Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 22

पञ्चावरणमार्गस्थं योगेश्वरस्तोत्रम्

Pañcāvaraṇa-mārga Stotra to Yogeśvara Śiva

Devanagari script

जननी सर्वलोकानां प्रयच्छतु मनोरथम् । शिवयोर्दयिता पुत्रौ देवौ हेरंबषण्मुखौ

Transliteration

jananī sarvalokānāṃ prayacchatu manoratham | śivayordayitā putrau devau heraṃbaṣaṇmukhau

Translation

Nguyện Thánh Mẫu của muôn cõi ban trọn những ước nguyện yêu dấu (của người sùng tín). Được Śiva và Pārvatī thương yêu là hai người con thần thánh: Heramba (Gaṇeśa) và Đấng Sáu Mặt (Ṣaṇmukha/Kārttikeya).

Word by Word

• जननी: the Mother
• जननी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जननी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सर्व-लोकानाम्: of all worlds
• सर्व-लोकानाम्: Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (कर्मधारय: सर्वे लोकाः); पुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

• प्रयच्छतु: may (she) grant
• प्रयच्छतु: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-यम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• मनोरथम्: the desired boon/wish
• मनोरथम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मनोरथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• शिवयोः: of (the two) Śiva and (Umā)
• शिवयोः: Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), द्विवचन

• दयिता: beloved
• दयिता: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दयित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘जननी’ इत्यस्य विशेषण

• पुत्रौ: two sons
• पुत्रौ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन

• देवौ: two gods
• देवौ: Apposition (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; ‘पुत्रौ’ इत्यस्य समानाधिकरण

• हेरम्बः: Heramba (Gaṇeśa)
• हेरम्बः: Apposition (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हेरम्ब (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्वयोर् एकः (गणेशः)

• षण्मुखः: Ṣaṇmukha (six-faced Skanda)
• षण्मुखः: Apposition (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: षण् (संख्या-प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (द्विगु: षण्णि मुखानि यस्य); पुल्लिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्वयोर् अन्यः (स्कन्दः)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Mantra Metadata

Mantra: जननी सर्वलोकानां प्रयच्छतु मनोरथम् । शिवयोर्दयिता पुत्रौ देवौ हेरंबषण्मुखौ

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: nurturing

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva
• Parvati
• Ganesha
• Kartikeya
• Heramba
• Shanmukha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It praises the Divine Mother as the universal bestower of grace and portrays Gaṇeśa and Kārttikeya as her and Śiva’s beloved divine powers—removing obstacles and strengthening spiritual pursuit on the path to Śiva.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

In Saguna worship, devotion to Śiva naturally includes reverence to Śakti (the Mother) and honoring Śiva’s household deities—especially Gaṇeśa and Skanda—who are approached as compassionate aids in Linga worship and Shaiva vows.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Begin Shaiva worship with an invocation to the Mother and Gaṇeśa for the removal of obstacles, then proceed with Linga-pūjā using the Pañcākṣarī mantra ("Om Namaḥ Śivāya") with steady bhakti and purity of intention.