं त्रायते पाताद्गायत्रीत्युच्यते हि सा । यथाऽर्थहिनो लोकेऽस्मिन्परस्यार्थं न यच्छति

Nàng thật được gọi là “Gāyatrī”, vì che chở người tụng niệm khỏi sa ngã vào suy vong. Cũng như ở đời này, kẻ không có ý nghĩa thì không thể truyền đạt ý nghĩa của người khác; cũng vậy, thánh ngôn phải được gìn giữ với sự hiểu biết chân thật thì mới kết trái giải thoát trong sự thờ phụng Śiva.

Verse 17

अर्थवानिह यो लोके परस्यार्थं प्रयच्छति । स्वयं शुद्धो हि पूतात्मा नरान्संत्रातुमर्हति

Trong đời này, người có của cải mà đem tài vật ban cho vì lợi ích của kẻ khác thì tự thân được thanh tịnh. Tâm linh đã trong sạch, người ấy xứng đáng che chở và nâng đỡ mọi người.

Verse 18

गायत्रीजपशुद्धो हि शुद्धब्राह्मण उच्यते । तस्माद्दाने जपे होमे पूजायां सर्वकर्मणि

Người được thanh tịnh nhờ trì tụng (japa) thần chú Gāyatrī thì thật sự được gọi là một brāhmaṇa thanh tịnh. Vì thế, trong bố thí, trong tụng niệm, trong lễ hỏa cúng (homa), trong thờ phụng và trong mọi nghi lễ, sự thanh tịnh ấy phải được giữ làm tư cách đúng đắn.

Verse 19

दानं कर्तुं तथा त्रातुं पात्रं तु ब्राह्मणोर्हति । अन्नस्य क्षुधितं पात्रं नारीनरमयात्मकम्

Đối với việc bố thí và cũng như che chở, Bà-la-môn là người thọ nhận xứng đáng. Nhưng đối với thức ăn, người thọ nhận đúng là kẻ đang đói, dù nữ hay nam, vì cơn đói là tình trạng chung của mọi hữu tình mang thân.

Verse 20

ब्राह्मणं श्रेष्ठमाहूय यत्काले सुसमाहितम् । तदर्थं शब्दमर्थं वा सद्बोधकमभीष्टदम्

Đúng thời, hãy thỉnh một vị Bà-la-môn ưu tú, tâm ý an định. Từ vị ấy, nên cầu lời chỉ dạy chân thật—dù là chánh ngôn (thần chú/giáo huấn) hay chánh nghĩa (ý chỉ)—vì sự hướng dẫn ấy là thiện lành, đánh thức chánh tri và ban điều mong cầu.

Verse 21

इच्छावतः प्रदानं च संपूर्णफलदं विदुः । यत्प्रश्नानंतरं दत्तं तदर्धं फलदं विदुः

Bậc trí biết rằng bố thí với lòng tự nguyện cho quả báo viên mãn. Nhưng bố thí chỉ sau khi bị hỏi xin thì được biết là chỉ cho nửa phần quả báo.

Verse 22

यत्सेवकाय दत्तं स्यात्तत्पादफलदं विदुः । जातिमात्रस्य विप्रस्य दीनवृत्तेर्द्विजर्षभाः

Các bậc tối thượng trong hàng nhị sinh biết rằng: vật thí cho kẻ chỉ là người hầu cận thì chỉ cho quả báo tương xứng với địa vị của người ấy. Và khi dâng cúng cho một Bà-la-môn chỉ có danh phận do sinh ra, sống trong cảnh bần hàn, thì kết quả cũng bị giới hạn như vậy.

Verse 23

दत्तमर्थं हि भोगाय भूर्लोकेदशवार्षिकम् । वेदयुक्तस्य विप्रस्य स्वर्गे हि दशवार्षिकम्

Của cải đem bố thí vì mục đích hưởng thụ thì tạo phước ở cõi người trong mười năm; nhưng nếu dâng cho một Bà-la-môn tinh thông Veda, chính món thí ấy ban phước mười năm nơi cõi trời.

Verse 24

गायत्रीजपयुक्तस्य सत्ये हि दशवार्षिकम् । विष्णुभक्तस्य विप्रस्य दत्तं वैकुंठदं विदुः

Các bậc hiền trí nói rằng: trong thời Satya Yuga, lễ vật dâng cho một Bà-la-môn chuyên trì tụng japa Gāyatrī và là người sùng kính Viṣṇu sẽ trở thành nhân duyên đạt đến Vaikuṇṭha.

Verse 25

शिवभक्तस्य विप्रस्य दत्तं कैलासदं विदुः । तत्तल्लोकोपभोगार्थं सर्वेषां दानमिष्यते

Các bậc hiền trí nói rằng: lễ vật bố thí cho một Bà-la-môn sùng kính Śiva sẽ ban cho quả báo đạt đến Kailāsa. Thật vậy, để thọ hưởng quả lành trong những cõi tương ứng của mình, việc bố thí được khuyến dạy cho tất cả.

Verse 26

दशांगमन्नं विप्रस्य भानुवारे ददन्नरः । परजन्मनि चारोग्यं दशवर्षं समश्नुते

Người nào vào ngày Chủ nhật dâng cho một Bà-la-môn bữa ăn gồm mười món, thì ở đời sau sẽ được thân thể không bệnh tật trong mười năm.

Verse 27

बहुमानमथाह्वानमभ्यंगं पादसेवनम् । वासो गंधाद्यर्चनं च घृतापूपरसोत्तरम्

Người ta nên tôn kính Śiva bằng lòng cung kính sâu xa và lời thỉnh mời; bằng việc xoa dầu (abhyanga) và phụng sự dưới chân Ngài; bằng dâng y phục và cúng bái với hương thơm cùng các phẩm vật khác; rồi tiếp đó dâng những lễ phẩm thượng hảo như bơ ghee và bánh ngọt, kèm các thức giải khát tinh tuyển như cam lộ.

Verse 28

षड्रसं व्यंजनं चैव तांबूलं दक्षिणोत्तरम् । नमश्चानुगमश्चैव स्वन्नदानं दशांगकम्

Người ấy cũng nên dâng các món ăn đủ sáu vị cùng những món kèm, và dâng tāmbūla (trầu cau). Rồi thực hiện nghi thức nhiễu quanh bên phải (giữ Śiva ở phía phải) và nhiễu ngược lại; tiếp đó đảnh lễ và cung kính theo hầu. Như vậy, sự cúng dường bữa ăn được chuẩn bị chu đáo trở thành lễ thờ phụng gồm mười chi phần.

Verse 29

दशांगमन्नं विप्रेभ्यो दशभ्यो वै ददन्नरः । अर्कवारे तथाऽऽरोग्यं शतवर्षं समश्नुते

Người nào vào Chủ nhật (Arka-vāra) dâng một bữa ăn trọn vẹn gồm mười món kèm cho mười vị brāhmaṇa, người ấy quả thật đạt được sự không bệnh tật và hưởng trọn thọ mạng một trăm năm.

Verse 30

सोमवारादिवारेषु तत्तद्वारगुणं फलम् । अन्नदानस्य विज्ञेयं भूर्लोके परजन्मनि

Nên hiểu rằng bố thí thức ăn (anna-dāna) trổ quả tùy theo phẩm tính của từng ngày trong tuần—cả ở đời này lẫn trong đời sau.

Verse 31

सप्तस्वपि च वारेषु दशभ्यश्च दशांगकम् । अन्नं दत्त्वा शतं वर्षमारोग्यादिकमश्नुते

Bố thí thức ăn vào đủ bảy ngày trong tuần, lại thêm vào mười dịp linh thiêng (pháp hành “mười chi”), người dâng thức ăn ấy được thọ trăm năm, cùng sức khỏe và các phúc lành khác.

Verse 32

एवं शतेभ्यो विप्रेभ्यो भानुवारे ददन्नरः । सहस्रवर्षमारोग्यं शर्वलोके समश्नुते

Như vậy, người nào bố thí cho một trăm vị Bà-la-môn vào ngày Chủ nhật sẽ được hưởng một nghìn năm sức khỏe an lành, và thọ hưởng công đức ấy trong cõi của Śarva (Đức Śiva).

Verse 33

सहस्रेभ्यस्तथा दत्त्वाऽयुतवर्षं समश्नुते । एवं सोमादिवारेषु विज्ञेयं हि विपश्चिता

Cũng theo cách ấy, khi đã bố thí cho một nghìn (người xứng đáng), người ấy được hưởng quả trong mười nghìn năm. Vì vậy, đối với thứ Hai và các ngày khác trong tuần, bậc trí giả nên hiểu các kết quả tương ứng theo đúng phép.

Verse 34

भानुवारे सहस्राणां गायत्रीपूतचेतसाम् । अन्नं दत्त्वा सत्यलोके ह्यारोग्यादि समश्नुते

Vào ngày Chủ nhật, người nào đem thức ăn bố thí cho một nghìn người có tâm được thanh tịnh nhờ thần chú Gāyatrī sẽ, tại Satyaloka, thọ hưởng phúc lành như không bệnh tật, an ổn và các công đức khác.

Verse 35

अयुतानां तथा दत्त्वा विष्णुलोके समश्नुते । अन्नं दत्त्वा तु लक्षाणां रुद्र लोके समश्नुते

Bố thí đúng lượng đến hàng vạn, người ấy được hưởng cõi của Viṣṇu. Nhưng nếu bố thí thực phẩm đến hàng trăm nghìn, người ấy được hưởng cõi của Rudra (Śiva).

Verse 36

बालानां ब्रह्मबुद्ध्या हि देयं विद्यार्थिभिर्नरैः । यूनां च विष्णुबुद्ध्या हि पुत्रकामार्थिभिर्नरैः

Người cầu học vấn nên bố thí cho trẻ thơ, quán tưởng các em chính là Phạm Thiên (Brahmā). Người cầu con trai nên bố thí cho người trẻ tuổi, quán tưởng họ chính là Viṣṇu.

Verse 37

वृद्धानां रुद्र बुद्ध्या हि देयं ज्ञानार्थिभिर्नरैः । बालस्त्रीभारतीबुद्ध्या बुद्धिकामैर्नरोत्तमैः

Người cầu tri kiến chân thật hẳn nên cúng dường các bậc trưởng lão, quán họ chính là Rudra. Và bậc thiện nam mong trí hiểu tinh tế nên bố thí với tâm niệm rằng trẻ thơ, phụ nữ và bậc học giả đáng được tôn kính như hiện thân của Thánh trí Bhāratī.

Verse 38

लक्ष्मीबुद्ध्या युवस्त्रीषु भोगकामैर्नरोत्तमैः । वृद्धासु पार्वतीबुद्ध्या देयमात्मार्थिभिर्जनैः

Bậc thiện nam cầu hưởng thụ nên quán các thiếu nữ với ý thức về Lakṣmī. Còn người cầu lợi ích cho tự ngã thì nên bố thí và phụng sự các bà lão, quán họ với ý thức về Pārvatī.

Verse 39

शिलवृत्त्योञ्छवृत्त्या च गुरुदक्षिणयार्जितम् । शुद्धद्रव्यमिति प्राहुस्तत्पूर्णफलदं विदुः

Vật phẩm có được do lao lực khắc khổ như đá, do nhặt lượm phần còn sót sau mùa gặt, hoặc do nhận dakṣiṇā (lễ tạ) của guru, được gọi là “tài vật thanh tịnh”. Người trí biết rằng những cúng phẩm thanh tịnh ấy ban trọn vẹn quả phúc của sự thờ phụng.

Verse 40

शुक्लप्रतिग्रहाद्दत्तं मध्यमं द्रव्यमुच्यते । कृषिवाणिज्यकोपेतमधमं द्रव्यमुच्यते

Lễ vật bố thí được dâng từ của cải có được do sự thọ nhận thanh tịnh và đúng pháp được gọi là “tài vật trung phẩm”. Còn của cải gắn với nông nghiệp và thương mại thì được tuyên là “tài vật hạ phẩm” để bố thí.

Verse 41

क्षत्रियाणां विशां चैव शौर्यवाणिज्यकार्जितम् । उत्तमं द्रव्यमित्याहुः शूद्राणां भृतकार्जितम्

Người ta tuyên rằng của cải do Kṣatriya đạt được nhờ dũng lực, và do Vaiśya đạt được nhờ thương nghiệp, là “tài sản thượng hạng”. Còn đối với Śūdra, của cải kiếm được bằng sự phục vụ đúng pháp (lao động hưởng lương) cũng được nói là thượng hạng.

Verse 42

स्त्रीणां धर्मार्थिनां द्रव्यं पैतृकं भर्तृकं तथा । गवादीनां द्वादशीनां चैत्रादिषु यथाक्रमम्

Đối với người nữ cầu dharma và phúc lộc chân chính, của cải thích hợp để làm lễ cúng dường là tài sản thừa hưởng từ cha, và cả tài sản do chồng đem lại. Cũng vậy, đối với mười hai pháp hành bắt đầu từ việc bố thí “tặng bò” và các sự bố thí tương tự, cần theo thứ tự các tháng khởi từ Caitra.

Verse 43

संभूय वा पुण्यकाले दद्यादिष्टसमृद्धये । गोभूतिलहिरण्याज्यवासोधान्यगुडानि च

Hoặc vào dịp lành, mọi người cùng tụ hội mà bố thí để thành tựu và tăng trưởng những điều mình hằng ước nguyện: bò, đất đai, mè, vàng, bơ sữa (ghee), y phục, ngũ cốc và đường thô (jaggery) nữa.

Verse 44

रौप्यं लवणकूष्मांडे कन्याद्वादशकं तथा । गोदानाद्दत्तगव्येन गोमयेनोपकारिणा

Cũng nên dâng cúng bạc, muối và bí tro (kuṣmāṇḍa), lại thêm bố thí mười hai trinh nữ. Nhờ bố thí bò, người ấy trở thành bậc làm lợi ích, bởi mọi thứ phát sinh từ bò—sữa và các sản vật, thậm chí cả phân bò—đều được tôn làm trợ duyên thanh tịnh trong các nghi lễ thánh.

Verse 45

धनधान्याद्याश्रितानां दुरितानां निवारणम् । जलस्नेहाद्याश्रितानां दुरितानां तु गोजलैः

Những tội lỗi bám theo do của cải, lương thực và các sở hữu khác sẽ được ngăn trừ; còn những tội lỗi phát sinh từ (sự lạm dụng) nước, dầu và các thứ tương tự thì được tẩy sạch nhờ nước bò (go-jala).

Verse 46

कायिकादित्राणां तु क्षीरदध्याज्यकैस्तथा । तथा तेषां च पुष्टिश्च विज्ञेया हि विपश्चिता

Để gìn giữ thân thể và các năng lực khác, nên dùng sữa, sữa chua và bơ tinh (ghee) làm lễ phẩm thanh tịnh. Nhờ những thứ ấy, sự nuôi dưỡng và tăng cường của các năng lực ấy quả thật được hiểu rõ—đó là lời của bậc hiền trí.

Verse 47

भूदानं तु प्रतिष्ठार्थमिह चाऽमुत्र च द्विजाः । तिलदानं बलार्थं हि सदा मृत्युजयं विदुः

Hỡi các bậc nhị sinh, bố thí đất đai được nói là đem lại danh dự bền lâu và nền tảng vững chắc—cả ở đời này lẫn đời sau. Bố thí hạt mè quả thật vì sức lực; theo truyền thống, đó là phương tiện trợ duyên cho sự chiến thắng tử thần.

Verse 48

हिरण्यं जाठराग्नेस्तु वृद्धिदं वीर्यदं तथा । आज्यं पुष्टिकरं विद्याद्वस्त्रमायुष्करं विदुः

Vàng được nói là làm tăng hỏa tiêu hóa và cũng tăng cường sinh lực. Bơ sữa (ghee) nên biết là vật nuôi dưỡng; còn y phục, bậc hiền trí tuyên rằng là điều ban cho thọ mạng lâu dài.

Verse 49

धान्यमन्नं समृद्ध्यर्थं मधुराहारदं गुडम् । रौप्यं रेतोभिवृद्ध्यर्थं षड्रसार्थं तु लावणम्

Vì sự thịnh vượng, nên dâng cúng ngũ cốc và cơm thức ăn đã nấu; để ban vị ngọt trong dưỡng nuôi, dâng đường thốt nốt (jaggery). Để tăng cường dương lực, dâng bạc; và để thành tựu đủ sáu vị, dâng muối vậy.

Verse 50

सर्वं सर्वसमृद्ध्यर्थं कूष्मांडं पुष्टिदं विदुः । प्राप्तिदं सर्वभोगानामिह चाऽमुत्र च द्विजाः

Hỡi các bậc nhị sinh, người trí biết rằng quả kūṣmāṇḍa (bí đao tro) là vật ban dưỡng chất và làm viên mãn mọi sự thịnh vượng. Nó đem đến sự thành tựu mọi hưởng thụ, cả ở đời này lẫn đời sau.

Verse 51

यावज्जीवनमुक्तं हि कन्यादानं तु भोगदम् । पनसाम्रकपित्थानां वृक्षाणां फलमेव च

Quả thật, kanyā-dāna (gả con gái như một lễ hiến tặng) ban cho an lạc và phúc lợi cho đến tận cuối đời. Cũng như đối với những cây như mít, xoài và trái wood-apple, điều thu được hữu hình chính là quả mà thôi.

Verse 52

कदल्याद्यौषधीनां च फलं गुल्मोद्भवं तथा । माषादीनां च मुद्गानां फलं शाकादिकं तथा

Cũng vậy, các thứ quả và sản vật sinh từ cây thuốc như chuối, cùng sản vật từ các loài cây bụi; lại nữa, sản vật từ các loại đậu như đậu đen và đậu xanh—kèm rau lá và những thực phẩm tương tự—đều nên hiểu là lễ vật thích hợp trong sự thờ phụng Śiva.

Verse 53

मरीचिसर्षपाद्यानां शाकोपकरणं तथा । यदृतौ यत्फलं सिद्धं तद्देयं हि विपश्चिता

Cũng vậy, các thứ gia vị và món chế biến từ tiêu, mù tạt và những thứ tương tự đều nên được dâng cúng; và loại trái nào chín tự nhiên đúng mùa, đến kỳ thì có—chính loại ấy người trí phải đem dâng làm lễ cúng.

Verse 54

श्रोत्रादींद्रियतृप्तिश्च सदा देया विपश्चिता । शब्दादिदशभोगार्थं दिगादीनां च तुष्टिदा

Người trí phải luôn ban bố những gì làm thỏa mãn các căn, bắt đầu từ tai nghe—để mười thứ hưởng thụ như âm thanh v.v. được đầy đủ đúng pháp—nhờ đó các vị thần chủ quản các phương và các năng lực liên hệ cũng được hoan hỷ.

Verse 55

वेदशास्त्रं समादाय बुद्ध्वा गुरुमुखात्स्वयम् । कर्मणां फलमस्तीति बुद्धिरास्तिक्यमुच्यते

Sau khi thọ trì Veda và các Śāstra chân chính, và tự mình hiểu rõ từ chính miệng bậc Guru, niềm xác tín rằng mọi hành động đều có quả báo—sự hiểu biết ấy được gọi là āstikya (đức tin hữu thần).

Verse 56

बंधुराजभयाद्बुद्धिश्रद्धा सा च कनीयसी । सर्वाभावे दरिद्र स्तु वाचा वा कर्मणा यजेत्

Khi đức tin và ý chí bị suy yếu vì sợ người thân hay sợ vua chúa, lòng sùng kính ấy trở nên nhỏ bé. Nhưng dù thiếu thốn mọi bề—dẫu nghèo khó—vẫn phải thờ phụng Śiva, ít nhất bằng lời cầu nguyện, hoặc bằng bất cứ việc lành nào mình có thể làm.

Verse 57

वाचिकं यजनं विद्यान्मंत्रस्तोत्रजपादिकम् । तीर्थयात्राव्रताद्यं हि कायिकं यजनं विदुः

Hãy biết rằng lễ bái bằng lời (vācika) là tụng niệm thần chú, tán tụng thánh ca, japa và những việc tương tự. Hành hương đến các tīrtha, giữ các lời nguyện (vrata) và kỷ luật tương tự được hiểu là lễ bái bằng thân (kāyika).

Verse 58

येन केनाप्युपायेन ह्यल्पं वा यदि वा बहु । देवतार्पणबुद्ध्या च कृतं भोगाय कल्पते

Bằng bất cứ cách nào—dâng ít hay nhiều—nếu làm với ý niệm “dâng lên Thần linh, tức Śiva”, thì điều ấy trở thành sự thọ hưởng thanh tịnh như prasāda, chứ không phải hưởng thụ vị kỷ.

Verse 59

तपश्चर्या च दानं च कर्तव्यमुभयं सदा । प्रतिश्रयं प्रदातव्यं स्ववर्णगुणशोभितम्

Người ta nên luôn thực hành cả khổ hạnh (tapas) lẫn bố thí (dāna). Lại nên ban chỗ nương trú và lòng hiếu khách, được điểm trang bằng những đức hạnh hợp với địa vị và phẩm chất của chính mình.

Verse 60

देवानां तृप्तयेऽत्यर्थं सर्वभोगप्रदं बुधैः । इहाऽमुत्रोत्तमं जन्मसदाभोगं लभेद्बुधः । ईश्वरार्पणबुद्ध्या हि कृत्वा मोक्षफलं लभेत्

Bậc trí giả thực hành việc này hết lòng để làm thỏa mãn chư thiên, vì các bậc học giả biết rằng nó ban mọi sự thọ hưởng. Người có phân biệt trí đạt được đời sống tối thắng ở đời này và đời sau, cùng an lạc bền lâu. Và khi làm với tâm niệm “dâng lên Đấng Chúa Tể (Īśvara)”, người ấy nhận quả giải thoát (mokṣa).

Verse 61

य इमं पठतेऽध्यायं यः शृणोति सदा नरः । तस्य वैधर्मबुद्धिश्च ज्ञानसिद्धिः प्रजायते

Bất cứ ai tụng đọc chương này, hoặc thường xuyên lắng nghe, người ấy đạt được trí phân biệt về dharma, và quả thành tựu của tri kiến tâm linh khởi sinh trong chính mình.